Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 7:7

Ομιλία δεύτερη στον ίδιο 14ο ψαλμό. Με έργα και με λόγια μαζί έχει εκπληρωθεί αυτό που ειπώθηκε από τον Κύριο: «Ζητάτε και θα σας δοθεί, χτυπάτε και θα σας ανοιχτεί, αναζητάτε και θα βρείτε». Γνωρίζοντας αυτό ο μακάριος Δαβίδ, ζήτησε και χτύπησε και αναζήτησε, και πέτυχε και στα τρία.

Του ιδίου Αθανασίου, αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας, στο: «ενώ δε αυτός πορευόταν, έστρωναν τα ιμάτιά τους στον δρόμο»· «το δε περισσότερο πλήθος» χαιρόταν «με χαρά μεγάλη» και έκραζε: «ωσαννά εν τοις υψίστοις». Εάν εξετάσουμε το καθένα από τα γεγονότα που συνέβησαν από την αρχή, είναι άπειρα. Εάν, λοιπόν, κανείς δεν μπορεί να συγκρατήσει στη μνήμη του όσα βλέπονται και όσα έγιναν από τον Θεό, πώς θα μπορούσε κάποιος να κατανοήσει τα κρυμμένα Του; «Διότι τα περισσότερα», λέει, «από τα έργα του Θεού είναι απόκρυφα». Επομένως, υπάρχουν έργα του Θεού αόρατα τα οποία τυγχάνουν «απόκρυφα», για τα οποία και ο θεσπέσιος Απόστολος συμμαρτυρεί λέγοντας: «διότι τα αόρατα αυτού γνωρίσματα από την κτίση του κόσμου βλέπονται καθαρά, επειδή κατανοούνται μέσω των δημιουργημάτων». Διότι, αληθώς, «πόσο ανεξερεύνητα είναι τα κρίματά του και ανεξιχνίαστες οι οδοί του». Γι' αυτό, άλλωστε, και ο προφήτης, συμμεριζόμενος την ίδια γνώμη, έλεγε: «κατενόησα τα έργα σου και έμεινα έκθαμβος». Ας ζητήσουμε, λοιπόν, και εμείς «πρώτα τη βασιλεία του, και» έτσι «όλα αυτά θα μας προστεθούν»· διότι έτσι διδάσκει και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός στα Ευαγγέλια, λέγοντας: «ζητείτε και θα βρείτε».

Του Αθανασίου, αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας, στο: «πηγαίνετε στο απέναντι χωριό και θα βρείτε έναν δεμένο πώλο.» «Εκείνοι που φρόνησαν τα επίγεια» και περιφρόνησαν την εντολή του Θεού και μόχθησαν σε τούτο τον βίο, αυτοί, πριν από την εύρεση των αγαθών, ζούσαν μέσα στην άγνοια. Διότι νομίζω πως για αυτόν τον λόγο λέει και ο σοφότατος Σολομών, ότι υπάρχει «καιρός για να αναζητήσεις και καιρός για να χάσεις.» Δηλαδή, αμάρτησες; Ησύχασε. Διότι, αν και κάποτε, ζώντας μέσα στην άγνοια, προξένησες απώλεια στην ίδια σου την ψυχή, ωστόσο έφτασε ο καιρός να την αναζητήσουμε. Όπως άλλωστε διδάσκει και ο Κύριος και Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός στα Ευαγγέλια λέγοντας: «ζητάτε και θα βρείτε.» Και πότε θα την βρούμε, αν όχι τώρα που ο Κύριος, όντας παρών, μας έλυσε από τα δεσμά του διαβόλου; Όπως διδάσκει και ο μακάριος Απόστολος λέγοντας: «Ιδού τώρα καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού τώρα ημέρα σωτηρίας.» Ακολούθησε λοιπόν ο καιρός για να χαθεί η αμαρτία που μας σκοτίζει, και μας κάλεσε ο καιρός για να αναζητήσουμε το πλανημένο, ώστε να λυθούμε από τα δεσμά. Διότι ήλθε αυτός που «λύνει τους δεσμευμένους και ανορθώνει τους καταβεβλημένους.» Ήλθε αυτός που «κηρύσσει άφεση στους αιχμαλώτους και ανάβλεψη στους τυφλούς.» Διότι «τότε θα αναπηδήσει σαν ελάφι ο χωλός και θα γίνει καθαρή η γλώσσα των μογιλάλων.» Ας προσεγγίσουμε όμως το ρητό και διαφορετικά. Διότι μας κινεί τον πόθο αυτή η σύντομη φράση του Σολομώντα.

Αμέσως λοιπόν εκείνος, αφού πίστεψε και επικαλέστηκε τον Χριστό, αναχώρησε έχοντας την κόρη του θεραπευμένη από τον δαίμονα. Πολλά δε και άλλα έπραξε μέσω αυτού ο Κύριος, ο οποίος λέει: «Ζητάτε, και θα σας δοθεί». Διότι πάρα πολλοί από τους πάσχοντες, χωρίς εκείνος να τους ανοίγει τη θύρα, κοιμούνταν απλώς έξω από το μοναστήρι και, πιστεύοντας και προσευχόμενοι ειλικρινά, θεραπεύονταν.

Άνθρωπος είμαι κι εγώ όπως και εσύ. Εάν όμως πιστεύεις στον Χριστό, τον οποίο λατρεύω, πήγαινε, και σύμφωνα με την πίστη σου προσευχήσου στον Θεό, και θα γίνει. Αμέσως δε εκείνος, αφού πίστεψε και επικαλέστηκε τον Χριστό, απήλθε έχοντας τη θυγατέρα του καθαρισμένη από το δαιμόνιο. Πολλά δε και άλλα έπραξε μέσω αυτού ο Κύριος, ο οποίος λέει: «Ζητάτε, και θα σας δοθεί.» Διότι πάρα πολλοί από τους πάσχοντες, παρόλο που εκείνος δεν άνοιγε τη θύρα, απλώς κοιμούνταν έξω από το μοναστήρι, και επειδή πίστευαν και προσεύχονταν με ειλικρίνεια, θεραπεύονταν. Όταν δε είδε τον εαυτό του να ενοχλείται από πολλούς και να μην τον αφήνουν να αποσυρθεί σύμφωνα με την επιθυμία του, όπως ήθελε, επειδή φοβήθηκε μήπως, εξαιτίας όσων έπραττε ο Κύριος μέσω αυτού, είτε ο ίδιος υπερηφανευτεί είτε κάποιος άλλος τον θεωρήσει ανώτερο από ό,τι πραγματικά είναι, σκέφθηκε και αποφάσισε να αναχωρήσει για την άνω Θηβαΐδα, προς εκείνους που τον αγνοούσαν. Και αφού έλαβε άρτους από τους αδελφούς, καθόταν στις όχθες του ποταμού, παρατηρώντας μήπως περάσει κάποιο πλοίο για να επιβιβαστεί και να ταξιδέψει μαζί τους. Ενώ δε σκεφτόταν αυτά, ακούστηκε προς αυτόν μία φωνή από άνω: Αντώνιε, πού πορεύεσαι και γιατί;

