Εἶτα ἀνεπαχθέστερον ποιῶν τὸν λόγον, ἐπήγαγεν· Ἄρα οὖν ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς· ἵνα μὴ προηγουμένην τὴν ἀπειλὴν δόξῃ εἰσάγειν, ἀλλ᾽ ἐν τάξει παραινέσεως καὶ συμβουλῆς κατασείειν αὐτῶν τὴν διάνοιαν. Ἐνταῦθά μοι καὶ Ἰουδαίους αἰνίττεσθαι δοκεῖ, τοιούτους καρποὺς ἐπιδεικνυμένους. Διὸ καὶ τῶν Ἰωάννου ῥημάτων ὑπέμνησε, διὰ τῶν αὐτῶν ὀνομάτων τὴν τιμωρίαν αὐτοῖς ὑπογράψας. Καὶ γὰρ καὶ ἐκεῖνος ταῦτα ἔλεγεν, ἀξίνης καὶ δένδρου κοπτομένου καὶ πυρὸς ἀσβέστου πρὸς αὐτοὺς μεμνημένος. Καὶ δοκεῖ μὲν μία τις εἶναι τιμωρία, τὸ κατακαίεσθαι· εἰ δέ τις ἀκριβῶς ἐξετάσειε, δύο αὗται κολάσεις εἰσίν. Ὁ γὰρ καιόμενος καὶ τῆς βασιλείας ἐκπίπτει πάντως· αὕτη δὲ ἐκείνης χαλεπωτέρα ἡ τιμωρία. Καὶ οἶδα μὲν ὅτι πολλοὶ τὴν γέενναν μόνον πεφρίκασιν· ἐγὼ δὲ τὴν ἔκπτωσιν τῆς δόξης ἐκείνης πολὺ τῆς γεέννης κόλασιν πικροτέραν εἶναί φημι. Εἰ δὲ μὴ δυνατὸν παραστῆσαι τῷ λόγῳ, θαυμαστὸν οὐδέν. Οὐδὲ γὰρ ἴσμεν ἐκείνων τῶν ἀγαθῶν τὴν μακαριότητα, ἵνα καὶ τὴν ἀθλιότητα τὴν ἀπὸ τῆς στερήσεως αὐτῶν σαφῶς ἴδωμεν· ἐπεὶ Παῦλος ὁ ταῦτα σαφῶς εἰδὼς, οἶδεν ὅτι τὸ ἐκπεσεῖν τῆς τοῦ Χριστοῦ δόξης πάντων ἐστὶ χαλεπώτερον. Καὶ τοῦτο εἰσόμεθα τότε, ὅταν εἰς αὐτὴν τὴν πεῖραν ἐμπέσωμεν.
Μετάφραση
Έπειτα, καθιστώντας τον λόγο του πιο ήπιο, πρόσθεσε: «Άρα λοιπόν, από τους καρπούς τους θα τους αναγνωρίσετε»· για να μη φανεί ότι εισάγει την απειλή πρωτίστως, αλλά για να συγκλονίσει τη διάνοιά τους με τη μορφή προτροπής και συμβουλής. Εδώ μου φαίνεται ότι υπαινίσσεται και τους Ιουδαίους, οι οποίοι επιδεικνύουν τέτοιους καρπούς. Γι' αυτό και υπενθύμισε τα λόγια του Ιωάννη, περιγράφοντάς τους την τιμωρία με τις ίδιες λέξεις. Διότι και εκείνος αυτά έλεγε, κάνοντας σε αυτούς λόγο για αξίνα και για δέντρο που κόβεται και για πυρ άσβεστο. Και φαίνεται μεν ότι η τιμωρία είναι μία, δηλαδή το να κατακαίγεται κανείς· εάν όμως κάποιος το εξετάσει με ακρίβεια, οι κολάσεις αυτές είναι δύο. Διότι εκείνος που καίγεται, εκπίπτει οπωσδήποτε και από τη βασιλεία· και αυτή η τιμωρία είναι βαρύτερη από την άλλη. Και γνωρίζω μεν ότι πολλοί φρίττουν μόνο για τη γέεννα· εγώ όμως λέω ότι η έκπτωση από εκείνη τη δόξα είναι κόλαση πολύ πιο πικρή από τη γέεννα. Και αν δεν είναι δυνατόν να παρασταθεί αυτό με τον λόγο, δεν είναι καθόλου παράξενο. Διότι ούτε γνωρίζουμε τη μακαριότητα εκείνων των αγαθών, ώστε να δούμε ξεκάθαρα και την αθλιότητα που προέρχεται από τη στέρησή τους· επειδή ο Παύλος, που τα γνώριζε αυτά σαφώς, γνωρίζει ότι η έκπτωση από τη δόξα του Χριστού είναι το οδυνηρότερο από όλα. Και αυτό θα το κατανοήσουμε τότε, όταν θα περιπέσουμε στην ίδια την εμπειρία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες