Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 4:6

Είπα: «Ρίξε τον εαυτό σου κάτω», και φοβούμενος το αρνήθηκε· από αυτό φαίνεται ότι είναι άνθρωπος. Επειδή, λοιπόν, η αλυσίδα της φιλαργυρίας νικά σχεδόν όλους τους ανθρώπους, θα του δείξω όλους τους θησαυρούς των βασιλέων, ώστε, βλέποντας τη θάλασσα των χρημάτων που του χαρίζω, να με προσκυνήσει. Γι' αυτό «του έδειξε όλα τα βασίλεια του κόσμου και τη δόξα τους, και είπε: Όλα αυτά θα σου τα δώσω». Ο αναιδής και πικρός τα έδινε όλα σε Αυτόν που κρατάει τα πάντα στο χέρι Του. Τα έδινε όλα αυτός που δεν έχει εξουσία ούτε καν στους χοίρους. «Όλα θα σου τα δώσω, εάν πέσεις και με προσκυνήσεις»· και ο ξεπεσμένος υπαγόρευε την πτώση σε Εκείνον που τον κατακρήμνισε.

Διότι δεν έχει ειπωθεί για τον Χριστό το χωρίο του ψαλμού· επειδή ο Δεσπότης δεν έχει ανάγκη από αγγέλους. Το πτερύγιο, εξάλλου, ήταν ένα πάρα πολύ ψηλό οικοδόμημα, χτισμένο δίπλα στο ιερό. Κάποιοι βέβαια, κακώς αναφέρουν τον ψαλμό στο πρόσωπο του Κυρίου· και συνδέοντας τους στίχους, διαβάζουν ως εξής: «Επειδή εσύ, Κύριε, είσαι η ελπίδα μου, τον Ύψιστο έκανες καταφυγή σου». Λένε, λοιπόν, ότι ο Κύριος έχει ως καταφυγή τον Ύψιστο, δηλαδή τον εν ουρανοίς Πατέρα. Αφορμή όμως για αυτούς σε αυτή την αντίληψη έγινε ο Σατανάς· διότι αυτός έτσι εννόησε τους στίχους, λέγοντας: «Αν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω. Διότι είναι γραμμένο, ότι στους αγγέλους του θα δώσει εντολή για σένα». Επειδή δηλαδή ο Σατανάς είναι συκοφάντης και απατεώνας, αποδίδει αυτά που έχουν ειπωθεί για εμάς στο ίδιο το πρόσωπο του Σωτήρα όλων μας, του Χριστού. Εμείς, όμως, δεν κατανοούμε με αυτόν τον τρόπο, όπως συνηθίζει να κατανοεί ο Σατανάς· και αν οι Αρειανοί τα έχουν κατανοήσει έτσι, δεν είναι καθόλου περίεργο· διότι ακολουθούν τον δικό τους πατέρα, ο οποίος είναι ψεύτης και αλήθεια δεν υπάρχει μέσα του, σύμφωνα με τη φωνή του Σωτήρα. Διότι, αν, σύμφωνα με αυτούς, είναι αληθινό κάτι τέτοιο, εμείς μεν κάναμε ελπίδα μας τον Χριστό, ενώ αυτός έχει ως καταφυγή του τον Πατέρα· επομένως, έχουμε καταφύγει σε κάποιον που βοηθείται, αποκαλούμε Σωτήρα εκείνον που σώζεται από άλλον. Δεν συμβαίνουν αυτά, μη γένοιτο.

