Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 4:20

Και λοιπόν, εξηγώντας μας ο μακάριος ευαγγελιστής Ματθαίος τα σχετικά με την κλήση τους, πρώτον μεν οδηγεί τον Ιησού στα όρια Ζαβουλών και Νεφθαλείμ. Έπειτα προσθέτει με σαφήνεια με ποιον τρόπο εξέλεξε τους αγίους αποστόλους. Γράφει δε τα εξής για τον Χριστό: «Και αφού εγκατέλειψε τη Ναζαρέτ, ήλθε και κατοίκησε στην παραθαλάσσια Καπερναούμ, στα όρια Ζαβουλών και Νεφθαλείμ, για να εκπληρωθεί αυτό που ειπώθηκε μέσω του Ησαΐα, ο οποίος λέει: Γη Ζαβουλών και γη Νεφθαλείμ, στον δρόμο προς τη θάλασσα, πέρα από τον Ιορδάνη, Γαλιλαία των εθνών, ο λαός που κάθεται στο σκοτάδι είδε φως μεγάλο, και σε εκείνους που κάθονται σε χώρα και σκιά θανάτου, ανέτειλε φως σε αυτούς.» Και προσθέτει σε αυτά: «Ενώ δε περπατούσε κατά μήκος της θάλασσας της Γαλιλαίας είδε δύο αδελφούς, τον Σίμωνα που λέγεται Πέτρος, και τον Ανδρέα τον αδελφό του, να ρίχνουν δίχτυ στη θάλασσα· διότι ήταν αλιείς· και τους είπε ο Ιησούς: Ελάτε πίσω μου, και θα σας κάνω να γίνετε αλιείς ανθρώπων. Και εκείνοι, αφού άφησαν αμέσως τα δίχτυα, τον ακολούθησαν. Και προχωρώντας από εκεί είδε άλλους δύο αδελφούς, τον Ιάκωβο τον γιο του Ζεβεδαίου, και τον Ιωάννη τον αδελφό του, μέσα στο πλοίο μαζί με τον Ζεβεδαίο τον πατέρα τους, να τακτοποιούν τα δίχτυα τους, και τους κάλεσε. Και εκείνοι, αφού άφησαν αμέσως το πλοίο και τον πατέρα τους, τον ακολούθησαν.»

«Περνώντας δε δίπλα από τη θάλασσα της Γαλιλαίας, είδε δύο αδελφούς, τον Σίμωνα που ονομαζόταν Πέτρος και τον Ανδρέα τον αδελφό του, να ρίχνουν δίχτυ στη θάλασσα· διότι ήταν ψαράδες, και τους λέει: ελάτε οπίσω μου, και θα σας κάνω ψαράδες ανθρώπων. Εκείνοι δε, αφού άφησαν αμέσως τα δίχτυα, τον ακολούθησαν. Και προχωρώντας από εκεί, είδε άλλους δύο αδελφούς, τον Ιάκωβο τον γιο του Ζεβεδαίου και τον Ιωάννη τον αδελφό του, μέσα στο πλοίο μαζί με τον Ζεβεδαίο τον πατέρα τους να ετοιμάζουν τα δίχτυα τους, και τους κάλεσε. Εκείνοι δε, αφού άφησαν αμέσως το πλοίο και τον πατέρα τους, τον ακολούθησαν. Και περιόδευε ο Ιησούς όλη τη Γαλιλαία, διδάσκοντας στις συναγωγές τους και κηρύσσοντας το ευαγγέλιο της βασιλείας και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε αδυναμία στον λαό. Και η φήμη του διαδόθηκε σε όλη τη Συρία· και του έφεραν όλους όσοι έπασχαν, αυτούς που κυριεύονταν από ποικίλες ασθένειες και βάσανα, δαιμονιζομένους και σεληνιαζομένους και παραλυτικούς, και τους θεράπευσε· και τον ακολούθησαν πολλά πλήθη από τη Γαλιλαία.» Όλα αυτά δε τα εξέθεσα εξαιτίας της προφητείας, η οποία υπόσχεται ότι θα ανατείλει μεγάλο φως στη Γαλιλαία, καθώς και στη χώρα του Ζαβουλών και του Νεφθαλείμ, παρόλο που καμία από τις δύο δεν ταυτίζεται με τη Γαλιλαία των εθνών.

