Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 6:30

Και ποιοι είναι αυτοί οι λόγοι, αν όχι το «Χαίρε, Ραββί», που ειπώθηκε με σκοπό την προδοσία; Εναπόθεσε τη μέριμνά σου στον Κύριο, και Εκείνος θα σε διαθρέψει. Παρόμοιο είναι το: Να μη μεριμνάτε για το τι θα φάτε, ή τι θα πιείτε, ή τι θα ντυθείτε. Δεν θα επιτρέψει ποτέ να κλονιστεί ο δίκαιος. Που σημαίνει: Θα διασώζει τους δικαίους πάντοτε από κάθε επίθεση των εχθρών.

Κοιτάξτε τα πουλιά του ουρανού, ότι ούτε σπέρνουν ούτε θερίζουν ούτε μαζεύουν σε αποθήκες· και ο ουράνιος Πατέρας σας τα τρέφει. Δεν αξίζετε εσείς πολύ περισσότερο από αυτά; Και ποιος από εσάς, με το να μεριμνά, μπορεί να προσθέσει στο ανάστημά του έναν πήχυ; Και για το ένδυμα γιατί μεριμνάτε; Παρατηρήστε τα κρίνα του αγρού, πώς αυξάνονται· δεν κοπιάζουν ούτε γνέθουν. Σας λέω όμως, ότι ούτε ο Σολομών με όλη του τη δόξα δεν ντύθηκε όπως ένα από αυτά. Εάν λοιπόν το χόρτο του αγρού, που σήμερα υπάρχει και αύριο ρίχνεται στον κλίβανο, ο Θεός το ντύνει με αυτόν τον τρόπο, δεν θα ντύσει πολύ περισσότερο εσάς, ολιγόπιστοι; Διότι, εάν δεν είναι ανάξιο για τον Θεό να προνοεί ακόμη και για τα τόσο μικρά πράγματα, για την τρίχα της κεφαλής, για το σπουργίτι και για το χόρτο του αγρού, δεν ήταν ανάξιο γι' Αυτόν και να τα δημιουργήσει. Επειδή, για όσα προνοεί, γι' αυτά είναι και ο δημιουργός διά του ιδίου Του του Λόγου. Εξάλλου, ένα ακόμη μεγαλύτερο άτοπο προκύπτει για όσους τα ισχυρίζονται αυτά· διότι διαιρούν τα κτίσματα και τη δημιουργία· και αποδίδουν άλλα μεν ως έργο του Πατέρα και άλλα ως έργα του Υιού· ενώ θα έπρεπε, είτε τα πάντα να γίνονται από τον Πατέρα μαζί με τον Υιό, είτε, εάν όλα τα δημιουργήματα γίνονται διά του Υιού, να μην αποκαλούν και Αυτόν ένα από τα δημιουργήματα.

«Παρατηρήστε τα κρίνα του αγρού, πώς αυξάνονται· ούτε κοπιάζουν ούτε γνέθουν. Σας λέω όμως ότι ούτε ο Σολομών σε όλη τη δόξα του δεν ντύθηκε όπως ένα από αυτά. Εάν λοιπόν το χορτάρι του αγρού, που σήμερα υπάρχει και αύριο ρίχνεται στον φούρνο, ο Θεός το ντύνει με τέτοιον τρόπο, δεν θα φροντίσει πολύ περισσότερο για εσάς, ολιγόπιστοι;» Διότι, εάν δεν είναι ανάξιο για τον Θεό να προνοεί ακόμη και για τα τόσο μικρά πράγματα, για μια τρίχα της κεφαλής, για ένα σπουργίτι και για το χορτάρι του αγρού, δεν ήταν ανάξιό Του και να τα δημιουργήσει αυτά. Επειδή, για όσα προνοεί, αυτών είναι και δημιουργός μέσω του δικού Του Λόγου. Άλλωστε, ένα ακόμη μεγαλύτερο ατόπημα προκύπτει για όσους υποστηρίζουν κάτι τέτοιο· διότι διαχωρίζουν τα κτίσματα και τη δημιουργία, και αποδίδουν άλλα μεν ως έργο του Πατρός, άλλα δε ως έργα του Υιού. Ενώ θα έπρεπε είτε τα πάντα να γίνονται από τον Πατέρα μαζί με τον Υιό, είτε, εφόσον δι' Υιού γίνονται όλα τα δημιουργήματα, να μην Τον αποκαλούν ένα από τα δημιουργήματα.

Κοιτάξτε τα πτηνά του ουρανού, ότι δεν σπέρνουν ούτε θερίζουν ούτε συγκεντρώνουν σε αποθήκες· και ο Πατέρας σας ο ουράνιος τα τρέφει. Δεν έχετε εσείς πολύ μεγαλύτερη αξία από αυτά; Ποιος δε από εσάς, με το να μεριμνά, μπορεί να προσθέσει στο ανάστημά του έναν πήχη; Και για το ένδυμα γιατί μεριμνάτε; Παρατηρήστε προσεκτικά τα κρίνα του αγρού πώς αυξάνονται· δεν κοπιάζουν ούτε γνέθουν. Σας λέγω δε ότι ούτε ο Σολομών με όλη του τη δόξα δεν περιβλήθηκε όπως ένα από αυτά. Εάν, λοιπόν, το χορτάρι του αγρού, το οποίο σήμερα υπάρχει και αύριο ρίχνεται στον φούρνο, ο Θεός το ντύνει με αυτόν τον τρόπο, δεν θα φροντίσει πολύ περισσότερο για εσάς, ολιγόπιστοι; Μην μεριμνήσετε, λοιπόν, λέγοντας: Τι θα φάμε, ή τι θα πιούμε, ή τι θα ντυθούμε; Διότι όλα αυτά τα επιζητούν τα έθνη. Γνωρίζει εξάλλου ο Πατέρας σας ο ουράνιος ότι έχετε ανάγκη από όλα αυτά. Ζητείτε όμως πρώτα τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του, και όλα αυτά θα σας προστεθούν. Μην μεριμνήσετε, λοιπόν, για την αυριανή ημέρα· διότι η αυριανή θα μεριμνήσει για τα δικά της ζητήματα. Αρκετή είναι για την κάθε ημέρα η δική της ταλαιπωρία. ΛΟΥΚΑΣ. Τα κτήματα κάποιου πλούσιου ανθρώπου απέδωσαν άφθονη καρποφορία, και διαλογιζόταν μέσα του, λέγοντας: Τι να κάνω, διότι δεν έχω πού να συγκεντρώσω τους καρπούς μου;

Εάν όμως ισχυρίζονται ότι είναι άτοπο να φθάνει η άφατη δύναμη του Θεού μέχρι τα ελάχιστα, ας καταισχυνθούν ακούγοντας τον Χριστό να λέγει: «Δεν πωλούνται δύο στρουθία αντί ενός ασσαρίου; Και όμως, ούτε ένα από αυτά δεν θα πέσει στη γη χωρίς τον Πατέρα σας που είναι στους ουρανούς;». Και πάλι: «Παρατηρήστε τα πετεινά του ουρανού, ότι δεν σπέρνουν ούτε θερίζουν, και ο ουράνιος Πατέρας σας τα τρέφει». Και πάλι: «Αν λοιπόν το χόρτο του αγρού, που σήμερα υπάρχει και αύριο ρίχνεται στον κλίβανο, ο Θεός το ενδύει με αυτόν τον τρόπο, πόσο μάλλον εσάς;». Τι άραγε θα μπορούσε να είναι πιο ευτελές από το χόρτο και τα στρουθία, για τα οποία ο Θεός προνοεί από αγαθότητα;