Διότι ανέμενε την παρουσία του Χριστού, όπως λέγει: «για σένα έχει γραφτεί ότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα και θα σε σηκώσουν στα χέρια τους». Επειδή άκουγε πάντοτε τους προφήτες να εξαγγέλλουν την παρουσία του Χριστού, και ότι θα υπάρξει λύτρωση για όσους αμάρτησαν και μετανοούν μέσω του Χριστού, νόμιζε ότι θα τύχαινε κάποιου ελέους. Όταν όμως είδε ο άθλιος ότι ο Χριστός δεν αποδέχθηκε την επιστροφή του προς σωτηρία, άνοιξε το στόμα του και ξέρασε βλασφημία κατά του ίδιου του Δεσπότη, εμφυτεύοντας στους ανθρώπους την υπόνοια να αρνούνται μεν τον υπαρκτό, και να αναζητούν τον ανύπαρκτο. Έτσι λοιπόν, και αυτοί θα ελεγχθούν ως απολύτως εξαπατημένοι. Διότι ο Σηθ πέθανε και τα έτη της ζωής του έχουν καταγραφεί. Αφού έζησε εννιακόσια δώδεκα έτη, απέδωσε το κοινό χρέος, έχοντας γεννήσει υιούς και θυγατέρες, όπως αναφέρει η Θεία Γραφή. Κατά διαδοχή δε, το παιδί του, που ονομαζόταν Ενώς, αφού έζησε και αυτός εννιακόσια πέντε έτη εγκατέλειψε τον παρόντα βίο, έχοντας γεννήσει υιούς και θυγατέρες, όπως καταγράφει το ίδιο βιβλίο της αλήθειας. 10.

Και αυτά μεν κατά λέξη· σύμφωνα όμως με το νόημα, επισκήνωμα του Σωτήρα μας έχει αποδειχθεί η Εκκλησία του· αλλά και σώμα του είναι ο λαός του, σύμφωνα με τον Απόστολο που είπε: «Εσείς δε είστε σώμα Χριστού, και μέλη κατά το μέρος που αναλογεί στον καθένα». Θα μπορούσαν, λοιπόν, από τα μέλη του σώματος του Χριστού άλλοι μεν να είναι τα μάτια, άλλοι τα αυτιά και άλλοι τα χέρια· σύμφωνα με αυτά λοιπόν θα υπάρχουν και άλλοι που είναι τα πόδια, για τα οποία έχει ειπωθεί: «Πόσο ωραία είναι τα πόδια αυτών που ευαγγελίζονται τα αγαθά!». Για αυτά τα πόδια, λοιπόν, προκειμένου να μην προσκρούσει κανείς το πόδι του σε πέτρα, ούτε να σκανδαλιστεί στον δρόμο, αλλά να διατρέξει ομαλά και ανεμπόδιστα την πορεία του Ευαγγελίου, έχουν εγκατασταθεί άγγελοι να φρουρούν ως φύλακες του προαναφερθέντος σκηνώματος. Και πάλι, υπάρχουν άλλοι άγγελοι στους οποίους έχουν εμπιστευθεί τις εκκλησίες του Χριστού που έχουν ιδρυθεί σε ολόκληρη τη γη. Αυτά όμως, μη κατανοώντας τα ο διάβολος – διότι πώς ή από πού θα μπορούσε αυτός να κατανοήσει τα λόγια του θείου Πνεύματος; – κατά τον πειρασμό του Σωτήρα, αφού τον ανέβασε στο πτερύγιο του ναού, του είπε: «Αν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω. Διότι είναι γραμμένο, ότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα, και θα σε σηκώσουν στα χέρια τους, για να μην προσκρούσεις ποτέ το πόδι σου σε πέτρα».

Μου φαίνεται σκόπιμο, για την ακριβή επιβεβαίωση των όσων έχουν ειπωθεί, να παραθέσω και τα λόγια των υπολοίπων ερμηνευτών. Από αυτούς ο μεν Ακύλας είπε τα εξής: «διότι εσύ, Κύριε, είσαι η ελπίδα μου, έθεσες τον Ύψιστο κατοικία σου. Δεν θα έλθουν σε σένα κακά, και πληγή δεν θα πλησιάσει στη σκέπη σου· διότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του να σε φυλάξουν σε όλους τους δρόμους σου», ο δε Σύμμαχος: «διότι εσύ, Κύριε, είσαι η ασφάλειά μου, ύψιστη έθεσες την κατοικία σου. Δεν θα υπερισχύσει σε σένα κακό, ούτε πληγή θα πλησιάσει στη σκηνή σου· διότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα, ώστε να σε διαφυλάξουν σε όλους τους δρόμους». Επομένως, μέσω ακριβώς αυτών των λόγων έχει ειπωθεί προς τον Κύριο σαν να επρόκειτο για κάποιον άλλον ανώτερο, το «θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα να σε διαφυλάσσουν σε όλους τους δρόμους· στα χέρια τους θα σε σηκώσουν» (δηλαδή εσένα τον Κύριο), «μήπως τυχόν» εσύ ο Κύριος «σκοντάψεις το πόδι σου σε πέτρα». Αυτές ακριβώς τις λέξεις χρησιμοποίησε και ο διάβολος κατά τον πειρασμό του Σωτήρος μας, όταν, αφού τον παρέλαβε «στην αγία πόλη, τον έστησε στο πτερύγιο του ιερού, και του είπε: εάν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου από εδώ κάτω· διότι είναι γραμμένο ότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα, και στα χέρια τους θα σε σηκώσουν, μήπως τυχόν σκοντάψεις το πόδι σου σε πέτρα». Προς αυτόν αποκρίθηκε ο Κύριός μας και είπε: «Είναι γραμμένο, δεν θα εκπειράσεις Κύριον τον Θεόν σου».

