Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 4:18

Και λοιπόν, εξηγώντας μας ο μακάριος ευαγγελιστής Ματθαίος τα σχετικά με την κλήση τους, πρώτον μεν οδηγεί τον Ιησού στα όρια Ζαβουλών και Νεφθαλείμ. Έπειτα προσθέτει με σαφήνεια με ποιον τρόπο εξέλεξε τους αγίους αποστόλους. Γράφει δε τα εξής για τον Χριστό: «Και αφού εγκατέλειψε τη Ναζαρέτ, ήλθε και κατοίκησε στην παραθαλάσσια Καπερναούμ, στα όρια Ζαβουλών και Νεφθαλείμ, για να εκπληρωθεί αυτό που ειπώθηκε μέσω του Ησαΐα, ο οποίος λέει: Γη Ζαβουλών και γη Νεφθαλείμ, στον δρόμο προς τη θάλασσα, πέρα από τον Ιορδάνη, Γαλιλαία των εθνών, ο λαός που κάθεται στο σκοτάδι είδε φως μεγάλο, και σε εκείνους που κάθονται σε χώρα και σκιά θανάτου, ανέτειλε φως σε αυτούς.» Και προσθέτει σε αυτά: «Ενώ δε περπατούσε κατά μήκος της θάλασσας της Γαλιλαίας είδε δύο αδελφούς, τον Σίμωνα που λέγεται Πέτρος, και τον Ανδρέα τον αδελφό του, να ρίχνουν δίχτυ στη θάλασσα· διότι ήταν αλιείς· και τους είπε ο Ιησούς: Ελάτε πίσω μου, και θα σας κάνω να γίνετε αλιείς ανθρώπων. Και εκείνοι, αφού άφησαν αμέσως τα δίχτυα, τον ακολούθησαν. Και προχωρώντας από εκεί είδε άλλους δύο αδελφούς, τον Ιάκωβο τον γιο του Ζεβεδαίου, και τον Ιωάννη τον αδελφό του, μέσα στο πλοίο μαζί με τον Ζεβεδαίο τον πατέρα τους, να τακτοποιούν τα δίχτυα τους, και τους κάλεσε. Και εκείνοι, αφού άφησαν αμέσως το πλοίο και τον πατέρα τους, τον ακολούθησαν.»

«Περνώντας δε δίπλα από τη θάλασσα της Γαλιλαίας, είδε δύο αδελφούς, τον Σίμωνα που ονομαζόταν Πέτρος και τον Ανδρέα τον αδελφό του, να ρίχνουν δίχτυ στη θάλασσα· διότι ήταν ψαράδες, και τους λέει: ελάτε οπίσω μου, και θα σας κάνω ψαράδες ανθρώπων. Εκείνοι δε, αφού άφησαν αμέσως τα δίχτυα, τον ακολούθησαν. Και προχωρώντας από εκεί, είδε άλλους δύο αδελφούς, τον Ιάκωβο τον γιο του Ζεβεδαίου και τον Ιωάννη τον αδελφό του, μέσα στο πλοίο μαζί με τον Ζεβεδαίο τον πατέρα τους να ετοιμάζουν τα δίχτυα τους, και τους κάλεσε. Εκείνοι δε, αφού άφησαν αμέσως το πλοίο και τον πατέρα τους, τον ακολούθησαν. Και περιόδευε ο Ιησούς όλη τη Γαλιλαία, διδάσκοντας στις συναγωγές τους και κηρύσσοντας το ευαγγέλιο της βασιλείας και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε αδυναμία στον λαό. Και η φήμη του διαδόθηκε σε όλη τη Συρία· και του έφεραν όλους όσοι έπασχαν, αυτούς που κυριεύονταν από ποικίλες ασθένειες και βάσανα, δαιμονιζομένους και σεληνιαζομένους και παραλυτικούς, και τους θεράπευσε· και τον ακολούθησαν πολλά πλήθη από τη Γαλιλαία.» Όλα αυτά δε τα εξέθεσα εξαιτίας της προφητείας, η οποία υπόσχεται ότι θα ανατείλει μεγάλο φως στη Γαλιλαία, καθώς και στη χώρα του Ζαβουλών και του Νεφθαλείμ, παρόλο που καμία από τις δύο δεν ταυτίζεται με τη Γαλιλαία των εθνών.