Διότι ο Κήρινθος λυμάνθηκε την Εκκλησία, και ο Μένανδρος, και ο Καρποκράτης· οι Εβιωναίοι επίσης και ο Μαρκίων, το στόμα της αθεΐας. Επειδή αυτός που ανακήρυξε διαφορετικούς θεούς, άλλον τον αγαθό και άλλον τον δίκαιο, αντιλέγει στον Υιό ο οποίος λέει: «Πάτερ δίκαιε». Και [εκείνος που λέει] πάλι ότι άλλος είναι ο Πατέρας και άλλος ο Δημιουργός του κόσμου, εναντιώνεται στον Υιό, που λέει: «Εάν δε τον χόρτο του αγρού που σήμερα υπάρχει και αύριο ρίχνεται σε κλίβανο [πυρός], ο Θεός έτσι τον ντύνει»· και: «Ο οποίος ανατέλλει τον ήλιο του σε αγαθούς και πονηρούς, και βρέχει σε δικαίους και αδίκους». Έτσι πάλι εφευρέτης άλλης κακίας έγινε ο Μαρκίων δεύτερος. Διότι, επειδή ελεγχόταν από τις μαρτυρίες της Παλαιάς Διαθήκης που περιέχονται στην Καινή, πρώτος τόλμησε να περικόψει τις μαρτυρίες, και να αφήσει αμάρτυρο τον κηρυττόμενο λόγο της πίστεως, εγκαταλείποντας τον Θεό· και ωσάν να μην υπήρχαν κήρυκες, θέλησε να κάνει σαθρή την πίστη της Εκκλησίας.

Και πάλι, νομοθετώντας την ακτημοσύνη και θέλοντας να μας απαλλάξει από τα υλικά αγαθά, έλεγε: μη μεριμνάτε για την ψυχή σας τι θα φάτε ή τι θα πιείτε, ούτε για το σώμα σας τι θα ντυθείτε. Και μας έφερε παράδειγμα λέγοντας: δεν είναι η ψυχή ανώτερη από την τροφή, και το σώμα από το ένδυμα; Και πάλι, υποδεικνύοντάς μας το πιο σαφές παράδειγμα των πουλιών και του χόρτου, έλεγε: παρατηρήστε τα πουλιά του ουρανού, ότι ούτε σπέρνουν ούτε θερίζουν ούτε μαζεύουν σε αποθήκες, και ο Πατέρας σας ο ουράνιος τα τρέφει. Δεν αξίζετε εσείς πολύ περισσότερο από τα πουλιά; Και πάλι: παρατηρήστε τα κρίνα του αγρού πώς αυξάνονται· δεν κοπιάζουν, ούτε γνέθουν· σας λέω όμως ότι ούτε ο Σολομών σε όλη του τη δόξα δεν ντύθηκε όπως ένα από αυτά. Αν όμως το χόρτο του αγρού, που σήμερα υπάρχει και αύριο ρίχνεται στον φούρνο, ο Θεός το ντύνει έτσι, πόσο μάλλον εσάς, ολιγόπιστοι;

Το μεν «Εις το τέλος», έχει ειπωθεί επειδή τα προφητευόμενα επρόκειτο να εκπληρωθούν κατά τη συντέλεια των αιώνων· προστίθεται δε αναγκαστικά το «τοις αλλοιωθησομένοις» (για εκείνους που θα μεταβληθούν), εξαιτίας της αλλοίωσης που επρόκειτο να διαδεχθεί την κατάσταση των πραγμάτων εκείνης της εποχής. Διότι, όταν λέγονταν αυτά, ο Ισραήλ επικρατούσε των αλλοφύλων και αποδεικνυόταν ισχυρότερος από τους εχθρούς. Επρόκειτο, όμως, σε κάποιον καιρό να υποστεί αλλοίωση και να βρεθεί υπό την εξουσία των εχθρών. Γι' αυτό η επιγραφή αναφέρει: «Εις το τέλος τοις αλλοιωθησομένοις»· ο δε Σύμμαχος (μεταφράζει), «Υπέρ των ανθών»· και ο Ακύλας, «Επί κρίνων». Διότι, όπως τα κρίνα του αγρού και το χορτάρι φαίνονται μεν για λίγο όμορφα, πολύ σύντομα όμως μεταβάλλονται και φθείρονται, έτσι και η κατάσταση του λαού, που τότε άνθιζε, επρόκειτο πολύ σύντομα να μεταβληθεί. Γι' αυτό και ο Σωτήρας στις διδασκαλίες του έλεγε: «Παρατηρήστε τα κρίνα του αγρού»· και πάλι: «Αν όμως το χορτάρι του αγρού, που σήμερα υπάρχει και αύριο ρίχνεται στον κλίβανο»· αλλά και, «Κάθε σάρκα είναι χορτάρι, και κάθε δόξα της σαν άνθος του χορταριού. Ξεράθηκε το χορτάρι, και το άνθος έπεσε· ο δε λόγος του Κυρίου μένει στον αιώνα»· στα οποία ο Προφήτης, σύμφωνα με τους υπόλοιπους ερμηνευτές, προσθέτει λέγοντας: «Αληθινά χορτάρι είναι ο λαός· ξεράθηκε το χορτάρι, έπεσε το άνθος», υποδηλώνοντας απροκάλυπτα το έθνος των Ιουδαίων.

