Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 7:4

Ποιος σώφρων άνθρωπος θα σκεφτόταν κάτι τέτοιο, ώστε, ενώ είναι και ο ίδιος υπόλογος στο δικαστήριο του Θεού, να θεωρεί περιττή τη συγγνώμη και άχρηστο το έλεος; Αλλά ακόμη κι αν είχαν φτάσει στο ακρότατο όριο της δικαιοσύνης και της ακρίβειας, και είχαν αληθινά πατήσει, σύμφωνα με τις Γραφές, πάνω σε φίδια και σκορπιούς, και είχαν ανακηρυχθεί νικητές και στεφανωμένοι κατά της αμαρτίας, ούτε και έτσι θα έπρεπε να κανονίζουν τη ζωή όλων των άλλων με μέτρο τη δική τους ανδρεία, αλλά για μεν τη δική τους προκοπή να ομολογούν ευγνωμοσύνη στον Θεό που τους έδωσε τη χάρη, επειδή κυβέρνησαν ηγεμονικά τη φύση τους και δεν νικήθηκαν από τους σατανικούς πειρασμούς, στους δε ασθενέστερους να απλώνουν χείρα φιλαδελφίας και να τους ανασηκώνουν από τον βούρκο και να τους καθαρίζουν από τους μολυσμούς. Διότι έτσι θα αποκόμιζαν διπλό τον έπαινο, λαμβάνοντας ταυτόχρονα τα βραβεία και για τη δική τους ανδραγαθία και για τη φιλάδελφη και χρηστή συμπάθεια. Τώρα όμως, παρότι είναι κοινοί θνητοί που περπατούν στη γη και ζουν βίο όχι αγγελικό και παρόμοιο με των ασωμάτων, αλλά τέτοιον που θα μπορούσε κανείς και να καταλογίσει ευθύνες και να περιπαίξει, δικάζουν αυστηρά και με πολλή αυθεντία βγάζουν καταδικαστική απόφαση, ώστε εγώ πολλές φορές, πνιγόμενος από την έπαρση και την αλαζονεία τους, να αναφέρω σε αυτούς τα ευαγγελικά λόγια, ότι, μη βλέποντας τα δοκάρια στα δικά σας μάτια, προσπαθείτε φυσώντας να βγάλετε τα σκουπιδάκια από τα μάτια των άλλων.

Όταν δε λέει «κάθε», δεν μας έχει αφήσει καμία πρόφαση για θυμό ως αναγκαία ή ως εύλογη. Εκείνος, λοιπόν, που επιθυμεί να διορθώσει τον αδελφό που σφάλλει ή να του επιβάλει επιτίμιο, ας φροντίζει να διατηρεί τον εαυτό του ατάραχο, μήπως τυχόν, επιθυμώντας να θεραπεύσει κάποιον άλλον, επισύρει στον εαυτό του την ασθένεια, και του ειπωθεί εκείνο το ευαγγελικό: «Ιατρέ, θεράπευσε τον εαυτό σου»· και πάλι: «Γιατί βλέπεις το σκουπιδάκι στο μάτι του αδελφού σου, και δεν κατανοείς το δοκάρι που υπάρχει στο δικό σου μάτι; Ή με ποιον τρόπο θα πεις στον αδελφό σου: Άφησέ με να βγάλω το σκουπιδάκι από το μάτι σου, εσύ που έχεις το δοκάρι στο δικό σου μάτι, το οποίο το σκεπάζει;»

