Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 4:23

Ή τα έβλεπαν μεν —διότι εξάπαντος ήταν ανάγκη να τα βλέπουν— αλλά πάλι γόγγυζαν μεταβάλλοντας τη στάση τους: «Γιατί θεραπεύεις τον παραλυτικό το Σάββατο και κάνεις τον εκ γενετής τυφλό να αναβλέψει εκείνη την ημέρα;» Και τούτο πάλι ήταν μια πρόφαση και μόνο γογγυσμός. Διότι, ενώ και τις άλλες ημέρες ο Κύριος θεράπευε κάθε νόσο και κάθε ασθένεια, εκείνοι συνήθως τον κατέκριναν και προτιμούσαν μάλλον να έχουν την υποψία της αθεΐας, αποκαλώντας τον Βεελζεβούλ, παρά να αρνηθούν τη δική τους πονηρία. Αλλά, μολονότι ο Σωτήρας πολυμερώς και πολυτρόπως φανέρωνε έτσι τη θεότητά Του και κήρυττε το ευαγγέλιο του Πατέρα σε όλους, αυτοί παρ' όλα αυτά, λακτίζοντας προς τα κέντρα, αντιλέγανε μωρολογώντας, ώστε μόνο και μόνο για να εφευρίσκουν προφάσεις, σύμφωνα με τη θεία παροιμία, να χωρίσουν τους εαυτούς τους από την αλήθεια.

Ο καθένας, λοιπόν, ανάλογα με το τι μπορεί, ή μάλλον ανάλογα με την πίστη που έχει, ας κάνει χρήση. Ερώτηση: Τι σημαίνει, Πάτερ, το «ανάλογα με την πίστη που έχει»; Διευκρίνισέ μου το. Απόκριση: Εφόσον ο Θεός αγίασε τα πάντα και τα καθάρισε για να τα μεταλαμβάνουν οι πιστοί, οφείλει κανείς να λαμβάνει με ευχαριστία από αυτά που του προσφέρονται, χωρίς να αμφιβάλλει καθόλου. Διότι τα άγια και καθαρά δεν βλάπτουν κανέναν, παρά μόνο η συνείδησή του και η καχυποψία, όταν νομίζει ότι βλάπτεται. Διότι έτσι αποδεικνύεται ότι αμφιβάλλει στην πίστη, και για τον λόγο αυτό αυξάνεται μέσα του το πάθος. Εάν, λοιπόν, πιστέψει σε Αυτόν που ήλθε και θεράπευσε κάθε νόσο και κάθε αδυναμία στον λαό, Αυτός έχει τη δύναμη να ιατρεύσει όχι μόνο τα σωματικά πάθη, αλλά και εκείνα του έσω ανθρώπου. Εάν όμως αμφιβάλλει, τότε ας αποφύγει όσα τον βλάπτουν, καταδικάζοντας τον εαυτό του, επειδή δεν μπόρεσε να το αντέξει, αλλά νικήθηκε από τον λογισμό και αποδείχθηκε ότι δεν έχει σταθερή πίστη. Έτσι προφυλάσσεται από το να λάβει κάτι εμπαθώς, διότι διαφορετικά βλάπτεται και στην ψυχή και στο σώμα.

Και κατά την ημέρα εκείνη, ο Κύριος θα δείξει εκ νέου το χέρι Του. Το χέρι του Κυρίου φανερώθηκε ποικιλοτρόπως σε κάθε γενεά, μέσω εκείνων που μπορούσαν να δεχθούν την ενέργεια των θαυμάτων. Διότι προηγουμένως μεν έδειξε τα θαυμαστά σημεία στην Αίγυπτο, έπειτα στην έρημο· ύστερα κατά τους χρόνους του Ιησού του Ναυή, έπειτα κατά την εποχή των Κριτών, και των Προφητών που διακόνησαν τα μεγάλα έργα του Θεού. Τώρα, όμως, λέγεται ότι το χέρι του Κυρίου φανερώνεται κατά την επίγεια έλευση του Σωτήρα μας, ο οποίος θεραπεύει κάθε νόσο και κάθε ασθένεια ανάμεσα στον λαό, και επιτελεί όσα έχουν κηρυχθεί στο Ευαγγέλιο. Διότι αυτήν ακριβώς τη δύναμη έδειξε επιπροσθέτως ο Κύριος, επειδή τα προηγούμενα δεν φάνηκαν επαρκή για να οδηγήσουν στη θεογνωσία τον απειθή λαό.

