Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 6:14

30 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

᾿Εὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος·

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–30 από 30

Μέγας Βασίλειος Ὅροι κατὰ πλάτος
Κεφάλ. αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Ἐὰν μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν· ἐὰν δὲ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Κεφάλαιο αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Εάν δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε ο Πατέρας σας ο ουράνιος θα συγχωρήσει τα παραπτώματά σας· εάν όμως συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Ὅροι κατὰ πλάτος
ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΑʹ. Περὶ δούλων. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Ὅσοι δὲ ὑπὸ ζυγὸν ὄντες δοῦλοι ταῖς ἀδελφότησι προσφεύγουσι, νουθετηθέντας αὐτοὺς, καὶ βελτιωθέντας ἀποπέμπεσθαι χρὴ τοῖς δεσπόταις, καθ’ ὁμοίωσιν τοῦ μακαρίου Παύλου, ὃς, τὸν Ὀνήσιμον γεννήσας διὰ τοῦ Εὐαγγελίου, ἀνέπεμψε τῷ Φιλήμονι, τὸν μὲν πληροφορήσας, ὅτι ὁ ζυγὸς τῆς δουλείας εὐαρέστως τῷ Κυρίῳ κατορθούμενος βασιλείας οὐρανῶν ἄξιον συνίστησι· τὸν δὲ παρακαλέσας οὐ μόνον ἀνεῖναι τὴν κατ’ αὐτοῦ ἀπειλὴν, μεμνημένον τοῦ ἀληθινοῦ Κυρίου εἰπόντος, Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τὰ παραπτώματα ὑμῶν, ἀλλὰ καὶ χρηστοτέραν ἔχειν πρὸς αὐτὸν τὴν διάθεσιν, τῷ γράψαι· Τάχα γὰρ διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη πρὸς ὥραν, ἵνα αἰώνιον αὐτὸν ἀπέχῃς, οὐκέτι ὡς δοῦλον, ἀλλ’ ὑπὲρ δοῦλον ἀδελφὸν ἀγαπητόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ερώτηση ΙΑ΄. Περί δούλων. Απόκριση. Όσοι δούλοι, ευρισκόμενοι υπό ζυγό, καταφεύγουν στις αδελφότητες, αφού νουθετηθούν και βελτιωθούν, πρέπει να αποστέλλονται πίσω στους κυρίους τους, κατά το παράδειγμα του μακαρίου Παύλου, ο οποίος, αφού εγέννησε πνευματικά τον Ονήσιμο διά του Ευαγγελίου, τον ανέπεμψε στον Φιλήμονα. Τον μεν πρώτο τον βεβαίωσε ότι ο ζυγός της δουλείας, όταν υπομένεται με τρόπο ευάρεστο στον Κύριο, καθιστά τον άνθρωπο άξιο της βασιλείας των ουρανών· τον δε δεύτερο τον παρακάλεσε όχι μόνο να αναιρέσει την απειλή εναντίον του, έχοντας στον νου του τον αληθινό Κύριο που είπε: «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και ο Πατέρας σας ο ουράνιος τα δικά σας παραπτώματα», αλλά και να επιδείξει πιο αγαθή διάθεση απέναντί του, γράφοντάς του τα εξής: «Ίσως γι' αυτόν τον λόγο να χωρίστηκε από εσένα για λίγο, για να τον έχεις αιώνια, όχι πλέον ως δούλο, αλλά παραπάνω από δούλο, ως αδελφό αγαπητό».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Διάλογοι περὶ τῆς ἁγίας τριάδος
Τὴν γοῦν ἀμνησικακίαν προσίεσθαι παραινῶν, χρῆναί τε αὐτῆς ἐξῆφθαι διδάσκων, «Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε, φησί, τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος·» ἀναθεὶς δὲ τῷ Πατρὶ τὸ ἀνεῖναι δύνασθαι κατ᾽ ἐξουσίαν τὰς ἁμαρτίας ὧν ἂν ἕλοιτο τυχόν, αὐτὸς ἑαυτῷ τὴν ἐπὶ τῷδε κατόρθωσιν κατεγγυᾷ λέγων· «Ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας (τότε λέγει, φησί, τῷ παραλυτικῷ)· Ἐγερθεὶς ἆρόν σου τὴν κλίνην καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου.» Τὸ τοίνυν ἴσον ἐν ἐξουσίᾳ καὶ ἐνεργείᾳ ταὐτὸν πῶς ἂν γένοιτο καταδεὲς καὶ ἐν δευτέροις ἔτι κατατετάξεται; Β. Οὐκ ἂν γένοιτο· σαφὴς γὰρ ὁ λόγος. Α. Ἐπιμαρτυρήσαι δ᾽ ἂν τοῖς εἰρημένοις τὸ ἀκριβὲς καὶ ὁ θεῖος ἡμῖν ὑποφωνήσας Παῦλος· «Τίς ἐγκαλέσει κατὰ ἐκλεκτῶν Θεοῦ; Θεὸς ὁ δικαιῶν· τίς ὁ κατακρίνων;» Καὶ τὴν ἐπὶ τούτῳ μεγαλουργίαν μετατιθεὶς εἰς τὸν Υἱόν, ἀπονέμων τε αὐτῷ τὸ δικαιοῦν δύνασθαι τοὺς πεπιστευκότας, γράφει πάλιν ὡδί· «Δικαιωθέντες οὖν ἐκ πίστεως, εἰρήνην ἔχομεν πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Προτρέποντας, λοιπόν, να αποδεχόμαστε την αμνησικακία και διδάσκοντας ότι πρέπει να είμαστε προσκολλημένοι σε αυτήν, λέγει: «Διότι, εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος»· και αφού απέδωσε στον Πατέρα το να μπορεί κατ' εξουσίαν να συγχωρεί τις αμαρτίες όποιων τυχόν επιλέξει, ο ίδιος εγγυάται για τον εαυτό Του την ικανότητα αυτού του έργου λέγοντας: «Για να μάθετε όμως ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία επί της γης να συγχωρεί αμαρτίες (τότε λέγει, αναφέρει, στον παραλυτικό)· Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Εκείνο, λοιπόν, που είναι ίσο ως προς την εξουσία και ταυτόσημο ως προς την ενέργεια, πώς θα μπορούσε να είναι κατώτερο και να κατατάσσεται σε δεύτερη μοίρα; Β. Δεν θα μπορούσε· διότι ο λόγος είναι σαφής. Α. Την ακρίβεια των όσων ειπώθηκαν θα μπορούσε να επιμαρτυρήσει και ο θείος Παύλος, αναφωνώντας προς εμάς: «Ποιος θα εγκαλέσει τους εκλεκτούς του Θεού; Ο Θεός είναι αυτός που δικαιώνει· ποιος είναι αυτός που θα κατακρίνει;» Και μεταφέροντας τη μεγαλουργία σε αυτό το θέμα στον Υιό, και αποδίδοντάς Του τη δύναμη να δικαιώνει όσους έχουν πιστέψει, γράφει πάλι ως εξής: «Έχοντας, λοιπόν, δικαιωθεί εκ πίστεως, έχουμε ειρήνη με τον Θεό διά του Κυρίου μας Ιησού Χριστού».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον (ἐν ταῖς σειραῖς)
Mt 6, 14 Δύναται καὶ ὁ Ἰησοῦς ὡς θεὸς ἀφιέναι ἁμαρτίας, ἀλλ᾽ ὡς ἔτι ἀτελέσι τοῖς μαθηταῖς οὔπω τὸν περὶ τῆς ἰδίας θεότητος παρέδωκε λόγον καθαρῶς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ματθ. 6, 14. Μπορεί και ο Ιησούς, ως Θεός, να συγχωρεί αμαρτίες, αλλά επειδή οι μαθητές ήταν ακόμα ατελείς, δεν τους είχε παραδώσει ακόμη ξεκάθαρα τη διδασκαλία περί της δικής του θεότητας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου Τριάδος
ΑΛΛΟ. «Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος. Ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις, οὐδὲ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν.» Τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἀφιέντος ἁμαρτίας καὶ τὸν ταῖς παρανομίαις ἔνοχον ἀπολύοντος, ἐξουσίαν ἔχει τοῦτο χαρίζεσθαι καὶ ποιεῖν καὶ ὁ Υἱός. Καὶ γοῦν ὁ Σωτήρ που πρός τινά φησι· «Τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου.» Ὅτε τοίνυν τοσαύτης ἐξουσίας ἐπειλημμένον ὁρῶμεν τὸν Υἱὸν, ἧς ἂν ἔχῃ καὶ ὁ Πατὴρ, πῶς αὐτὸν ἑτεροφυῆ τε καὶ ἔκφυλον λεγόντων ἀνεξόμεθα τῶν ἀνοσίων αἱρετικῶν, ἐν οὐδενὶ τῶν πεποιημένων ἐπιδεῖξαι δυναμένων κειμένην οὕτω τὴν μόνῳ Θεῷ πρέπουσαν ἐξουσίαν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΑΛΛΟ. «Διότι, εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος. Εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους, ούτε ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα παραπτώματά σας.» Εφόσον ο Θεός και Πατέρας συγχωρεί τις αμαρτίες και απαλλάσσει τον ένοχο για τις παρανομίες του, εξουσία έχει να το χαρίζει και να το πράττει αυτό και ο Υιός. Γι' αυτό άλλωστε ο Σωτήρας λέει κάπου προς κάποιον: «Τέκνο, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου.» Όταν λοιπόν βλέπουμε τον Υιό να κατέχει τόση εξουσία, όση ακριβώς έχει και ο Πατέρας, πώς θα ανεχθούμε τους ανόσιους αιρετικούς που τον αποκαλούν ετεροφυή και αλλότριο ως προς τη φύση, τη στιγμή που δεν μπορούν να αποδείξουν ότι σε κανένα από τα δημιουργήματα υπάρχει τέτοια εξουσία, η οποία αρμόζει μόνο στον Θεό;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Λόγος παρααινετικὸς περὶ τῆς δευτέρας παρουσίας τοῦ κυρίου καὶ περὶ μετανοίας