Δίδαξέ τον όσα δεν έχει μάθει· αντιπαράθεσέ του τον ζωοποιό Λόγο, ο οποίος είναι ο άρτος που στέλνεται από τον ουρανό και χαρίζει τη ζωή στον κόσμο. Εάν σε επιβουλεύεται μέσω της κενοδοξίας (διότι και Εκείνον, όταν τον ανέβασε στο πτερύγιο του ναού, του είπε «πέσε κάτω», με σκοπό την επίδειξη της θεότητάς Του), πρόσεξε να μην γκρεμιστείς εξαιτίας της έπαρσης. Εάν το πετύχει αυτό, δεν θα σταματήσει ως εκεί. Είναι άπληστος, επιτίθεται στα πάντα. Δελεάζει στην αρχή με το καλό, αλλά καταλήγει στο πονηρό. Αυτός είναι ο τρόπος της μάχης του. Αλλά ο ληστής είναι και έμπειρος στις Γραφές. Από εκεί προέρχεται το «Γέγραπται» για τον άρτο· από εδώ το «Γέγραπται» για τους αγγέλους. Διότι έχει γραφτεί, λέει, ότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα, και θα σε σηκώσουν στα χέρια τους. Ω σοφιστή της κακίας! Πώς απέκρυψες τη συνέχεια; Διότι εγώ το κατανοώ απόλυτα, έστω κι αν εσύ το αποσιωπάς, ότι θα πατήσω πάνω σε ασπίδα και βασιλίσκο, και θα καταπατήσω φίδια και σκορπιούς, οχυρωμένος από την Τριάδα. Εάν προσπαθεί να σε καταβάλει μέσω της απληστίας, δείχνοντάς σου όλες τις βασιλείες σε μία στιγμή του χρόνου και με μία ματιά σαν να ανήκουν σε αυτόν, απαιτώντας την προσκύνησή σου, περιφρόνησέ τον ως πένητα.

Λύση. Αυτό δεν αποτελεί αντίφαση, αφενός διότι το καθένα από αυτά συνέβη σε μια στιγμή του χρόνου, και αφετέρου εξαιτίας της συνύφανσης της κενοδοξίας, της υπερηφάνειας και της φιλαργυρίας, τις οποίες του υπέβαλε ο εχθρός. Σύμβολα αυτών ακριβώς υπήρξαν το πτερύγιο και το υψηλό όρος. Λέγοντας το «Πέσε κάτω», τον εξωθούσε στην κενοδοξία, ενώ με την υπόσχεση να του προσφέρει την απατηλή δόξα που του έδειξε, τον προέτρεπε στη φιλαργυρία και την αλαζονεία. Όμως, αφού καταρρίφθηκε και στις δύο αυτές πάλες, καταντροπιάστηκε.

Έπειτα, μετά από αυτά, αφού τον έστησε στο πτερύγιο του ιερού, λέει: «Ρίξε τον εαυτό σου κάτω». Αλλά ο Χριστός τού απάντησε: «Δεν θα εκπειράσεις Κύριον τον Θεό σου». Και πάλι συνομιλεί μαζί του ως άνθρωπος· και έτσι αποχώρησε από αυτόν ο διάβολος. Και ιδού, προσήλθαν άγγελοι και τον διακονούσαν. Πάλεψε, νίκησε, επικράτησε· αποχώρησε εκείνος, και πάντοτε πλέον συνοδευόταν από τα σημεία και τα θαύματα.

