Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 7:19

«Διότι πολλοί θα έρθουν στο όνομά μου, εξωτερικά μεν ντυμένοι με δέρματα προβάτων, ενώ εσωτερικά είναι λύκοι άρπαγες· από τα έργα τους θα τους αναγνωρίσετε. Και κάθε δέντρο που δεν παράγει καλό καρπό κόβεται και ρίχνεται στη φωτιά». Αξιώνουμε δε να τιμωρούνται και από εσάς όσοι δεν ζουν σύμφωνα με τις διδασκαλίες του, αλλά ονομάζονται απλώς Χριστιανοί.

Έπειτα λέει: «Προσέχετε από τους ψευδοπροφήτες, οι οποίοι έρχονται προς εσάς με ενδύματα προβάτων, αλλά από μέσα είναι λύκοι άρπαγες· από τους καρπούς τους θα τους αναγνωρίσετε». Εγώ, λέει, είπα ότι μέσω στενής και τεθλιμμένης οδού θα εισέλθουν στη ζωή όσοι το επιθυμούν, εκείνοι όμως απατηλά αναγγέλλουν ότι αυτό γίνεται μέσω πλατιάς και ευρύχωρης οδού· εσείς όμως προσέχετε να μην κοιτάζετε μόνο το εξωτερικό σχήμα, δηλαδή την προβιά του προβάτου, και σας διαφύγει ο κρυμμένος λύκος, αλλά «από τους καρπούς τους», δηλαδή από τα έργα τους, «θα τους αναγνωρίσετε». «Μήπως μαζεύουν από τα αγκάθια σταφύλια ή από τα τριβόλια σύκα;». Διότι από το αμπέλι βγαίνει το σταφύλι, από το οποίο προέρχεται και το κρασί που ευφραίνει τις καρδιές, και από τον αγαθό θησαυρό της καρδιάς του αγαθού ανθρώπου βγαίνει αγαθή διδασκαλία, ενώ από τα τριβόλια βγαίνουν αγκάθια, από τα οποία φυσιολογικά προκύπτει ταλαιπωρία («στράφηκα σε ταλαιπωρία», λέει, «όταν μπήχτηκε μέσα μου το αγκάθι της αμαρτίας»), και από τον πονηρό άνθρωπο με την πονηρή καρδιά βγαίνει πονηρή διδασκαλία. «Κάθε αγαθό δέντρο κάνει καλούς καρπούς, ενώ το σάπιο δέντρο κάνει πονηρούς καρπούς». «Κάθε δέντρο που δεν κάνει καλό καρπό κόβεται και ρίχνεται στη φωτιά».

Επειδή όμως στράφηκαν προς το χειρότερο και αποδείχθηκαν εργάτες της ανομίας, σε τίποτα δεν θα τους ωφελήσουν τα θαύματα, αλλά μάλλον εκείνα θα γίνουν για αυτούς αφορμή για μεγαλύτερη τιμωρία. Ούτε το να μου λένε «Κύριε, Κύριε» θα τους ωφελήσει, όπως ακριβώς και ένα δέντρο που κάνει σάπιο καρπό δεν ωφελεί σε τίποτα· «διότι κόβεται και ρίχνεται στη φωτιά», και καθόλου δεν το λυπάται ο γεωργός, επειδή έκανε καρπό· έκανε μεν καρπό, αλλά άχρηστο και σάπιο και άξιο για κάψιμο. Έτσι και αυτοί που εργάστηκαν την ανομία, οι οποίοι πρωτύτερα προφήτευσαν και έκαναν θαύματα, ποτέ δεν τους γνώρισα· και γι' αυτό τους λέω: Φύγετε από εμένα, εργάτες της ανομίας.