Διότι δεν ομολογούν ότι μεταμελήθηκαν για το γεγονός ότι υπέγραψαν το κείμενο που τους επιδόθηκε από εμάς, αλλά προσάπτουν σε εμάς κατηγορίες ασέβειας, νομίζοντας πως αγνοείται ότι η αποχώρησή τους από εμάς αποτελεί γι' αυτούς πρόσχημα· στην πραγματικότητα, έχουν αποχωρήσει από την πίστη, την οποία, αφού πολλές φορές και ενώπιον πολλών ομολόγησαν εγγράφως, τελικά τη δέχθηκαν έτσι όπως επιδόθηκε από εμάς, και την υπέγραψαν. Αυτά τα κείμενα μπορούν όλοι να τα αναγνώσουν, και από τα ίδια τα γράμματα να διδαχθούν την αλήθεια. Θα καταστεί δε γνωστή η προαίρεσή τους, εάν κάποιος, μετά την υπογραφή που παρέδωσαν σε εμάς, αναγνώσει την ομολογία πίστεως που παρέδωσαν στον Γελάσιο, και διαπιστώσει πόσο μεγάλη είναι η διαφορά εκείνης της ομολογίας σε σχέση με αυτήν. Εκείνοι, λοιπόν, που τόσο εύκολα μεταστρέφονται προς τα αντίθετα, ας μην ερευνούν το ξένο κάρφος, αλλά ας βγάλουν τη δοκό από τον δικό τους οφθαλμό. Πληρέστερα, όμως, μέσω άλλης επιστολής, και απολογούμαστε και διδάσκουμε για όλα αυτά, η οποία και θα πληροφορήσει όσους αναζητούν περισσότερα. Εσείς, προς το παρόν, αποδεχόμενοι αυτά τα γράμματά μας, αποβάλετε κάθε λύπη και επικυρώστε την αγάπη σας προς εμάς, γι' αυτό και αγωνίζομαι σθεναρά για την ένωση μαζί σας. Και αποτελεί μεγίστη λύπη για εμάς και απαρηγόρητη οδύνη στην καρδιά μας, εάν υπερισχύσουν μέσα σας τόσο πολύ οι εναντίον μας διαβολές, ώστε να ψυχρανθεί η αγάπη και να αποξενωθούμε μεταξύ μας.

Κεφάλαιο Αʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Και γιατί βλέπεις το ξυλαράκι που είναι στο μάτι του αδελφού σου, ενώ το δοκάρι που βρίσκεται στο δικό σου μάτι δεν το παρατηρείς; Ή πώς θα πεις στον αδελφό σου: Άφησε να βγάλω το ξυλαράκι από το μάτι σου· και ιδού, το δοκάρι είναι στο μάτι σου; Υποκριτή, βγάλε πρώτα το δοκάρι από το μάτι σου, και τότε θα δεις καθαρά για να βγάλεις το ξυλαράκι από το μάτι του αδελφού σου. ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ. Γι' αυτό είσαι αναπολόγητος, άνθρωπε, καθένας που κρίνει.

Διότι, πώς γίνεται, ενώ εσύ ο ίδιος νοσείς από ακόμη μεγαλύτερα και πιο σοβαρά πάθη από αυτά που υπάρχουν στους άλλους, παραβλέποντας τα δικά σου, να επιτιμάς εκείνους; Επομένως, για όλους όσους θέλουν να ζουν με ευσέβεια, η εντολή αυτή είναι αναγκαία για την πνευματική τους ωφέλεια, και μάλιστα περισσότερο για αυτούς που έχουν αναλάβει να διδάσκουν τους άλλους. Αν μεν είναι αγαθοί και νηφάλιοι, έχοντας καταστήσει τον εαυτό τους εικόνα της ευαγγελικής ζωής, θα επιτιμήσουν εύλογα όσους δεν επιλέγουν να πράττουν τα ίδια, επειδή δεν ενστερνίστηκαν τους τρόπους της επιείκειας που υπάρχει σε αυτούς· εάν όμως είναι ράθυμοι και ευάλωτοι στις φαύλες ηδονές, πώς θα μπορούσαν να επιτιμήσουν άλλους που νοσούν από τα ίδια πάθη; Γι' αυτό σοφά οι μακάριοι μαθητές έγραψαν και λέγουν: «Μη γίνεσθε πολλοί διδάσκαλοι, αδελφοί μου, γνωρίζοντας ότι θα λάβουμε μεγαλύτερη καταδίκη», όπως είπε ο Χριστός, ο διανομέας των στεφάνων και αυτός που επιβάλλει τις τιμωρίες σε όσους σφάλλουν: «Όποιος εφαρμόσει και διδάξει, αυτός θα ονομαστεί μέγας στη βασιλεία των ουρανών»· ενώ όποιος δεν εφαρμόσει και διδάξει, θα ονομαστεί ελάχιστος. Διότι πώς εσύ, που καταπνίγεσαι ενίοτε από πολλές και μεγάλες αμαρτίες, κατακρίνεις αυτόν που είναι ένοχος για λίγα σφάλματα; Πώς θα πεις στον αδελφό σου: «Άφησε να βγάλω την ακίδα από το μάτι σου, ενώ ο ίδιος έχεις το δοκάρι μέσα σου», εσύ που είσαι ένοχος για μεγάλες αμαρτίες; Διότι αυτό ακριβώς συμβολίζει το δοκάρι.