Διότι, εάν κάποιος δεν κόψει ποτέ το δικό του θέλημα και δεν εναποθέσει την ελπίδα του στον Κύριο, δεν μπορεί να επιτύχει. Και σε αυτόν εκπληρώνεται ο λόγος του αγίου Ευαγγελίου: «Ζητάτε και θα βρείτε, κρούετε και θα σας ανοιχθεί». Αυτή είναι η ζωή και η σωτηρία, την οποία οφείλεις να επιθυμήσεις με ζήλο να αποκτήσεις, διότι δεν υπάρχει άλλη οδός παρά μόνο αυτή. Αδελφέ, μην εξαπατηθείς.

Απόκριση: Εάν με ομόνοια και ευθύτητα καρδιάς και σύμφωνα με την πίστη στον Θεό θελήσουν, όχι μόνο έναν από αυτούς, αλλά και άγγελο από τον ουρανό εάν ζητήσουν, δηλαδή έναν άνδρα ισάγγελο, τους τον παρέχει ο Θεός. Διότι δεν μπορεί να διαψευστεί εκείνος που είπε: «Ζητάτε και θα σας δοθεί, διότι καθένας που ζητά, λαμβάνει». Προς δε εκείνους που ζητούν εσφαλμένα είπε: «Ζητάτε και δεν λαμβάνετε, διότι ζητάτε κακώς». Ερώτηση: Τι συμβαίνει λοιπόν όταν ανάμεσα σε αυτούς υπάρχει κάποιος καλύτερος από τους άλλους, άραγε αυτόν δίνει ο Θεός;

Επειδή ο Κύριός μας Ιησούς είπε: «Ζητάτε και θα λάβετε, ψάχνετε και θα βρείτε, χτυπάτε και θα σας ανοιχτεί», παρακάλεσε τον ίδιο τον αγαθό Θεό να μας στείλει το Άγιο Πνεύμα, τον Παράκλητο. Και όταν έρθει, μας διδάσκει για τα πάντα και μας αποκαλύπτει όλα τα μυστήρια. Ζήτησε να οδηγηθείς από Αυτό. Δεν αφήνει πλάνη ή ρεμβασμό στην καρδιά. Δεν αφήνει ακηδία ούτε κατήφεια στη διάνοια. Φωτίζει τα μάτια, στηρίζει την καρδιά, υψώνει τον νου. Σε Αυτό προσκολλήσου, σε Αυτό πίστεψε, Αυτό αγάπησε. Διότι κάνει σοφούς τους άφρονες, γλυκαίνει τη διάνοια, παρέχει δύναμη, διδάσκει και χαρίζει σεμνότητα και χαρά και δικαιοσύνη, μακροθυμία και πραότητα, αγάπη και ειρήνη. Έχεις λοιπόν τη στερεή πέτρα. Μην ολιγωρήσεις, διότι οι άνεμοι, οι βροχές και οι ποταμοί δεν μπορούν να κατακρημνίσουν το οικοδόμημα που έχει χτιστεί πάνω της. Έχεις τον μέγα κυβερνήτη, ο οποίος επιτιμά τους ανέμους και τη θάλασσα και ησυχάζουν, και φυλάσσεται το πλοίο ώστε να μην ναυαγήσει. Έχεις τον αγαθό δάσκαλο, ο οποίος νομοθετεί να ξεχνάμε όσα βρίσκονται πίσω και να επεκτεινόμαστε προς τα εμπρός. Ιδού ασύλητος θησαυρός, ιδού ακατάβλητος πύργος. Τι λοιπόν με κρίνεις; Και δεν μπορώ να φτάσω σε αυτά, εάν δεν νικήσω την οργή και δεν πνίξω τον θυμό και δεν αποκτήσω κατάσταση γαληνότητας, στην οποία αναπαύεται το θείο.

Αμήν. Ο ίδιος ζήτησε θερμά από τον ίδιο μεγάλο Γέροντα να προσευχηθεί υπέρ αυτού, ώστε να αξιωθεί «της νεκρώσεως του Ιησού». Απόκριση του Βαρσανουφίου: Για κάθε αγαθό αίτημα, χαίρομαι να παρακαλώ τον Θεό να σας το παραχωρήσει, και πιστεύω ότι το παραχωρεί, διότι δεν ψεύδεται εκείνος που λέει: «Αιτείτε και δοθήσεται υμίν». Είθε λοιπόν ο Θεός να εκπληρώσει τα αιτήματά σας. Αμήν. Όμως, μην αμελήσεις να κοπιάσεις και εσύ λίγο. Διότι και εκείνοι που επιθυμούν αυτοκρατορικά διατάγματα από τον βασιλιά, ακόμη και αν έχουν πολλούς προστάτες, υπομένουν και οι ίδιοι θλίψεις και κινδύνους στις θάλασσες ή στους δρόμους, καθώς και κόπους, μέχρι να επιτύχουν τον σκοπό τους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ΄. Ότι εκείνον που αποβλέπει στο τέλειο, καμία έξοδος δεν θα μπορέσει να τον βλάψει. Εάν δε ο ασκητής λέγει ότι βλάπτεται από τις εξόδους ή από τις οδοιπορίες που γίνονται για τις αναγκαίες χρείες του κοινοβίου, και για τον λόγο αυτό αρνείται την έξοδο, δεν έχει κατανοήσει ακόμη την ακρίβεια της υπακοής, ούτε έχει αντιληφθεί ότι αυτό το κατόρθωμα δεν τελειούται με τέτοιου είδους ραθυμίες. Ας βλέπει λοιπόν τα υποδείγματα των αγίων, πώς έφεραν σε τελειότητα την υπακοή, χωρίς να αντιλέξουν ή να προβάλουν την παραμικρή αντίσταση σε κανένα από τα τόσο δυσκατόρθωτα προστάγματα· και ας διδάσκεται την τέλεια υπακοή. Εάν όμως κάποιος πράγματι βλάπτεται, ας παρακαλεί την αδελφότητα να ικετεύσει τον Θεό υπέρ αυτού, και ο ίδιος ας ζητά από τον Θεό με αδίστακτη ελπίδα να γίνει σκεύος ενεργό και εύχρηστο σε όλα, τόσο στα πνευματικά κατορθώματα όσο και στα σωματικά διακονήματα για τα καλά έργα. Και οπωσδήποτε, Εκείνος που αποδέχεται την προθυμία όσων ζητούν το καλό, θα δώσει τη δύναμη, αφού ο Ίδιος προέτρεψε στην αίτηση, λέγοντας: «Αιτείτε, και θα σας δοθεί· ζητείτε, και θα βρείτε· κρούετε, και θα σας ανοιχθεί».