Υποκρίνεται μεταμέλεια και, ενώ ναυαγεί μέσα σε τόσο μεγάλο χειμώνα, προστάζει στο πρόσωπό της να δείχνει φαιδρότητα. Εκείνοι λοιπόν, δελεασμένοι από το πρόσχημα και εξαπατημένοι από την ιλαρότητα της κόρης, ένιωσαν απέναντί της κάτι φιλάνθρωπο· και, όταν ζήτησε να φορέσει νυμφικό σχήμα, της έδωσαν την άδεια, νομίζοντας ότι όχι μόνο θα χαρισθούν στην παρθένο, αλλά και θα φανούν ανώτεροι στα μάτια του δικαστή, αν οδηγούσαν την κόρη καλλωπισμένη. Εκείνη όμως, μόλις πέτυχε το τέχνασμά της, ντύθηκε αμέσως τον αληθινό στολισμό. Διότι, ζωσμένη με τόλμη και ενδυμένη τις ελπίδες της αναστάσεως, έτρεξε προς το άκρο της στέγης και από εκεί άφησε τον εαυτό της να πέσει· και νίκησε εκείνο το είδος της πάλης, το οποίο κάποτε ο διάβολος τόλμησε να προτείνει ως μεγάλο στον Κύριο, λέγοντας: «Αν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω». Πριν ακόμη από την πίστη, εκπλήσσομαι με την τόλμη της κόρης. Διότι ποια δεν θα συλλογιζόταν μέσα της: «Παραδίδω τον εαυτό μου σε βίαιη πτώση, επειδή φοβούμαι να πορνευθώ. Καλός είναι ο σκοπός, αν η πτώση βεβαιωθεί με θάνατο· διότι, αν είμαι νεκρή, κι αν ακόμη ασχημονήσουν επάνω μου, δεν θα το αισθανθώ. Αν όμως, αφού προσκρούσω στη γη, συντρίψω μεν τα καίρια μέρη του σώματος, αλλά η ψυχή παραμείνει μέσα στα μέλη, θρηνώντας τον ακρωτηριασμό του σώματος, τότε, αφού οδηγηθώ στον δικαστή, θα υποστώ εκείνα που φοβούμαι».

Αφού ηττήθηκε και δεν μπόρεσε να τον πείσει να πράξει το προσταζόμενο, και μάλιστα ενώ τον πίεζε τόσο μεγάλη πείνα, προχωρά σε άλλο πειρασμό, λέγοντας: «Εάν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω· διότι είναι γραμμένο: Ότι θα δώσει εντολή στους αγγέλους του για σένα, και θα σε σηκώσουν στα χέρια τους». Γιατί άραγε σε κάθε πειρασμό προσθέτει αυτό το «Εάν είσαι Υιός του Θεού»; Ό,τι έπραξε στους προπάτορες, το ίδιο πράττει και τώρα. Διότι, όπως τότε συκοφάντησε τον Θεό, λέγοντας ότι «Την ημέρα που θα φάτε, θα διανοιχθούν οι οφθαλμοί σας», θέλοντας με αυτά να δείξει ότι έχουν εξαπατηθεί και παραπλανηθεί, και ότι δεν έχουν λάβει καμία ευεργεσία, έτσι ακριβώς και εδώ αυτό το ίδιο υπονοεί λέγοντας ότι «Μάταια σε ονόμασε Υιό και σε εξαπάτησε με τη δωρεά· διότι, αν δεν είναι έτσι, δώσε μας μιαν απόδειξη ότι κατέχεις εκείνη τη δύναμη». Έπειτα, επειδή του μίλησε χρησιμοποιώντας τις Γραφές, παραθέτει και ο ίδιος μαρτυρία του προφήτη.