Γιατί, λοιπόν, από τα άλογα ζώα μιμείσαι ό,τι είναι επιβλαβές για σένα, ενώ δεν μιμείσαι το ωφέλιμο; Άκουσε τον προφήτη που λέει ότι ακόμη και τα μικρά των λιονταριών, όταν έχουν ανάγκη από τροφή, ωρύονται και ζητούν από τον Θεό και λαμβάνουν τη δύναμη για αρπαγή. «Τα μικρά των λιονταριών», λέει, «ωρύονται για να αρπάξουν και να ζητήσουν από τον Θεό την τροφή τους». Και αναφέροντας τα μικρά των λιονταριών, άφησε σε όσους έχουν νου να βγάλουν άφθονα συμπεράσματα μέσα από αυτά και για όλα τα άλλα ζώα. Διότι, αν το λιοντάρι, που είναι το πιο αδηφάγο, το πιο αρπακτικό και το πιο ρωμαλέο από τα θηρία, δεν έχει την ικανότητα για αρπαγή θηραμάτων αν ο Θεός δεν του δώσει την ευχέρεια, τι να πούμε για τα άλλα ζώα; Αυτό ακριβώς παρουσιάζει και ο Χριστός στο Ευαγγέλιο με το παράδειγμα των πτηνών, λέγοντας: «Κοιτάξτε τα πετεινά του ουρανού, ότι δεν σπέρνουν ούτε θερίζουν ούτε συγκεντρώνουν σε αποθήκες, και ο Πατέρας σας ο ουράνιος τα τρέφει». Αλλά τι λέω για τα χερσαία ζώα, τα εναέρια, τα θαλασσινά και τα αμφίβια; «Διότι αν», λέει, «ακόμη και το χορτάρι του αγρού, που σήμερα υπάρχει και αύριο ρίχνεται στον φούρνο, και το οποίο ούτε κοπιάζει ούτε γνέθει, ο Θεός έτσι το τρέφει και με τόση κοσμιότητα και ευπρέπεια το ντύνει, δεν θα φροντίσει πολύ περισσότερο εσάς, ολιγόπιστοι;».

Διότι, «εάν το χορτάρι του αγρού», λέει, «ο Θεός το ντύνει με αυτόν τον τρόπο, πόσω μάλλον εσάς, ολιγόπιστοι». Και όμως, όλα αυτά τα δημιουργεί ο ίδιος· «διότι τα πάντα δημιουργήθηκαν δι' αυτού, και χωρίς αυτόν δεν δημιουργήθηκε απολύτως τίποτα»· ωστόσο, προς το παρόν δεν αναφέρει πουθενά τον εαυτό του. Διότι αρκούσε προς το παρόν, για να δείξει την αυθεντία του, το να λέει σε καθεμία από τις εντολές: «Ακούσατε ότι ειπώθηκε στους αρχαίους· εγώ όμως σας λέω». Μην απορήσεις, λοιπόν, όταν και σε όσα ακολουθούν κρύβει τον εαυτό του ή λέει κάτι ταπεινό για τον εαυτό του. Διότι ένα πράγμα επιδίωκε πρωτίστως προς το παρόν, το να γίνει ευπρόσδεκτος σε αυτούς ο λόγος, και μέσα από όλα να αποδείξει ότι δεν είναι κάποιος αντίθεος, αλλά ότι ομονοεί και συμφωνεί με τον Πατέρα. Αυτό ακριβώς κάνει και εδώ. Διότι, έχοντας αναλώσει τόσους λόγους, συνεχώς θέτει Εκείνον στο επίκεντρο, προβάλλοντας με θαυμασμό τη σοφία Του, την πρόνοια και τη φροντίδα Του που εκδηλώνεται στα πάντα, και στα μεγάλα και στα μικρά. Επειδή και όταν μιλούσε για την Ιερουσαλήμ, την ονόμασε πόλη του μεγάλου Βασιλέως· και όταν αναφέρθηκε στον ουρανό, πάλι τον ονόμασε θρόνο του Θεού· και όταν μιλούσε για τη διακυβέρνηση του κόσμου, πάλι σε Αυτόν αποδίδει τα πάντα, λέγοντας ότι: «Ανατέλλει τον ήλιο Του σε πονηρούς και αγαθούς, και βρέχει σε δικαίους και αδίκους». Ακόμη και στην προσευχή δίδασκε να λένε ότι: «Δική Του είναι η βασιλεία και η δύναμη και η δόξα».