Ἐγώ σοι λέγω· μόνον φύλαξον. Ἐὰν οὖν ἀκούσῃς τοῦ Κυρίου, ἐπακούσεταί σου καὶ αὐτός· εἶπε γὰρ οὕτως ὁ Κύριος· ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τὰ παραπτώματα ὑμῶν. Ἰδοὺ ἤκουσας τέως μιᾶς ἐντολῆς μεγάλης καὶ ἐλαφρᾶς· εἶπε γὰρ ὁ φιλάνθρωπος Θεός, ὅτι τὸ φορτίον μου ἐλαφρόν ἐστι. Ποῖον γὰρ βάρος ἐστὶ τὸ ἀφιέναι τοῦ ἀδελφοῦ τὰ παραπτώματα, καὶ συγχωρηθῆναι παρὰ τοῦ Θεοῦ τὰ ἴδια παραπτώματα; Ἵνα θαρρῶν λέγῃς· ἄφες μοι τὰ ὀφειλήματά μου, Δέσποτα· ἐγὼ γὰρ ἀφῆκα τοῦ ἀδελφοῦ μου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εγώ σου λέω: μόνο τήρησέ το. Εάν λοιπόν υπακούσεις στον Κύριο, θα σε εισακούσει και εκείνος· διότι έτσι είπε ο Κύριος: εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και ο Πατέρας σας ο επουράνιος τα δικά σας παραπτώματα. Ιδού, άκουσες μόλις μία εντολή, μεγάλη και ελαφριά· διότι είπε ο φιλάνθρωπος Θεός, ότι το φορτίο μου είναι ελαφρύ. Διότι ποιο βάρος υπάρχει στο να συγχωρείς τα παραπτώματα του αδελφού και να συγχωρούνται από τον Θεό τα δικά σου παραπτώματα; Ώστε να λες με θάρρος: συγχώρεσέ μου τα σφάλματά μου, Δέσποτα· διότι και εγώ συγχώρεσα τον αδελφό μου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Κύριε ὁ Θεός μου, εἰ ἐποίησα τοῦτο, εἰ ἔστιν ἀδικία ἐν χερσί μου, εἰ ἀνταπέδωκα τοῖς ἀνταποδιδοῦσί μοι κακὰ, ἀποπέσοιμι ἄρα ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν μου κενός. Ὅσην ἄγει παῤῥησίαν ἐπὶ τῷ μὴ μνησικακεῖν! Ἐξαίρετον γὰρ τοῦτο κατόρθωμα τοῦ Δαυΐδ· ὡς τοῦ μὲν Μωϋσέως τὸ πρᾶον· Πρᾶος γὰρ ἦν παρὰ πάντας τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ὄντας ἐπὶ τῆς γῆς· τοῦ Ἀβραὰμ δὲ ἡ πίστις· Ἐπίστευσε γὰρ τῷ Θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην· καὶ τοῦ Ἰὼβ ἡ καρτερία, καὶ Ἰωσὴφ ἡ σωφροσύνη, καὶ ἡ σοφία τοῦ Σαλομῶντος. Καὶ τὸ στεῤῥὸν τῶν ἁγίων οὐκ ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς μεμαρτύρηται· ἀλλ᾽ ἐν ᾧ κρατεῖ παραδόξῳ παλαίσματι. Δαυῒδ τοίνυν ὁ διὰ παντὸς ἀμνησίκακον ᾔτησε, προτείνει Θεῷ τῶν ἔσων ἐξ αὐτοῦ τυχεῖν ἐξαιτούμενος. ᾜδει γὰρ ἐκ τοῦ θείου Πνεύματος τὴν μέλλουσαν τοῦ Σωτῆρος ἐπαγγελίαν τὴν, Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τὰ παραπτώματα ὑμῶν. Διὸ μετὰ τὴν ἱκανὴν μετάνοιαν ἔτυχε τῆς ἀφέσεως.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Κύριε και Θεέ μου, εάν το έπραξα αυτό, εάν υπάρχει αδικία στα χέρια μου, εάν ανταπέδωσα με κακό σε αυτούς που μου έκαναν κακό, τότε ας καταπέσω ενώπιον των εχθρών μου κενός. Πόση παρρησία διαθέτει εξαιτίας τού ότι δεν μνησικακεί! Διότι αυτό αποτελεί εξαιρετικό κατόρθωμα του Δαβίδ· όπως ακριβώς η πραότητα του Μωυσή (διότι υπήρξε πράος περισσότερο από όλους τους ανθρώπους που ζούσαν πάνω στη γη), η πίστη του Αβραάμ (διότι πίστεψε στον Θεό, και αυτό του λογίστηκε ως δικαιοσύνη), η καρτερία του Ιώβ, η σωφροσύνη του Ιωσήφ, και η σοφία του Σολομώντα. Και η σταθερότητα των αγίων δεν μαρτυρείται για τα ίδια ακριβώς πράγματα, αλλά για το παράδοξο αγώνισμα στο οποίο διακρίνεται ο καθένας. Ο Δαβίδ, λοιπόν, ο οποίος πάντοτε επεδίωκε την αμνησικακία, την προβάλλει στον Θεό, ζητώντας να τύχει ίσης μεταχείρισης από Αυτόν. Διότι γνώριζε μέσω του θείου Πνεύματος τη μελλοντική υπόσχεση του Σωτήρα: «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος τα δικά σας παραπτώματα». Γι' αυτό και, μετά από επαρκή μετάνοια, αξιώθηκε της αφέσεως.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὰς ἐπιγραφὰς τῶν Ψαλμῶν
Ὕμνος δὲ ἢ αἶνος τῇ ᾠδῇ συμμιγνύμενος παράγγελμα γίνεται μὴ πρότερον ἡμᾶς κατατολμᾶν τῶν περὶ θεοῦ νοημάτων, πρὶν ἂν τὸν βίον ἡμῶν τῆς τοιαύτης παρρησίας ποιήσωμεν ἄξιον. Οὐ γὰρ ὡραῖος, φησίν, αἶνος ἐν στόματι ἁμαρτωλοῦ. καὶ τῷ ἁμαρτωλῷ εἶπεν ὁ θεὸς, Ἵνα τί σὺ ἐκδιηγῇ τὰ δικαιώματά μου; ὡσαύτως δὲ καὶ ἡ μετ᾽ ᾠδῆς προσευχὴ τὸ ἴσον ἡμῖν ὑποτίθεται πρότερον περὶ τὸν βίον σπουδάζειν, ὡς ἂν μή τις ἄρρυθμός τε καὶ παρηχημένος τοῖς ἐπιτηδεύμασι τύχοι, καὶ τότε προσιέναι διὰ προσευχῆς τῷ θεῷ. καί μοι δοκεῖ τὴν τοιαύτην ὁ κύριος ἔννοιαν παραδιδόναι τοῖς εἰποῦσι πρὸς αὐτὸν ὅτι Δίδαξον ἡμᾶς προσεύχεσθαι· ὡς οὐκ ἐν ῥήμασι τῆς προσευχῆς, ἀλλ᾽ ἐν τῷ βίῳ κατορθουμένης, ἐν οἷς φησιν ὅτι Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὁ οὐράνιος τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο ύμνος, εξάλλου, ή ο αίνος που αναμειγνύεται με την ωδή, γίνεται παράγγελμα να μην αποτολμούμε προηγουμένως να εκφέρουμε τα νοήματα περί του Θεού, προτού καταστήσουμε τον βίο μας άξιο μιας τέτοιας παρρησίας. Διότι «δεν είναι ωραίος», λέγει, «ο αίνος στο στόμα του αμαρτωλού». Και προς τον αμαρτωλό είπε ο Θεός: «Γιατί εσύ διηγείσαι τα δικαιώματά μου;». Ομοίως, λοιπόν, και η προσευχή που συνοδεύεται με ωδή το ίδιο μάς υποδεικνύει: να επιμελούμαστε πρώτα τον βίο μας, ώστε να μην τύχει κανείς να είναι άρρυθμος και παράφωνος ως προς τα έργα του, και τότε να προσέρχεται στον Θεό μέσω της προσευχής. Και μου φαίνεται ότι την ίδια έννοια παραδίδει ο Κύριος σε εκείνους που του είπαν «Δίδαξέ μας να προσευχόμαστε»· ότι, δηλαδή, η προσευχή δεν κατορθώνεται με τα λόγια, αλλά με τον βίο, σύμφωνα με τα όσα λέγει: «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο ουράνιος Πατέρας τις αμαρτίες σας».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ομιλίες ΚΑ΄–ΜΒ΄
Πρὸς δὲ τὸ ἕτερον αὐτῆς εἶδος, ὅπερ ἐστὶν ἡ πρὸς τοὺς ἐπταικότας ἡμᾶς ἀνεξικακία καὶ συμπάθεια, τί φησι; Μὴ ἀποδώσῃς κακὸν ἀντὶ κακοῦ· ἀλλὰ νίκα ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ κακόν. Μὴ καταδικάζετε, καὶ οὐ μὴ καταδικασθῆτε. Καί, «ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ Πατὴρ ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν». Ὥσπερ δὲ ἐν ἐκείνῳ τῷ μέρει τῆς ἐλεημοσύνης παραινετικοῖς τε ἐχρήσατο λόγοις καὶ διὰ τῶν πραγμάτων αὐτῶν προετρέψατο, ποιμένα καὶ βασιλέα ἑαυτὸν προκαθίσας, οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ἀνεξικακίας καὶ εἰς τοὺς πταίοντας συμπαθείας, οὐ μόνον εἶπεν οἷα προϋπεδείξαμεν, ἀλλὰ καὶ παραβολὴν προσέθηκε καὶ προέθηκε, τὴν σήμερον ἀναγινωσκομένην ὑμῖν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ, «ὡμοιώθη», λέγων, «ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνάραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὑτοῦ· ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν, προσηνέχθη αὐτῷ εἷς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ως προς το άλλο είδος της, το οποίο είναι η ανεξικακία και η συμπάθεια προς εκείνους που έχουν σφάλει απέναντί μας, τι λέει; Μην ανταποδίδετε κακό αντί κακού· αλλά να νικάτε το κακό με το αγαθό. Μην καταδικάζετε, και δεν θα καταδικαστείτε. Και, «εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος· εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε ο Πατέρας που είναι στους ουρανούς θα συγχωρήσει τα δικά σας παραπτώματα». Και όπως σε εκείνο το μέρος της ελεημοσύνης χρησιμοποίησε και συμβουλευτικούς λόγους και προέτρεψε μέσα από τα ίδια τα πράγματα, θέτοντας τον εαυτό του ως ποιμένα και βασιλιά, έτσι και σχετικά με την ανεξικακία και τη συμπάθεια προς εκείνους που σφάλλουν, όχι μόνο είπε αυτά που υποδείξαμε προηγουμένως, αλλά πρόσθεσε και παρέθεσε και μια παραβολή, αυτή που διαβάζεται σήμερα σε εσάς στο Ευαγγέλιο, λέγοντας: «Ομοιώθηκε η βασιλεία των ουρανών με άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος θέλησε να λογαριαστεί με τους δούλους του· και όταν άρχισε να κάνει τον λογαριασμό, του παρουσίασαν έναν οφειλέτη δέκα χιλιάδων ταλάντων».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰγνάτιος Ἀντιοχείας Ἀποσπάσματα (Νόθος)
Ὅσοι δὲ ὑπὸ ζυγὸν ὄντες δοῦλοι ταῖς ἀδελφότησι προσφύγωσι, νουθετηθέντας αὐτοὺς καὶ βελτιωθέντας ἀποπέμπεσθαι χρὴ τοῖς δεσπόταις καθ᾽ ὁμοίωσιν τοῦ μακαρίου Παύλου, ὃς τὸν Ὀνήσιμον γεννήσας διὰ τοῦ εὐαγγελίου ἀνέπεμψεν τῷ Φιλήμωνι, τὸν μὲν πληροφορήσας ὅτι ὁ ζυγὸς τῆς δουλείας εὐαρέστως τῷ κυρίῳ κατορθούμενος, βασιλείας οὐρανῶν ἄξιον καθίστησι, τὸν δὲ παρακαλέσας οὐ μόνον ἀνιέναι τὴν κατ᾽ αὐτοῦ ἀπειλήν, μεμνημένον τοῦ ἀληθινοῦ κυρίου εἰπόντος· 〈ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τὰ παραπτώματα ὑμῶν,〉 ἀλλὰ καὶ χρηστοτέραν ἔχειν πρὸς αὐτὸν τὴν διάθεσιν τῷ γράψαι· 〈τάχα γὰρ διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη πρὸς ὥραν ἵνα αἰώνιον αὐτὸν ἐπέχῃς οὐκ ἔτι ὡς δοῦλον ἀλλ᾽ ὑπὲρ δοῦλον ἀδελφὸν ἀγαπητόν.〉 