Κεφάλαιο α΄ ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Αιτείτε, και θα σας δοθεί· ζητείτε, και θα βρείτε· κρούετε, και θα σας ανοιχθεί. Διότι καθένας που αιτεί λαμβάνει· και όποιος ζητεί βρίσκει· και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχθεί, και τα εξής. ΛΟΥΚΑΣ. Τους έλεγε δε και μια παραβολή, σχετικά με το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν, λέγοντας: Υπήρχε ένας κριτής σε κάποια πόλη, και τα λοιπά. ΛΟΥΚΑΣ. Προσέχετε δε τους εαυτούς σας, μήπως τυχόν βαρύνουν οι καρδιές σας από κραιπάλη, και μέθη, και βιοτικές μέριμνες, και έλθει ξαφνικά επάνω σας η ημέρα εκείνη. Διότι σαν παγίδα θα επέλθει σε όλους εκείνους που κατοικούν στο πρόσωπο όλης της γης. Αγρυπνείτε λοιπόν, δεόμενοι σε κάθε καιρό, για να αξιωθείτε να διαφύγετε από όλα όσα πρόκειται να συμβούν, και να σταθείτε μπροστά στον Υιό του ανθρώπου. ΠΡΟΣ ΚΟΛ.

Ματθ. 7, 7. Αρχή της αρετής είναι να προσεύχεται κανείς για να του γίνει γνωστή η οδός της αλήθειας· δεύτερος βαθμός είναι να ζητά πώς πρέπει να βαδίσει την οδό· τρίτος βαθμός είναι, αυτός που έχει καταπιαστεί με την αρετή, να κρούει στον Χριστό, ώστε να του ανοίξει τη θύρα, να απαλλαγεί από τη στενή και τεθλιμμένη οδό και να τον εισαγάγει στην ευρύχωρη γνωστική εργασία. Όλα αυτά τα λαμβάνει κανείς μέσω της δέησης που προέρχεται από τον Θεό και απευθύνεται προς τον Θεό. Ίσως δε να υπαινίχθηκε ότι πρέπει κανείς να ζητά σε συνδυασμό με την έμπρακτη εφαρμογή, όταν είπε: «κρούετε». Διότι κανείς κρούει με το δεξί χέρι· και το δεξί χέρι αποτελεί σύμβολο της αγαθής πράξης. Εάν όμως δεν λαμβάνεις αμέσως, ούτε και έτσι να απελπιστείς· διότι για τον λόγο αυτόν ακριβώς είπε «κρούετε».

Νομίζω, λοιπόν, ότι πρέπει να λέει κανείς, όταν αναλογίζεται το βάθος των θεωρημάτων που περιέχονται στον νόμο: «Ποιος είναι σοφός για να τα κατανοήσει αυτά; Και συνετός για να τα γνωρίσει;» ΠΑΛΛ. Το ζήτημα βέβαια δεν είναι εύκολο, αγαπητέ μου. Όμως ο Χριστός λέει: «Αιτείτε και θα σας δοθεί· ζητείτε και θα βρείτε, κρούετε και θα σας ανοιχτεί.» ΚΥΡ. Πρέπει λοιπόν να προχωρήσουμε στην αναζήτηση αυτού που συντελεί στην ωφέλειά μας· και μάλιστα ας προτάξουμε την ικεσία μας λέγοντας: «Αποκάλυψε τα μάτια μου, και θα κατανοήσω τα θαυμάσιά σου από τον νόμο σου.» Πρέπει όμως, όπως φαίνεται, πριν από όλα τα άλλα να μιλήσουμε για την εκτροπή του ανθρώπου προς τη φαυλότητα, καθώς και για τη δουλεία και την αιχμαλωσία του κάτω από την εξουσία του εχθρού των πάντων, πώς δηλαδή και με ποιον τρόπο αυτά διαπράττονται από εμάς και μέσα μας. Στη συνέχεια πρέπει να προσθέσουμε με ποιον τρόπο οφείλουμε να απομακρυνθούμε από το κακό, και πώς να αποτινάξουμε τον ζυγό της δουλείας σε αυτό, αλλά και να επανέλθουμε στην αρχική μας κατάσταση, με τη διάσωση και την προστασία του Θεού. Διότι, αν ο λόγος μας πορευτεί με αυτόν τον πρέποντα τρόπο, νομίζω ότι θα ακολουθήσουν αρμονικά και τα υπόλοιπα. ΠΑΛΛ. Πολύ σωστά σκέφτεσαι. ΚΥΡ.

Εάν ζητήσουμε, βρίσκουμε, και εάν παρακαλέσουμε τον Θεό, μας φωτίζει. Διότι λέει στο Ευαγγέλιο: Ζητάτε και θα σας δοθεί, ψάχνετε και θα βρείτε, κρούετε και θα σας ανοιχτεί. «Ζητάτε», λέει, ώστε να παρακαλούμε μέσω της προσευχής.

Το να ζητά κανείς σημαίνει να ερευνά πώς έρχεται αυτή η αρετή, τι είναι αυτό που τη φέρνει, τι οφείλουμε να πράξουμε για να την αποκτήσουμε. Το να ερευνά κανείς έτσι καθημερινά, αυτό είναι το «Ζητείτε και θα βρείτε». Το να κρούει, εξάλλου, σημαίνει να εφαρμόζει τις εντολές.

Διότι εσύ είπες, Δέσποτα: ζητείτε και θα σας δοθεί. Καθάρισέ με, Κύριε, από κάθε αμαρτία πριν το τέλος, και δώρησέ μου, Φιλάνθρωπε, σε όλη αυτή τη μικρή μου ζωή να αναβλύζω από την καρδιά μου δάκρυα για την κάθαρση των ψυχικών μου μολυσμάτων, ώστε να δυνηθώ να εξοφλήσω από εδώ, από τα πολλά μου χρέη, έστω και λίγα παραπτώματα· και εκεί θα σωθώ υπό τη σκέπη της παντοδύναμης χειρός σου, όταν θα τρέμει κάθε ψυχή από τη φοβερή σου δόξα.