Και γιατί βλέπεις το ξυλαράκι στο μάτι του αδελφού σου, ενώ το δοκάρι στο δικό σου μάτι δεν το αντιλαμβάνεσαι; Ή πώς θα πεις στον αδελφό σου, άφησέ με να βγάλω το ξυλαράκι από το μάτι σου, και ιδού, το δοκάρι βρίσκεται στο δικό σου μάτι; Υποκριτή, βγάλε πρώτα το δοκάρι από το μάτι σου, και τότε θα δεις καθαρά για να βγάλεις το ξυλαράκι που είναι στο μάτι του αδελφού σου. Και τότε οπωσδήποτε θα βρεις χάρη ενώπιον του Κυρίου και των ανθρώπων. Μην αφήνεις ελεύθερα τα μάτια σου να περιπλανώνται, ούτε να περιεργάζεσαι ξένη ομορφιά, μήπως μέσω των ματιών σου σε καταβάλει ο αντίπαλός σου. Μη μιμείσαι τους πιο αμελείς, αλλά εκείνους που είναι στολισμένοι με κάθε αρετή.

Ώ ψυχή μετέωρη· ω ψυχή αμαρτωλή· ω ψυχή αναίσχυντη· ω ψυχή που πάντοτε μισείς την ίδια σου τη ζωή! Έως πότε οι περισπασμοί σε σέρνουν πάνω στη γη; Έως πότε σε ελκύει η κακή συνήθεια των πονηρών λογισμών; Δεν γνωρίζεις ότι οι κακοί λογισμοί κάθε ώρα, σαν σκοτεινό σύννεφο, στέκονται μπροστά σου εμποδίζοντάς σε από το να νήφεις προς τον Θεό; Τι λοιπόν προσδοκάς μέσα στην αμέλειά σου; Ότι θα αργήσει να έλθει ο ουράνιος Νυμφίος; Δεν θα αργήσει, άθλιε, αλλά σαν φοβερή αστραπή από τον ουρανό θα γίνει η παρουσία Του. Φρόντισε να βρεθείς έτοιμος εκείνη τη φοβερή ώρα, για να μην κλαις εκεί στους αιώνες των αιώνων. Μην προσέχεις καθόλου τα πταίσματα των άλλων· τα δικά σου κακά να θρηνείς. Μην τυχόν και προσέξεις το σκουπιδάκι που βρίσκεται στο μάτι του αδελφού και πλησίον σου, αλλά να παρατηρείς συνεχώς το δικό σου δοκάρι. Εάν μπορείς να βγάλεις πρώτα το δικό σου δοκάρι από το δικό σου μάτι, βγάλε έπειτα και το σκουπιδάκι του αδελφού και πλησίον σου· ειδάλλως, θρήνησε τη δική σου δεινή τύφλωση. Πώς νομίζεις ότι παρέχεις φως στον πλησίον! Γίνε για τον εαυτό σου, ψυχή, ιατρός κάθε ώρα, και τότε έτσι θα θεραπεύσεις τον άρρωστο αδελφό σου. Ούτε έχεις καμία δικαιολογία για τις δικές σου αμέλειες.