Αυτά που ενέθεσε στη φύση των άλογων ζώων, αυτά ορίζει: «επειδή φοβούνται στις φωλιές τους». «Αν και δεν συγκεντρώνονται σε αγέλες», λέει, «ούτε βόσκουν μαζί, αλλά διαρκώς αναζητούν χαράδρες και καταφύγια, δεν πεθαίνουν από την πείνα». «Και κάθονται», λέει, «παραμονεύοντας στα δάση». «Ποιος δε ετοίμασε τροφή για τον κόρακα; Διότι οι νεοσσοί του κράζουν προς τον Κύριο, περιπλανώμενοι ζητώντας τροφή». Διότι λέγεται ότι οι κόρακες δεν τρέφουν τα μικρά τους, αλλά οι ίδιοι μεν εύλογα, εφόσον είναι μεγάλοι, εξασφαλίζουν τροφή, τα δε μικρά ποιος τα τρέφει; Δεν είναι ο λόγος του Θεού; Όπως ακριβώς λέει και το Ευαγγέλιο: «τα πετεινά του ουρανού δεν σπέρνουν ούτε θερίζουν, και ο Πατέρας σας ο επουράνιος τα τρέφει». Δες, πώς ο λόγος αναφέρεται στα πιο άχρηστα και ακάθαρτα από τα άλογα ζώα, θέλοντας να καταδείξει εκ περισσού την Πρόνοια, επειδή και στα Ευαγγέλια αυτός ο λόγος διατυπώνεται εκ περισσού: «δείτε τα πετεινά του ουρανού», λέει. Και πάλι: «εάν όμως το χορτάρι του αγρού, που σήμερα υπάρχει και αύριο ρίχνεται στον φούρνο, ο Θεός το ντύνει με τέτοιο τρόπο, δεν θα φροντίσει πολύ περισσότερο για εσάς, ολιγόπιστοι;». Μου φαίνεται ότι ο Ιώβ είχε σχηματίσει τη γνώμη πως τα πράγματα εξελίσσονται απλώς στην τύχη και δεν υπάρχει μεγάλη φροντίδα από τον Θεό. Προς τούτο, λοιπόν, εξέφερε αυτόν τον λόγο, ότι δηλαδή Αυτός μεριμνά απολύτως για τον κόσμο και προνοεί.