Ας είναι για εσάς μικρός ολόκληρος ο κόσμος, όταν συγκρίνεται με τον δημιουργό του. «Ελάτε οπίσω μου»· διότι σας ανάγω προς τη ζωή, σας καθοδηγώ προς το φως. «Ελάτε οπίσω μου», για να προσπεράσετε τους πατριάρχες, για να δεχθείτε τον κλήρο πριν από τους προφήτες· και ενώ είστε έσχατοι θα γίνετε πρώτοι, ώστε εσείς που προσληφθήκατε την ενδέκατη ώρα να γίνετε ανώτεροι από αυτούς που μισθώθηκαν από το πρωί. «Ελάτε οπίσω μου»· διότι ακολουθώντας εμένα θα έχετε βίο άπονο· διότι χωρίς χρήματα θα πλουτίσετε, χωρίς φάρμακα θα γίνετε ιατροί της οικουμένης, χωρίς όπλα θα βρεθείτε δυνατότεροι από τους εχθρούς. «Ελάτε οπίσω μου»· «Διότι εγώ είμαι το φως του κόσμου», «εγώ είμαι η οδός και η ζωή και η αλήθεια», εγώ καθοδηγώ προς τον Πατέρα, σε αυτούς που πορεύονται οπίσω μου δίνω να «επιβαίνουν πάνω σε ασπίδα και βασιλίσκο και να καταπατούν λιοντάρι και δράκοντα». «Και αμέσως, αφήνοντας τα δίχτυα, τον ακολούθησαν.» Πρέπει, λοιπόν, να μακαρίσουμε την ευγνωμοσύνη των αποστόλων· διότι άφησαν ό,τι είχαν, περιφρόνησαν το μέσο βιοπορισμού που διέθεταν.

Τον βάπτισε βέβαια ο Ανανίας, αλλά δεν ήταν εκείνος που τον απάλλαξε από την πλάνη, ούτε τον οδήγησε στην πίστη· αντίθετα, ο ίδιος ο Χριστός άνωθεν απηύθυνε προς αυτόν εκείνη τη θαυμαστή φωνή, με την οποία τον σαγήνευσε. Διότι τον μεν Πέτρο και τον αδελφό του, καθώς και τον Ιωάννη και τον δικό του αδελφό, τους κάλεσε ενώ περπατούσε δίπλα στη θάλασσα, τον δε Παύλο τον κάλεσε αφού είχε αναληφθεί στους ουρανούς. Και όπως ακριβώς εκείνοι δεν χρειάστηκαν δεύτερη φωνή, αλλά αφήνοντας αμέσως τα δίχτυα και όλα τα άλλα τον ακολούθησαν, έτσι και αυτός από την πρώτη κλήση ανέβηκε στην ανώτατη κορυφή, και ταυτόχρονα με το βάπτισμά του ανέλαβε άσπονδο πόλεμο εναντίον των Ιουδαίων, και ως προς αυτό μάλιστα ξεπέρασε τους αποστόλους· διότι λέει: «Περισσότερο από αυτούς κοπίασα». Αλλά προς το παρόν δεν επιδιώκει να αποδείξει αυτό, αλλά αρκείται στο να παρουσιάζεται ίσος με αυτούς. Διότι αυτό που επιδίωκε με ζήλο δεν ήταν να δείξει ότι ο ίδιος υπερέχει εκείνων, αλλά να καταρρίψει τα θεμέλια της πλάνης.