εἰ μέντοι κακὸς ὁ δεσπότης τύχοι, παράνομόν τι ἐπιτάσσων, καὶ πρὸς παράβασιν ἐντολῆς τοῦ ἀληθινοῦ δεσπότου τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τὸν δοῦλον βιαζόμενος, ἀγωνίζεσθαι χρὴ ὅπως μὴ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ βλασφημηθῇ διὰ τὸν δοῦλον ἐκεῖνον ποιήσαντά τι ὃ μὴ ἀρέσκει θεῷ. κατορθοῦται δὲ ὁ ἀγὼν ἢ ἐν τῷ τὸν δοῦλον καταρτισθῆναι πρὸς ὑπομονὴν τῶν ἐπερχομένων αὐτῷ παθημάτων ἢ ἐν τῷ τοὺς ὑποδεξαμένους ἀναδέξασθαι ὡς ἀρέσκει θεῷ τοὺς ὑπὲρ τοῦ ἐπαγομένου αὐτοῖς πειρασμούς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όσοι δε δούλοι, ευρισκόμενοι υπό ζυγό, καταφύγουν στις αδελφότητες, πρέπει, αφού νουθετηθούν και βελτιωθούν, να επιστρέφονται στους κυρίους τους, κατά μίμηση του μακαρίου Παύλου, ο οποίος, αφού γέννησε πνευματικά τον Ονήσιμο μέσω του Ευαγγελίου, τον έστειλε πίσω στον Φιλήμονα. Τον μεν δούλο τον διαβεβαίωσε ότι ο ζυγός της δουλείας, όταν φέρεται κατά τρόπο ευάρεστο στον Κύριο, τον καθιστά άξιο της βασιλείας των ουρανών, τον δε κύριο τον παρακάλεσε όχι μόνο να εγκαταλείψει την απειλή εναντίον του, ενθυμούμενος τον αληθινό Κύριο που είπε: «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και ο ουράνιος Πατέρας σας τα δικά σας παραπτώματα», αλλά και να έχει αγαθότερη διάθεση απέναντί του, γράφοντάς του: «Ίσως γι' αυτό χωρίστηκε από σένα για λίγο, για να τον έχεις αιώνια, όχι πλέον ως δούλο, αλλά παραπάνω από δούλο, ως αγαπητό αδελφό». Εάν όμως τύχει ο κύριος να είναι κακός, προστάζοντας κάτι παράνομο και εξαναγκάζοντας τον δούλο σε παράβαση της εντολής του αληθινού Δεσπότη, του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, πρέπει να γίνεται αγώνας ώστε να μη βλασφημηθεί το όνομα του Θεού, σε περίπτωση που ο δούλος εκείνος κάνει κάτι που δεν είναι αρεστό στον Θεό. Ο αγώνας αυτός επιτυγχάνεται είτε με το να προετοιμαστεί ο δούλος ώστε να υπομείνει τα παθήματα που θα του επέλθουν, είτε με το να αναλάβουν αυτοί που τον υποδέχθηκαν, με τρόπο αρεστό στον Θεό, τους πειρασμούς που τους προκαλούνται εξαιτίας του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν Γένεσιν
Καὶ ἀλλαχοῦ δὲ πάλιν ἔστιν αὐτοῦ ἀκοῦσαι λέγοντος· Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος. Μὴ τοίνυν νομίσωμεν ἕτερον εὐεργετεῖν, ὅταν τοῦτο ποιῶμεν, ἢ μεγάλην τινὰ εἰς ἐκεῖνον κατατίθεσθαι χάριν. Αὐτοὶ γάρ ἐσμεν οἱ τῆς εὐεργεσίας ἀπολαύοντες, καὶ πολὺ τὸ κέρδος ἑαυτοῖς ἐντεῦθεν προξενοῦντες· ὥσπερ ἐὰν μὴ τοῦτο ποιῶμεν, πάλιν ἐκείνου· μὲν οὐδ᾽ ὅλως ἀδικῆσαί τι δυνησόμεθα, ἑαυτοῖς δὲ τὴν ἀφόρητον τῆς γεέννης κόλασιν προευτρεπίζομεν. Διὸ, παρακαλῶ, ταῦτα λογιζόμενοι μηδέποτε ἀνεχώμεθα τοῖς λελυπηκόσιν ἡμᾶς, ἢ ἑτέρως πως ἀδικήσασι μνησικακεῖν, ἢ ἐχθρωδῶς πρὸς αὐτοὺς διακεῖσθαι· ἀλλ᾽ ἐννοοῦντες ὅσης ἡμῖν εὐεργεσίας πρόξενοι καὶ παῤῥησίας παρὰ τῷ Δεσπότῃ γίνονται, καὶ πρὸ πάντων ὅτι δαπάνη τυγχάνει τῶν ἡμετέρων ἁμαρτημάτων ἡ πρὸς τοὺς λυπήσαντας καταλλαγὴ, σπεύδωμεν καὶ ἐπειγώμεθα, καὶ τὸ ἐκ τούτου κέρδος ἐννοοῦντες τοσαύτην ἐπιδειξώμεθα περὶ τοὺς ἠδικηκότας θεραπείαν, ὡσανεὶ πρὸς εὐεργέτας ἀληθῶς. Ἐὰν γὰρ νήφωμεν, οὐχ οὕτως οἱ γνησίως περὶ ἡμᾶς διακείμενοι καὶ παντὶ τρόπῳ θεραπεύειν σπουδάζοντες ὠφελῆσαι ἡμᾶς δυνήσονται, ὡς ἡ περὶ τούτους θεραπεία, ἀξίους ἡμᾶς τῆς ἄνωθεν εὐνοίας ἀπεργαζομένη, καὶ τοῦ φορτίου τῶν ἡμαρτημένων ἡμῖν ἐπικουφίζουσα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και αλλού πάλι μπορεί κανείς να τον ακούσει να λέει: «Διότι, εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος». Ας μην νομίσουμε, λοιπόν, ότι ευεργετούμε κάποιον άλλον, όταν το κάνουμε αυτό, ή ότι του προσφέρουμε κάποια μεγάλη χάρη. Διότι εμείς οι ίδιοι είμαστε εκείνοι που απολαμβάνουμε την ευεργεσία και προξενούμε στους εαυτούς μας μεγάλο κέρδος από αυτό· όπως ακριβώς, εάν δεν το κάνουμε αυτό, πάλι εκείνον δεν θα μπορέσουμε καθόλου να τον αδικήσουμε, αλλά για τους εαυτούς μας προετοιμάζουμε την αφόρητη κόλαση της γέεννας. Γι' αυτό, παρακαλώ, αναλογιζόμενοι αυτά, ας μην επιτρέψουμε ποτέ στον εαυτό μας να μνησικακεί εναντίον εκείνων που μας έχουν λυπήσει ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο μας έχουν αδικήσει, ή να διακείμεθα εχθρικά απέναντί τους· αλλά, κατανοώντας πόση ευεργεσία και παρρησία ενώπιον του Δεσπότη μάς προξενούν, και προπαντός ότι η συμφιλίωση με εκείνους που μας έχουν λυπήσει αποτελεί εξάλειψη των δικών μας αμαρτημάτων, ας σπεύσουμε και ας βιαστούμε, και έχοντας στον νου μας το κέρδος που προκύπτει από αυτό, ας επιδείξουμε τέτοια περιποίηση προς εκείνους που μας αδίκησαν, σαν να ήταν πραγματικά ευεργέτες μας. Διότι, εάν βρισκόμαστε σε πνευματική εγρήγορση, ούτε εκείνοι που τρέφουν γνήσια αισθήματα για εμάς και προσπαθούν με κάθε τρόπο να μας περιποιηθούν δεν θα μπορέσουν να μας ωφελήσουν τόσο, όσο η φροντίδα προς αυτούς, η οποία μας καθιστά άξιους της άνωθεν εύνοιας και μας ελαφρώνει από το φορτίο των αμαρτιών μας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν πρὸς Κορινθίους α' ἐπιστολήν
Μέχρι τίνος κείμεθα; μέχρι τίνος μεθύομεν, τῇ πολλῇ τῶν βιωτικῶν ἐπιθυμίᾳ κεκαρωμένοι; Εὔκαιρον καὶ νῦν εἰπεῖν· Πρὸς τίνα λαλήσω καὶ διαμαρτύρομαι; οὕτω πάντες καὶ πρὸς αὐτὴν τῆς ἀρετῆς τὴν διδασκαλίαν εἰσὶ κεκωφωμένοι, καὶ πολλῶν ἐντεῦθεν ἐμπεπλησμένοι κακῶν! Καὶ εἰ τὰς ψυχὰς γυμνὰς ἦν ἰδεῖν, καθάπερ ἐπὶ τῶν στρατοπέδων τῆς συμβολῆς παρελθούσης, τοὺς μὲν νεκροὺς ἔστι θεάσασθαι, τοὺς δὲ τετραυματισμένους, οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς Ἐκκλησίας εἴδομεν ἄν. Διὸ δέομαι καὶ παρακαλῶ, χεῖρα ἀλλήλοις ὀρέξωμεν καὶ διαναστῶμεν. Καὶ γὰρ ἐγὼ τῶν πεπληγότων εἰμὶ, καὶ δεομένων τοῦ φάρμακα ἐπιθήσοντος. Ἀλλὰ μὴ ἀπογνῶτε διὰ τοῦτο· εἰ γὰρ καὶ χαλεπαὶ αἱ πληγαὶ, ἀλλ᾽ οὐκ ἀνίατοι. Τοιοῦτος ἡμῶν ὁ ἰατρός· μόνον αἰσθώμεθα τῶν τραυμάτων, κἂν εἰς αὐτὸ τὸ ἔσχατον ἔλθωμεν τῆς κακίας, πολλὰς ὁδοὺς τέμνει σωτηρίας ἡμῖν. Κἂν γὰρ τῷ πλησίον ἀφῇς ὀργὴν, ἀφεθήσεταί σοι πλημμελήματα· Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε, φησὶ, τοῖς ἀνθρώποις, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος. Κἂν ἐλεημοσύνην δῷς, συγχωρήσει σοι τὰ ἁμαρτήματα· Τὰς γὰρ ἀνομίας σου, φησὶν, ἐν ἐλεημοσύναις λύτρωσαι. Κἂν εὔξῃ σπουδαίως, ἀπολαύσεις ἀφέσεως. Καὶ τοῦτο δείκνυσιν ἡ χήρα ἡ τὸν ὠμὸν ἐκεῖνον δικαστὴν ἐπικάμψασα τῇ συνεχείᾳ τῆς ἐντεύξεως. Κἂν κατηγορήσῃς τῶν ἁμαρτημάτων, ἔχεις παραμυθίαν· Λέγε γὰρ σὺ τὰς ἁμαρτίας σου πρῶτος, ἵνα δικαιωθῇς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μέχρι πότε θα παραμένουμε πεσμένοι; Μέχρι πότε θα μεθάμε, βυθισμένοι στην υπερβολική επιθυμία των βιοτικών μεριμνών; Είναι κατάλληλη ευκαιρία να πω και τώρα: «Σε ποιον να μιλήσω και να διαμαρτυρηθώ;» Τόσο πολύ όλοι έχουν κωφεύσει ακόμα και απέναντι στην ίδια τη διδασκαλία της αρετής, και εξαιτίας αυτού έχουν γεμίσει από τόσα πολλά κακά! Και αν ήταν δυνατόν να δούμε τις ψυχές γυμνές, όπως ακριβώς στα στρατόπεδα μετά το τέλος της μάχης μπορεί κανείς να δει άλλους μεν νεκρούς και άλλους τραυματισμένους, το ίδιο θέαμα θα βλέπαμε και μέσα στην Εκκλησία. Γι' αυτό δέομαι και παρακαλώ, ας απλώσουμε το χέρι ο ένας στον άλλον και ας σηκωθούμε. Διότι και εγώ ανήκω στους πληγωμένους και σε αυτούς που έχουν ανάγκη από κάποιον που θα τους επιθέσει τα φάρμακα. Αλλά μην απελπίζεστε εξαιτίας αυτού· διότι, αν και οι πληγές είναι βαρείες, δεν είναι ωστόσο ανίατες. Τέτοιος είναι ο ιατρός μας· αρκεί μόνο να συναισθανθούμε τα τραύματά μας, και ακόμη και αν φτάσουμε στο έσχατο σημείο της κακίας, Εκείνος ανοίγει για εμάς πολλούς δρόμους σωτηρίας. Διότι, αν αποβάλεις την οργή προς τον πλησίον, θα σου συγχωρηθούν τα παραπτώματα· «Εάν γάρ συγχωρήσετε», λέει, «στους ανθρώπους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο επουράνιος». Και αν δώσεις ελεημοσύνη, θα σου συγχωρήσει τα αμαρτήματα· «Τις ανομίες σου», λέει, «εξαγόρασέ τες με ελεημοσύνες». Και αν προσευχηθείς με θέρμη, θα απολαύσεις τη συγχώρεση. Και αυτό το αποδεικνύει η χήρα, η οποία έκαμψε εκείνον τον σκληρό δικαστή με την επιμονή των παρακλήσεών της. Και αν κατηγορήσεις τα αμαρτήματά σου, θα βρεις παρηγοριά· «Λέγε εσύ πρώτος τις αμαρτίες σου, για να δικαιωθείς».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ «Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν»
[Τοῦ αὐτοῦ] εἰς τὸ Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ἀφήσει ὑμῖν τὰ παραπτώματα ὑμῶν. Πρώην ὁ σωτὴρ ἡμῶν κατὰ τὴν τῶν ἁγίων εὐαγγελίων παράδοσιν ἐδίδαξεν ἡμᾶς, ὅπως χρὴ τὰς προσευχὰς ἡμῶν καθαρὰς ἀναπέμπειν αὐτῷ, δίχα πάσης ὀργῆς, δίχα πάσης ἔχθρας, ὥστε μὴ κατεύχεσθαι ἢ καταρᾶσθαι τῶν ἐχθρῶν· τοῦτο γάρ ἐστι μὴ βαττολογεῖν ἐν ταῖς προσευχαῖς τὸ μηδὲν ἀνάξιον τοῦ θεοῦ αἰτεῖν παρ’ αὐτοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