Διότι, εάν αυτά έχουν για εμάς την πρώτη θέση, δεν θα δοκιμάσουμε κανέναν κόπο σε εκείνα, εφόσον ο φιλάνθρωπος Θεός θα μας παράσχει μεγάλη ευκολία σε αυτά. Εάν όμως, παραμελώντας τα πνευματικά, δείχνουμε σπουδή μόνο για εκείνα και, χωρίς να κάνουμε κανέναν λόγο για την ψυχή, ασχολούμαστε αδιάκοπα με τα βιοτικά, τότε και από αυτά θα υποστούμε ζημία, και σε εκείνα δεν θα έχουμε κανένα απολύτως όφελος. Ας μην αντιστρέφουμε, λοιπόν, την τάξη, παρακαλώ, αλλά γνωρίζοντας την αγαθότητα του Δεσπότη μας, ας τα παραχωρούμε όλα σε Αυτόν και ας μην καταπονούμε τους εαυτούς μας με τις βιοτικές μέριμνες. Διότι Εκείνος που μας έφερε από την ανυπαρξία στην ύπαρξη εξαιτίας της δικής Του φιλανθρωπίας, πολύ περισσότερο θα μας παράσχει όλη την υπόλοιπη πρόνοια. «Διότι γνωρίζει», λέει, «ο Πατέρας σας ο ουράνιος ότι έχετε ανάγκη από όλα αυτά, προτού εσείς του τα ζητήσετε». Γι' αυτό ακριβώς θέλει να έχουμε απαλλαγεί από κάθε τέτοια μέριμνα και να αφιερώνουμε όλο τον χρόνο μας στα πνευματικά. Διότι ζήτα εσύ, λέει, τα πνευματικά, και εγώ θα σου παράσχω με αφθονία όλα τα σωματικά. Έτσι ευδοκίμησαν και όλοι οι δίκαιοι. Άλλωστε, με αφορμή τη δική τους αρετή φέραμε στη μέση και αυτόν τον λόγο· διότι λέγαμε ότι εκείνοι, αν και δέχθηκαν υπόσχεση για αισθητά πράγματα, επιζητούσαν τα νοητά. Εμείς όμως πράττουμε το αντίθετο από εκείνους και, ενώ έχουμε λάβει υπόσχεση για νοητά αγαθά, χάσκουμε προσηλωμένοι στα αισθητά.

Διότι νομίζω ότι αυτός ο αιώνας υποδηλώνεται μέσω του «σήμερα», σαν να έλεγε κανείς, αποδίδοντας πιο ξεκάθαρα το χωρίο της προσευχής: «Τον άρτον ημών», τον οποίο εξ αρχής ετοίμασας για την αθανασία της φύσεως, «δος ημίν σήμερον», ενώ βρισκόμαστε στην παρούσα ζωή της θνητότητας, ώστε να νικήσει τον θάνατο της αμαρτίας η τροφή του άρτου της ζωής και της επιγνώσεως, της οποίας δεν επέτρεψε να γίνει μέτοχος ο πρώτος άνθρωπος η παράβαση της θείας εντολής, διότι, εάν είχε χορτάσει από αυτήν τη θεία τροφή, δεν θα είχε αιχμαλωτιστεί από τον θάνατο της αμαρτίας. Σε αυτήν, εξάλλου, την έννοια του παρόντος ρητού με οδήγησε ο Σωτήρας, προστάζοντας ρητά τους μαθητές να μην κάνουν καθόλου λόγο για αισθητή τροφή, λέγοντας: «Μη μεριμνάτε για την ψυχή σας τι θα φάτε ή τι θα πιείτε, ούτε για το σώμα σας τι θα ντυθείτε —διότι όλα αυτά τα επιζητούν τα έθνη του κόσμου—, αλλά ζητείτε πρώτα τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του, και όλα αυτά θα σας προστεθούν». Πώς, λοιπόν, διδάσκει να προσευχόμαστε για εκείνα τα οποία προηγουμένως έδωσε εντολή να μην τα ζητούμε;

Γι' αυτό σας λέω: Μη μεριμνάτε για τη ζωή σας τι θα φάτε και τι θα πιείτε, ούτε για το σώμα σας τι θα ντυθείτε», και ότι, αν ο ουράνιος Πατέρας ντύνει και τρέφει τα πετεινά του ουρανού και τα κρίνα του αγρού, δεν θα φροντίσει πολύ περισσότερο εσάς, ολιγόπιστοι; «Μη μεριμνήσετε, λοιπόν, λέγοντας τι θα φάμε; ή τι θα πιούμε; ή τι θα ντυθούμε;», όσοι δηλαδή προαιρείσθε να απομακρυνθείτε από τον μαμωνά· «διότι όλα αυτά», λέει, «τα επιζητούν τα έθνη· επειδή γνωρίζει ο Πατέρας μας ο ουράνιος ότι τα έχετε ανάγκη όλα αυτά» και «μη μεριμνήσετε για την αυριανή ημέρα», «αλλά ζητείτε πρωτίστως τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του, και όλα αυτά θα σας προστεθούν».