Ας γίνει λοιπόν μέλημα όλων μας να λυτρωθούμε από τις αμαρτίες μας· διότι, εάν εμείς το θέλουμε, λυτρωνόμαστε. Διότι Εκείνος έχει πει: ζητάτε, και θα σας δοθεί· επειδή καθένας που ζητά λαμβάνει, και όποιος ψάχνει βρίσκει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχτεί. Διότι Αυτός είναι που δώρισε στον κόσμο τον αστείρευτο θησαυρό της μετάνοιας. Σε Αυτόν ανήκει η δόξα στους αιώνες. Αμήν.

Ελάτε, δείτε, αδελφοί, μια ψυχή που αιχμαλωτίζεται, όχι από βαρβάρους και μαχαίρι, αλλά από την κακοφροσύνη. Διότι κατηγορεί τον αγαθό Θεό, Εκείνον που θέλει να σωθεί κάθε άνθρωπος και να έλθει σε επίγνωση της αλήθειας, Εκείνον που για εμάς υπέμεινε σταυρό. Αυτός προσκαλεί λέγοντας: ελάτε σε εμένα όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω. Σηκώστε τον ζυγό μου επάνω σας, και μάθετε από εμένα ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά, και θα βρείτε ανάπαυση στις ψυχές σας. διότι ο ζυγός μου είναι αγαθός και το φορτίο μου ελαφρύ. Και πάλι λέγει: ζητάτε, και θα σας δοθεί. ψάχνετε, και θα βρείτε. χτυπάτε, και θα σας ανοιχθεί. διότι καθένας που ζητά λαμβάνει, και αυτός που ψάχνει βρίσκει, και σε αυτόν που χτυπά θα ανοιχθεί. Πώς λοιπόν λες: εάν ο Θεός ήθελε να σωθώ, θα μου έδινε υπομονή; Γιατί σε εξαπατά ο Εχθρός, και ανέχεσαι τη συμβουλή του; Προς τι για σένα τόση ζημία, να αποβάλεις τη στολή της δόξας και να χωρίσεις τον εαυτό σου από την πολιτεία των Αγγέλων και να κυλιέσαι σε πάθη ατιμίας; Προς τι για σένα αυτή η αισχύνη; Προς τι για σένα αυτό το όνειδος; Το να ακούγεσαι ως αποσχηματισμένος μοναχός, και να αποκαλείσαι: «Ιδού αυτός που αθέτησε τη χάρη του Κυρίου και Θεού του»; Προς τι για σένα αυτός ο θάνατος;

Φοβήθηκες, ώ άθλιε, ότι ο αγαθός και φιλάνθρωπος Θεός αθετεί τον κόπο σου; Αυτός και η χάρη Του σου παρέχουν δύναμη για αυτόν, Αυτός κατανύσσει την καρδιά σου, και Αυτός σου δίνει τον μισθό. Τα πάντα προέρχονται από Αυτόν, και εσύ αλαζονεύεσαι; Απαιτεί τον μισθό του εργάτη από εκείνους που τον αποστερούν, και θα στερήσει τον μισθό των δικών σου δακρύων; Μη γένοιτο. Εκείνος που είπε, «ζητείτε και θα βρείτε, κρούετε και θα σας ανοιχτεί», γίνεται ψεύτης; Σε καμία περίπτωση.

Μακάριοι οι επιμελείς. Μακάριοι όσοι πενθούν. Μακάριοι όσοι βρεθούν φίλοι του Χριστού την ώρα εκείνη. Μακάριοι όσοι γρηγορούν στην ελεημοσύνη. Μακάριοι όσοι αγρυπνούν στις προσευχές. Μακάριοι όσοι εργάζονται καθημερινά για τη σωτηρία των ψυχών τους. Μακάριοι όσοι κρούουν τη θύρα του Χριστού με μακροθυμία. Μακάριος ο άνθρωπος που διασκορπίζει το φορτίο των αμαρτιών του, όσο είναι καιρός. Μακάριος αυτός που αγοράζει λάδι προτού τελειώσει η πανήγυρη. Μακάριος εκείνος ο δούλος, τον οποίο, όταν έλθει ο Κύριος, θα τον βρει να πράττει έτσι. Μακάριοι είμαστε και εμείς, αδελφοί, εάν δεν αποκάμουμε να κρούουμε· διότι θα μας ανοίξει. Διότι είναι αψευδής εκείνος που είπε: κρούετε και θα σας ανοιχτεί. Και πάλι, ότι αυτόν που έρχεται σε εμένα δεν θα τον βγάλω έξω. Αυτός είναι ο Θεός μας· αυτός μας δημιούργησε. Σε αυτόν πρέπει η δόξα στους αιώνες των αιώνων.

Σπλαχνίσου, αγαθέ Κύριε, όχι για τα δίκαια έργα μου, αλλά για τους δικούς σου οικτιρμούς και την πολλή σου αγαθότητα. Σώσε μια τεθλιμμένη ψυχή από τον θάνατο. Θυμήσου, αγαθέ Κύριε, ότι αν και αμάρτησα και δέχτηκα πλήγμα σχεδόν θανατηφόρο, δεν κατέφυγα σε άλλον ιατρό, δεν άπλωσα τα χέρια μου σε ξένο Θεό, αλλά στη δική σου αγαθότητα. Διότι εσύ είσαι ο Κύριος των πάντων, αυτός που έχει την εξουσία κάθε πνοής. Εσύ είπες, Κύριε: ζητάτε και θα σας δοθεί, χτυπάτε και θα σας ανοιχτεί. Καθάρισέ με, Κύριε, πριν από το τέλος από κάθε αμαρτία. Μην απορρίψεις τη δέησή μου, αγαθέ Κύριε: ένα ανάξιο στόμα βοά προς εσένα, και μια καρδιά που δεν είναι αγαθή, και μια ψυχή σπιλωμένη από τις αμαρτίες. Εισάκουσέ με, Κύριε, για την αγαθότητά σου, διότι δεν απορρίπτεις τη δέηση όσων μετανοούν σε εσένα με αλήθεια. Η δική μου μετάνοια όμως δεν είναι καθαρή, αλλά διεφθαρμένη: μία ώρα μετανοώ και δύο σε παροργίζω.