[Του ιδίου] εις το «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ο ουράνιος Πατέρας σας θα συγχωρήσει και σε εσάς τα παραπτώματά σας». Προηγουμένως ο Σωτήρας μας, σύμφωνα με την παράδοση των αγίων Ευαγγελίων, μας δίδαξε πώς πρέπει να αναπέμπουμε σε Αυτόν τις προσευχές μας καθαρές, χωρίς καμία οργή, χωρίς καμία έχθρα, ώστε να μην ευχόμαστε κακό ούτε να καταριόμαστε τους εχθρούς μας· διότι αυτό σημαίνει το να μη βαττολογούμε στις προσευχές μας, το να μη ζητάμε δηλαδή από Αυτόν τίποτα που να είναι ανάξιο του Θεού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ «Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν»
Ἀλλὰ νῦν μετὰ τὴν ἁγίαν ἐκείνην προσευχὴν ἐξ ἀκολουθίας τῶν εὐαγγελικῶν ἀναγνωσμάτων ἔλεγεν· «Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ἀφήσει ὑμῖν.» Ταῦτα δὲ πάντα καθάπερ φιλόστοργος διδάσκαλος διδάσκει ἡμᾶς πρὸς ὠφέλειαν τῶν ψυχῶν ἡμῶν. Οὐ γάρ ἐστί τις ἐπὶ τῆς γῆς, οὐ πατήρ, οὐ μήτηρ, οὐκ ἀδελφός, οὐ φίλος, ἀγαπήσας ἡμᾶς ὡς ἠγάπησεν ἡμᾶς Χριστὸς ὁ θεός. Καὶ τοῦτο μάλιστα σαφῶς ἐπιστάμεθα ἐξ ὧν ἡμᾶς εὐεργετεῖ καὶ ἐξ ὧν νουθετεῖ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ὁ κτίσας ἡμᾶς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά τώρα, μετά την αγία εκείνη προσευχή, ως συνέχεια των ευαγγελικών αναγνωσμάτων, έλεγε: «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος». Όλα αυτά, σαν φιλόστοργος διδάσκαλος, μας τα διδάσκει προς ωφέλεια των ψυχών μας. Διότι δεν υπάρχει κανείς πάνω στη γη, ούτε πατέρας, ούτε μητέρα, ούτε αδελφός, ούτε φίλος, που να μας αγάπησε όπως μας αγάπησε ο Χριστός ο Θεός. Και αυτό μάλιστα το γνωρίζουμε σαφώς από τα όσα μας ευεργετεί και από τα όσα μας νουθετεί καθημερινά ο Δημιουργός μας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ «Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν»
Τίς οὐκ ἐμνήσθη τοῦ ἐχθροῦ μετ’ ὀργῆς; Τίς οὐκ ἀπησχολήθη γραφῶν ἀναγινωσκομένων; Τίς οὐ παρήκουσε θεοῦ λαλοῦντος ἐν γραφαῖς ἁγίαις; Εἰ οὖν ἐν ἐκκλησίᾳ ὄντες τοσούτοις ἀνθρωπίνοις σφάλμασι περιπεπτώκαμεν, τίνες ἄρα ἐσόμεθα ἐξελθόντες νῦν ἐντεῦθεν; Καὶ εἰ ἐν τῷ λιμένι τοσαῦτα κύματα, ὅταν ἐξέλθωμεν εἰς τὸν εὔριπον τῶν κακῶν, τίς ἡμᾶς ὑποστήσεται; Οὐ τῆς ἡμετέρας ζωῆς κατηγορῶν, μὴ γένοιτο, ἀλλὰ τῆς ἀφάτου φιλανθρωπίας τοῦ παντελεήμονος θεοῦ τὸν πλοῦτον ἀνακηρύττω, ὅτι τῆς τοσούτων καὶ τηλικούτων ἁμαρτημάτων ἀπαλλαγῆς δέδωκεν ἡμῖν ὁδὸν σύντομον καὶ ῥᾳδίαν καὶ παντὸς βίου ἀπηλλαγμένην. Ποίαν ταύτην; Τὸ συγχωρεῖν τοῖς ἁμαρτάνουσιν εἰς ἡμᾶς τὰ πλημμελήματα αὐτῶν. «Ἐάν,» γάρ φησιν, «ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ἀφήσει ὑμῖν τὰ παραπτώματα ὑμῶν.» Ποῖος γάρ ἐστι πόνος, εἴπατέ μοι, τὸ συγχωρῆσαι τῷ λελυπηκότι τὰ ἁμαρτήματα; Ἀλλὰ καὶ σφόδρα εὔκολον τῷ βουλομένῳ ἀγαθοποιῆσαι· οὐδὲ γὰρ πέλαγος διαπερᾶσαι δεῖ, οὐδὲ ὁδὸν ἀποδημῆσαι μακράν, οὐδὲ τῶν ὀρέων τὰς κορυφὰς ὑπερβῆναι, οὐδὲ χρήματα δαπανῆσαι τὰ πολυσπούδαστα, οὐδὲ σῶμα κατατεῖναι καὶ τὴν ἰσχὺν διαγυμνάσαι, ἀλλ’ ἀρκεῖ σοι τὸ θελῆσαι μόνον, καὶ πάντα λέλυται τὰ ἁμαρτήματα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ποιος δεν θυμήθηκε τον εχθρό του με οργή; Ποιος δεν αποσπάστηκε την ώρα που αναγινώσκονταν οι Γραφές; Ποιος δεν παράκουσε τον Θεό που μιλάει μέσα από τις Άγιες Γραφές; Εάν, λοιπόν, ενώ βρισκόμαστε μέσα στην εκκλησία έχουμε υποπέσει σε τόσα ανθρώπινα σφάλματα, τι άραγε θα γίνουμε όταν βγούμε τώρα από εδώ; Και εάν μέσα στο λιμάνι υπάρχουν τόσα κύματα, όταν βγούμε στον εύριπο των κακών, ποιος θα μας στηρίξει; Δεν τα λέω αυτά, μη γένοιτο, για να κατηγορήσω τη ζωή μας, αλλά για να διακηρύξω τον πλούτο της ανέκφραστης φιλανθρωπίας του πανελεήμονος Θεού, διότι για την απαλλαγή μας από τόσα και τόσο μεγάλα αμαρτήματα, μας έδωσε μια οδό σύντομη, εύκολη και απαλλαγμένη από κάθε μόχθο του βίου. Ποια είναι αυτή; Το να συγχωρούμε τα σφάλματα εκείνων που αμαρτάνουν εις βάρος μας. Διότι λέγει: «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο ουράνιος Πατέρας σας τα παραπτώματά σας». Διότι, πέστε μου, τι είδους κόπος είναι το να συγχωρήσεις τα σφάλματα σε εκείνον που σε λύπησε; Αντιθέτως, είναι πάρα πολύ εύκολο για όποιον θέλει να πράξει το αγαθό· διότι ούτε πέλαγος χρειάζεται να διασχίσει, ούτε να ταξιδέψει σε μακρινό δρόμο, ούτε να υπερβεί τις κορυφές των βουνών, ούτε να δαπανήσει πολυπόθητα χρήματα, ούτε να καταπονήσει το σώμα και να εξαντλήσει τις δυνάμεις του, αλλά αρκεί μόνο να το θελήσεις, και όλα τα αμαρτήματα έχουν πλέον συγχωρεθεί.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ Ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου
Ἄφες αὐτὴν κεῖσθαι, φησὶν, ἵνα ἡ ἀνάγκη τῆς προσφορᾶς καὶ ἄκοντα καταναγκάσῃ πρὸς τὴν καταλλαγὴν ἐλθεῖν τὸν δικαίως ὀργιζόμενον. Ὅρα πῶς προτρέπει πάλιν πρὸς τὸν παροξύναντα ἐλθεῖν, εἰπὼν, Ἄφετε τοῖς ὀφειλέταις ὑμῶν, ὅπως καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ἀφήσῃ ὑμῶν τὰ παραπτώματα. Οὐ γὰρ μικρὸν τέθεικε μισθὸν, ἀλλὰ καὶ σφόδρα ὑπερβαίνοντα τὸ τοῦ κατορθώματος μέγεθος. Ταῦτ᾽ οὖν ἅπαντα ἐννοοῦντες, καὶ τὴν ἀμοιβὴν τὴν ἐπὶ τούτῳ γινομένην λογιζόμενοι, καὶ ὡς οὐ πολλοῦ καμάτου καὶ σπουδῆς ἐστιν ἁμαρτήματα ἀπαλεῖψαι, συγχωρῶμεν τοῖς ἡμᾶς ἠδικηκόσιν. Ὃ γὰρ διὰ νηστείας, καὶ ὀδυρμῶν, καὶ εὐχῶν, καὶ σάκκου, καὶ σποδοῦ, καὶ μυρίας ἐξομολογήσεως μόλις ἕτεροι κατορθοῦσι, τὸ τὰ ἁμαρτήματα ἐξαλείφειν λέγω τὰ ἑαυτῶν, τοῦτο ἔξεστιν ἡμῖν ῥᾳδίως ποιεῖν χωρὶς σάκκου καὶ σποδοῦ καὶ νηστείας, ἂν μόνον ἀπὸ τῆς διανοίας ἐξαλείψωμεν τὴν ὀργὴν, καὶ μετὰ εἰλικρινείας ἀφῶμεν τοῖς ἠδικηκόσιν ἡμᾶς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Άφησέ την», λέγει, «να μένει εκεί, ώστε η ανάγκη της προσφοράς να εξαναγκάσει ακόμη και παρά τη θέλησή του να έλθει σε συμφιλίωση εκείνον που δικαίως οργίζεται». Δες πώς προτρέπει πάλι να πάμε προς αυτόν που μας παρόξυνε, λέγοντας: «Συγχωρήστε τους οφειλέτες σας, ώστε και ο Πατέρας σας να συγχωρήσει τα παραπτώματά σας». Διότι δεν έθεσε μικρή ανταμοιβή, αλλά τέτοια που ξεπερνά κατά πολύ το μέγεθος του κατορθώματος. Όλα αυτά, λοιπόν, έχοντας κατά νου, και αναλογιζόμενοι την αμοιβή που παρέχεται για αυτό, και καθώς δεν χρειάζεται πολύς κόπος και προσπάθεια για να εξαλειφθούν τα αμαρτήματα, ας συγχωρούμε εκείνους που μας έχουν αδικήσει. Διότι εκείνο που άλλοι μόλις και μετά βίας κατορθώνουν μέσω νηστείας, οδυρμών, προσευχών, σάκου, στάχτης και μυρίων εξομολογήσεων —εννοώ την εξάλειψη των δικών τους αμαρτημάτων— αυτό είναι δυνατόν σε εμάς να το πράξουμε εύκολα, χωρίς σάκο και στάχτη και νηστεία, εάν μόνο εξαλείψουμε από τη διάνοιά μας την οργή και συγχωρήσουμε με ειλικρίνεια εκείνους που μας αδίκησαν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον
ζʹ. Οὐδὲ γὰρ ἀπαλλάττει σε τῶν ἐπιόντων δεινῶν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἔνδοξον δύναται ποιεῖν καὶ λαμπρόν. Ὥσπερ γὰρ ἡ δύναμις αὐτοῦ πολλὴ, οὕτω καὶ ἡ δόξα ἄφατος, καὶ τὰ πάντα ἀπέραντα καὶ τέλος αὐτῶν οὐδέν. Εἶδες πῶς πανταχόθεν ἤλειψε τὸν ἀθλητὴν, καὶ θαῤῥεῖν παρεσκεύασεν; Εἶτα, ὅπερ ἔφθην εἰπὼν, δεῖξαι βουλόμενος, ὅτι πάντων μάλιστα μνησικακίαν ἀποστρέφεται καὶ μισεῖ, καὶ μάλιστα πάντων τὴν ἐναντίαν τῇ κακίᾳ ταύτῃ ἀποδέχεται ἀρετὴν, καὶ μετὰ τὴν εὐχὴν πάλιν αὐτοῦ τοῦ κατορθώματος ὑπέμνησε, καὶ ἀπὸ τῆς κειμένης κολάσεως, καὶ ἀπὸ τῆς ὡρισμένης τιμῆς τὸν ἀκροατὴν ἐνάγων εἰς τὴν τῆς ἐντολῆς ταύτης ὑπακοήν. Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε, φησὶ, τοῖς ἀνθρώποις, καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ἀφήσει ὑμῖν· ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε, οὐδὲ αὐτὸς ὑμῖν ἀφήσει. Διὰ τοῦτο τῶν οὐρανῶν πάλιν καὶ τοῦ Πατρὸς ἐμνημόνευσεν, ὥστε καὶ τούτῳ τὸν ἀκροατὴν ἐντρέψαι, εἴγε τοιούτου πατρὸς ὢν, ἐκθηριοῦσθαι μέλλοι, καὶ πρὸς τὸν οὐρανὸν κληθεὶς, γήϊνόν τι καὶ βιωτικὸν ἔχοι φρόνημα. Οὐ γὰρ δὴ χάριτι δεῖ γενέσθαι παῖδας μόνον, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἔργοις. Οὐδὲν δὲ οὕτως ὁμοιοῖ τῷ Θεῷ, ὡς τὸ τοῖς πονηροῖς καὶ τοῖς ἀδικοῦσιν εἶναι συγγνωμονικόν· ὥσπερ οὖν καὶ ἔφθη διδάξας, ἡνίκα ἔλεγε τὸ τὸν ἥλιον ἀνατέλλειν ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ζ΄. Διότι όχι μόνο σε απαλλάσσει από τα επερχόμενα δεινά, αλλά μπορεί και να σε κάνει ένδοξο και λαμπρό. Διότι, όπως η δύναμή Του είναι μεγάλη, έτσι και η δόξα Του είναι άφατη, και τα πάντα είναι απέραντα και δεν υπάρχει κανένα τέλος σε αυτά. Είδες πώς από κάθε πλευρά άλειψε τον αθλητή και τον προετοίμασε να έχει θάρρος; Έπειτα, όπως προανέφερα, θέλοντας να δείξει ότι περισσότερο από όλα αποστρέφεται και μισεί τη μνησικακία, και ότι περισσότερο από όλα αποδέχεται την αρετή που είναι αντίθετη σε αυτή την κακία, και μετά την προσευχή υπενθύμισε πάλι αυτό το κατόρθωμα, παρακινώντας τον ακροατή στην υπακοή αυτής της εντολής τόσο από την επαπειλούμενη κόλαση όσο και από την καθορισμένη τιμή. Διότι, «εάν συγχωρήσετε», λέει, «στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και εσάς ο Πατέρας σας ο επουράνιος· εάν όμως δεν συγχωρήσετε, ούτε κι εκείνος θα σας συγχωρήσει». Γι' αυτόν τον λόγο μνημόνευσε πάλι τους ουρανούς και τον Πατέρα, ώστε και με αυτό να κάνει τον ακροατή να ντραπεί, εάν, ενώ είναι παιδί ενός τέτοιου Πατέρα, πρόκειται να εξαγριώνεται σαν θηρίο, και ενώ έχει κληθεί στον ουρανό, να διατηρεί γήινο και κοσμικό φρόνημα. Διότι δεν πρέπει να γινόμαστε παιδιά Του μόνο κατά χάριν, αλλά και με τα έργα. Και τίποτα δεν μας κάνει τόσο όμοιους με τον Θεό, όσο το να είμαστε συγχωρητικοί προς τους πονηρούς και προς εκείνους που μας αδικούν· όπως ακριβώς δίδαξε και προηγουμένως, όταν έλεγε ότι ανατέλλει τον ήλιο Του σε πονηρούς και αγαθούς.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν Δαυὶδ καὶ τὸν Σαούλ
Οὐκ ἦν ὁ Δαυῒδ ἀκούσας τὴν παραβολὴν τῶν μυρίων ταλάντων καὶ τῶν ἑκατὸν δηναρίων· οὐκ ἦν ὁ Δαυῒδ ἀκούσας τῆς εὐχῆς τῆς λεγούσης, Ἄφετε τοῖς ἀνθρώποις τὰ ὀφλήματα αὐτῶν, καθὼς καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· οὐκ ἦν ἰδὼν τὸν Χριστὸν σταυρωθέντα, οὐχ αἷμα τὸ τίμιον ἐκχυθὲν, οὐδὲ τοὺς μυρίους περὶ φιλοσοφίας ἀκούσας λόγους· οὐκ ἀπέλαυσε θυσίας τοσαύτης, οὐδ᾽ αἵματος μετέσχε Δεσποτικοῦ, ἀλλ᾽ ἀτελεστέροις ἐντρεφόμενος νόμοις καὶ οὐδὲν ἀπαιτοῦσι τοιοῦτον, πρὸς αὐτὴν τὴν κορυφὴν τῆς ἐν τῇ χάριτι ἔφθασε φιλοσοφίας.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Δαβίδ δεν είχε ακούσει την παραβολή των μυρίων ταλάντων και των εκατό δηναρίων· δεν είχε ακούσει ο Δαβίδ την προσευχή που λέει: «Συγχωρήστε στους ανθρώπους τα οφλήματά τους, όπως και ο ουράνιος Πατέρας σας»· δεν είχε δει τον Χριστό σταυρωμένο, ούτε το τίμιο αίμα να εκχέεται, ούτε είχε ακούσει τους αναρίθμητους λόγους περί φιλοσοφίας· δεν απήλαυσε μια τόσο μεγάλη θυσία, ούτε μετέσχε στο Δεσποτικό αίμα, αλλά, μολονότι ανατράφηκε με νόμους ατελέστερους που δεν απαιτούσαν τίποτα τέτοιο, έφτασε στην ίδια την κορυφή της εν χάριτι φιλοσοφίας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν Δαυὶδ καὶ τὸν Σαούλ
Ἀγγέλου μᾶλλον, ἢ ἀνθρώπου συγκροτοῦντος ἦν. Τὸ γὰρ ἀσπάζεσθαι καὶ φιλεῖν τοὺς παῖδας τοῦ μυριάκις αὐτὸν ἀνελεῖν ἐπιχειρήσαντος, καὶ οὕτω τὴν ζωὴν καταλύσαντος, εἰς ἐκεῖνον αὐτὸν τελεῖν ποιεῖ τὸν χορόν. Τοῦτο καὶ σὺ ποίησον, ἀγαπητὲ, καὶ ζώντων καὶ τελευτώντων τῶν ἐχθρῶν τοὺς παῖδας θεραπεύων· ζώντων μὲν, ἵνα τῷ τρόπῳ τούτῳ καταλλάξῃς αὐτῶν τοὺς πατέρας· ἀπελθόντων δὲ τοὺς παῖδας θεραπεύων, ἵνα παρὰ τοῦ Θεοῦ πολλὴν ἐπισπάσῃ τὴν εὔνοιαν, καὶ μυρίους ἀναδήσῃ στεφάνους, καὶ μυρίας δέξῃ παρὰ πάντων εὐχὰς, οὐχὶ τῶν εὖ πασχόντων μόνον, ἀλλὰ καὶ τῶν ὁρώντων. Τοῦτό σοι κατ᾽ ἐκείνην προστήσεται τὴν ἡμέραν, καὶ μεγάλοι συνήγοροί σου εἰ εὐεργετηθέντες ἐχθροὶ κατὰ τὸν καιρὸν τῆς κρίσεως ἔσονται, καὶ πολλὰ διαλύσῃ τῶν ἁμαρτημάτων, καὶ ἀπαιτήσεις τὸν μισθόν. Κἂν μυρία πεπλημμεληκὼς ᾖς, τὴν εὐχὴν ἐκείνην προτεινόμενος τὴν λέγουσαν, Ἄφετε τοῖς ἐχθροῖς ὑμῶν, καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει ὑμῖν τὰ παραπτώματα ὑμῶν, μετὰ πολλῆς τῆς παῤῥησίας τὴν ἄφεσιν λήψῃ τῶν ἡμαρτημένων ἁπάντων, καὶ ἐνταῦθα δὲ μετὰ χρηστῆς βιώσῃ τῆς ἐλπίδος, καὶ πάντας ἕξεις εὐνοϊκῶς πρὸς σὲ διακειμένους. Οἱ γὰρ ὁρῶντες ὅτι τοὺς ἐχθροὺς καὶ τοὺς ἐκείνων παῖδας οὕτω φιλεῖς, πῶς οὐχ αἱρήσονται φίλοι γενέσθαι καὶ ἐπιτήδειοι, καὶ πάνθ᾽ ὑπὲρ σοῦ καὶ ποιῆσαι καὶ παθεῖν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτό αποτελούσε έργο περισσότερο αγγέλου παρά ανθρώπου. Διότι το να ασπάζεται κανείς και να αγαπά τα παιδιά εκείνου που προσπάθησε αναρίθμητες φορές να τον εξοντώσει, και ο οποίος με αυτόν τον τρόπο έδωσε τέλος στη ζωή του, τον κατατάσσει σε εκείνο ακριβώς το τάγμα των αγγέλων. Αυτό πράξε και εσύ, αγαπητέ, φροντίζοντας τα παιδιά των εχθρών σου, είτε αυτοί βρίσκονται στη ζωή είτε έχουν πεθάνει. Όσο μεν ζουν, για να συμφιλιώσεις με αυτόν τον τρόπο τους πατέρες τους· όταν δε αναχωρήσουν από αυτήν τη ζωή, φροντίζοντας τα παιδιά τους για να ελκύσεις άφθονη την εύνοια του Θεού, να στεφανωθείς με αμέτρητα στεφάνια και να δεχθείς αναρίθμητες ευχές από όλους, όχι μόνο από αυτούς που ευεργετούνται, αλλά και από εκείνους που βλέπουν τις πράξεις σου. Αυτό θα σε προστατεύσει κατά την ημέρα εκείνη, και μεγάλοι συνήγοροί σου κατά τον καιρό της Κρίσεως θα είναι οι εχθροί που ευεργετήθηκαν, και έτσι θα εξαλείψεις πολλά από τα αμαρτήματά σου και θα λάβεις τον μισθό σου. Ακόμη κι αν έχεις διαπράξει αναρίθμητα σφάλματα, προβάλλοντας εκείνη την προσευχή που λέει: «Συγχωρήστε τους εχθρούς σας, και ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει σε εσάς τα παραπτώματά σας», θα λάβεις με πολλή παρρησία την άφεση όλων των αμαρτιών σου, και θα ζήσεις και εδώ με αγαθή ελπίδα, και θα κάνεις τους πάντες να διάκεινται ευνοϊκά απέναντί σου. Διότι, εκείνοι που βλέπουν ότι αγαπάς με τέτοιον τρόπο τους εχθρούς και τα παιδιά τους, πώς είναι δυνατόν να μην επιλέξουν να γίνουν φίλοι και οικείοι σου, και να πράξουν αλλά και να υποστούν τα πάντα για χάρη σου;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν ὀφειλέτην τῶν μυρίων ταλάντων
Διὰ τοῦτο θαῤῥῶν ἂν εἴποιμι, ὅτι πάσης ἁμαρτίας αὕτη χαλεπωτέρα· μᾶλλον δὲ οὐκ ἐγὼ τοῦτο, ἀλλὰ ὁ Χριστὸς διὰ τῆς παραβολῆς ταύτης τοῦτο ἀπεφήνατο. Εἰ γὰρ μὴ μυρίων ταλάντων, λέγω δὴ τῶν ἀφάτων ἁμαρτημάτων, αὕτη χαλεπωτέρα ἦν, οὐκ ἂν διὰ ταύτην κἀκεῖνα ἀνεκαλέσατο. Οὕτω μηδὲν τοίνυν σπουδάζωμεν, ὡς ὀργῆς καθαρεύειν, καὶ τοὺς πρὸς ἡμᾶς ἀηδῶς ἔχοντας καταλλάττειν, εἰδότες ὅτι οὔτε εὐχὴ, οὔτε ἐλεημοσύνη, οὔτε νηστεία, οὔτε κοινωνία μυστηρίων, οὔτε ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδὲν, ἐὰν μνησικακῶμεν, δυνήσεται ἡμῶν προστῆναι κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην· ὥσπερ οὖν ἐὰν ταύτης περιγενώμεθα τῆς ἁμαρτίας, κἂν μυρία ἔχωμεν πλημμελήματα, δυνησόμεθά τινος συγγνώμης τυχεῖν. Καὶ οὐχὶ ἐμὸς ὁ λόγος, ἀλλ᾽ αὐτοῦ τοῦ μέλλοντος ἡμᾶς τότε κρίνειν Θεοῦ. Καθάπερ γὰρ ἐνταῦθα εἶπεν, ὅτι Οὕτω ποιήσει καὶ ὁ Πατήρ μου, ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν· οὕτω καὶ ἀλλαχοῦ φησιν· Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό με θάρρος θα μπορούσα να πω ότι από κάθε αμαρτία αυτή είναι η βαρύτερη· μάλλον όμως δεν το λέω εγώ αυτό, αλλά ο ίδιος ο Χριστός το διακήρυξε μέσω αυτής της παραβολής. Διότι, εάν δεν ήταν βαρύτερη από τα μύρια τάλαντα, δηλαδή από τα ανείπωτα αμαρτήματα, δεν θα ανακαλούσε τη συγχώρεση και για εκείνα εξαιτίας αυτής. Επομένως, για τίποτε άλλο ας μην αγωνιζόμαστε τόσο, όσο για το να καθαριστούμε από την οργή και να συμφιλιωνόμαστε με όσους διάκεινται εχθρικά απέναντί μας, γνωρίζοντας ότι ούτε η προσευχή, ούτε η ελεημοσύνη, ούτε η νηστεία, ούτε η κοινωνία των μυστηρίων, ούτε κανένα άλλο παρόμοιο έργο δεν θα μπορέσει να μας υπερασπιστεί κατά την ημέρα εκείνη, εάν μνησικακούμε. Όπως ακριβώς, εάν κατανικήσουμε αυτή την αμαρτία, ακόμη και αν έχουμε αναρίθμητα σφάλματα, θα μπορέσουμε να τύχουμε κάποιας συγχωρήσεως. Και ο λόγος αυτός δεν είναι δικός μου, αλλά του ίδιου του Θεού που πρόκειται τότε να μας κρίνει. Διότι, όπως ακριβώς είπε εδώ ότι: «Έτσι θα κάνει σε σας και ο Πατέρας μου, εάν δεν συγχωρήσετε ο καθένας από τα βάθη της καρδιάς σας», έτσι και αλλού λέει: «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε σας ο Πατέρας σας ο ουράνιος».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς ἀνδριάντας