Πού βρίσκονται άραγε για εμάς οι επιεικείς κριτές των δικών τους υποθέσεων, αλλά αυστηροί εξεταστές των ξένων, ώστε και εδώ να παραποιούν την αλήθεια; Πού βρίσκονται εκείνοι που φέρουν τραύματα και όμως ονειδίζουν τους μώλωπες; Εκείνοι που διασύρουν τα παραπατήματα, ενώ οι ίδιοι υφίστανται πτώσεις; Εκείνοι που κυλιούνται στον βούρκο και επιχαίρουν για τις δικές μας κηλίδες; Εκείνοι που τυφλώνονται από τα δοκάρια και προβάλλουν τις ακίδες, οι οποίες ούτε προξενούν μεγάλη ενόχληση όταν βρίσκονται μέσα στο μάτι, ούτε είναι δύσκολο να αφαιρεθούν και να απομακρυνθούν με ένα φύσημα από την όραση;

Και ας μη νομίσει κανείς ότι τα λέω αυτά κατακρίνοντας τους ιερείς (διότι, με τη χάρη του Θεού, δείχνουν πολλή επιείκεια σε όλα, όπως γνωρίζετε και εσείς, και ποτέ δεν έχουν δώσει σε κανέναν καμία λαβή), αλλά για να μάθετε εσείς ότι, ακόμη και αν είχατε φαύλους πατέρες και φορτικούς διδασκάλους, ούτε και έτσι θα ήταν ακίνδυνο για εσάς, ούτε ασφαλές να τους βλασφημείτε και να τους λοιδορείτε. Διότι, εάν για τους σαρκικούς γονείς λέει κάποιος σοφός: «Ακόμη και αν τους λείψει η σύνεση, δείξε συγκατάβαση· διότι τι θα τους ανταποδώσεις, αντάξιο με όσα σου προσέφεραν;», πολύ περισσότερο πρέπει να τηρούμε αυτόν τον νόμο για τους πνευματικούς πατέρες, και ο καθένας να εξετάζει προσεκτικά και να ερευνά μόνο τον δικό του βίο, ώστε να μην ακούσουμε κατά την ημέρα εκείνη: «Υποκριτή, γιατί βλέπεις το κάρφος στο μάτι του αδελφού σου, ενώ δεν κατανοείς το δοκάρι που βρίσκεται στο δικό σου μάτι;». Διότι είναι έργο υποκριτών το να φιλούν δημόσια και μπροστά στα μάτια όλων τα χέρια των ιερέων, και να αγγίζουν τα γόνατά τους, και να τους παρακαλούν να προσεύχονται για αυτούς, και όταν έχουν ανάγκη βαπτίσματος να τρέχουν στις πόρτες τους, στο σπίτι όμως και στις αγορές να περιλούζουν με αμέτρητες ύβρεις αυτούς που είναι για εμάς πρόξενοι και διάκονοι τόσων αγαθών, ή να ανέχονται άλλους που τους υβρίζουν. Διότι, εάν είναι πράγματι κακός ο πατέρας, πώς τον θεωρείς αξιόπιστο διάκονο εκείνης της φρικτής μυσταγωγίας;

«Και αν έχεις αμαρτία, μην την αποκαλύπτεις.» «Γιατί βλέπεις το σκουπιδάκι στο μάτι του αδελφού σου, και το δοκάρι που είναι στο δικό σου μάτι δεν το αντιλαμβάνεσαι; Ή πώς θα πεις στον αδελφό σου: Άφησέ με να βγάλω το σκουπιδάκι από το μάτι σου· και ιδού, το δοκάρι είναι στο δικό σου μάτι; Υποκριτή, βγάλε πρώτα το δοκάρι από το μάτι σου, και τότε θα δεις καθαρά για να βγάλεις το σκουπιδάκι που είναι στο μάτι του αδελφού σου.» «Μην κρίνετε, για να μην κριθείτε.» «Πρόσεχε, μήπως το φως που είναι μέσα σου είναι σκοτάδι.» «Εσύ ποιος είσαι που κρίνεις ξένον υπηρέτη; Στον δικό του κύριο στέκεται ή πέφτει. Θα σταθεί όμως όρθιος, διότι ο Θεός έχει τη δύναμη να τον στηρίξει. Εσύ όμως, γιατί κρίνεις τον αδελφό σου; Όλοι θα παραστούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού.» «Να διατηρείς τον εαυτό σου αγνό.» «Εκείνος που κακολογεί τον αδελφό του ή τον κρίνει, κακολογεί τον νόμο και κρίνει τον νόμο. Αν όμως κρίνεις τον νόμο, δεν είσαι τηρητής του νόμου.» Γνώρισε τον εαυτό σου πριν από όλα. Διότι τίποτα δεν είναι πιο δύσκολο.