Πώς ενήργησε, λοιπόν, ο Χριστός; Δεν αγανάκτησε, δεν παροξύνθηκε, αλλά με πολλή επιείκεια συνομιλεί μαζί του πάλι από τις Γραφές, λέγοντας: «Δεν θα εκπειράσεις Κύριον τον Θεό σου»· διδάσκοντάς μας ότι πρέπει να υπερνικούμε τον διάβολο όχι με θαύματα, αλλά με ανεξικακία και μακροθυμία, και να μην κάνουμε απολύτως τίποτα για επίδειξη και κενοδοξία. Πρόσεξε δε την ανοησία του και από την ίδια τη μαρτυρία που προσκόμισε. Διότι οι μεν μαρτυρίες που παρατέθηκαν από τον Κύριο ειπώθηκαν και οι δύο με πολύ ταιριαστό τρόπο· εκείνες όμως που προήλθαν από εκείνον παρατέθηκαν απλώς και στην τύχη, και δεν προσκόμισε το αρμόζον για τα προκείμενα ζητήματα. Διότι το ότι έχει γραφεί, «Στους αγγέλους του θα δώσει εντολή για σένα», δεν προτρέπει κανέναν να ρίχνει τον εαυτό του κάτω και να γκρεμίζεται· εξάλλου αυτό δεν έχει λεχθεί καν για τον Κύριο. Αλλά, προς το παρόν, δεν τον έλεγξε για αυτό, αν και εκείνος χρησιμοποίησε τον λόγο υβριστικά και εντελώς αντίθετα με το νόημά του. Διότι κανείς δεν ζητά αυτά από τον Υιό του Θεού, αλλά είναι ίδιον του διαβόλου και των δαιμόνων το να ρίχνει κανείς τον εαυτό του κάτω· του Θεού, αντίθετα, είναι το να σηκώνει όσους είναι πεσμένοι. Διότι, αν έπρεπε να επιδείξει δύναμη, δεν έπρεπε να ρίχνει τον εαυτό του κάτω άσκοπα και να γκρεμίζεται, αλλά να σώζει άλλους. Το να ρίχνουν, δε, τους εαυτούς τους σε φαράγγια και γκρεμούς είναι γνώρισμα της δικής του παράταξης. Έτσι, άλλωστε, ενεργεί παντού ο πλάνος. Αλλά ο Χριστός, παρόλο που ειπώθηκαν αυτά, δεν αποκαλύπτει ακόμη τον εαυτό Του, αλλά του μιλάει προς το παρόν ως άνθρωπος.

Αυτά συνέβησαν πάνω στον σταυρό και οι Ιουδαίοι χλεύαζαν λέγοντας: «Εάν είσαι Υιός του Θεού, κατέβα από τον σταυρό και θα σε πιστέψουμε». Αναλογίσου τη φωνή των τέκνων του διαβόλου, πώς μιμούνται αυτή την πατρική φωνή. Ο διάβολος λέει στον Σωτήρα στο πτερύγιο του ναού: «Εάν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω». Παρομοίως και οι Ιουδαίοι: «Εάν είσαι Υιός του Θεού, κατέβα από τον σταυρό και θα σε πιστέψουμε».

«Εσύ όμως θα ριχτείς στα βουνά σαν βδελυρός νεκρός, μαζί με πολλούς νεκρούς που έχουν κατατρυπηθεί από μάχαιρα, οι οποίοι κατεβαίνουν στον άδη. Διότι, όπως ακριβώς ένα ένδυμα βουτηγμένο στο αίμα δεν θα είναι καθαρό, έτσι ούτε και εσύ θα είσαι καθαρός· επειδή κατέστρεψες τη γη μου και σκότωσες τον λαό μου, λέει ο Κύριος.» «Ο δόλος είναι στο χέρι του, και στην καρδιά του θα υπερηφανευτεί, και με δόλο θα διαφθείρει πολλούς, και θα σταθεί ως αιτία για την απώλεια πολλών.» «Με τον φθόνο του διαβόλου εισήλθε ο θάνατος στον κόσμο.» «Τότε ο Ιησούς οδηγήθηκε από το Πνεύμα στην έρημο για να πειραστεί από τον διάβολο· και αφού νήστεψε σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες, ύστερα πείνασε. Και αφού τον πλησίασε ο πειράζων, του είπε: Αν είσαι Υιός του Θεού, πες να γίνουν άρτοι οι λίθοι αυτοί. Εκείνος όμως αποκρίθηκε και είπε: Έχει γραφτεί: Δεν θα ζήσει ο άνθρωπος μόνο με άρτο, αλλά με κάθε λόγο που εκπορεύεται από το στόμα του Θεού. Τότε τον παραλαμβάνει ο διάβολος στην αγία πόλη, και τον στήνει στο πτερύγιο του ναού, και του λέει: Αν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω. Του είπε τότε ο Ιησούς: Έχει γραφτεί: Δεν θα εκπειράσεις Κύριον τον Θεό σου. Πάλι τον παραλαμβάνει ο διάβολος σε ένα πολύ ψηλό όρος, και του δείχνει όλα τα βασίλεια του κόσμου και τη δόξα τους, και του λέει: Όλα αυτά θα σου τα δώσω, εάν πέσεις και με προσκυνήσεις. Τότε του λέει ο Ιησούς: Πήγαινε πίσω μου, Σατανά.»