Τοῦτο καὶ ὁ Θεὸς ποιήσει· ἐρεῖ γάρ σοι κατ᾽ ἐκείνην τὴν ἡμέραν, Ὦ πονηρὲ δοῦλε καὶ παμμίαρε, μὴ γὰρ ἐκ τῶν σῶν αὐτῷ συνεχώρησας; ἐξ ὧν ἐμοὶ ὤφειλες, ἐκελεύσθης αὐτῷ λογίσασθαι· Ἄφες γὰρ, φησὶ, καὶ ἀφίημί σοι. Εἰ καὶ τὰ μάλιστα, καὶ εἰ μὴ τοῦτο προσέθηκα, καὶ οὕτως ἀφιέναι ἐχρῆν δεσπότῃ πειθόμενον· νυνὶ δὲ οὐχ ὡς δεσπότης ἐπέταξα, ἀλλ᾽ ὡς φίλῳ χάριν ᾔτησα, καὶ ταύτην ἐκ τῶν ἐμῶν, καὶ μείζονα δώσειν ὑπεσχόμην πάλιν· καὶ οὐδὲ οὕτω βελτίων ἐγένου. Καὶ ἄνθρωποι μὲν ὅταν τοῦτο ποιῶσι, τοσοῦτον λογίζονται τοῖς αὐτῶν οἰκέταις, ὅσον ἐστὶ τὸ μέτρον τοῦ ὀφειλήματος· οἷον ὀφείλει τῷ δεσπότῃ χρυσίνους ἑκατὸν ὁ οἰκέτης, ὁ τοῦ οἰκέτου χρεώστης χρυσίνους δέκα· ἂν αὐτῷ συγχωρήσῃ τὸ ὀφείλημα, οὐχὶ τοὺς ἑκατὸν αὐτῷ ἀφίησιν ὁ δεσπότης, ἀλλὰ τοὺς δέκα μόνους, τοὺς δὲ ἑτέρους ἅπαντας ἀπαιτεῖ· ὁ δὲ Θεὸς οὐχ οὕτως. ἀλλ᾽ ἂν ἀφῇς ὀλίγα τῷ συνδούλῳ, πάντα σοι ἀφίησιν αὐτός. Πόθεν τοῦτο δῆλον· Ἀπ᾽ αὐτῆς τῆς εὐχῆς· Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε, φησὶ, τοῖς ἀνθρώποις τὰ ὀφειλήματα αὐτῶν, καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ἀφήσει ὑμῖν τὰ ὀφειλήματα ὑμῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το ίδιο θα κάνει και ο Θεός· διότι θα σου πει κατά την ημέρα εκείνη: «Ω πονηρέ και παμμίαρε δούλε, μήπως του συγχώρησες το χρέος από τα δικά σου; Έλαβες εντολή να του το συμψηφίσεις από εκείνα που όφειλες σε εμένα· διότι λέει: "Συγχώρησε, και θα συγχωρήσω και σε εσένα". Ακόμη κι αν δεν το είχα προσθέσει αυτό, και πάλι όφειλες να συγχωρήσεις, υπακούοντας στον Κύριο· τώρα όμως δεν σε διέταξα ως Κύριος, αλλά σου ζήτησα χάρη ως φίλος, και αυτήν από τα δικά μου, και μάλιστα σου υποσχέθηκα να σου δώσω ακόμη μεγαλύτερη ανταμοιβή· και ούτε έτσι έγινες καλύτερος». Και οι άνθρωποι βέβαια, όταν το κάνουν αυτό, συμψηφίζουν στους δούλους τους τόσον ακριβώς ποσό, όσον είναι το μέτρο του χρέους· για παράδειγμα, ο δούλος οφείλει στον κύριο εκατό χρυσά νομίσματα, και ο οφειλέτης του δούλου τού οφείλει δέκα χρυσά νομίσματα· εάν του συγχωρήσει το χρέος, ο κύριος δεν του χαρίζει και τα εκατό, αλλά μόνο τα δέκα, ενώ τα υπόλοιπα όλα τα απαιτεί. Ο Θεός όμως δεν ενεργεί έτσι. Απεναντίας, εάν συγχωρήσεις λίγα στον σύνδουλό σου, Εκείνος σου τα συγχωρεί όλα. Από πού γίνεται αυτό φανερό; Από την ίδια την προσευχή: «Διότι, εάν συγχωρήσετε», λέει, «στους ανθρώπους τα οφειλήματά τους, και ο Πατέρας σας ο ουράνιος θα συγχωρήσει σε εσάς τα οφειλήματά σας».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Ἐπιστολαί
Χάρισαι καὶ σαυτῇ τὰ μεγάλα ταῦτα, ἅπερ εἶπον ἐγὼ, τὸ ἀτάραχον, τὸ ἐξοικίσαι τῆς ψυχῆς τὸν ἐντεῦθεν θόρυβον, τὸ μετὰ πολλῆς παῤῥησίας καὶ ἐντεῦθεν αἰτεῖν παρὰ τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ τὴν εἰς τὴν βασιλείαν εἴσοδον. Καὶ γὰρ μέγα καθάρσιον ἁμαρτημάτων ἡ εἰς τὸν πλησίον φιλοφροσύνη· Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις, φησὶ, τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Χάρισε και στον εαυτό σου αυτά τα μεγάλα αγαθά που ανέφερα, δηλαδή την αταραξία, το να απομακρύνεις από την ψυχή σου την ταραχή αυτού του κόσμου, και το να ζητάς από εδώ και στο εξής με πολλή παρρησία από τον φιλάνθρωπο Θεό την είσοδο στη βασιλεία Του. Διότι μεγάλο μέσο καθαρμού των αμαρτημάτων είναι η καλοσύνη προς τον πλησίον· επειδή, λέει, «εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο επουράνιος».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Κατηχήσεις πρὸς τοὺς φωτιζομένους
Ἐὰν γὰρ ταῦτα ἡμῖν ᾗ προηγούμενα, ἐν ἐκείνοις οὐδένα ἕξομεν πόνον, τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ πολλὴν ἡμῖν τὴν εὐμάρειαν ἐν αὐτοῖς παρέχοντος· ἐὰν δὲ τῶν πνευματικῶν ἀμελοῦντες περὶ ἐκεῖνα μόνα σπουδάζωμεν καὶ τῆς ψυχῆς οὐδένα ποιούμενοι λόγον περὶ τὰ βιωτικὰ διηνεκῶς στρεφώμεθα, καὶ τούτων ὑπομενοῦμεν τὴν ζημίαν καὶ ἐν ἐκείνοις οὐδὲν πλέον ἕξομεν. Μὴ τοίνυν ἀντιστρέφωμεν τὴν τάξιν, παρακαλῶ, ἀλλ᾽ εἰδότες τοῦ δεσπότου τοῦ ἡμετέρου τὴν ἀγαθότητα αὐτῷ πάντα παραχωρῶμεν καὶ μὴ κατατείνωμεν ἑαυτοὺς ταῖς βιωτικαῖς φροντίσιν. Ὁ γὰρ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς παραγαγῶν διὰ τὴν οἰκείαν φιλανθρωπίαν, πολλῷ μᾶλλον τὴν λοιπὴν ἅπασαν ἡμῖν παρέξει πρόνοιαν· «Οἶδε γάρ, φησίν, ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ὅτι χρῄζετε τούτων ἁπάντων πρὸ τοῦ ὑμᾶς αἰτῆσαι αὐτόν.» Διά τοι τοῦτο βούλεται ἡμᾶς πάσης τοιαύτης ἀπηλλάχθαι φροντίδος καὶ περὶ τὰ πνευματικὰ ἅπασαν ἔχειν τὴν σχολήν. Ζήτει γὰρ σύ, φησί, τὰ πνευματικὰ κἀγώ σοι μετὰ δαψιλείας παρέξω πάντα τὰ σωματικά. Ἐντεῦθεν καὶ οἱ δίκαιοι πάντες εὐδοκίμησαν. Ἀπὸ γὰρ τῆς τούτων ἀρετῆς καὶ ὁ λόγος ἡμῖν οὗτος εἰς μέσον ἤχθη· ἐλέγομεν γὰρ ὅτι αἰσθητῶν ἐπαγγελίαν ἐκεῖνοι δεξάμενοι πραγμάτων τὰ νοητὰ ἐπεζήτουν· ἡμεῖς δὲ ἀπεναντίας ἐκείνοις πράττομεν καὶ νοητῶν ἐπαγγελίαν ἔχοντες περὶ τὰ αἰσθητὰ κεχήναμεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, εάν αυτά έχουν για εμάς την πρώτη θέση, δεν θα δοκιμάσουμε κανέναν κόπο σε εκείνα, εφόσον ο φιλάνθρωπος Θεός θα μας παράσχει μεγάλη ευκολία σε αυτά. Εάν όμως, παραμελώντας τα πνευματικά, δείχνουμε σπουδή μόνο για εκείνα και, χωρίς να κάνουμε κανέναν λόγο για την ψυχή, ασχολούμαστε αδιάκοπα με τα βιοτικά, τότε και από αυτά θα υποστούμε ζημία, και σε εκείνα δεν θα έχουμε κανένα απολύτως όφελος. Ας μην αντιστρέφουμε, λοιπόν, την τάξη, παρακαλώ, αλλά γνωρίζοντας την αγαθότητα του Δεσπότη μας, ας τα παραχωρούμε όλα σε Αυτόν και ας μην καταπονούμε τους εαυτούς μας με τις βιοτικές μέριμνες. Διότι Εκείνος που μας έφερε από την ανυπαρξία στην ύπαρξη εξαιτίας της δικής Του φιλανθρωπίας, πολύ περισσότερο θα μας παράσχει όλη την υπόλοιπη πρόνοια. «Διότι γνωρίζει», λέει, «ο Πατέρας σας ο ουράνιος ότι έχετε ανάγκη από όλα αυτά, προτού εσείς του τα ζητήσετε». Γι' αυτό ακριβώς θέλει να έχουμε απαλλαγεί από κάθε τέτοια μέριμνα και να αφιερώνουμε όλο τον χρόνο μας στα πνευματικά. Διότι ζήτα εσύ, λέει, τα πνευματικά, και εγώ θα σου παράσχω με αφθονία όλα τα σωματικά. Έτσι ευδοκίμησαν και όλοι οι δίκαιοι. Άλλωστε, με αφορμή τη δική τους αρετή φέραμε στη μέση και αυτόν τον λόγο· διότι λέγαμε ότι εκείνοι, αν και δέχθηκαν υπόσχεση για αισθητά πράγματα, επιζητούσαν τα νοητά. Εμείς όμως πράττουμε το αντίθετο από εκείνους και, ενώ έχουμε λάβει υπόσχεση για νοητά αγαθά, χάσκουμε προσηλωμένοι στα αισθητά.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Περὶ ψευδοπροφητῶν
Ταῦτα ἔχει πᾶς ἄνθρωπος, καὶ ἀρνήσασθαι οὐ δύναται· ταῦτα σπούδασον προσάγειν τῷ Θεῷ πάντοτε. Ἀλλὰ καὶ ταῦτα μετὰ σκοποῦ καὶ διακρίσεως δεῖ ποιεῖν, ἵνα μὴ εἰς ἀνόνητα τρέχῃς, καὶ εἰς κενὸν κοπιᾷς. ιβʹ. Ταύτας οὖν τὰς ἀρετὰς ποιῶν, καὶ τῷ Θεῷ προσφέρων τὴν μετάνοιαν, τήρησον ἀκριβῶς καὶ ἐρεύνησον, μήποτε ἔχῃς ἔχθραν κατά τινος, καὶ ὁ σκοπός σου ἅμα εἰς κενὸν γένηται· ἀλλὰ καθὼς εἶπεν ὁ ἀπόστολος Παῦλος, Μετὰ φόβου καὶ τρόμου τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν ἐργαζόμενοι, καὶ τηροῦντες τὴν τοῦ Χριστοῦ ἐντολὴν τὴν λέγουσαν· Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τὰ παραπτώματα ὑμῶν. Ἐὰν οὖν προσεύχῃ τῷ Θεῷ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ, καὶ οὐ χλευάζων καὶ μετεωριζόμενος, τήρησον αὐτοῦ τὴν ἐντολὴν ταύτην, καὶ ἄφες, εἴ τι ἔχεις κατά τινος. Βούλει ἀφεθῆναί σοι τὰ ἴδια παραπτώματα;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτά τα έχει κάθε άνθρωπος και δεν μπορεί να τα αρνηθεί· αυτά να φροντίζεις να τα προσφέρεις πάντοτε στον Θεό. Αλλά και αυτά πρέπει να τα κάνεις με σκοπό και διάκριση, για να μην αναλώνεσαι σε ανώφελα πράγματα και κοπιάζεις μάταια. Επομένως, εφαρμόζοντας αυτές τις αρετές και προσφέροντας στον Θεό τη μετάνοια, πρόσεξε με ακρίβεια και ερεύνησε, μήπως τυχόν τρέφεις έχθρα εναντίον κάποιου, και έτσι ο σκοπός σου αποβεί μάταιος. Αντιθέτως, καθώς είπε ο απόστολος Παύλος, να κατεργάζεστε τη σωτηρία σας με φόβο και τρόμο, τηρώντας και την εντολή του Χριστού που λέει: «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και ο δικός σας επουράνιος Πατέρας τα παραπτώματά σας». Εάν λοιπόν προσεύχεσαι στον Θεό με όλη σου την καρδιά, και χωρίς να εμπαίζεις και να μετεωρίζεσαι, τήρησε αυτή την εντολή του και συγχώρησε, εάν έχεις κάτι εναντίον κάποιου. Θέλεις να σου συγχωρεθούν τα δικά σου παραπτώματα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Ἔλεγξον τὸν πλησίον σου, μήποτε οὐκ ἐποίησε· καὶ εἴ τι ἐποίησε, μήποτε προσθῇ. Ἔλεγξον τὸν φίλον, μήποτε οὐκ εἶπε· καὶ εἰ εἴρηκεν, ἵνα μὴ δευτερεύσῃ.» «Νόει τὰ τοῦ πλησίον ἐξ ἑαυτοῦ.» «Ἅνθρωπος ἀνθρώπῳ συντηρεῖ ὀργὴν, καὶ παρὰ Κυρίου ζητεῖ ἴασιν. Ἐπ᾽ ἄνθρωπον ὅμοιον αὐτοῦ οὐκ ἔχει ἔλεος, καὶ περὶ ἁμαρτιῶν αὐτοῦ δεῖται. Αὐτὸς σὰρξ ὢν, διατηρεῖ μῆνιν· καὶ τίς ἐξελεῖται τὰς ἁμαρτίας αὐτοῦ; μνήσθητι τὰ ἔσχατά σου, καὶ παύσῃ ἐχθραίνων. Μνήσθητι ἐντολῶν, καὶ μὴ μηνίσῃς τῷ πλησίον.» «Ἐὰν προσφέρῃς τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, κἀκεῖ μνησθῇς ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει τι κατά σου. Ἄφες τὸ δῶρόν σου ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ ὕπαγε πρῶτον, διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν σου.» «Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος. Ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν.» «Τότε προσελθὼν ὁ Πέτρος εἶπεν· κύριε, πολλάκις εἰς ἐμὲ ἁμαρτήσει ὁ ἀδελφός μου, καὶ ἀφήσω αὐτῷ; ἕως ἑπτάκις; Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Οὐ λέγω σοι, ἕως ἑπτάκις, ἀλλ᾽ ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά. Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἐθέλησε συνάραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Έλεγξε τον πλησίον σου, μήπως δεν το έπραξε· και αν τυχόν το έπραξε, για να μην το επαναλάβει. Έλεγξε τον φίλο σου, μήπως δεν το είπε· και αν το έχει πει, για να μην το πει δεύτερη φορά.» «Να κατανοείς τα του πλησίον σου κρίνοντας από τον εαυτό σου.» «Άνθρωπος σε άνθρωπο διατηρεί οργή, και από τον Κύριο ζητάει θεραπεία. Σε άνθρωπο όμοιό του δεν δείχνει έλεος, και παρακαλάει για τις δικές του αμαρτίες. Ο ίδιος, ενώ είναι σάρκα, διατηρεί την οργή του· ποιος λοιπόν θα συγχωρήσει τις αμαρτίες του; Θυμήσου τα έσχατά σου και πάψε να τρέφεις έχθρα. Θυμήσου τις εντολές και μην οργίζεσαι κατά του πλησίον σου.» «Εάν, λοιπόν, προσφέρεις το δώρο σου στο θυσιαστήριο, και εκεί θυμηθείς ότι ο αδελφός σου έχει κάτι εναντίον σου, άφησε το δώρο σου μπροστά στο θυσιαστήριο, και πήγαινε πρώτα συμφιλιώσου με τον αδελφό σου, και τότε έλα να προσφέρεις το δώρο σου.» «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος. Εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε και ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας παραπτώματα.» «Τότε, αφού τον πλησίασε ο Πέτρος, είπε: Κύριε, πόσες φορές θα αμαρτήσει εις βάρος μου ο αδελφός μου και θα τον συγχωρήσω; Μέχρι επτά φορές; Του λέει ο Ιησούς: Δεν σου λέω μέχρι επτά φορές, αλλά μέχρι εβδομήντα φορές το επτά. Γι' αυτό παρομοιάστηκε η βασιλεία των ουρανών με έναν άνθρωπο βασιλιά, ο οποίος θέλησε να κάνει λογαριασμό με τους δούλους του.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Ἐν αὐτῇ εὐλογοῦμεν τὸν Θεὸν καὶ πατέρα, καὶ ἐν αὐτῇ καταρώμεθα τοὺς ἀνθρώπους τοὺς καθ᾽ ὁμοίωσιν Θεοῦ γεγενημένους. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ στόματος ἐξέρχεται εὐλογία καὶ κατάρα. Οὐ χρὴ, ἀδελφοί μου, ταῦτα οὕτως γίνεσθαι, μήτε ἡ πηγὴ ἐκ τῆς αὐτῆς ὀπῆς τὸ γλυκὺ, καὶ τὸ πικρὸν βρύει. Μὴ δύναται, ἀδελφοί μου, συκῆ ἐλαίας ποιῆσαι, ἢ ἄμπελος σῦκα;» ΤΙΤΛ. ΜΗʹ. —Περὶ ἀφέσεως ἁμαρτιῶν· κατὰ ποίους τρόπους δυνάμεθα τυχεῖν συγχωρήσεως. «Ἔκδυσαι ῥύπον, καὶ οὐ μὴ φοβηθῇς, καὶ τὸν κόπον σου ἐπίλυσαι, ὥσπερ κῦμα παρελθὸν, καὶ οὐ πτοηθήσῃ· ὅτι εὐχή σου ὥσπερ ἑωσφόρος.» «Λύτρον ψυχῆς ἀνδρὸς, ὁ ἴδιος πλοῦτος.» «Ἐλεημοσύναις καὶ πίστεσιν ἀποκαθαίρονται ἁμαρτίαι.» «Εἰ ἔστι ποιῶν κρῖμα, καὶ ζητῶν πίστιν, ἔλεος γενήσομαι αὐτῷ, λέγει Κύριος.» «Εὐέλπιδας ἐποίησας τοὺς υἱούς σου, ὅτι δίδως ἐπὶ ἁμαρτήμασι μετάνοιαν.» «Πῦρ φλογιζόμενον ἀποσβέσει ὕδωρ, καὶ ἐλεημοσύνη ἐξιλάσκεται ἁμαρτίας.» «Ἄφες ἀδίκημα τῷ πλησίον σου, καὶ τότε δεηθέντος σου αἱ ἁμαρτίαι σου λυθήσονται.» «Ὁ τιμῶν πατέρα, ἐξιλάσεται ἁμαρτίας.» «Εὐδοκία Κυρίου, ἀποστῆναι ἀπὸ ἀδικίας, καὶ ἐξιλασμὸς ἀποστῆναι ἀπὸ ἁμαρτίας.» «Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος.» «Ὁ ἐπιστρέψας ἁμαρτωλὸν ἐκ πλάνης ὁδοῦ αὐτοῦ, σώσει ψυχὴν ἐκ θανάτου, καὶ καλύψει πλῆθος ἁμαρτιῶν.» ΤΙΤΛ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Με αυτήν ευλογούμε τον Θεό και Πατέρα, και με αυτήν καταρώμαστε τους ανθρώπους, οι οποίοι έχουν δημιουργηθεί καθ’ ομοίωσιν του Θεού. Από το ίδιο στόμα βγαίνει ευλογία και κατάρα. Δεν πρέπει, αδελφοί μου, να γίνονται έτσι αυτά, ούτε η πηγή να αναβλύζει από την ίδια οπή το γλυκό και το πικρό νερό. Μήπως μπορεί, αδελφοί μου, η συκιά να κάνει ελιές, ή το κλήμα σύκα;» ΤΙΤΛΟΣ 48. —Περί αφέσεως αμαρτιών· με ποιους τρόπους μπορούμε να επιτύχουμε τη συγχώρηση. «Απέβαλε τον ρύπο, και δεν θα φοβηθείς, και θα απαλλαγείς από τον κόπο σου, σαν κύμα που πέρασε, και δεν θα τρομάξεις· διότι η προσευχή σου θα είναι σαν τον αυγερινό.» «Λύτρο για την ψυχή του ανθρώπου είναι ο ίδιος του ο πλούτος.» «Με τις ελεημοσύνες και την πίστη καθαρίζονται οι αμαρτίες.» «Εάν υπάρχει κάποιος που εφαρμόζει το δίκαιο και αναζητά την πίστη, θα του δείξω έλεος, λέει ο Κύριος.» «Γέμισες με ελπίδες τους υιούς σου, επειδή παραχωρείς μετάνοια για τα αμαρτήματα.» «Το νερό θα σβήσει τη φλεγόμενη φωτιά, και η ελεημοσύνη εξιλεώνει από τις αμαρτίες.» «Συγχώρησε το αδίκημα του πλησίον σου, και τότε, όταν προσευχηθείς, θα συγχωρεθούν οι αμαρτίες σου.» «Εκείνος που τιμά τον πατέρα του, θα εξιλεωθεί για τις αμαρτίες του.» «Είναι ευάρεστο στον Κύριο το να απομακρυνθεί κανείς από την αδικία, και αποτελεί εξιλασμό η απομάκρυνση από την αμαρτία.» «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα τα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο επουράνιος.» «Εκείνος που θα επαναφέρει έναν αμαρτωλό από τον πλανεμένο του δρόμο, θα σώσει μια ψυχή από τον θάνατο, και θα καλύψει πλήθος αμαρτιών.» ΤΙΤΛΟΣ.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωσὴφ Βρυέννιος Λόγοι
Ἐπίστησον δὲ κἀκεῖνο, ὅτι καὶ αὐτὸς πολλὰ ἁμαρτάνεις, καὶ ἄλλος τοιοῦτος εἶ· καὶ εἴ τινων δὲ ἁμαρτημάτων ἀπέχῃ, ἢ διὰ δειλίαν, ἢ διὰ κενὴν δόξαν, ἢ τοιοῦτόν τι κακὸν ἀπέχῃ· εἶτα οὐδὲ εἰ ἁμαρτάνουσι κατείληφας ὁμολογουμένως· πολλὰ γὰρ ἄλλως γίνεται, καὶ ἑτέρως δοκεῖ· καὶ ὅλως πολλὰ δεῖ πρότερον παθεῖν, ἵνα περὶ ἀλλοτρίας πράξεως ἀποφήνηταί τις καταληπτικῶς· ὅταν δὲ καὶ λίαν ἀγανακτῇς, ἢ δυσπαθῇς, ἀκαριαῖος ὁ ἀνθρώπινος βίος, καὶ μετ’ ὀλίγον πάντες ἐκλείπομεν· μνήσθητι δὲ καὶ ὁπόσα προσκρούεις Θεῷ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, ἐν διανοίᾳ, ἐν λόγοις, ἐν πράξεσιν· ἀλλ’ ὅμως τῆς τῶν τοιούτων καὶ τηλικούτων ἁμαρτημάτων ἀπαλλαγῆς, ἔδωκεν ἡμῖν σύντομον καὶ ῥᾳδίαν ὁδόν, καὶ παντὸς ἀπηλλαγμένην πόνου ὁ Θεός· ποῖος γὰρ πόνος ἀφεῖναι τῷ λελυπηκότι; πόνος μὲν οὖν τὸ μὴ ἀφεῖναι, ἀλλὰ κατέχειν τὴν ἔχθραν· ὡς τό γε ἀπαλλαγῆναι ταύτης, καὶ ἄνεσιν πολλὴν ἡμῖν ἐμποιεῖ, καὶ σφόδρα εὔκολον τῷ βουλομένῳ· οὑδὲ γὰρ πέλαγος διαβῆναι δεῖ, οὐδὲ ὁδὸν ἀποδημῆσαι μακράν, οὑδὲ κορυφὰς ὀρῶν ὑπερβῆναι, οὐδὲ χρήματα δαπανῆσαι, οὐδὲ κατατεῖναι τὸ σῶμα· ἀλλ’ ἀρκεῖ θελῆσαι μόνον, καὶ πάντα λέλυται τὰ ἁμαρτήματα· ἀψευδὴς γὰρ ὁ εἰπὼν «ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὑτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τὰ παραπτώματα ὑμῶν»· αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πρόσεξε όμως και εκείνο, ότι και εσύ ο ίδιος αμαρτάνεις πολύ, και είσαι και εσύ τέτοιος· και αν βέβαια απέχεις από κάποιες αμαρτίες, είτε από δειλία απέχεις, είτε από κενοδοξία, είτε από κάποιο άλλο παρόμοιο κακό· έπειτα, ούτε καν έχεις καταλάβει με βεβαιότητα αν πράγματι αμαρτάνουν· διότι πολλά γίνονται με έναν τρόπο, και φαίνονται διαφορετικά· και γενικά πρέπει πρώτα κανείς να υποστεί πολλά, για να αποφανθεί με βεβαιότητα για την πράξη κάποιου άλλου· όταν δε αγανακτείς υπερβολικά, ή δυσφορείς, σκέψου ότι ο ανθρώπινος βίος είναι ακαριαίος και μετά από λίγο όλοι μας εκλείπουμε· να θυμάσαι επίσης και πόσο προσκρούεις στον Θεό κάθε μέρα, με τον νου, με τα λόγια, με τις πράξεις· αλλά όμως, για την απαλλαγή από τέτοιου είδους και τόσου μεγέθους αμαρτήματα, μας έδωσε ο Θεός έναν σύντομο και εύκολο δρόμο, ο οποίος είναι απαλλαγμένος από κάθε κόπο· διότι τι κόπος είναι να συγχωρήσεις εκείνον που σε έχει λυπήσει; Κόπος, μάλλον, είναι το να μην τον συγχωρήσεις, αλλά να κρατάς την έχθρα· ενώ το να απαλλαγεί κανείς από αυτήν, και πολλή ανακούφιση μας προκαλεί, και είναι πάρα πολύ εύκολο σε αυτόν που το θέλει· διότι ούτε πέλαγος χρειάζεται να διασχίσει, ούτε να κάνει μακρινό ταξίδι, ούτε να περάσει βουνοκορφές, ούτε να ξοδέψει χρήματα, ούτε να καταπονήσει το σώμα του· αλλά αρκεί μόνο να το θελήσει, και λύνονται όλα τα αμαρτήματα· διότι είναι αψευδής εκείνος που είπε: «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος τα παραπτώματά σας»· σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής Ἀσκητικόν