Ας μην διαθέσουμε έτσι τον εαυτό μας, αγαπητοί, και ας μην αναδείξουμε την ψυχή μας ως ακανθοφόρο χωράφι, τρέφοντας τα ζιζάνια με τις βιοτικές μέριμνες, και με τις επιθυμίες της σάρκας να βγάζουμε άγρια βλάστηση και να συμπνιγόμαστε, αλλά, αφού την παρουσιάσουμε καθαρή από τις ηδονές που προκαλούν τα πάθη και αφού την ποτίσουμε εκ των προτέρων με τα δάκρυα και την κάνουμε εύφορη, και αφού έτσι ανοίξουμε αυλάκια στις καρδιές μας για τον σπόρο του λόγου, ας καρποφορήσουμε, αν είναι δυνατόν, μαζί με τους άριστους γεωργούς, εκατονταπλάσια. Αν όμως δεν φτάσουμε μέχρι το εκατό, ας καρποφορήσουμε εξηκονταπλάσια. Και αν το γεώργιό μας δεν ευδοκίμησε ούτε μέχρι αυτό το μέτρο, ας καρποφορήσουμε τριακονταπλάσια. Οπωσδήποτε όμως ας καρποφορήσουμε, για να μην επισύρουμε πάνω μας την κατάρα, όπως εκείνη η άκαρπη συκιά, και καταδικαστούμε σε εκκοπή από τον δίκαιο Κριτή, στην απόφαση του οποίου κανείς δεν μπορεί να φέρει αντίρρηση. Διότι δεν ξηραίνεται και δεν ξεριζώνεται μόνο εκείνη η συκιά που έμεινε άκαρπη - δηλαδή η άγονη και σκληρή συναγωγή των Ιουδαίων, της οποίας ο καρπός περιοριζόταν μόνο στη βλάστηση των φύλλων -, αλλά αν κάποιος αξιώθηκε να έχει ως ρίζα τη χάρη, όπως όλοι εμείς, αλλά δεν δείχνει τον κλάδο αντάξιο της ρίζας, ούτε παράγει καρπό ανάλογο του βλασταριού, τότε και αυτός θα υποβληθεί σε παρόμοια ποινή και αποκοπή. Διότι κάθε δέντρο, όπως είπε ο φυτουργός όλων των αγαθών, που δεν κάνει καλό καρπό, κόβεται και ρίχνεται στη φωτιά.

Διότι είναι μεν φιλάνθρωπος, αλλά και δίκαιος· ελεήμων, αλλά θέτει όριο και δεν το υπερβαίνει· μακρόθυμος, αλλά όταν παραμένουμε αμετανόητοι, αποφαίνεται με πολλή αυστηρότητα. Κάθε δέντρο που δεν παράγει καλό καρπό κόβεται και ρίχνεται στη φωτιά.

Από τον καρπό τους όμως γίνονται γνωστοί, δηλαδή, από τα έργα και τον βίο τους. Διότι, έστω και αν υποκρίνονται για λίγο καιρό, εντούτοις από αυτούς που προσέχουν ελέγχονται. «Μήπως μαζεύουν από τα αγκάθια σταφύλια ή από τα τριβόλια σύκα; Έτσι, κάθε δέντρο αγαθό κάνει καλούς καρπούς, ενώ το σάπιο δέντρο κάνει κακούς καρπούς.» Αγκάθια και τριβόλια είναι οι υποκριτές. Αγκάθια, επειδή πλήττουν στα κρυφά, και τριβόλια, επειδή είναι πανούργοι και πολύτροποι. Σάπιο δέντρο, πάλι, είναι καθένας τον οποίο σαπίζει ο τρυφηλός και έκλυτος βίος. «Δεν μπορεί δέντρο αγαθό να κάνει κακούς καρπούς, ούτε δέντρο σάπιο να κάνει καλούς καρπούς.» Εφόσον είναι σάπιο, δεν μπορεί. Αν όμως μεταβληθεί, μπορεί. Διότι πρόσεξε ότι δεν είπε «δεν θα μπορέσει», αλλά ότι όσο είναι σάπιο, δεν γεννά καλά πράγματα. «Κάθε δέντρο που δεν κάνει καλό καρπό, κόβεται και ρίχνεται στη φωτιά. Άρα, από τους καρπούς τους θα τους αναγνωρίσετε.» Αυτά απευθύνονται προς τους Ιουδαίους, επειδή και ο Ιωάννης τα ίδια τους έλεγε. Και παρομοιάζει τον άνθρωπο με δέντρο, διότι μπορεί να μπολιαστεί από την άκαρπη αμαρτία στην αρετή. «Δεν θα εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών καθένας που μου λέει, Κύριε, Κύριε, αλλά εκείνος που κάνει το θέλημα του Πατέρα μου που είναι στους ουρανούς.»