Από πού λοιπόν θα προέλθει η παροχή των αναγκαίων σε τόσους πολλούς μοναχούς, αν δεν πρόκειται είτε να εγκαταλείψουν την ακτημοσύνη και να επιλέξουν να αποκτούν υλικά αγαθά, παρά την οικεία τους υπόσχεση, είτε να εγκαταλείψουν εντελώς την αναχώρηση και να απορρίψουν το άροτρο της ασκήσεως που έπιασαν στα χέρια τους και να στραφούν προς τα πίσω ολέθρια, είτε πάλι, παραμένοντας καρτερικοί, να παραδώσουν οι ίδιοι τον εαυτό τους στον λιμό, τον δεινό τύραννο, ως δυστυχές παρανάλωμα; Έπειτα, σαν να έλυναν οι ίδιοι την απορία, έλεγαν: «Ή μήπως και μετά την κοίμησή σου, ως καλός ποιμένας, θα επαγρυπνείς εξίσου για το ποίμνιο, και τα συνηθισμένα σε σένα θαύματα θα τα επιδείξει και ο τάφος σου, και έτσι εμείς θα έχουμε αυτό ως αφορμή για την εξασφάλιση των αναγκαίων;». Αυτά έλεγαν εκείνοι, βρισκόμενοι πολύ μακριά από τον σκοπό του μεγάλου ανδρός. Εκείνος όμως τους απάντησε: «Γιατί μιλήσατε έτσι, σαν να είστε κάποιοι από τους άφρονες; Γιατί αθετήσατε Αυτόν που είναι πιστός σε όλα τα λόγια Του και όσιος σε όλα τα έργα Του, ο Οποίος είπε: "μην μεριμνάτε για το αύριο, τι θα φάτε", και σας παρέπεμψε στα πετεινά του ουρανού και στα κρίνα του αγρού, για τα μεν εκ των οποίων η τροφή παρέχεται χωρίς σπορά και χωρίς θερισμό, ενώ για τα δε η ενδυμασία αποκτάται χωρίς κόπο και χωρίς γνέσιμο, και αποστέλλεται από τον εν ουρανοίς Πατέρα με θαύμα μεγαλύτερο από τη δόξα του Σολομώντα; Αυτός ανοίγει το χέρι Του και χορταίνει με ευδοκία κάθε ζωντανό πλάσμα».

Ας υπακούσουμε, αδελφοί, στον Θεό που καθημερινά κραυγάζει προς εμάς και λέει μέσω των αποστόλων Του: «Ούτε αν φάμε αποκτούμε περίσσευμα, ούτε αν δεν φάμε υστερούμαστε», και πάλι: «Μην μεριμνάτε για τη ζωή σας τι θα φάτε ή τι θα πιείτε ή τι θα ντυθείτε, αλλά ζητάτε πρώτα τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του και όλα αυτά θα σας προστεθούν.» Και για να μην μπορεί κάποιος να πει: «Αν αργήσει να δώσει και δεν έχω κάτι να φάω, τι θα κάνω;» —«Κοιτάξτε», είπε, «τα πουλιά του ουρανού, πώς δεν σπέρνουν, ούτε θερίζουν, ούτε μαζεύουν σε αποθήκες, και ο ουράνιος Πατέρας σας τα τρέφει», και προσθέτοντας λέει: «Δεν αξίζετε εσείς πολύ περισσότερο από πολλά σπουργίτια, ολιγόπιστοι;» Και για να μην γογγύζουμε, λιγοψυχώντας για χάρη του φαγητού ή του ποτού, μας φωνάζει ρητά: «Μακάριοι όσοι πεινούν και διψούν για τη δικαιοσύνη, διότι αυτοί θα χορτάσουν.» Αν, λοιπόν, πιστεύεις στον Χριστό και ομολογείς ότι Αυτός είναι αψευδής, όταν πεινάσεις ή διψάσεις και δεν έχεις κάτι να φας ή να πιεις, και ζητήσεις από τον κελάρη άρτο ή κρασί ή κάτι φαγώσιμο και δεν σου δώσει, ίσως επειδή εμποδίζεται από εργασίες, να θυμηθείς φέρνοντας στον νου τα λόγια του Κυρίου και να πεις στον εαυτό σου: «Πεινώ μεν και διψώ, αλλά με υπομονή θα περιμένω τον Κύριο και Αυτός θα ενεργήσει σύμφωνα με την ασθένειά μου και δεν θα με εγκαταλείψει.»