μβʹ. Ἀγαπήσωμεν οὖν ἀλλήλους, 〈ἵνα〉 καὶ ἀγαπώμεθα ὑπὸ Θεοῦ. Μακροθυμήσωμεν ἐπ᾽ ἀλλήλοις, καὶ μακροθυμεῖ ἐπὶ ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν. Μὴ ἀποδῶμεν “κακὸν ἀντὶ κακοῦ,” καὶ οὐκ ἀπολαμβάνομεν κατὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. Τὴν γὰρ συγχώρησιν τῶν παραπτωμάτων ἡμῶν ἐν τῇ συγχωρήσει τῶν ἀδελφῶν εὑρίσκομεν. Καὶ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ ἐν τῇ ἐλεημοσύνῃ τοῦ πλησίον ἐγκέκρυπται. Διὰ τοῦτο ὁ Κύριος ἔλεγεν· “ἄφετε, καὶ ἀφεθήσεται ὑμῖν. Καὶ ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ἀφήσει ὑμῖν τὰ παραπτώματα ὑμῶν.” Καὶ πάλιν· “Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται.” Καί· “Ὧι μέτρῳ μετρεῖτε, ἀντιμετρήσεται ὑμῖν.” Ἰδοὺ ἐχαρίσατο ἡμῖν ὁ Κύριος τρόπον σωτηρίας, καὶ ἔδωκεν ἡμῖν “ἐξουσίαν” αἰώνιον “τοῦ γενέσθαι τέκνα Θεοῦ·” καὶ ἐν τῷ θελήματι ἡμῶν ἐστι λοιπὸν ἡ σωτηρία ἡμῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
μβ΄. Ας αγαπήσουμε, λοιπόν, ο ένας τον άλλον, για να αγαπηθούμε και εμείς από τον Θεό. Ας δείξουμε μακροθυμία ο ένας στον άλλον, και Εκείνος θα δείξει μακροθυμία για τις αμαρτίες μας. Ας μην ανταποδώσουμε «κακό αντί κακού», και δεν θα ανταμειφθούμε σύμφωνα με τις αμαρτίες μας. Διότι τη συγχώρεση των παραπτωμάτων μας τη βρίσκουμε στη συγχώρεση των αδελφών μας. Και το έλεος του Θεού είναι κρυμμένο στην ελεημοσύνη προς τον πλησίον. Γι' αυτό ο Κύριος έλεγε: «Συγχωρείτε, και θα συγχωρεθείτε. Και εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, και ο Πατέρας σας ο ουράνιος θα συγχωρήσει σε εσάς τα παραπτώματά σας». Και πάλι: «Μακάριοι οι ελεήμονες, διότι αυτοί θα ελεηθούν». Και: «Με όποιο μέτρο μετράτε, με το ίδιο θα μετρηθεί σε εσάς». Ιδού, ο Κύριος μας χάρισε τον τρόπο της σωτηρίας και μας έδωσε αιώνια «εξουσία να γίνουμε τέκνα Θεού»· και στο δικό μας θέλημα εναπόκειται πλέον η σωτηρία μας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Νεόφυτος ὁ Ἔγκλειστος Δέκα ὁμιλίαι
Ἀλλ’ ἐπειδὴ περὶ ἀγάπης ὁ λόγος, πρὸς ταύτην καὶ αὖθις ἐπανιτέον. «Ἀγαπᾶτε», φησίν, «τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμᾶς, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων καὶ διωκόντων ὑμᾶς, ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς»· καὶ αὖθις· «Ἐὰν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὁ πατὴρ ἡμῶν ὁ οὐράνιος τὰ παραπτώματα ὑμῶν· ἐὰν δὲ μὴ ἀφίητε, οὐδὲ ὁ πατὴρ ἡμῶν ὁ οὐράνιος ἀφήσει ὑμῖν τὰ παραπτώματα ὑμῶν». Τὸ ἀκροτελεύτιον δὲ τῆς τῶν μυρίων ταλάντων παραβολῆς φρικτῶς ἀποτίθεται· «Οὕτως», φησί, «καὶ ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος ποιήσει ὑμῖν, ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν τὰ παραπτώματα αὐτῶν». Ὥσπερ πατὴρ φιλόστοργος, εἰς εὐταξίας κοσμιότητα ῥυθμίζειν τοὺς παῖδας βουλόμενος καὶ μηδὲν τῆς πατρικῆς εὐγενείας ἔξωθεν περιφέρεσθαι, πολλὴν ποιεῖται τὴν ἐπιμέλειαν, οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς βουλόμενος ἡμῶν γαληνιᾶν τὴν καρδίαν διηνεκῶς πολλὴν ποιεῖται τὴν ἐπιμέλειαν, πολλὴν παρεισάγει τὴν εὐταξίαν, οὐ βούλεται ἡμᾶς ἐχθραίνειν, οὐ μάχεσθαι, οὐ μνησικακεῖν, οὐκ ἀντιλέγειν· διὸ καὶ ἐπάγει μὴ ἀντιστήκειν τῷ πονηρῷ. «
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά επειδή ο λόγος είναι περί αγάπης, σε αυτήν πρέπει πάλι να επανέλθουμε. «Αγαπάτε», λέει, «τους εχθρούς σας, ευλογείτε αυτούς που σας καταρώνται, ευεργετείτε αυτούς που σας μισούν και προσεύχεστε υπέρ αυτών που σας κακομεταχειρίζονται και σας διώκουν, για να γίνετε υιοί του Πατέρα μας που είναι στους ουρανούς»· και πάλι: «Εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και ο ουράνιος Πατέρας μας τα παραπτώματά σας· εάν όμως δεν συγχωρήσετε, ούτε και ο ουράνιος Πατέρας μας θα συγχωρήσει σε εσάς τα παραπτώματά σας». Και το τέλος της παραβολής των μυρίων ταλάντων το διατυπώνει με τρόπο φοβερό: «Έτσι», λέει, «και ο ουράνιος Πατέρας μου θα κάνει σε εσάς, εάν δεν συγχωρήσετε καθένας στον αδελφό του μέσα από τις καρδιές σας τα παραπτώματά τους». Όπως ακριβώς ένας φιλόστοργος πατέρας, ο οποίος θέλει να ρυθμίσει τη συμπεριφορά των παιδιών του με την κοσμιότητα της ευταξίας ώστε να μην επιδεικνύουν έξω τίποτε το ασύμβατο προς την πατρική ευγένεια, δείχνει πολλή φροντίδα, έτσι και ο Χριστός, θέλοντας να γαληνεύει η καρδιά μας διαρκώς, δείχνει πολλή φροντίδα, εισάγει μεγάλη ευταξία, δεν θέλει να τρέφουμε έχθρες, ούτε να μαχόμαστε, ούτε να μνησικακούμε, ούτε να αντιλέγουμε· γι' αυτό και προσθέτει να μην αντιστεκόμαστε στον πονηρό. «
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Ἐπειδὴ καὶ μετὰ τὸ βάπτισμα ἁμαρτάνομεν, ἱκετεύομεν ἵνα ἀφήσῃ ἡμῖν· οὕτω δὲ ἀφήσει ὡς καὶ ἡμεῖς. Ἐὰν γὰρ μνησικακῶμεν, οὐκ ἀφήσει ἡμῖν· ἐμὲ γὰρ ἔχει ὁ Θεὸς παράδειγμα· καὶ ὃ ποιῶ ἐπ’ ἄλλῳ, ποιεῖ ἐπ’ ἐμοί. «Καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν.» Ἀσθενεῖς ἐσμεν οἱ ἄνθρωποι, διὸ οὐ δεῖ ἐπιῤῥίπτειν ἑαυτοὺς τοῖς πειρασμοῖς· ἀλλ’ ἐμπεσόντας εὔχεσθαι μὴ καταποθῆναι ὑπὸ τοῦ πειρασμοῦ. Ὁ γὰρ καταποθεὶς καὶ νικηθείς, ἐκεῖνος εἰσηνέχθη εἰς τὸν βόθρον τοῦ πειρασμοῦ, ἀλλ’ οὐχ ὁ ἐμπεσὼν μέν, νικήσας δέ. «Ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ.» Οὐκ εἶπεν, ἀπὸ τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων· οὐ γὰρ ἐκεῖνοι ἀδικοῦσιν ἡμᾶς, ἀλλ’ ὁ πονηρός. «Ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας, Ἀμήν.» Θαρσύνει ἡμᾶς ἐνταῦθα. Εἰ γὰρ βασιλεύς ἐστι, καὶ δυνατὸς ὁ Πατὴρ καὶ ἔνδοξος, πάντως καὶ ἡμεῖς νικήσομεν τὸν πονηρόν, καὶ δοξασθησόμεθα ὕστερον. «Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος.» Πάλιν ἀμνησικάκους ἡμᾶς εἶναι διδάσκει. Ἀναμιμνήσκει δὲ ἡμᾶς τοῦ Πατρός, ἵνα αἰδεσθῶμεν αὐτόν, καὶ μὴ ἐκθηριώμεθα, τοιούτου παῖδες ὄντες. «Ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν.» Οὐδὲν οὕτω μισεῖ ὁ πρᾶος Θεός, ὡς τὴν ὠμότητα. «
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή και μετά το βάπτισμα αμαρτάνουμε, ικετεύουμε να μας συγχωρήσει· και έτσι θα μας συγχωρήσει, όπως και εμείς. Διότι, εάν μνησικακούμε, δεν θα μας συγχωρήσει· επειδή ο Θεός έχει εμένα ως παράδειγμα· και ό,τι κάνω σε άλλον, το κάνει σε εμένα. «Και μη μας φέρεις σε πειρασμό.» Είμαστε ασθενείς οι άνθρωποι, γι' αυτό δεν πρέπει να ρίχνουμε τους εαυτούς μας στους πειρασμούς· αλλά, αν πέσουμε σε αυτούς, να προσευχόμαστε να μην καταποθούμε από τον πειρασμό. Διότι εκείνος που καταπόθηκε και νικήθηκε, αυτός εισήλθε στον βόθρο του πειρασμού, αλλά όχι εκείνος που μεν έπεσε, αλλά νίκησε. «Αλλά ελευθέρωσέ μας από τον πονηρό.» Δεν είπε, από τους πονηρούς ανθρώπους· διότι δεν μας αδικούν εκείνοι, αλλά ο πονηρός. «Διότι δική σου είναι η βασιλεία και η δύναμη και η δόξα στους αιώνες, Αμήν.» Εδώ μας δίνει θάρρος. Διότι αν ο Πατέρας είναι βασιλιάς, και δυνατός και ένδοξος, οπωσδήποτε και εμείς θα νικήσουμε τον πονηρό, και θα δοξαστούμε ύστερα. «Διότι εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε σας ο ουράνιος Πατέρας σας.» Πάλι μας διδάσκει να μην μνησικακούμε. Και μας υπενθυμίζει τον Πατέρα, για να τον σεβαστούμε, και να μην αποθηριωνόμαστε, αφού είμαστε παιδιά ενός τέτοιου Πατέρα. «Εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, ούτε ο Πατέρας σας θα συγχωρήσει τα δικά σας παραπτώματα.» Τίποτα δεν μισεί τόσο πολύ ο πράος Θεός, όσο την σκληρότητα. «
Περισσότερα
Λεπτομέρειες