Δίωξε από τη διάνοιά μου τον δόλιο φθορέα και απάλλαξέ με πριν από τον θάνατο από τη μερίδα των ασεβών. Θυμήσου με, Κύριε, με έλεος και οικτιρμούς, και κλίνε το ους σου στη δέηση του δούλου σου. Ας μην καταδικαστώ μαζί με τους υπερήφανους. Ας μην απορριφθώ από το βλέμμα των οφθαλμών σου. Ας μη γίνω μερίδα της απώλειας. Ας μην καταποντιστώ στα βάθη της αβύσσου. Ας μην κατακλειστώ στα ταμεία του άδη. Ας μην υποστρώσουν κάτω από εμένα σήψη, και το κατάλυμά μου ας μην είναι το σκουλήκι. Ας μην κλειστώ στο αιώνιο σκοτάδι κάτω από τα θεμέλια των ορέων, δεμένος με αιώνια δεσμά. Ας μην παραδοθώ σε ανελέητο άγγελο. Ας μην κατακαώ στο άσβεστο πυρ. Θυμήσου με, Κύριε, και σώσε με, Άγιε, εσύ που αναπαύεσαι στους αγίους. Εσύ είπες, Κύριε, ζητάτε και θα σας δοθεί.

Σε κάθε οδό, λοιπόν, της διοικήσεως και της πρόνοιας του Θεού, το έλεός Του προπορεύεται, και το έλεος ακολουθεί η αλήθεια. Σε όσους δε επιζητούν και ασχολούνται επιμελώς, Εκείνος που είπε: «Ζητείτε και θα βρείτε, κρούετε και θα σας ανοιχθεί», τους παραδίδει την αλήθεια για όσα αναζητούν. Και Διαθήκη Του έχει ονομαστεί γενικά και στο σύνολό της όλη η θεόπνευστη Γραφή που παραδόθηκε στους ανθρώπους. Μαρτύριά Του δε τυγχάνει να είναι είτε όσα έχουν μαρτυρηθεί προφητικώς για Αυτόν μέσα στη θεία Γραφή, είτε όσα έχουν παραγγελθεί από Αυτόν με μορφή αυστηρής παραγγελίας (διαμαρτυρίας) προς εκείνους που εκπαιδεύονται στα θεία.

Επιστολή του Επισκόπου Νύσσης Γρηγορίου προς τον Επίσκοπο Θεοδόσιο περί της εγγαστριμύθου Εκείνος που είπε στους μαθητές του «Ζητείτε και θα βρείτε», ασφαλώς θα δώσει και τη δύναμη της ευρέσεως σε όσους με φιλομάθεια, σύμφωνα με την εντολή του Κυρίου, ερευνούν και αναζητούν τα κρυμμένα μυστήρια. Διότι είναι αψευδής εκείνος που έδωσε την υπόσχεση, χορηγώντας πλουσιοπάροχα, πέρα από ό,τι ζητούμε, με τη μεγαλοδωρία των χαρισμάτων του. Επομένως, «πρόσεχε στην ανάγνωση, τέκνο Τιμόθεε»· διότι θεωρώ πρέπον να χρησιμοποιήσω τα λόγια του μεγάλου Παύλου απευθυνόμενος προς την αγαθότητά σου: «Είθε ο Κύριος να σου δώσει σύνεση στα πάντα», ώστε να πλουτίσεις «σε κάθε λόγο και σε κάθε γνώση». Τώρα δε, σχετικά με εκείνα που παρήγγειλες: όσα ο Κύριος μου υποδείξει, θεώρησα καλό με λίγα λόγια να τα καταγράψω για να εξυπηρετήσω την προθυμία σου, ώστε μέσω αυτών να μάθεις ότι οφείλουμε με αγάπη να υπηρετούμε ο ένας τον άλλον, πράττοντας ο καθένας τα θελήματα του άλλου.

Αν λοιπόν η προς τον Θεό δέηση και νόσους λύει και λεπρούς καθαρίζει και στους τυφλούς χαρίζει φως, και σώζει από το μέσο του φάρυγγα λιονταριών, τόσο χερσαίων όσο και θαλασσίων, και μέσα στη φωτιά διατηρεί ζωντανούς, και από τις πύλες του θανάτου επαναφέρει στη ζωή, και αυτούς ακόμη που είχαν τελείως νεκρωθεί τους ανασταίνει, και αναδεικνύει ουράνιους στεφανίτες και τροπαιούχους κατά εχθρών ορατών και αοράτων, παρέχοντας εξαίσια τρόπαια σε όσους τη χρησιμοποιούν από ψυχής· άραγε δεν είναι φανερό ότι εξαιτίας της δικής μας αμέλειας και ραθυμίας απέναντί της τα δεινά υπερισχύουν; Διότι λέγει ο Κύριος: «Αιτείτε και θα λάβετε· ζητείτε και θα βρείτε· κρούετε και θα σας ανοιχθεί· διότι καθένας που αιτεί λαμβάνει, και όποιος ζητεί βρίσκει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχθεί». Και πάλι λέγει: «Αν εσείς γνωρίζετε να δίνετε αγαθά δώρα στα παιδιά σας, πόσο μάλλον ο Πατέρας σας ο εν τοις ουρανοίς θα δώσει αγαθά σε όσους Του τα ζητούν;»

Διότι μετά από αυτό μας παρέθεσε τον Απόστολο, πράγμα που είπα και προηγουμένως, ο οποίος λέει ότι κατά την εξαίσια εκείνη αρπαγή του δεν γνώριζε «εάν ήταν εντός του σώματος ή εκτός του σώματος», επειδή το Πνεύμα του ενέβαλε λήθη όλων των σωματικών πραγμάτων. «Εάν λοιπόν σε αυτά τα πάντα ανήκουν», λέει ο φιλόσοφος, «και εκείνες οι άρρητες γλυκύτητες και θερμότητες, τις οποίες πληροφορήθηκα ότι συντελούνται στους ησυχαστές, τότε το Άγιο Πνεύμα όταν επιδημήσει θα προκαλέσει λήθη και αυτών και δεν θα τα παράσχει. Διότι κατ' ανάγκην, εάν όσα συμβαίνουν σε αυτούς είναι δώρα του Θεού, κακώς λέγεται ότι εκείνος που προσεύχεται αληθινά πρέπει να τα λησμονεί όλα· αφού σε κανέναν δεν πρέπει να διαφεύγουν όσα του δίδονται από τον Θεό για το καλό του. Εάν πάλι πρέπει να τα λησμονεί αυτά, πώς δεν είναι άτοπο να θεωρείται αμέσως αίτιος ο Θεός για πράγματα των οποίων η απουσία και η ηρεμία είναι καλύτερα για την προσευχή;» Ότι λοιπόν τα περισσότερα από τα χαρίσματα του Πνεύματος, και σχεδόν όλα, δημιουργούνται στους αξίους κατά τον καιρό της προσευχής, κάθε συνετός άνθρωπος το γνωρίζει με ακρίβεια. Διότι «ζητάτε», λέει ο Κύριος, «και θα σας δοθεί», όχι μόνο η αρπαγή, και μάλιστα μέχρι τον τρίτο ουρανό, αλλά το καθένα από τα χαρίσματα του Πνεύματος.