Κεφάλαιο ΙΒ΄. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Και περιόδευε σε όλη τη Γαλιλαία ο Ιησούς, διδάσκοντας στις συναγωγές και κηρύσσοντας το Ευαγγέλιο της βασιλείας, και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε ασθένεια. ΛΟΥΚΑΣ. Και αυτός διερχόταν από πόλη σε πόλη και από χωριό σε χωριό, κηρύσσοντας τη βασιλεία του Θεού και ευαγγελιζόμενος· και μαζί του ήταν οι δώδεκα.

Ματθ. 4, 23 Αν κάποιος ρωτήσει, ποια είναι η διαφορά μεταξύ «νόσου» και «μαλακίας», απαντούμε ότι η μεν «μαλακία» είναι η πρόσκαιρη ανωμαλία του σώματος, η δε «νόσος» είναι η ασυμμετρία των στοιχείων μέσα στο σώμα. Πρέπει δε να επισημάνουμε και τούτο, ότι η κληρονομιά της φυλής του «Ζαβουλών και Νεφθαλείμ» εκτεινόταν μέχρι τη Σιδώνα, μια πόλη των εθνικών, και ότι πλέον οι Ιουδαίοι κατοικούσαν αναμεμειγμένοι με τα έθνη. Ερμηνεύεται δε το όνομα «Ζαβουλών» ως καλή πορεία και ευλογία, ενώ το «Νεφθαλείμ» ως απλωμένο κλαδί, δηλαδή φυτό που εκτείνεται. Αυτά ακριβώς έγιναν όσοι πίστεψαν στον Χριστό· διότι, βαδίζοντας σε καλό δρόμο, αξιώθηκαν τη θεία ευλογία και επεκτάθηκαν σε όλα τα καλά αυτοί που προηγουμένως βρίσκονταν «στη Γαλιλαία», λέξη που ερμηνεύεται ως «κατακυλιστή», δηλαδή αυτοί που κατρακυλούσαν στα βάραθρα της απώλειας.

«Άπλωσα τα χέρια μου όλη την ημέρα προς λαό απειθή και αντιδραστικό, οι οποίοι δεν πορεύθηκαν στην οδό της αλήθειας, αλλά ακολούθησαν τις αμαρτίες τους.» Αναγκαίως αυτά προστίθενται στα όσα έχουν ήδη ειπωθεί. Διότι, επειδή έλεγαν: «Γιατί μας πλάνησες, Κύριε, από την οδό σου; Σκλήρυνες τις καρδιές μας ώστε να μην σε φοβόμαστε;», και επιπλέον πρόσθεσαν ότι «Έρημη έγινε η Σιών, σαν έρημος έγινε η Ιερουσαλήμ, σε κατάρα ο άγιος οίκος μας», λοιπόν αναγκαίως παρεμβαίνει το πρόσωπο του ίδιου του Χριστού, για να εξαγγείλει τρόπον τινά τις αιτίες, για τις οποίες δικαίως υπέστησαν αυτά, και αντί να αποδώσουν τις αιτίες στους εαυτούς τους, εγκαλούν Εκείνον που τους επιβάλλει τη δίκαιη τιμωρία. «Διότι έγινα εμφανής», λέει, «και σε εκείνους που δεν με ζητούσαν, βρέθηκα από εκείνους που δεν με ρωτούσαν». Διότι ο Σωτήρας αυτοβούλως εισερχόταν στις συναγωγές και τους δίδασκε κηρύττοντας το ευαγγέλιο της βασιλείας και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε αδυναμία στον λαό, καθώς είναι γεγραμμένο.