Γνωρίζοντας λοιπόν ο πειράζων ότι μέσω αυτών των τριών παθών κυριαρχεί σε όλους τους ανθρώπους, προσπαθεί μέσω αυτών να πειράξει ως άνθρωπο και τον ίδιο τον Δεσπότη. Και τη μια φορά λέει, «αν είσαι Υιός του Θεού, πες να γίνουν αυτοί οι λίθοι άρτοι», θέλοντας να προσάψει το πάθος της γαστριμαργίας στον απαθή, την άλλη δε τον πρόσταζε, «ρίξε τον εαυτό σου κάτω» από το πτερύγιο του ναού μπροστά σε όλους, θέλοντας να σπείρει την κενοδοξία στον «ταπεινό τη καρδία»· κι έπειτα υπόσχεται να παράσχει τις βασιλείες του κόσμου στον βασιλέα των αιώνων και τον πλούτο τους σε Αυτόν που ανασταίνει «από τη γη τον πένητα», σαν να ήταν φιλάργυρος, εάν Τον προσκυνήσει Αυτός που προσκυνείται από αγγέλους, ανθρώπους και από κάθε φύση. Τι έπραξε λοιπόν ο Χριστός; Ούτε τους λίθους μετέβαλε σε άρτους, αν και είχε τη δύναμη γι' αυτό, αλλά αποστόμωσε τον εχθρό λέγοντας «δεν θα ζήσει ο άνθρωπος μόνο με άρτο, αλλά με κάθε ρήμα που εκπορεύεται από το στόμα του Θεού», ούτε πάλι έριξε τον εαυτό του κάτω από τον ναό· αν και μπορούσε εύκολα να το πράξει, δεν το θέλησε, αλλά διακηρύσσοντας «δεν θα εκπειράσεις Κύριον τον Θεό σου», απέκρουσε τον πονηρό. Και ενώ ο παγκάκιστος ήθελε να προσκυνηθεί κατά πρόσωπο, αποπέμφθηκε προς τα πίσω· «Ύπαγε», του λέει, «οπίσω μου, σατανά· διότι είναι γεγραμμένο: Κύριον τον Θεό σου θα προσκυνήσεις και αυτόν μόνο θα λατρεύσεις».

Και τι άλλο περισσότερο θέλεις για την επιβεβαίωση αυτού, αδελφέ; όταν βλέπεις πώς ο διάβολος αυθαδίασε τόσο, ώστε πήγε να πολεμήσει τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, έχοντας μεγάλο θάρρος ότι θα τον νικήσει με τα ίδια όπλα της ελπίδας προς τον Θεό, τα οποία χρησιμοποίησε με μεγάλη επιτυχία τόσες φορές και σε άλλους; Γι' αυτό ο μιαρός συμβούλευσε τον Κύριο να γκρεμιστεί από το πτερύγιο του Ναού, με την ελπίδα ότι οι Άγγελοι θα έτρεχαν αμέσως να τον κρατήσουν για να μην πάθει κανένα κακό, σύμφωνα με την εντολή που τους έδωσε ο Θεός να φυλάττουν τους δούλους του: «Ρίξε τον εαυτό σου κάτω· διότι είναι γραμμένο ότι θα δώσει εντολή στους Αγγέλους του για σένα, και θα σε σηκώσουν στα χέρια τους, για να μη σκοντάψει το πόδι σου σε πέτρα».