«Μετανοείτε». Επομένως, εκείνος που μετανοεί όχι μόνο απαλλάσσεται από τα δεινά, αλλά και δέχεται την κληρονομιά των αγαθών, όχι μόνο γίνεται ελεύθερος από την κακία, αλλά και καλλιεργητής της δικαιοσύνης. «Μετανοείτε, διότι έχει πλησιάσει η βασιλεία των ουρανών». Οι δυνατοί αγωνιστείτε, οι ασθενείς δυναμωθείτε, οι χωλοί τρέξτε και όσοι τρέχετε σπεύσατε, και όσοι σπεύδετε μην έχετε πεποίθηση στον εαυτό σας, αλλά στον Θεό που κατευθύνει τον δρόμο: «Διότι δεν εξαρτάται από εκείνον που θέλει ούτε από εκείνον που τρέχει, αλλά από τον Θεό που ελεεί». «Μετανοείτε». Διότι δεν υπάρχει κακία που να νικά τη μετάνοια, δεν υπάρχει δηλητήριο που να μπορεί να εξαλείψει τη δύναμη αυτού του μελιού. Με όλους ο διάβολος παλεύει και σε όλους ανθίσταται και με όλους μάχεται. Μόνο με τη μετάνοια δεν τολμά να παλέψει. Διότι αυτή βγάζει το πρόβατο μέσα από τα λαρύγγια του, αυτή αποσπά τον αιχμάλωτο μέσα από τα χέρια του τυράννου. «Και καθώς περπατούσε ο Ιησούς στη θάλασσα της Γαλιλαίας είδε δύο αδελφούς, τον Σίμωνα που ονομαζόταν Πέτρος και τον Ανδρέα τον αδελφό του». Πολλούς είδε και τους παρέβλεψε, επειδή ήταν ανάξιοι των δεσποτικών οφθαλμών. «Είδε δύο αδελφούς», όχι μόνο κατά το σώμα αλλά και κατά την ψυχή, κατά τη φύση και κατά τη χάρη, κατά την πολιτεία και κατά τη συγγένεια. «Είδε δύο αδελφούς, τον Σίμωνα που ονομαζόταν Πέτρος», όχι που επρόκειτο να ονομαστεί. Διότι είχε ήδη αξιωθεί της κλήσης.

Όπου ρίξει τον σπόρο, εκεί η γη καρποφορεί, όπου φυτέψει το κλήμα, η άμπελος πάραυτα αναπτύσσεται, όπου ρίξει το δίχτυ, βρίσκεται γεμάτο ψάρια. «Είδε δύο αδελφούς, τον Σίμωνα που λέγεται Πέτρος και τον Ανδρέα τον αδελφό του, να ρίχνουν δίχτυ στη θάλασσα· διότι ήταν αλιείς». Θαύμασε τη γενναιοδωρία του Χριστού, ότι εξέλεξε τους φτωχούς, τους απαίδευτους, τους αγράμματους και τους αλιείς. Διότι η σοφία δεν έχει ανάγκη από συνηγόρους, αλλά από υπηρέτες· διότι κανείς δεν της παρέχει τίποτα, αλλά από αυτήν όλοι λαμβάνουμε τα πάντα· διότι κανείς δεν δανείζει στον πλούσιο, αλλά όλοι δανειζόμαστε από αυτόν. Ποια ανάγκη από σοφούς θα υπάρχει, λοιπόν, στο κήρυγμα; Διότι πρέπει να γίνει κανείς μωρός, αυτός που πρόκειται να μεταλάβει την αληθινή σοφία.