Γι' αυτό τον λόγο και ο Κύριός μας στήριξε την αδυναμία μας στην προσευχή, λέγοντας: «Ξυπνήστε», λέει, «και γρηγορείτε, και προσεύχεσθε, για να μην εισέλθετε σε πειρασμό». Και «προσεύχεσθε και μην αποκάμνετε», και «να αγρυπνείτε σε κάθε καιρό και να προσεύχεσθε». «Ζητάτε», λέει, «και θα λάβετε. Ψάξτε, και θα βρείτε. Χτυπάτε, και θα σας ανοιχτεί. Διότι καθένας που ζητά λαμβάνει, και αυτός που ψάχνει βρίσκει, και σε αυτόν που χτυπά θα ανοιχτεί». Μάλιστα δε, επιβεβαίωσε τον λόγο του και μας παρακίνησε σε ακόμη μεγαλύτερη προθυμία με την παραβολή του φίλου, ο οποίος πήγε στον φίλο του τα μεσάνυχτα και του ζήτησε ψωμί, λέγοντας: «Αλήθεια σας λέω, ότι αν δεν του δώσει εξαιτίας της φιλίας του, τουλάχιστον εξαιτίας της αναίδειάς του θα σηκωθεί και θα του δώσει όλα όσα του ζητήσει». Και εσείς να προσεύχεσθε και να μην αμελείτε.

Αλλά εσείς δεν θα είχατε πιστέψει, αν πρώτα δεν είχατε δει· έτσι κι εγώ, αν δεν δω, δεν θα πιστέψω. Επίμεινε, ω Θωμά, σε αυτόν τον πόθο, επίμεινε με σπουδή, ώστε βλέποντας εσύ, να βεβαιωθώ εγώ στην ψυχή. Επίμεινε, ζητώντας Αυτόν που είπε: «Ζητείτε και θα βρείτε»· μην προσπεράσεις ερευνώντας επιφανειακά, αν δεν βρεις τον θησαυρό που ζητάς· επίμεινε να κρούεις τη θύρα της αναντίρρητης γνώσης, μέχρι να σου την ανοίξει Αυτός που είπε: «Κρούετε, και θα σας ανοιχτεί». Αγαπώ τη διχόνοια των λογισμών σου, επειδή τέμνει κάθε διχόνοια· αγαπώ τον φιλομαθή σου τρόπο, επειδή εκκόπτει κάθε φιλονικία· με ευχαρίστηση σε ακούω να λες πολλές φορές: «Αν δεν δω στα χέρια του τον τύπο των ήλων, δεν πρόκειται να πιστέψω». Διότι, ενώ εσύ απιστείς, εγώ διδάσκομαι να πιστεύω· καθώς εσύ με τη δίκελλα της γλώσσας σκάβεις τους αγρούς του θείου σώματος, εγώ θερίζω τον καρπό χωρίς κόπο και τον συσσωρεύω για τον εαυτό μου. «Αν δεν δω με αυτά μου τα μάτια τα αυλάκια στα άγια χέρια του, τα οποία όργωσαν οι ασεβείς, σε καμία περίπτωση δεν θα συμφωνήσω με τα δικά σας λόγια· αν δεν βάλω αυτό το δάχτυλό μου στα κοιλώματα των ήλων, δεν πρόκειται να παραδεχτώ το δικό σας Ευαγγέλιο· αν δεν πιάσω με αυτό μου το χέρι εκείνη την πλευρά, τον αδιάψευστο μάρτυρα της αναστάσεως, δεν πρόκειται να πιστέψω στο δικό σας δόγμα».

γ΄. Επειδή, λοιπόν, έχουμε μισθαποδότη, ας πράττουμε τα πάντα, ώστε να μην αποστερηθούμε τους μισθούς της αρετής· διότι είναι άξιο πολλών δακρύων το να παραβλέψει κανείς μια τέτοια αμοιβή, το να καταφρονήσει μια τέτοια ανταπόδοση. Διότι, όπως ακριβώς σε αυτούς που τον εκζητούν γίνεται μισθαποδότης, έτσι και σε αυτούς που δεν τον ζητούν συμβαίνει το αντίθετο: «Ζητείτε και θα βρείτε», λέει. Πώς όμως είναι δυνατόν να βρει κανείς τον Κύριο;

Πλην όμως, επειδή είμαστε αδύναμοι, έστω όπως αναζητάς τα χρήματά σου ή τον υιό σου, έτσι αναζήτησε τον Θεό. Δεν αποδημείς για χάρη του; Άραγε δεν αποδήμησες ποτέ για χάρη των χρημάτων; Δεν ερευνάς τα πάντα; Δεν αναθαρρείς τότε, όταν τα βρεις; «Ζητείτε», λέγει, «και θα βρείτε».

Είδες πώς κατακρίνει την αναζήτηση; Διότι όπου υπάρχει πίστη, δεν υπάρχει ανάγκη αναζήτησης· όπου δεν πρέπει κανείς να περιεργάζεται τίποτα, προς τι η αναζήτηση; Η αναζήτηση είναι αναιρετική της πίστης. Διότι αυτός που αναζητά, δεν έχει βρει ακόμη· αυτός που αναζητά, δεν μπορεί να πιστέψει. Γι' αυτό λέει, ας μην ασχολούμαστε με τις αναζητήσεις· επειδή, αν αναζητούμε, αυτό δεν είναι πίστη, διότι η πίστη αναπαύει τον λογισμό. Πώς λοιπόν λέει ο Χριστός, «Ζητάτε, και θα βρείτε· χτυπάτε, και θα σας ανοιχτεί»· και, «Ερευνάτε τις Γραφές, διότι νομίζετε ότι σε αυτές έχετε αιώνια ζωή»; Εκεί βέβαια, το «Ζητάτε» το λέει αναφερόμενος στην παράκληση και στον σφοδρό πόθο· ενώ εδώ, το «Ερευνάτε τις Γραφές» δεν το λέει για να εισαγάγει τους κόπους της έρευνας, αλλά για να τους εξαλείψει. Διότι είπε, «Ερευνάτε τις Γραφές», δηλαδή τι; Για να κατανοήσουμε πλήρως και να γνωρίσουμε την ακρίβειά τους, όχι για να αναζητούμε διαρκώς, αλλά για να παύσουμε πλέον να αναζητούμε.