Γι' αυτό, απέναντι σε αυτά είναι αναγκαίο να αντειπώ και να αναγγείλω το δικαίωμα του Θεού, και τη ρομφαία που έρχεται πάνω σε τέτοιους ανθρώπους, ώστε να μην αναζητηθεί από τα δικά μου βέβηλα χέρια το αίμα της απώλειάς τους. Διότι αυτοί πρώτα-πρώτα δεν μίλησαν με πνεύμα κοινωνίας ως γνήσιοι υιοί, λέγοντας «γιατί δεχόμαστε;», αλλά ως τέκνα με ψεγάδια και αλλότρια λέγοντας «γιατί δέχεται;», εξαιρώντας τους εαυτούς τους από την κοινωνία και την ομοψυχία μου. Έπειτα, κι αν ακόμη μίλησαν έτσι, είναι κατακριτέοι και υπόλογοι, διότι, σύμφωνα με τον ψαλμό, «κατελάλησαν κατά του Θεού και είπαν, μήπως θα μπορέσει ο Θεός να ετοιμάσει τραπέζι» σε τόσο μεγάλο πλήθος; Και μήπως εγώ είμαι ο χορηγός των τροφών, ή αυτός που φέρνει τους καρπούς, ή αυτός που γεμίζει τις αποθήκες, ή πάλι αυτός που από δική του επιλογή και αυθεντία δέχεται αυτούς που προσέρχονται και αυξάνει την αδελφότητα; Δεν είναι Αυτός ο Κύριος και Θεός και τροφοδότης όλου του κόσμου, αυτός που ανοίγει το χέρι του και χορταίνει κάθε ζωντανό με ευδοκία, αυτός που λέει «ζητείτε πρώτα τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη του, και όλα αυτά θα σας προστεθούν»; Έπειτα προς τους ολιγόπιστους: «κοιτάξτε τα πετεινά του ουρανού, ότι δεν σπέρνουν ούτε θερίζουν ούτε μαζεύουν σε αποθήκες, και ο πατέρας σας ο ουράνιος τα τρέφει· δεν αξίζετε πολύ περισσότερο εσείς, ολιγόπιστοι;»

«Ποιος δε από εσάς, μεριμνώντας, μπορεί να προσθέσει στο ανάστημά του έναν πήχη;» Αυτό το λέει, διότι, ακόμη και αν μεριμνάς, δεν κάνεις τίποτα εάν δεν το θέλει ο Θεός. Γιατί λοιπόν καταπονείς τον εαυτό σου μάταια; «Και για το ένδυμα γιατί μεριμνάτε; Παρατηρήστε τα κρίνα του αγρού πώς αυξάνονται· δεν κοπιάζουν ούτε γνέθουν. Σας λέω δε ότι ούτε ο Σολομών με όλη τη δόξα του δεν ντύθηκε όπως ένα από αυτά.» Δεν μας ελέγχει μόνο μέσω των άλογων πτηνών, αλλά και μέσω των κρίνων που μαραίνονται. Διότι, εάν ο Θεός τα καλλώπισε αυτά κατ' αυτόν τον τρόπο, αν και δεν υπήρχε καμία ανάγκη, πόσο μάλλον θα ικανοποιήσει την ανάγκη των δικών μας ενδυμάτων; Αποδεικνύει δε ότι, ακόμη και αν μεριμνήσεις πολύ, δεν θα μπορέσεις να καλλωπιστείς όπως τα κρίνα· εφόσον μάλιστα ο Σολομών, ο πλέον συνετός και τρυφηλός, σε όλη τη διάρκεια της βασιλείας του δεν κατόρθωσε να ντυθεί με κάτι παρόμοιο. «Εάν δε το χορτάρι του αγρού, το οποίο σήμερα υπάρχει και αύριο ρίχνεται στον φούρνο, ο Θεός το ντύνει έτσι, δεν θα φροντίσει πολύ περισσότερο για εσάς, ολιγόπιστοι;» Μαθαίνουμε εξ αυτού ότι δεν πρέπει να φροντίζουμε για τον καλλωπισμό.