Λέει λοιπόν ότι θα έρθει στον ναό του, είτε επειδή ο Λόγος έγινε σάρκα και κατοίκησε, σαν σε ναό, στο πανάγιο σώμα από την αγία παρθένο· δηλαδή πιστεύεται ότι ενώθηκε άμεσα και οικονομικά με τον τέλειο άνθρωπο, που αποτελείται, λέω, από ψυχή και σώμα. Είτε ονομάζει απλώς ναό την ιερή και αφιερωμένη σε αυτόν πόλη, προφανώς δηλαδή την Ιερουσαλήμ· δηλαδή ως τύπο που παραπέμπει στην Εκκλησία. Και έκανε τη διακήρυξη της παρουσίας του θαυματουργώντας με πολλούς τρόπους, «κηρύσσοντας το ευαγγέλιο της βασιλείας και θεραπεύοντας κάθε ασθένεια και κάθε αδυναμία στον λαό», όπως έχει γραφτεί. Θα έρθει, λοιπόν, λέει, ο Κύριος που εσείς ζητάτε, λέγοντας από μικροψυχία: «Πού είναι ο Θεός της δικαιοσύνης;» Θα έρθει διδάσκοντας αυτά που είναι ανώτερα από τον νόμο και πέρα από τη σκιά και τους τύπους. Διότι θα είναι ο άγγελος της διαθήκης που είχε από παλιά προαναγγελθεί μέσω της φωνής του Θεού και Πατέρα. Διότι είπε κάπου προς τον ιεροφάντη Μωυσή: «Θα αναστήσω σε αυτούς προφήτη από τους αδελφούς τους όμοιον με εσένα, και θα βάλω τα λόγια μου στο στόμα του, και θα τους μιλήσει σύμφωνα με όλα όσα θα του παραγγείλω». Το ότι δε ο Χριστός ήταν ο άγγελος της καινής διαθήκης, το διασαφηνίζει λέγοντας και ο μακάριος Ησαΐας για αυτόν: «Διότι κάθε στολή που συγκεντρώθηκε με δόλο και κάθε ιμάτιο με αντάλλαγμα θα το αποτίσουν, και θα θελήσουν να είχαν καεί στη φωτιά».

Εκπληρώνονταν δε αυτά ολοφάνερα κατά την παρουσία του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, κατά την οποία το καθένα από όσα είχαν ειπωθεί έφτανε στην εκπλήρωσή του, καθώς Αυτός θεράπευε κάθε νόσο και κάθε ασθένεια των σωμάτων με τη δύναμη της θεϊκής εξουσίας, και όχι μόνο των σωμάτων, αλλά θεράπευε και τα πάθη των ψυχών με τον λόγο της διδασκαλίας Του. Ακόμη και τώρα, λοιπόν, σε ολόκληρη την οικουμένη ανάμεσα σε όλα τα έθνη, εκείνοι που παλαιότερα, εξαιτίας της αναπηρίας και της τυφλότητας της ψυχής τους, έμεναν έκθαμβοι μπροστά σε άψυχα και ακίνητα ξόανα σαν να ήταν θεοί, αφού καταυγάστηκε το μάτι της ψυχής τους από το δικό Του φως, αναβλέπουν, έτσι ώστε αφενός να αποστρέφονται με περιφρόνηση την πατροπαράδοτη δεισιδαιμονία και αφετέρου να γνωρίζουν τον έναν και μόνο αληθινό Θεό. Ακόμη και οι κωφοί και εκείνοι που προηγουμένως δεν είχαν ακούσει τους θείους λόγους, τώρα πλέον, διά της χάριτός Του, έχουν αποκτήσει γνώση ώστε να ακούν τα θεόπνευστα λόγια· αλλά και εκείνοι που ήταν παραλυμένοι στα θεμέλια της ψυχής, αναπήδησαν σαν τα «ελάφια», αφού εξομοιώθηκαν με τους δασκάλους τους, τους οποίους η προφητεία λίγο πριν ονόμασε «ελάφια».