Έπειτα, δείχνοντας ότι ούτε πρέπει να επαναπαυόμαστε στην προσευχή παραμελώντας τα δικά μας καθήκοντα, ούτε πάλι, όταν επιδεικνύουμε ζήλο, να εμπιστευόμαστε μόνο τη δική μας προσπάθεια, αλλά να αναζητούμε και την άνωθεν βοήθεια και να συνεισφέρουμε και όσα εξαρτώνται από εμάς, παραθέτει συνεχώς πότε το ένα και πότε το άλλο. Διότι, αφού έκανε πολλές προτροπές, δίδαξε και πώς να προσεύχονται, και αφού δίδαξε την προσευχή, επανήλθε πάλι στην προτροπή για τα έργα που οφείλουν να πράττουν· έπειτα από αυτό, στράφηκε πάλι στην ανάγκη της συνεχούς προσευχής, λέγοντας: «Αιτείτε, και ζητείτε, και κρούετε»· και από εκεί επέστρεψε πάλι στην ανάγκη να είναι και οι ίδιοι επιμελείς: «Όλα όσα», λέει, «αν θέλετε να σας κάνουν οι άνθρωποι, αυτά να κάνετε και εσείς σε αυτούς», ανακεφαλαιώνοντας τα πάντα με συντομία, και δείχνοντας ότι η αρετή είναι σύντομη, εύκολη και σε όλους γνωστή. Και δεν είπε απλώς: «Όλα όσα αν θέλετε», αλλά: «Όλα λοιπόν όσα αν θέλετε». Διότι αυτό το «λοιπόν» δεν το πρόσθεσε τυχαία, αλλά υπονοώντας τα εξής: «Εάν θέλετε», λέει, «να εισακούεστε, μαζί με εκείνα που σας είπα, να πράττετε και αυτά». Ποια είναι άραγε αυτά;

Άνοιξε σε εμάς τους χειμαζόμενους το λιμάνι της κολυμβήθρας· άνοιξε σε εμάς τους τραυματισμένους το ανώδυνο ιατρείο· άνοιξε σε όσους έχουν παλαιωθεί το άλυπο χωνευτήριο· άνοιξε σε όσους οφείλουν τον θάνατο τον ακίνδυνο τάφο· άνοιξε σε εμάς το ζωηφόρο εκτύπωμα της τριήμερης νέκρωσής σου· άνοιξε σε εμάς την παρθένο γαστέρα της παλιγγενεσίας· άνοιξε σε εμάς την άφθαρτη μητέρα της υιοθεσίας· άνοιξε σε εμάς την πύλη της αθανασίας· άνοιξε σε εμάς τη θύρα των ουρανών· διότι εσύ είπες: Κρούετε, και θα σας ανοιχτεί.

Διότι, όταν βλέπω την ιερωσύνη και τη βασιλεία να δακρύζουν, αμέσως κάμπτομαι σε οίκτο ως συμπαθής, και ενθυμούμαι εκείνη τη δική μου φωνή: «Θα υπερασπισθώ την πόλη αυτή χάριν του Δαβίδ του δούλου μου, και του Ααρών του αγίου μου»· οι οποίοι, έχοντας ομονοήσει στην πίστη όπως εσείς, και έχοντας καλύψει τα αξιώματά τους με εκούσια ταπεινοφροσύνη, και δεικνύοντας με τη στολή την ταπείνωση της ψυχής, μου προσέφεραν πολλές μυριάδες μαθητών, οι οποίες έφεραν εμένα και ζητούσαν από εμένα τον ιλασμό για τον κόσμο. Διότι είπα: «Αιτείτε, και θα σας δοθεί· ζητείτε, και θα βρείτε».

Επομένως, ο στέφανος είναι έργο χάριτος και φιλανθρωπίας. Έτσι και ο θεσπέσιος Ησαΐας αναφωνεί εκ προσώπου της νύμφης: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο· διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας, και με περιέβαλε με χιτώνα ευφροσύνης, σαν σε νυμφίο μου φόρεσε μίτρα, και σαν νύμφη με στόλισε με κοσμήματα»· και λίγο παρακάτω: «Και θα είσαι στέφανος κάλλους στο χέρι του Κυρίου, και διάδημα βασιλείας στο χέρι του Θεού σου». Όλα αυτά, βέβαια, είναι νυφικά δώρα και παροχές του νυμφίου. Διότι η νύμφη έχει προσφέρει μόνο την πίστη. «Αυτόν που χορταίνει με αγαθά την επιθυμία σου». Επειδή υπάρχει και επιθυμία αξιοκατάκριτη, την οποία και ο θείος νόμος απαγορεύει, ορθώς πρόσθεσε το «με αγαθά»· διότι ο Δεσπότης εκπληρώνει τις αγαθές μας επιθυμίες. Διότι λέγει: «Αιτείτε, και θα σας δοθεί· ζητείτε, και θα βρείτε· κρούετε, και θα σας ανοιχθεί».

Ζητάτε, και θα σας δοθεί· αναζητάτε, και θα βρείτε· κρούετε, και θα σας ανοιχτεί. Διότι καθένας που ζητά λαμβάνει, και εκείνος που αναζητά βρίσκει, και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχτεί. Τι είναι όμως η αναζήτηση; Το να σκέπτεται κανείς συνεχώς Εκείνον. Διότι αυτός που αναζητά, έχει μέσα στη διάνοιά του το ζητούμενο.

Επομένως, ζωή της ψυχής είναι η λατρεία του Θεού και ο βίος που αρμόζει σε αυτήν. Αυτόν τον όσιο βίο, λοιπόν, που ταιριάζει στη λατρεία του Θεού, η προσευχή τον συγκροτεί και τον θησαυρίζει με θαυμαστό τρόπο στις ψυχές μας. Διότι είτε είναι κάποιος εραστής της παρθενίας, είτε καταβάλλει ζήλο στο να τιμά τη σωφροσύνη μέσα στον γάμο, είτε στο να κυριαρχεί επί της οργής και να συμβιώνει με την πραότητα, είτε στο να παραμένει καθαρός από τον φθόνο, είτε να πράττει οτιδήποτε άλλο από τα πρέποντα, εάν προηγείται η προσευχή και προλειαίνει αυτή την οδό του βίου, θα καταστήσει άνετο και εύκολο τον δρόμο της ευσέβειας. Διότι δεν είναι δυνατόν, δεν είναι δυνατόν, εκείνοι που ζητούν από τον Θεό σωφροσύνη, δικαιοσύνη, πραότητα και χρηστότητα, να μην επιτύχουν το αίτημά τους. Διότι λέγει: «Αιτείτε και θα σας δοθεί· ζητείτε και θα βρείτε· κρούετε και θα σας ανοιχθεί. Επειδή καθένας που αιτεί λαμβάνει, και όποιος ζητεί βρίσκει, και σε εκείνον που κρούει θα ανοιχθεί».

