Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 7:22

Εκείνος δε –διότι δεν είχε ακόμη εισχωρήσει βαθιά στα σπλάχνα του το δηλητήριο της αποστασίας– απάντησε ότι δεν επιτρέπεται σε κάποιον που ανήκει στην τάξη των λαϊκών να κάνει τόσο ανεξέλεγκτα την ανάγνωση των φρικτών λογίων, διότι το έργο αυτό έχει αφεθεί στους ιερείς, και ακούει από τη μαινάδα ότι μάταια επιδεικνύει τόση ευλάβεια για αυτά. 104. Διότι δεν υπάρχει προσωποληψία στον Θεό· επειδή Αυτός θέλει να σωθούν όλοι και να έλθουν σε επίγνωση της αλήθειας. «Αλλά το να διάκεισθε εσείς με ευλάβεια προς τα κυριακά λόγια δεν αποτελεί μέριμνα για την τιμή τους, αλλά μηχανήρραμα και σόφισμα των λεγόμενων ιερέων σας, οι οποίοι, θέλοντας να καπηλεύονται τον λόγο του Θεού και επιδιώκοντας να σας κρατούν αμέτοχους από τα μυστήρια των ευαγγελίων, γι' αυτόν τον λόγο σας εμποδίζουν να τα διαβάζετε, ώστε να μην γίνετε όμοιοι με εκείνους· επειδή ακόμη και όσα σας διαβάζουν εις επήκοον, τα περικόπτουν από το όλο σώμα και τα αποσπούν, και με αυτόν τον τρόπο σας καθιστούν ακροατές των όσων λέγονται». 105. Έτσι λοιπόν, την πρώτη δοκιμή προσέφερε η ακόλαστη και μαινάδα σε αυτόν που ήταν έτοιμος να πέσει, υποσκάπτοντας και ανατρέποντας τον νου του άθλιου, και στη συνέχεια τον ρώτησε: «Τι άραγε θέλει να δηλώσει εκείνο το κυριακό λόγιο που λέει: 'Πολλοί θα μου πουν εκείνη την ημέρα: Κύριε, Κύριε, δεν προφητεύσαμε στο όνομά σου, και στο όνομά σου δεν βγάλαμε δαιμόνια, και στο όνομά σου δεν κάναμε πολλά θαύματα;'»

«μεσίτη δε Θεού και ανθρώπων» δεν νομίζω ότι μπορεί να βρει κανείς έτσι απλά· «διότι δεν είναι όλοι Ισραήλ όσοι προέρχονται από τον Ισραήλ», αλλά εκείνοι που κατανοούν ξεκάθαρα σύμφωνα με το όνομα και την ίδια τη δύναμη του ονόματος, και οι οποίοι, ως νους, βλέπουν τον Θεό· ούτε όλοι όσοι φέρουν το όνομα του Χριστού είναι όντως χριστιανοί. «Διότι δεν θα εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών», λέει ο Χριστός, «ο καθένας που μου λέει Κύριε, Κύριε, αλλά εκείνος που πράττει το θέλημα του Πατέρα μου», όπως ακριβώς λέει και πάλι: «Πολλοί εκείνη την ημέρα θα μου πουν: Κύριε, δεν βγάλαμε δαιμόνια στο όνομά σου; Και θα τους πω: Αλήθεια σας λέω, δεν σας γνωρίζω, απομακρυνθείτε από εμένα οι εργάτες της ανομίας».

Γι' αυτόν τον λόγο θαυμάζω εγώ τους αποστόλους· διότι όσοι εξαιτίας κάποιας οικονομίας τους επετράπη να επιδείξουν θαύματα, όχι μόνο δεν έγιναν θαυμαστοί αλλά και αποδοκιμάστηκαν, όπως ακριβώς λέει και ο Χριστός: «Πολλοί θα μου πουν εκείνη την ημέρα: Κύριε, Κύριε, δεν προφητεύσαμε στο όνομά σου, και στο όνομά σου δεν κάναμε πολλά θαύματα; Και τότε θα τους ομολογήσω: Ποτέ δεν σας γνώρισα, απομακρυνθείτε από εμένα εσείς που εργάζεστε την ανομία». Και για τον λόγο αυτόν παρήγγειλε στους μαθητές λέγοντας: «Μη χαίρεστε επειδή τα δαιμόνια σας υποτάσσονται, αλλά επειδή τα ονόματά σας έχουν γραφτεί στους ουρανούς». Διότι η ορθή πολιτεία και χωρίς αυτά θα λάβει τους στεφάνους και δεν θα υστερεί σε τίποτα ποτέ, ενώ ο παράνομος βίος ούτε και με τα θαύματα θα μπορέσει να αποφύγει την κόλαση, ώστε είναι περιττός για εμάς αυτός ο συλλογισμός, και όχι μόνο περιττός, αλλά και επικίνδυνος, καθώς δίνει αφορμές σε πολλούς από τους αιρετικούς. Διότι, αν εκείνοι δεν έγιναν τόσο θαυμαστοί εξαιτίας της δικής τους προαίρεσης, αλλά μόνο εξαιτίας της χάριτος του Χριστού, τι είναι αυτό που εμποδίζει όλους να γίνουν τέτοιοι; Επειδή η χάρις, εάν δεν εξέταζε προηγουμένως τα δικά μας έργα, θα είχε εκχυθεί αθρόα στις ψυχές όλων, διότι «ο Θεός δεν είναι προσωπολήπτης».

Διότι έχει πει ο Κύριος στα ευαγγέλια: «Πολλοί θα μου πουν εκείνη την ημέρα: Κύριε, Κύριε, δεν προφητεύσαμε στο όνομά σου, και στο όνομά σου δεν βγάλαμε δαιμόνια, και στο όνομά σου δεν κάναμε πολλά θαύματα; Και τότε θα τους ομολογήσω ότι ποτέ δεν σας γνώρισα. Φύγετε από εμένα εσείς που εργάζεστε την ανομία.» Πόσο φοβερή είναι όντως η απόκριση, και πάρα πολύ σκληρή η απόφαση! Λοιπόν, αδελφοί μου, ας επιδιώκουμε την αγάπη και τις συντρόφους της, την πίστη και την ελπίδα, και θα ζήσουμε με μεγαλύτερη ασφάλεια από εκείνους που κάνουν θαύματα. Διότι, αφού αναγνωριστούμε ως αληθινοί μαθητές του Κυρίου, θα κληρονομήσουμε τη βασιλεία των ουρανών, εν αυτώ τω Χριστώ, τω Θεώ ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων.

Εδώ αποδεικνύει τον εαυτό του ως Κύριο, με το να πει: «Όχι καθένας που μου λέει, Κύριε, Κύριε», ώστε ονομάζει τον εαυτό του Θεό, και μας διδάσκει ότι, εάν έχουμε πίστη χωρίς έργα, δεν ωφελούμαστε καθόλου από αυτήν. Διότι λέγοντας «εκείνος που πράττει το θέλημα», δεν αναφέρθηκε σε αυτόν που το έπραξε μόνο μία φορά, αλλά σε αυτόν που το πράττει μέχρι θανάτου. Και δεν είπε «το θέλημά μου», για να μη σκανδαλίσει τους ακροατές, αλλά «του Πατέρα μου»· πάντως είναι ένα το θέλημα του Πατέρα και του Υιού, εφόσον ο Υιός δεν είναι αποστάτης. «Πολλοί θα μου πουν εκείνη την ημέρα: Κύριε, Κύριε, δεν προφητεύσαμε στο δικό σου όνομα, και δεν εκβάλαμε δαιμόνια στο δικό σου όνομα, και δεν κάναμε πολλά θαύματα στο δικό σου όνομα; Και τότε θα τους ομολογήσω ότι: Ποτέ δεν σας γνώρισα, αποχωρήστε από εμένα εσείς που εργάζεστε την ανομία». Πολλοί στην αρχή του κηρύγματος εξέβαλλαν δαιμόνια, αν και ήταν ανάξιοι, επειδή τα δαιμόνια έφευγαν στο όνομα του Ιησού. Διότι η χάρις ενεργεί και μέσω των αναξίων, όπως ακριβώς αγιαζόμαστε και μέσω αναξίων ιερέων· άλλωστε και ο Ιούδας έκανε θαύματα, όπως και οι γιοι του Σκευά.

Και κάποτε, όταν έφτασαν σε αυτόν αιρετικοί μοναχοί και μέσω κάποιων από τη μονή τού μήνυσαν πως: «Ο πατέρας μας λέει: Αν είσαι αληθινά άνθρωπος του Θεού, έλα να διασχίσουμε τον ποταμό με τα ίδια μας τα πόδια, ώστε να μάθουν όλοι ποιος από εμάς έχει μεγαλύτερη παρρησία προς τον Θεό», όταν αναγγέλθηκαν αυτά στον γέροντα, εκείνος είπε σε αυτούς που του τα μετέφεραν: «Πείτε σε αυτούς που τα λένε ότι για μένα ο μοναδικός σκοπός είναι το να θυμάμαι την κρίση του Θεού και να καταπατώ τις επινοήσεις του δαίμονα, και όχι να περπατώ στη θάλασσα και να πετώ πάνω από τα βουνά». Αφού είπε αυτά, νουθετούσε τους αδελφούς λέγοντας ότι αυτές οι προκλήσεις προέρχονται από τους αιρετικούς: «Διότι, κατά παραχώρηση του Θεού, συμβαίνουν πολλάκις τέτοια πράγματα, καθώς οι δαίμονες συνεργούν με όσους έχουν παραπλανηθεί από αυτούς. Και αυτό είναι φανερό από όσα ακούσατε στα Ευαγγέλια: Διότι πολλοί, λέει, θα έρθουν λέγοντας, Κύριε, Κύριε, δεν προφητεύσαμε στο όνομά Σου και δεν βγάλαμε δαιμόνια στο όνομά Σου; Και θα ακούσουν:»