Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 4:5

Και αυτά μεν κατά λέξη· σύμφωνα όμως με το νόημα, επισκήνωμα του Σωτήρα μας έχει αποδειχθεί η Εκκλησία του· αλλά και σώμα του είναι ο λαός του, σύμφωνα με τον Απόστολο που είπε: «Εσείς δε είστε σώμα Χριστού, και μέλη κατά το μέρος που αναλογεί στον καθένα». Θα μπορούσαν, λοιπόν, από τα μέλη του σώματος του Χριστού άλλοι μεν να είναι τα μάτια, άλλοι τα αυτιά και άλλοι τα χέρια· σύμφωνα με αυτά λοιπόν θα υπάρχουν και άλλοι που είναι τα πόδια, για τα οποία έχει ειπωθεί: «Πόσο ωραία είναι τα πόδια αυτών που ευαγγελίζονται τα αγαθά!». Για αυτά τα πόδια, λοιπόν, προκειμένου να μην προσκρούσει κανείς το πόδι του σε πέτρα, ούτε να σκανδαλιστεί στον δρόμο, αλλά να διατρέξει ομαλά και ανεμπόδιστα την πορεία του Ευαγγελίου, έχουν εγκατασταθεί άγγελοι να φρουρούν ως φύλακες του προαναφερθέντος σκηνώματος. Και πάλι, υπάρχουν άλλοι άγγελοι στους οποίους έχουν εμπιστευθεί τις εκκλησίες του Χριστού που έχουν ιδρυθεί σε ολόκληρη τη γη. Αυτά όμως, μη κατανοώντας τα ο διάβολος – διότι πώς ή από πού θα μπορούσε αυτός να κατανοήσει τα λόγια του θείου Πνεύματος; – κατά τον πειρασμό του Σωτήρα, αφού τον ανέβασε στο πτερύγιο του ναού, του είπε: «Αν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω. Διότι είναι γραμμένο, ότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα, και θα σε σηκώσουν στα χέρια τους, για να μην προσκρούσεις ποτέ το πόδι σου σε πέτρα».

Μου φαίνεται σκόπιμο, για την ακριβή επιβεβαίωση των όσων έχουν ειπωθεί, να παραθέσω και τα λόγια των υπολοίπων ερμηνευτών. Από αυτούς ο μεν Ακύλας είπε τα εξής: «διότι εσύ, Κύριε, είσαι η ελπίδα μου, έθεσες τον Ύψιστο κατοικία σου. Δεν θα έλθουν σε σένα κακά, και πληγή δεν θα πλησιάσει στη σκέπη σου· διότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του να σε φυλάξουν σε όλους τους δρόμους σου», ο δε Σύμμαχος: «διότι εσύ, Κύριε, είσαι η ασφάλειά μου, ύψιστη έθεσες την κατοικία σου. Δεν θα υπερισχύσει σε σένα κακό, ούτε πληγή θα πλησιάσει στη σκηνή σου· διότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα, ώστε να σε διαφυλάξουν σε όλους τους δρόμους». Επομένως, μέσω ακριβώς αυτών των λόγων έχει ειπωθεί προς τον Κύριο σαν να επρόκειτο για κάποιον άλλον ανώτερο, το «θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα να σε διαφυλάσσουν σε όλους τους δρόμους· στα χέρια τους θα σε σηκώσουν» (δηλαδή εσένα τον Κύριο), «μήπως τυχόν» εσύ ο Κύριος «σκοντάψεις το πόδι σου σε πέτρα». Αυτές ακριβώς τις λέξεις χρησιμοποίησε και ο διάβολος κατά τον πειρασμό του Σωτήρος μας, όταν, αφού τον παρέλαβε «στην αγία πόλη, τον έστησε στο πτερύγιο του ιερού, και του είπε: εάν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου από εδώ κάτω· διότι είναι γραμμένο ότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα, και στα χέρια τους θα σε σηκώσουν, μήπως τυχόν σκοντάψεις το πόδι σου σε πέτρα». Προς αυτόν αποκρίθηκε ο Κύριός μας και είπε: «Είναι γραμμένο, δεν θα εκπειράσεις Κύριον τον Θεόν σου».

Δίδαξέ τον όσα δεν έχει μάθει· αντιπαράθεσέ του τον ζωοποιό Λόγο, ο οποίος είναι ο άρτος που στέλνεται από τον ουρανό και χαρίζει τη ζωή στον κόσμο. Εάν σε επιβουλεύεται μέσω της κενοδοξίας (διότι και Εκείνον, όταν τον ανέβασε στο πτερύγιο του ναού, του είπε «πέσε κάτω», με σκοπό την επίδειξη της θεότητάς Του), πρόσεξε να μην γκρεμιστείς εξαιτίας της έπαρσης. Εάν το πετύχει αυτό, δεν θα σταματήσει ως εκεί. Είναι άπληστος, επιτίθεται στα πάντα. Δελεάζει στην αρχή με το καλό, αλλά καταλήγει στο πονηρό. Αυτός είναι ο τρόπος της μάχης του. Αλλά ο ληστής είναι και έμπειρος στις Γραφές. Από εκεί προέρχεται το «Γέγραπται» για τον άρτο· από εδώ το «Γέγραπται» για τους αγγέλους. Διότι έχει γραφτεί, λέει, ότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα, και θα σε σηκώσουν στα χέρια τους. Ω σοφιστή της κακίας! Πώς απέκρυψες τη συνέχεια; Διότι εγώ το κατανοώ απόλυτα, έστω κι αν εσύ το αποσιωπάς, ότι θα πατήσω πάνω σε ασπίδα και βασιλίσκο, και θα καταπατήσω φίδια και σκορπιούς, οχυρωμένος από την Τριάδα. Εάν προσπαθεί να σε καταβάλει μέσω της απληστίας, δείχνοντάς σου όλες τις βασιλείες σε μία στιγμή του χρόνου και με μία ματιά σαν να ανήκουν σε αυτόν, απαιτώντας την προσκύνησή σου, περιφρόνησέ τον ως πένητα.

Έπειτα, μετά από αυτά, αφού τον έστησε στο πτερύγιο του ιερού, λέει: «Ρίξε τον εαυτό σου κάτω». Αλλά ο Χριστός τού απάντησε: «Δεν θα εκπειράσεις Κύριον τον Θεό σου». Και πάλι συνομιλεί μαζί του ως άνθρωπος· και έτσι αποχώρησε από αυτόν ο διάβολος. Και ιδού, προσήλθαν άγγελοι και τον διακονούσαν. Πάλεψε, νίκησε, επικράτησε· αποχώρησε εκείνος, και πάντοτε πλέον συνοδευόταν από τα σημεία και τα θαύματα.

«Εσύ όμως θα ριχτείς στα βουνά σαν βδελυρός νεκρός, μαζί με πολλούς νεκρούς που έχουν κατατρυπηθεί από μάχαιρα, οι οποίοι κατεβαίνουν στον άδη. Διότι, όπως ακριβώς ένα ένδυμα βουτηγμένο στο αίμα δεν θα είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός· επειδή κατέστρεψες τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου, λέει ο Κύριος.» «Ο δόλος είναι στο χέρι του, και στην καρδιά του θα υπερηφανευτεί, και με δόλο θα διαφθείρει πολλούς, και θα σταθεί ως αιτία για την απώλεια πολλών.» «Με τον φθόνο του διαβόλου εισήλθε ο θάνατος στον κόσμο.» «Τότε ο Ιησούς οδηγήθηκε από το Πνεύμα στην έρημο για να πειραστεί από τον διάβολο· και αφού νήστεψε σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες, ύστερα πείνασε. Και αφού τον πλησίασε ο πειράζων, του είπε: Αν είσαι Υιός του Θεού, πες να γίνουν άρτοι οι λίθοι αυτοί. Εκείνος όμως αποκρίθηκε και είπε: Έχει γραφτεί: Δεν θα ζήσει ο άνθρωπος μόνο με άρτο, αλλά με κάθε λόγο που εκπορεύεται από το στόμα του Θεού. Τότε τον παραλαμβάνει ο διάβολος στην αγία πόλη, και τον στήνει στο πτερύγιο του ναού, και του λέει: Αν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω. Του είπε τότε ο Ιησούς: Έχει γραφτεί: Δεν θα εκπειράσεις Κύριον τον Θεό σου. Πάλι τον παραλαμβάνει ο διάβολος σε ένα πολύ ψηλό όρος, και του δείχνει όλα τα βασίλεια του κόσμου και τη δόξα τους, και του λέει: Όλα αυτά θα σου τα δώσω, εάν πέσεις και με προσκυνήσεις. Τότε του λέει ο Ιησούς: Πήγαινε πίσω μου, Σατανά.»

Ματθ. 4, 5-8 «Τότε τον παραλαμβάνει ο διάβολος», αντί του: επιτρέπεται και παραχωρείται στον διάβολο η επιθυμία του, ώστε να καταντροπιαστεί περισσότερο. Διότι επιθυμούσε και ήθελε να ανέβει ο Χριστός στο «πτερύγιο» και στο «όρος», προκειμένου να παλέψει μαζί του μέσω των πειρασμών. Αυτό λοιπόν γίνεται, και ανεβαίνει ο Κύριός μας στο «πτερύγιο» και στο «όρος» και τον καταντροπιάζει από παντού καταβάλλοντάς τον. Το «τον παραλαμβάνει ο διάβολος» δεν σημαίνει ότι τον πήρε έχοντας εξουσία πάνω του, αλλά φανερώνει ότι τον παρέλαβε επειδή το παραχώρησε ο Χριστός. Και αυτό έγινε οικονομικώς, ώστε, αφού εκπληρωθεί η επιθυμία του διαβόλου, να καταντροπιαστεί τελείως και να ηττηθεί.

Διότι και οι Εβραίοι τράφηκαν με το μάννα, το οποίο δεν ήταν άρτος, αλλά δια του ρήματος του Θεού εκπλήρωνε κάθε ανάγκη των Εβραίων, και μετατρεπόταν σε καθετί που επιθυμούσε να φάει κάποιος. Διότι, είτε ψάρι, είτε αυγό, είτε τυρί επιθυμούσε ο Ιουδαίος, τέτοια γεύση του παρείχε το μάννα. «Τότε τον παραλαμβάνει ο διάβολος στην αγία πόλη και τον στήνει στο πτερύγιο του ιερού.» Ήταν κάποιο μέρος του ναού, όπως αυτά που σε εμάς ονομάζονται δίρρυτα· διότι μοιάζουν με πτέρυγες. «Και του λέει: Αν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω. Διότι είναι γραμμένο, ότι στους αγγέλους του θα δώσει εντολή για εσένα, και θα σε σηκώσουν στα χέρια τους, μήπως και σκοντάψει σε πέτρα το πόδι σου.» Αν είσαι Υιός του Θεού, σχεδόν αυτό του λέει: Εγώ δεν πιστεύω στη φωνή από τους ουρανούς· ωστόσο εσύ, αν είσαι Υιός του Θεού, απόδειξέ το μου. Και όμως, ω μιαρέ, αν ήταν Υιός του Θεού, θα γκρέμιζε τον εαυτό του; Αυτό είναι ίδιον της δικής σου ωμότητας, το να κατακρημνίζεις τους δαιμονιζομένους·