Αυτοί δε, αφού άφησαν τα δίχτυα, τον ακολούθησαν. Αν και ο Ιωάννης αναφέρει ότι κλήθηκαν με διαφορετικό τρόπο. Από αυτό είναι φανερό ότι αυτή ήταν η δεύτερη κλήση· και από πολλά σημεία θα μπορούσε κανείς να το διαπιστώσει αυτό. Διότι εκεί μεν αναφέρει ότι προσήλθαν ενώ δεν είχε ακόμη ριχθεί ο Ιωάννης στη φυλακή· εδώ δε, μετά τη φυλάκισή του.

Βλέπεις πώς εξ ολοκλήρου απευθύνεται σε αυτόν με θερμή διάθεση; Γι' αυτό και αλλού δεν προφητεύει απλώς, αλλά υπό μορφήν ελέγχου, όπως όταν λέει: «Γιατί φρύαξαν τα έθνη, και οι λαοί μελέτησαν μάταια πράγματα;» Έτσι ακριβώς και εδώ λέει: «Γι' αυτό σε ευλόγησε ο Θεός στον αιώνα». Διότι, χωρίς να έχει μιλήσει καθόλου για τη γέννησή του, ούτε για την ανατροφή του, ούτε για τα άλλα, από το σημείο αυτό εισάγει τον λόγο γι' αυτόν. Για ποιον λόγο άραγε; Διότι το να τα αναφέρει όλα με τη σειρά, είναι έργο των ευαγγελιστών· γι' αυτό και τα επιφύλαξε σε εκείνους· διότι πράγματι ανήκε στη δική τους διήγηση· έργο όμως της προφητείας είναι να αποσπά ορισμένα μέρη και να ομιλεί περί αυτών. Γι' αυτό ακριβώς οι προφήτες παντού αυτό κάνουν· διότι, αφού παρεμβάλουν λίγα στοιχεία στην ιστορία και τα παρουσιάσουν σκιωδώς, αποσύρονται. Γι' αυτό και αυτός λέει: «Σε ευλόγησε ο Θεός στον αιώνα»· και μίλησε έτσι, επειδή τα λόγια του ήταν γεμάτα από τόσο μεγάλη χάρη. Πρόσεξε, λοιπόν, τη δύναμη της χάριτος: Περνούσε κάποτε δίπλα από τη θάλασσα, βρίσκει τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, και τους λέει: «Ελάτε πίσω μου, και θα σας κάνω αλιείς ανθρώπων». Και εκείνοι, αφού άφησαν και τον πατέρα τους και τα δίχτυα, τον ακολούθησαν.

«Και αυτοί, αφήνοντας αμέσως τα δίχτυα, τον ακολούθησαν.» Δες πόσο υπάκουοι άνθρωποι ήταν, αμέσως τον ακολούθησαν. Από αυτό είναι φανερό ότι αυτή η κλήση είναι η δεύτερη. Διότι, αφού είχαν προηγουμένως διδαχθεί από τον Χριστό και έπειτα τον είχαν αφήσει, τον ακολούθησαν πάλι πρόθυμα μόλις τον είδαν. «Και προχωρώντας από εκεί, είδε άλλους δύο αδελφούς, τον Ιάκωβο τον γιο του Ζεβεδαίου και τον Ιωάννη τον αδελφό του, μέσα στο πλοίο μαζί με τον πατέρα τους τον Ζεβεδαίο.» Αποτελεί πολύ μεγάλη αρετή το να γηροκομούν τον πατέρα τους και να τρέφονται από δίκαιους κόπους. «Να επισκευάζουν τα δίχτυα τους.» Διότι ήταν φτωχοί, και γι' αυτό μη μπορώντας να αγοράσουν καινούργια, μπάλωναν τα παλιά. «Και αυτοί, αφήνοντας αμέσως το πλοίο και τον πατέρα τους, τον ακολούθησαν.» Φαίνεται πως ο Ζεβεδαίος δεν πίστεψε, και γι' αυτό τον άφησαν.