«Περνώντας δε δίπλα από τη θάλασσα της Γαλιλαίας, είδε δύο αδελφούς, τον Σίμωνα που ονομαζόταν Πέτρος και τον Ανδρέα τον αδελφό του, να ρίχνουν δίχτυ στη θάλασσα· διότι ήταν ψαράδες, και τους λέει: ελάτε οπίσω μου, και θα σας κάνω ψαράδες ανθρώπων. Εκείνοι δε, αφού άφησαν αμέσως τα δίχτυα, τον ακολούθησαν. Και προχωρώντας από εκεί, είδε άλλους δύο αδελφούς, τον Ιάκωβο τον γιο του Ζεβεδαίου και τον Ιωάννη τον αδελφό του, μέσα στο πλοίο μαζί με τον Ζεβεδαίο τον πατέρα τους να ετοιμάζουν τα δίχτυα τους, και τους κάλεσε. Εκείνοι δε, αφού άφησαν αμέσως το πλοίο και τον πατέρα τους, τον ακολούθησαν. Και περιόδευε ο Ιησούς όλη τη Γαλιλαία, διδάσκοντας στις συναγωγές τους και κηρύσσοντας το ευαγγέλιο της βασιλείας και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε αδυναμία στον λαό. Και η φήμη του διαδόθηκε σε όλη τη Συρία· και του έφεραν όλους όσοι έπασχαν, αυτούς που κυριεύονταν από ποικίλες ασθένειες και βάσανα, δαιμονιζομένους και σεληνιαζομένους και παραλυτικούς, και τους θεράπευσε· και τον ακολούθησαν πολλά πλήθη από τη Γαλιλαία.» Όλα αυτά δε τα εξέθεσα εξαιτίας της προφητείας, η οποία υπόσχεται ότι θα ανατείλει μεγάλο φως στη Γαλιλαία, καθώς και στη χώρα του Ζαβουλών και του Νεφθαλείμ, παρόλο που καμία από τις δύο δεν ταυτίζεται με τη Γαλιλαία των εθνών.

Καλύτερα θα ήταν για σένα να έχεις περιτμηθεί και να δαιμονίζεσαι, για να πω και κάτι αστείο, παρά να έχεις ακροβυστία και υγεία και να ζεις με πονηρία και αθεΐα. ΙΣΤ΄. Λίγο αργότερα, λοιπόν, θα δεις και τον Ιησού να καθαίρεται στον Ιορδάνη για τη δική μου κάθαρση· ή μάλλον, να αγιάζει με την κάθαρσή Του τα ύδατα (διότι βέβαια ο Ίδιος δεν είχε ανάγκη καθάρσεως, Εκείνος που σηκώνει την αμαρτία του κόσμου), και τους ουρανούς να σχίζονται, και να δέχεται τη μαρτυρία από το ομοούσιο Πνεύμα, και να πειράζεται, και να νικά, και να υπηρετείται από αγγέλους, και να θεραπεύει κάθε νόσο και κάθε ασθένεια, και να ζωοποιεί νεκρούς (μακάρι να ζωοποιούσε και σένα, που είσαι νεκρωμένος από την κακοδοξία), και να διώχνει δαίμονες, άλλα μεν ενεργώντας ο Ίδιος, άλλα δε μέσω των μαθητών Του, και να τρέφει μυριάδες με λίγους άρτους, και να περπατά πάνω στη θάλασσα, και να προδίδεται, και να σταυρώνεται, και να συσταυρώνει τη δική μου αμαρτία· να προσάγεται ως αμνός, και να προσφέρει ως ιερέας, να θάβεται ως άνθρωπος, και να ανασταίνεται ως Θεός, έπειτα να ανέρχεται στους ουρανούς, και να πρόκειται να έλθει ξανά με τη δόξα Του. Πόσες γιορτές μού προσφέρει το καθένα από τα μυστήρια του Χριστού! Όλων αυτών ο κύριος σκοπός είναι ένας: η δική μου τελείωση και ανάπλαση, και η επάνοδος στον πρώτο Αδάμ.

Αντί αυτών, έπρεπε να λένε: Εύγε, αγαθέ Διδάσκαλε, διότι ανέστησες τον τετραήμερο νεκρό Λάζαρο· διότι δίδαξες τους χωλούς να βαδίζουν ταχέως· διότι δώρισες στους τυφλούς τη δύναμη της οράσεως· διότι θεράπευσες τους συντετριμμένους και απομάκρυνες κάθε νόσο και κάθε ασθένεια· διότι φυγάδευσες δαίμονες· διότι διδάσκεις την οδό της σωτηρίας. «Με ποια εξουσία», λένε, «τα κάνεις αυτά;» Ω αγνώμονες! Και εάν σας πει, θα πιστέψετε; Εάν δεν πιστέψατε τον Ιωάννη, προς τον οποίο πορευόσασταν σαν ποτάμιο ρεύμα, και ενώ εξομολογούσασταν τις αμαρτίες σας βαπτιζόσασταν μόνο φαινομενικά και δεν πιστέψατε, εάν σας το πω εγώ, θα πιστέψετε; Ω γενεά πονηρή και άπιστη!