Ματθ. 4, 5-8 «Τότε τον παραλαμβάνει ο διάβολος», αντί του: επιτρέπεται και παραχωρείται στον διάβολο η επιθυμία του, ώστε να καταντροπιαστεί περισσότερο. Διότι επιθυμούσε και ήθελε να ανέβει ο Χριστός στο «πτερύγιο» και στο «όρος», προκειμένου να παλέψει μαζί του μέσω των πειρασμών. Αυτό λοιπόν γίνεται, και ανεβαίνει ο Κύριός μας στο «πτερύγιο» και στο «όρος» και τον καταντροπιάζει από παντού καταβάλλοντάς τον. Το «τον παραλαμβάνει ο διάβολος» δεν σημαίνει ότι τον πήρε έχοντας εξουσία πάνω του, αλλά φανερώνει ότι τον παρέλαβε επειδή το παραχώρησε ο Χριστός. Και αυτό έγινε οικονομικώς, ώστε, αφού εκπληρωθεί η επιθυμία του διαβόλου, να καταντροπιαστεί τελείως και να ηττηθεί.

Διότι και οι Εβραίοι τράφηκαν με το μάννα, το οποίο δεν ήταν άρτος, αλλά δια του ρήματος του Θεού εκπλήρωνε κάθε ανάγκη των Εβραίων, και μετατρεπόταν σε καθετί που επιθυμούσε να φάει κάποιος. Διότι, είτε ψάρι, είτε αυγό, είτε τυρί επιθυμούσε ο Ιουδαίος, τέτοια γεύση του παρείχε το μάννα. «Τότε τον παραλαμβάνει ο διάβολος στην αγία πόλη και τον στήνει στο πτερύγιο του ιερού.» Ήταν κάποιο μέρος του ναού, όπως αυτά που σε εμάς ονομάζονται δίρρυτα· διότι μοιάζουν με πτέρυγες. «Και του λέει: Αν είσαι Υιός του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω. Διότι είναι γραμμένο, ότι στους αγγέλους του θα δώσει εντολή για εσένα, και θα σε σηκώσουν στα χέρια τους, μήπως και σκοντάψει σε πέτρα το πόδι σου.» Αν είσαι Υιός του Θεού, σχεδόν αυτό του λέει: Εγώ δεν πιστεύω στη φωνή από τους ουρανούς· ωστόσο εσύ, αν είσαι Υιός του Θεού, απόδειξέ το μου. Και όμως, ω μιαρέ, αν ήταν Υιός του Θεού, θα γκρέμιζε τον εαυτό του; Αυτό είναι ίδιον της δικής σου ωμότητας, το να κατακρημνίζεις τους δαιμονιζομένους·

Μετά το βάπτισμα πειράζεται, δείχνοντάς μας ότι μετά το βάπτισμα θα μας περιμένουν πειρασμοί. Και νηστεύει, διότι μεγάλο όπλο στους πειρασμούς είναι η νηστεία, και επειδή μετά το βάπτισμα και εμείς δεν πρέπει να παραδιδόμαστε στην τρυφή, αλλά στη νηστεία. Του επιτίθεται λοιπόν ο εχθρός, πρώτα με τη γαστριμαργία, μέσω της οποίας επιτέθηκε και στον Αδάμ· έπειτα με τη φιλοχρηματία, υποδεικνύοντάς του όλα τα βασίλεια. Πώς όμως τα υπέδειξε; Μερικοί μεν λέγουν ότι του τα παρουσίασε νοερά· αλλά δεν νομίζω ότι έγινε νοερά, αλλά του τα υπέδειξε αισθητά, κάνοντάς τα να φανούν κατά φαντασίαν, χωρίς ο Κύριος να υπόκειται σε φαντασίες. Τρίτον, του επιτίθεται με τη φιλοδοξία. «Εάν είσαι Υιός», του λέγει, «του Θεού, ρίξε τον εαυτό σου κάτω»· και κολακεύοντάς τον φλυαρούσε με τέτοια λόγια, μήπως τυχόν, εξαπατημένος από την κολακεία και θέλοντας να αναδείξει τον εαυτό του ως Υιό του Θεού, ρίξει τον εαυτό του κάτω, και έτσι διαγνώσει ο διάβολος το ποιος είναι.