Έχει δε ως εξής: «Γιατί βλέπεις το σκουπίδι που είναι στο μάτι του αδελφού σου, και δεν αντιλαμβάνεσαι το δοκάρι που είναι στο δικό σου μάτι; Ή πώς θα πεις στον αδελφό σου: Άφησέ με να βγάλω το σκουπίδι από το μάτι σου, ενώ ιδού, το δοκάρι βρίσκεται στο δικό σου μάτι; Υποκριτή, βγάλε πρώτα το δοκάρι από το μάτι σου, και τότε θα δεις καθαρά για να βγάλεις το σκουπίδι από το μάτι του αδελφού σου». Διότι, αφού είπε «μην κρίνετε, για να μην κριθείτε», δηλαδή μην τιμωρήσετε, για να μην τιμωρηθείτε, και ότι με την ίδια κρίση που κρίνετε και με το ίδιο μέτρο που μετράτε, το ίδιο θα υποστείτε και εσείς, ελέγχοντάς τους και κάνοντάς τους να ντραπούν λέει: «Γιατί βλέπεις το σκουπίδι που είναι στο μάτι του αδελφού σου, και δεν αντιλαμβάνεσαι το δοκάρι που είναι στο δικό σου μάτι;».

«Γιατί βλέπεις το σκουπιδάκι που είναι στο μάτι του αδελφού σου, ενώ δεν αντιλαμβάνεσαι το δοκάρι που είναι στο δικό σου μάτι; Ή πώς θα πεις στον αδελφό σου: Άφησέ με να βγάλω το σκουπιδάκι από το μάτι σου, και ιδού, το δοκάρι βρίσκεται στο δικό σου μάτι; Υποκριτή, βγάλε πρώτα το δοκάρι από το μάτι σου, και τότε θα δεις καθαρά για να βγάλεις το σκουπιδάκι από το μάτι του αδελφού σου». Διότι, όση διαφορά βάρους υπάρχει μεταξύ του μολύβδου και του σιδήρου, του χαλκού και του οστράκου, του σιταριού και του άχυρου, του δοκαριού και του σκουπιδιού, τόσο διαφέρει και το βάρος της μίας αμαρτίας από την άλλη αμαρτία. Γι' αυτό και λέει: «Βγάλε το δοκάρι από το μάτι σου» και τα εξής.