β΄. Γι' αυτόν τον λόγο, όταν αρχίζει, δεν παραθέτει τίποτα το φορτικό και επαχθές, όπως εκείνος, που έκανε μνεία για αξίνα, για δέντρο που κόβεται, για φτυάρι λιχνίσματος, για αλώνι και για άσβεστο πυρ· αντιθέτως, προοιμιάζεται με χρηστά λόγια, ευαγγελιζόμενος σε όσους τον ακούνε τους ουρανούς και τη βασιλεία που βρίσκεται εκεί. Και περιπατώντας παρά τη θάλασσα της Γαλιλαίας, είδε δύο αδελφούς, τον Σίμωνα τον επικαλούμενο Πέτρο και τον Ανδρέα τον αδελφό του, να ρίχνουν δίχτυ στη θάλασσα (διότι ήταν αλιείς), και τους λέγει: Ελάτε οπίσω μου, και θα σας κάνω αλιείς ανθρώπων.

Και εκεί μεν ο Ανδρέας καλεί τον Πέτρο· εδώ όμως και τους δύο τους καλεί ο Ιησούς. Και ο μεν Ιωάννης λέει ότι: «Όταν είδε ο Ιησούς τον Σίμωνα να έρχεται, του είπε: Εσύ είσαι ο Σίμων ο υιός του Ιωνά· εσύ θα ονομαστείς Κηφάς, το οποίο ερμηνεύεται Πέτρος». Ο δε Ματθαίος λέει ότι έφερε ήδη αυτό το όνομα· διότι: «Είδε, λέει, τον Σίμωνα, τον λεγόμενο Πέτρο». Και από τον τόπο, δε, από τον οποίο κλήθηκαν, και από πολλά άλλα σημεία θα μπορούσε κανείς να το συμπεράνει αυτό, καθώς και από το γεγονός ότι υπάκουσαν πρόθυμα και εγκατέλειψαν τα πάντα. Διότι ήταν ήδη καλώς προπαιδευμένοι. Επειδή εκεί μεν φαίνεται ο Ανδρέας να εισέρχεται στην οικία και να ακούει πολλά· εδώ όμως, ακούγοντας έναν απλό λόγο, αμέσως ακολούθησαν. Διότι ήταν φυσικό, αφού τον ακολούθησαν στην αρχή, να απομακρυνθούν πάλι, βλέποντας τον Ιωάννη να φυλακίζεται και τον ίδιο τον Ιησού να αναχωρεί, και έτσι να επιστρέψουν πάλι στο δικό τους επάγγελμα. Γι' αυτό άλλωστε τους βρίσκει να αλιεύουν. Εκείνος όμως ούτε τους εμπόδισε στην αρχή όταν ήθελαν να αναχωρήσουν, ούτε τους εγκατέλειψε οριστικά αφότου αναχώρησαν· αλλά, επιδεικνύοντας συγκατάβαση όταν απομακρύνθηκαν, έρχεται πάλι για να τους ανακτήσει· πράγμα που αποτελεί τον μέγιστο τρόπο αλιείας.

Βλέπεις πώς εξ ολοκλήρου απευθύνεται σε αυτόν με θερμή διάθεση; Γι' αυτό και αλλού δεν προφητεύει απλώς, αλλά υπό μορφήν ελέγχου, όπως όταν λέει: «Γιατί φρύαξαν τα έθνη, και οι λαοί μελέτησαν μάταια πράγματα;» Έτσι ακριβώς και εδώ λέει: «Γι' αυτό σε ευλόγησε ο Θεός στον αιώνα». Διότι, χωρίς να έχει μιλήσει καθόλου για τη γέννησή του, ούτε για την ανατροφή του, ούτε για τα άλλα, από το σημείο αυτό εισάγει τον λόγο γι' αυτόν. Για ποιον λόγο άραγε; Διότι το να τα αναφέρει όλα με τη σειρά, είναι έργο των ευαγγελιστών· γι' αυτό και τα επιφύλαξε σε εκείνους· διότι πράγματι ανήκε στη δική τους διήγηση· έργο όμως της προφητείας είναι να αποσπά ορισμένα μέρη και να ομιλεί περί αυτών. Γι' αυτό ακριβώς οι προφήτες παντού αυτό κάνουν· διότι, αφού παρεμβάλουν λίγα στοιχεία στην ιστορία και τα παρουσιάσουν σκιωδώς, αποσύρονται. Γι' αυτό και αυτός λέει: «Σε ευλόγησε ο Θεός στον αιώνα»· και μίλησε έτσι, επειδή τα λόγια του ήταν γεμάτα από τόσο μεγάλη χάρη. Πρόσεξε, λοιπόν, τη δύναμη της χάριτος: Περνούσε κάποτε δίπλα από τη θάλασσα, βρίσκει τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, και τους λέει: «Ελάτε πίσω μου, και θα σας κάνω αλιείς ανθρώπων». Και εκείνοι, αφού άφησαν και τον πατέρα τους και τα δίχτυα, τον ακολούθησαν.

Έχει δε ως εξής: Διότι, λέει, καθώς περνούσε ο Ιησούς δίπλα από τη θάλασσα της Γαλιλαίας, είδε δύο αδελφούς, τον Σίμωνα που ονομαζόταν Πέτρος, και τον Ανδρέα τον αδελφό του, να ρίχνουν δίχτυ στη θάλασσα· διότι ήταν αλιείς. Και τους είπε: Ελάτε, ακολουθήστε με, και θα σας κάνω αλιείς ανθρώπων.

Διότι, όπως ο θάνατος κατέχει το σώμα, έτσι και αυτή κατέχει την ψυχή. Ανέτειλε όμως το φως για εμάς. Διότι δεν το αναζητήσαμε εμείς, αλλά εκείνο φανερώθηκε σε εμάς, σαν να μας καταδίωξε. «Από τότε άρχισε ο Ιησούς να κηρύττει και να λέει.» Αφότου φυλακίστηκε ο Ιωάννης, άρχισε να κηρύττει ο Ιησούς. Διότι περίμενε τον Ιωάννη να μαρτυρήσει πρώτα για αυτόν και να του ετοιμάσει τον δρόμο, από τον οποίο επρόκειτο να έλθει, όπως ακριβώς οι δούλοι προετοιμάζουν για τους κυρίους τους. Διότι ο Κύριος, όντας ίσος με τον Πατέρα, είχε και αυτός προφήτη τον Ιωάννη, όπως ακριβώς ο Πατέρας του και Θεός είχε τους προφήτες πριν από τον Ιωάννη, ή μάλλον και εκείνοι ανήκουν και στον Πατέρα και στον Υιό. «Μετανοείτε· διότι έχει πλησιάσει η βασιλεία των ουρανών.» Βασιλεία των ουρανών είναι και ο Χριστός, είναι όμως και η ενάρετη ζωή. Διότι, όταν κάποιος ζει σαν άγγελος στη γη, άραγε δεν είναι ουράνιος; Ώστε στον καθένα μας υπάρχει η βασιλεία των ουρανών, εάν ζούμε αγγελικά. «Περπατώντας δε δίπλα στη θάλασσα της Γαλιλαίας, είδε δύο αδελφούς, τον Σίμωνα που λεγόταν Πέτρος, και τον Ανδρέα τον αδελφό του, να ρίχνουν δίχτυ στη θάλασσα (διότι ήταν ψαράδες), και τους λέει.» Αυτοί είχαν γίνει μαθητές του Ιωάννη. Και ενώ ζούσε ακόμη ο Ιωάννης, προσήλθαν στον Χριστό.