Ψαλμός κζ'. Του Δαβίδ. Η χάρη του Αγίου Πνεύματος συγκαλεί δια στόματος Δαβίδ κάθε άνθρωπο που επιθυμεί να απευθύνεται προς τον Θεό με αλήθεια: «Προς εσένα, Κύριε, θα κράξω, Θεέ μου, μην αποσιωπήσεις απέναντί μου», διότι, εάν αποσιωπήσεις απέναντί μου, «θα γίνω όμοιος με εκείνους που κατεβαίνουν στον λάκκο» και θα θεωρηθώ ζωντανός νεκρός παρότι ακόμη ζω. Και για να μην το πάθω αυτό, «εισάκουσε, Κύριε, τη φωνή της δέησής μου, όταν σε παρακαλώ, όταν υψώνω τα χέρια μου προς τον άγιο ναό σου». Μην με παραβλέψεις και μην με κρίνεις μαζί με τους αμαρτωλούς: «και μην με συναπολέσεις με αυτούς που εργάζονται την ανομία, οι οποίοι μιλούν ειρηνικά με τους πλησίον τους, αλλά μηχανεύονται κακά στην καρδιά τους». «Δώσε σε αυτούς, Κύριε, σύμφωνα με τα έργα τους και σύμφωνα με την πονηριά των πράξεών τους» δώσε σε αυτούς, διότι εξωτερικά μεν παρουσιάζονται απατηλά, εσωτερικά δε κρύβουν τη δόλια αλεπού. Γι' αυτό: «απόδωσε σε αυτούς την ανταπόδοση, διότι δεν κατανόησαν τα έργα του Κυρίου και τα έργα των χεριών του», ο οποίος καθαρίζει λεπρούς, εκδιώκει δαίμονες και θεραπεύει εύκολα «κάθε νόσο και κάθε αδυναμία».

Χαίρε, ιερώτατε πάτερ Ιλαρίων, καθώς έγινες μεγαλέμπορος και απέκτησες τον πολύτιμο μαργαρίτη, μέσω του οποίου έγινες και άμισθος ιατρός, θεραπεύοντας δι' αυτού «κάθε νόσο και κάθε ασθένεια», αναδεικνυόμενος ήδη δέκατος τρίτος απόστολος για τον ταπεινό λαό.

Επειδή δε το πάθος του φθόνου και της ζηλοτυπίας δεν υπάρχει στους αγίους, θεώρησα δίκαιο να τους τιμήσω όλους μαζί αδιακρίτως, ως ανθρώπους που έχουν το ίδιο όνομα και την ίδια επιστήμη και ως συμμέτοχους της θείας κληρονομίας, και να τους απευθύνω τον πρέποντα χαιρετισμό, ως ιατρούς αναργύρους και θεράποντες του Θεού, ως μιμητές των αγγέλων, ως θεραπευτές των ανθρώπων, ως ιατρούς των ζώων, ως διώκτες των ασθενειών, ως χορηγούς της υγείας, ως ανθρώπους που έλαβαν δωρεάν τη χάρη από τον Θεό και την προσφέρουν δωρεάν στους ανθρώπους, ως φωστήρες της οικουμένης και διώκτες του σκοταδιού των ασεβών, ως φάρους εκείνων που υποφέρουν στο σκοτάδι του κρεβατιού του πόνου, ως αναργύρους ιατρούς των δυσίατων παθήσεων, ως προστάτες όσων δοκιμάζονται από δεινές αρρώστιες, ως εύστοχους λίθους επάλξεων κατά των ασθενειών, ως ιατρούς «κάθε νόσου και κάθε ασθένειας». Αφού τους απευθύναμε αυτόν τον σύντομο χαιρετισμό, ας ολοκληρώσουμε τον λόγο μας.

Όταν δε ο Κύριος και Θεός μας, επρόκειτο να μας ελευθερώσει από την εξουσία του πονηρού τυράννου, και να μας απαλλάξει από τον ζυγό της αμαρτίας, τίποτε από εκείνα τα φοβερά σημεία δεν φάνηκε να γίνεται· διότι αυτός που χορηγούσε τη δική μας σωτηρία, περιερχόμενος τη γη, ο πράος και ταπεινός στην καρδιά, χωρίς θορύβους και κανένα φόβο, επιδεικνύοντας μάλλον την επιείκεια και το ευπρόσιτο, δίδασκε στις συναγωγές τον σωτήριο λόγο, και γέμιζε με κάθε λογής ευεργεσίες εκείνους που ήθελαν να ακούσουν, δεν θέσπιζε γραπτούς νόμους, δεν μοίραζε μερίδια της ορατής και πατούμενης γης, ούτε έδινε ως κληρονομιά προς κατοχή κάτι από τα πρόσκαιρα και φθαρτά, αλλά κήρυττε την ουράνια βασιλεία, και χάριζε πλούτο αναφαίρετο, και ευαγγελιζόταν χαρά ανεκλάλητη, και θεράπευε κάθε νόσο και αδυναμία στον λαό, και παρέχοντας όλα όσα ήταν άξια της θείας φιλανθρωπίας να δοθούν σε εκείνους που προσέρχονταν με πίστη. Τι χρειάζεται να λέμε; Παρέχοντας άφθονη τη χορηγία του Πνεύματος, μέσα από τα οποία όλα φανερωνόταν η χάρη και η δύναμη εκείνου που ενεργούσε και δώριζε.

Διότι, όπως ακριβώς ένας ποιμένας μπορεί να θεραπεύσει το ψωριασμένο πρόβατο και να το προστατεύσει από τους λύκους, ομοίως και ο αληθινός ποιμένας, ο Χριστός, όταν ήλθε, μπόρεσε μόνος Του να θεραπεύσει και να επαναφέρει το χαμένο και ψωριασμένο πρόβατο, τον άνθρωπο, από την ψώρα και τη λέπρα της αμαρτίας. Διότι οι προγενέστεροι ιερείς και Λευίτες και δάσκαλοι δεν μπόρεσαν να θεραπεύσουν την ψυχή με τις προσφορές των δώρων και των θυσιών και με τους ραντισμούς του αίματος, εφόσον βεβαίως ούτε τους εαυτούς τους δεν μπόρεσαν να θεραπεύσουν. Επειδή και οι ίδιοι περιβάλλονταν από ασθένεια· «διότι είναι αδύνατον», λέγει, «το αίμα ταύρων και τράγων να αφαιρέσει αμαρτίες». Ο δε Κύριος έλεγε, δείχνοντας την αδυναμία των ιατρών εκείνης της εποχής: «Οπωσδήποτε θα μου πείτε αυτήν την παραβολή· ιατρέ, θεράπευσε τον εαυτό σου», εννοώντας: «Δεν είμαι εγώ όπως εκείνοι που ούτε τους εαυτούς τους δεν μπορούν να θεραπεύσουν. Εγώ είμαι ο αληθινός ιατρός και ο καλός ποιμένας που θυσίασε τη ζωή του “υπέρ των προβάτων”, αυτός που μπορεί να θεραπεύσει “κάθε νόσο και κάθε ασθένεια” της ψυχής. Εγώ είμαι το άμωμο πρόβατο που “προσφέρθηκε μία φορά”, και που μπορώ να θεραπεύσω αυτούς που προσέρχονται σε εμένα». Διότι η αληθινή ίαση της ψυχής προέρχεται μόνο από τον Κύριο· διότι λέγει: «ιδού ο αμνός του Θεού, ο αίρων την αμαρτία του κόσμου», δηλαδή της ψυχής που πίστεψε σε Αυτόν και Τον αγάπησε με όλη της την καρδιά.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΚΔ' ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΚΔ' ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΝΥΠΕΡΒΛΗΤΗΣ ΔΩΡΕΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΠΡΟΣ ΑΥΤΟΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΙΣΟΥΣ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗΣ Η ΟΠΟΙΑ ΕΚΦΩΝΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ Αδελφοί και πατέρες, έχει ήδη έλθει η αρχή του έτους, κατά την οποία το Ευαγγέλιο που αναγινώσκεται αναφέρει τα εξής: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε· με απέστειλε για να φέρω το χαρμόσυνο άγγελμα στους πτωχούς, να ιατρεύσω τους συντετριμμένους στην καρδιά, να κηρύξω άφεση στους αιχμαλώτους και ανάβλεψη στους τυφλούς, να αποστείλω ελεύθερους τους τσακισμένους, να κηρύξω ευπρόσδεκτο έτος Κυρίου». Επειδή λοιπόν ο μονογενής Υιός του Θεού απεστάλη από τον Πατέρα ως εξιλασμός στον κόσμο, ας αναβλέψουμε οι τυφλοί, ας ελευθερωθούμε οι αιχμάλωτοι, ας λάβουμε άφεση οι τσακισμένοι. Και ποιος είναι τυφλός; Εκείνος που δεν βλέπει καθαρά εξαιτίας της εμπαθούς προσκόλλησης. Ποιος δε είναι αιχμάλωτος; Εκείνος που έχει παρασυρθεί από τους άτοπους λογισμούς. Και ποιος είναι τσακισμένος; Εκείνος που είναι συντετριμμένος από τις αμαρτίες. Αυτούς ιατρεύει ο Κύριος· διότι δεν είναι ιατρός μόνο των σωμάτων, αλλά και των ψυχών. Και δεν ήταν σωματικά παρών μόνο στους ανθρώπους εκείνης της εποχής, αλλά και τώρα είναι παρών αόρατα, κηρύττοντας τα ίδια, «σηκώνοντας την αμαρτία του κόσμου» «και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε αδυναμία». Κανείς λοιπόν ας μην απομείνει πλέον αφώτιστος και αθεράπευτος, αλλά ας προσέλθει με πίστη, και «θα λάβει ευλογία από τον Κύριο, και έλεος από τον Θεό, τον Σωτήρα του». Και, ω της άφατης φιλανθρωπίας!

Βλέπεις πότε πρέπει να εγκαταλείπει κανείς τον πατέρα; Όταν τον εμποδίζει προς την αρετή και τη θεοσέβεια. Αυτοί δε, βλέποντας τους προηγούμενους να ακολουθούν, εύλογα ακολούθησαν, μιμούμενοι εκείνους. «Και περιόδευε ο Ιησούς όλη τη Γαλιλαία, διδάσκοντας στις συναγωγές τους και κηρύσσοντας το Ευαγγέλιο της βασιλείας.» Για να δείξει ότι δεν είναι αντίθετος στον νόμο, εισέρχεται στις συναγωγές των Εβραίων. «Και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε αδυναμία ανάμεσα στον λαό.» Αρχίζει τα θαύματα, για να επιβεβαιώσει αυτά που διδάσκει. Νόσος είναι η χρόνια πάθηση, ενώ αδυναμία είναι η πρόσκαιρη ανωμαλία του σώματος. «Και διαδόθηκε η φήμη του σε όλη τη Συρία, και του έφεραν όλους όσοι έπασχαν, αυτούς που κατέχονταν από ποικίλες νόσους και βάσανα, και σεληνιαζόμενους και παραλυτικούς, και τους θεράπευσε.» Ο Χριστός δεν απαίτησε πίστη από κανέναν από αυτούς που του έφερναν, διότι αυτό ακριβώς αποτελούσε απόδειξη πίστεως, το ότι τους έφερναν από μακριά. Σεληνιαζόμενους ονομάζει τους δαιμονισμένους. Διότι ο δαίμονας, θέλοντας να ενσπείρει στους ανθρώπους την πεποίθηση ότι τα άστρα είναι κακοποιά, παρατηρούσε πότε η σελήνη ήταν ολόγιομη και τότε επιτίθετο, ώστε να φανεί η σελήνη ως αιτία του πάθους, και να συκοφαντηθεί η δημιουργία του Θεού, όπως ακριβώς πλανήθηκαν και οι Μανιχαίοι.