Αλλά αν κάποιος δεν τους κάνει όλα τα χατίρια και δεν τους ακολουθήσει πρόθυμα, όταν τον καλούν σε μια κοινωνία ακοινωνησίας, έτσι ώστε να απέχει αφενός από το ζωοποιό και σωτήριο και υπέρ ημών εκχυθέν τίμιο αίμα, και να κοινωνεί αφετέρου από εκείνο που νεκρώνει και καταστρέφει —ίσως και αυτόν που επιβουλεύονται, αλλά πάντως σίγουρα εκείνους που συμμετέχουν—, και αν δεν συμπράξει στη συνωμοσία εναντίον του δίκαιου άνδρα και κοινού πατέρα —το φοβερότερο όλων— και στην κατάσχεση και κατακυρίευση της κληρονομιάς του, τότε αυτόν αμέσως, παρόλο που τους αγαπά, τον μισούν, και παρόλο που επιδιώκει τη φιλία, τον αποστρέφονται, και όταν τους ασπάζεται τον δαγκώνουν, και όταν τους ευλογεί τον κακολογούν, και όταν τους πλησιάζει τον απωθούν και τον καταδιώκουν. Αυτά τα κάνουν οι «καλοί» ποιμένες και αρχιποίμενες· οι ιατροί των ψυχών και οι αρχιτέκτονες της ιατρικής επιστήμης γι' αυτές. Όσο για τα ποίμνια που τους έχουν εμπιστευθεί, ας γνωρίζουν οι ίδιοι τι λόγο θα δώσουν: αν δηλαδή έστησαν και περιέφραξαν με ασφάλεια τη μάνδρα, ή αν αντίθετα ξεσκέπασαν και κατέσκαψαν την ήδη στημένη και περιφραγμένη· αν ξαγρύπνησαν τη νύχτα φυλάγοντας, σύμφωνα με το γεγραμμένο, τις φυλακές της νύχτας, και την ημέρα αναζήτησαν βοσκές και βρήκαν χλοερούς και ζωογόνους τόπους και ύδατα αναπαύσεως, και την κατάλληλη ώρα έβαλαν μέσα και έβγαλαν τα πρόβατα, και έτσι τα αύξησαν και τα πλήθυναν, και πολλές φορές παρέδωσαν ποιμαντικά τις ίδιες τους τις ψυχές διακινδυνεύοντας για τα ποίμνια, και όχι αν έπραξαν σαν τους μισθωτούς, που βλέποντας κάποιους λύκους, ή εντοπίζοντας κλέφτες να τα επιβουλεύονται, εξασφάλισαν τη δική τους σωτηρία με τη φυγή, με αποτέλεσμα άλλα πρόβατα να αρπαχθούν και να κατασπαραχθούν, άλλα να κλαπούν και να σφαγιαστούν, και άλλα να σκορπιστούν και να διασκορπιστούν προς την απώλεια· ενώ πάντως οι ίδιοι ντύνονται με το μαλλί τους και τρέφονται με το γάλα. Αν πάλι υπάρχουν κάποιοι που πουλούν τα δυνατά και σφάζουν τα παχιά πρόβατα, δεν είναι δικό μου έργο να το πω ή να το κρίνω· εντούτοις, για την επίσκεψη ενός ποιμνίου που δεν είναι δικό τους και για την ανάκριση του προεστώτος του, εμφανίζονται πανέτοιμοι και εξαιρετικά αυστηροί κριτές, αυτόκλητοι, πικροί και αδυσώπητοι, θέλοντας να κρίνουν τον ίδιο τον προκαθορισμένο κριτή τους. Και μάλιστα κρίνουν, όχι με την κρίση με την οποία θα κρίνονταν και οι ίδιοι, ούτε μετρώντας την τιμωρία με το μέτρο με το οποίο θα μετριούνταν και οι ίδιοι, αλλά είναι τόσο θρασείς που γίνονται οι ίδιοι και κατήγοροι και κριτές και δήμιοι, και επειδή δεν έχουν θεσπισμένο νόμο βάσει του οποίου να κατευθύνουν την κρίση, καθίστανται οι ίδιοι κύριοι της νομοθεσίας, γιατροί της αυθεντίας. Όσο για τη θεραπεία του εαυτού τους, σύμφωνα με την προτροπή της παροιμίας, αν τυχόν πάσχουν από κάτι, έστω κι αν αυτό είναι πάρα πολύ βαρύ, είτε την αποφεύγουν εντελώς, είτε τη θεωρούν δευτερεύουσας σημασίας· σε άλλους όμως, ίσως και υγιείς, αποδίδουν ανίατες ασθένειες, και προτού αποτινάξουν το δοκάρι που βρίσκεται στο δικό τους μάτι, επεξεργάζονται με σχολαστικότητα το κάρφος (ξυλαράκι) που φαίνεται να βρίσκεται στο μάτι του αδελφού τους, ή ίσως κάποιο δυσδιάκριτο ίχνος ουλής, και τούτο, πριν καν κάνουν διάγνωση, το κρίνουν άξιο όχι για θεραπεία, αλλά για τομή (κόψιμο) και καυτηριασμό.