βʹ. Γι' αυτόν τον λόγο, οδυρόμενος βαθύτατα για την άγνοια που έχει κατακλύσει τις ψυχές των ανθρώπων, και για την πυκνότητα της αχλύος που τους επικαλύπτει, θα ήθελα να βρω κάποια υψηλή σκοπιά που να μου αποκαλύπτει όλα τα γένη των ανθρώπων· θα ήθελα επίσης να αποκτήσω μια φωνή, που να αντηχεί σε όλα τα πέρατα και να αρκεί για όλους τους κατοίκους της γης, για να σταθώ, να βοήσω και να ανακράξω εκείνη τη δαβιτική φωνή: Υιοί των ανθρώπων, έως πότε θα είστε βαρυκάρδιοι; Γιατί αγαπάτε τη ματαιότητα και αναζητάτε το ψεύδος, προτιμώντας τα φθειρόμενα από τα επουράνια; Έως πότε θα κλείνετε τα μάτια και θα φράζετε τα αυτιά σας, και δεν θα ακούτε τη θεία φωνή που καθημερινά βροντοφωνάζει: «Αιτείτε και θα σας δοθεί, ζητείτε και θα βρείτε, κρούετε και θα σας ανοιχτεί· διότι καθένας που αιτεί λαμβάνει, και αυτός που ζητεί βρίσκει, και σε αυτόν που κρούει θα ανοιχτεί»;

Εάν δε θελήσουμε να εξετάσουμε και τον μελλοντικό αγώνα, τον μεν (μοναχό) θα τον δούμε λαμπρό και περίβλεπτο να αρπάζεται μέσα σε νεφέλες προς προϋπάντηση του Κυρίου στον αέρα, σύμφωνα με τον καθοδηγητή και διδάσκαλο αυτού του σωτηριώδους βίου και κάθε αρετής· ο δε βασιλιάς, εάν μεν αποδειχθεί ότι άσκησε την εξουσία του με δικαιοσύνη και φιλανθρωπία (πράγμα το οποίο είναι πολύ σπάνιο), θα αξιωθεί μικρότερης σωτηρίας και τιμής· διότι δεν είναι το ίδιο, δεν είναι καθόλου το ίδιο, ένας χρηστός βασιλιάς και ένας μοναχός που ζει απόλυτα προσηλωμένος στη λατρεία του Θεού. Εάν όμως αποδειχθεί πονηρός και σκληρός, έχοντας γεμίσει τη γη με πολλά δεινά, ποιος θα μπορούσε να περιγράψει τις συμφορές από τις οποίες θα βρεθεί να κυριεύεται, καιγόμενος στη φωτιά, μαστιγωνόμενος, βασανιζόμενος, υπομένοντας τέτοια πάθη, τα οποία ούτε με λόγια μπορούν να ειπωθούν, ούτε στην πράξη είναι ανεκτά; Αναλογιζόμενοι και διδασκόμενοι όλα αυτά, δεν πρέπει να θαυμάζουμε τους πλουσίους· διότι και εκείνος που έχει αναδειχθεί άρχοντάς τους, ούτε στο ελάχιστο δεν μπορεί να πλησιάσει την αρετή του μοναχού. Όταν λοιπόν δεις κάποιον πλούσιο στολισμένο με πολυτελή ενδύματα, καλλωπισμένο με χρυσάφι, να φέρεται πάνω σε άμαξες και να κάνει λαμπρές δημόσιες εμφανίσεις, μην τον μακαρίσεις αυτόν τον άνθρωπο· διότι ο πλούτος είναι πρόσκαιρος, και ό,τι φαντάζει ωραίο, φθείρεται και χάνεται μαζί με αυτήν την επίγεια ζωή. Όταν όμως δεις έναν μοναχό να βαδίζει μόνος, ταπεινός, πράος, ήσυχος και ήμερος, να ζηλώσεις αυτόν τον άνδρα, να γίνεις μιμητής της δικής του φιλοσοφίας, και να προσευχηθείς να γίνεις παρόμοιος με αυτόν τον δίκαιο· διότι, όπως λέγει, «Ζητείτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν».

Όπως συμβαίνει με τον επίγειο βασιλιά, έτσι είναι δυνατόν να δει κανείς και τον δικό μας πανάγαθο Βασιλιά να προσφέρει τα δώρα Του στους στρατιώτες Του άλλοτε αυτοπροσώπως, άλλοτε μέσω κάποιου φίλου, άλλοτε μέσω κάποιου δούλου, και κάποιες φορές με τρόπο άγνωστο, ανάλογα πάντοτε με τον χιτώνα της ταπεινώσεως που διαθέτουμε. Όπως ακριβώς εκείνος που στέκεται ενώπιον του επίγειου βασιλιά και αποστρέφει το πρόσωπό του από αυτόν, συνομιλώντας με τους εχθρούς του δεσπότη, θεωρείται βδελυρός, έτσι και από τον Κύριο βδελύσσεται εκείνος που παρίσταται σε προσευχή και δέχεται ακάθαρτους λογισμούς. Όταν έρχεται ο σκύλος, να τον διώχνεις με το όπλο, και όσες φορές δείχνει αναίδεια, να μην του ενδίδεις. Ζήτα μέσω του πένθους, ψάχνε μέσω της υπακοής, χτύπα την πόρτα μέσω της μακροθυμίας. Διότι αυτός που ζητά λαμβάνει, και αυτός που ψάχνει βρίσκει, και σε αυτόν που χτυπά θα του ανοιχθεί. Να φυλάγεσαι να μην προσεύχεσαι, όπως έτυχε, υπέρ γυναικών κατά την προσευχή σου, μήπως και ληστευτείς από τα δεξιά. Μην επιθυμείς να εξομολογείσαι λεπτομερώς τις σαρκικές πράξεις όπως ακριβώς έγιναν, για να μην γίνεις ο ίδιος επιβουλευτής του εαυτού σου.