Επομένως, ας προσέξουμε πλέον μήπως, επιθυμώντας όσα υπερβαίνουν τις δυνάμεις μας, αποτύχουμε να καταφέρουμε και τα μέτρια, και μήπως, διυλίζοντας τον κώνωπα, καταπίνουμε την κάμηλο, ή, προσπαθώντας να βγάλουμε την ακίδα από τα μάτια των αδελφών μας, δεν αντιλαμβανόμαστε ότι οι ίδιοι φέρουμε το δοκάρι στα δικά μας μάτια, κατακρινόμενοι, όπως λέγεται, από εκείνους με τους οποίους συναναστρεφόμαστε και συντρώγουμε εδώ κι εκεί. «Ο τάδε», λέει, «εξομολογήθηκε ψευδώς, κρύβοντας το πιο αισχρό του αμάρτημα· και ένας άλλος, αφού έκρυψε το ασέβημά του, εξιστορεί άλλα αντ' άλλων. Και πώς μπορεί αυτός που δήθεν θεραπεύει να πει ότι αυτοί έχουν επιτύχει τη θεραπεία;». Δεν πρέπει να τα πιστεύουμε αυτά, καλέ μου, αλλά αντιθέτως να τα κατακρίνουμε εντονότατα· διότι κανείς, όταν πηγαίνει με τη θέλησή του για θεραπεία, δεν θα επιλέξει να μην αποκαλύψει το δικό του πάθος. Εάν όμως τυχόν και είναι αλήθεια, δεν εναπόκειται σε εμάς να κρίνουμε, αλλά στον Θεό που τα επιβλέπει όλα· διότι λέει η Γραφή: τα μεν φανερά ανήκουν στον Θεό και σε εμάς, ενώ τα κρυπτά στον Κύριο τον Θεό σου· εσύ λοιπόν γιατί κρίνεις τον αδελφό σου ή γιατί εξουθενώνεις τον θεραπευτή; Διότι όλοι θα παρασταθούμε στο βήμα του Χριστού, ο Οποίος και θα φωτίσει τα κρυπτά του σκότους και θα φανερώσει τις βουλές των καρδιών· και τότε ο καθένας θα λάβει τον έπαινο από τον Θεό ή το αντίθετο. «Όλοι», λέει, «απλώνουν το πόδι τους πέρα από τα όριά τους, αποτολμούν όσα δεν τους έχουν παραχωρηθεί και επεκτείνονται σε όσα τους υπερβαίνουν».

Κεφάλαιο Ζ'. Περί του να μην κρίνουμε κανέναν· περί του να αιτούμε και να ζητούμε· περί του να προσέχουμε από τους ψευδοπροφήτες. «Μην κρίνετε, για να μην κριθείτε!» Δεν εμποδίζει τον έλεγχο, αλλά την κατάκριση. Διότι ο μεν έλεγχος γίνεται προς ωφέλεια, ενώ η κατάκριση προς ονειδισμό και εξουδένωση, ιδίως μάλιστα όταν κάποιος που έχει μεγάλες αμαρτίες ονειδίζει τους άλλους και κατακρίνει εκείνους που έχουν μικρότερες, πράγματα που ο Θεός πρόκειται να κρίνει. «Διότι με όποια κρίση κρίνετε, θα κριθείτε· και με όποιο μέτρο μετράτε, θα μετρηθεί σε εσάς. Γιατί βλέπεις το σκουπιδάκι στο μάτι του αδελφού σου, ενώ το δοκάρι στο δικό σου μάτι δεν το παρατηρείς; Ή πώς θα πεις στον αδελφό σου: Άφησέ με να βγάλω το σκουπιδάκι από το μάτι σου, και ιδού το δοκάρι βρίσκεται στο δικό σου μάτι;»