Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 8:15

Αποφεύγω το περιττό ως άχρηστο, και αναζητώ το αναγκαίο ως άμεμπτο. Στέκεται εκεί γυμνός ο πλούσιος· εάν μεν έχει αρετές, είναι και εκεί πλούσιος· εάν όμως είναι στερημένος από αυτές, παραμένει φτωχός αιώνια. Διότι τίποτα δεν είναι πλουσιότερο από την ενάρετη φτώχεια. Ο Πέτρος ήταν φτωχός· αλλά λαφυραγώγησε τον θάνατο. Ο Ιωάννης φτωχός· αλλά ανόρθωσε τα πόδια του χωλού. Ο Φίλιππος φτωχός· αλλά είδε στο πρόσωπο του Υιού τον Πατέρα. Ο Ματθαίος φτωχός· διότι μαζί με την αρπαγή απεκδύθηκε και τον πλούτο. Ο Θωμάς φτωχός· αλλά ανέσκαψε ως ανεξάντλητο θησαυρό την πλευρά του Δεσπότη. Ο Παύλος φτωχός· αλλά έγινε κληρονόμος του παραδείσου. Ο Δεσπότης κατά σάρκα ήταν φτωχός· ως προς τη θεότητα όμως είναι απειροπλούσιος. Διότι ιδού, σήμερα εξέχεε τον πλούτο της θεραπείας, απάλλαξε από τη νόσο την πεθερά του Πέτρου, και με ένα άγγιγμα έτρεψε σε φυγή τον πυρετό. Σήκωσε την ασθενή, χωρίς ιατρικές περιποιήσεις· κανένα υλικό μέσο δεν φαινόταν, και η ίαση επιτελούνταν άμεσα. Υπέφερε άφθονους πόνους, και κανείς δεν την σπλαγχνιζόταν. Εδώ όμως, μόλις παρουσιάστηκε ο ιατρός της φύσεως, διαλύθηκε αμέσως ο χειμώνας του σώματος.

Μήπως λοιπόν, ενώ στη φράση «Την άφησε ο πυρετός», που λέγεται από τον Ματθαίο και τον Μάρκο, δεν υποδηλώνεται κανένα έμβιο ον που να προκαλεί ενεργά αυτόν τον πυρετό· στη φράση όμως «Στάθηκε από πάνω της και επιτίμησε τον πυρετό, και την άφησε», που λέγεται από τον Λουκά, δεν ξέρω αν θα αναγκαστούμε να πούμε ότι το έμβιο ον που επιτιμάται δεν αντέχει την ενέργεια αυτού που το επιτιμά. Διότι δεν είναι λογικό να λέγεται ότι επιτιμάται κάτι άψυχο και ανίκανο να αισθανθεί την επιτίμηση. Και δεν είναι καθόλου παράξενο να υπάρχουν κάποιες δυνάμεις που προκαλούν κακώσεις στο ανθρώπινο σώμα, και δεν πρέπει εξάπαντος να κατηγορήσουμε την ψυχή εκείνων που πάσχουν ότι βλάπτεται εξαιτίας αυτών. Διότι, ούτε επειδή ο διάβολος χτύπησε τον Ιώβ με πονηρό έλκος, έχοντας λάβει την εξουσία να τον δοκιμάσει μέσω του σώματός του, πρέπει εξαιτίας αυτού να κατηγορηθεί ο Ιώβ, ο οποίος αγωνίστηκε και υπέμεινε γενναία την πληγή. Μακάρι μόνο να λέγεται, αν ποτέ δοκιμαζόμαστε από σωματικούς πόνους, το «Αλλά την ψυχή του μην την αγγίξετε»· όπως ακριβώς και ο Κύριος επιτιμώντας θεραπεύει όσους πάσχουν.

Και πράγματι εισήλθε στην οικία του Πέτρου, επειδή μια γυναίκα βρισκόταν κατάκοιτη στο κρεβάτι, καταπονημένη από σφοδρό πυρετό. Και παρόλο που μπορούσε να πει ως Θεός: «Απόβαλε την ασθένεια, σήκω», αυτό δεν το έκανε. Αλλά, για να αποδείξει την ίδια του τη σάρκα ενεργή προς θεραπεία, διότι ήταν σάρκα του Θεού, άγγιξε το χέρι της, και αμέσως, όπως λέει η Γραφή, την άφησε ο πυρετός.—Αλλά ας υποδεχτούμε κι εμείς τον Ιησού. Διότι, όταν εισέλθει και μέσα μας, και τον έχουμε στον νου και στην καρδιά μας, τότε θα σβήσει την πύρωση των άτοπων ηδονών, θα μας εγείρει και θα μας αναδείξει υγιείς, πνευματικά βεβαίως, ώστε να τον υπηρετούμε, δηλαδή να εκπληρώνουμε το θέλημά του. (A f. 81 b, C f. 114 b, H f. 251) Παρατήρησε, πάλι, πόση ωφέλεια έχει η επαφή με την άγια σάρκα του. Διότι αποδιώκει ποικίλες νόσους και πλήθος δαιμόνων, και καταστρέφει τη δύναμη του διαβόλου, και θεραπεύει τόσο μεγάλο πλήθος σε μια στιγμή. Και παρόλο που μπορούσε να επιτελεί τα θαύματα με ένα λόγο και με ένα νεύμα, για να διδάξει κάτι αναγκαίο, επιθέτει τα χέρια του σε όσους βρίσκονται σε ασθένεια. Διότι έπρεπε, έπρεπε να μάθουμε ότι η άγια σάρκα, την οποία ο ίδιος οικειώθηκε, έχει ενδυθεί την ενέργεια της δύναμης του Λόγου, εφόσον εμφύτευσε σε αυτήν θεοπρεπή δύναμη.

Λύση. Από αυτά αποδεικνύεται ότι όχι μόνο ο Κύριος εξέθεσε τους μακαρισμούς για δεύτερη φορά, αλλά και ότι θεράπευσε διαφορετικούς λεπρούς και παραλυτικούς. Διότι αυτούς που αναφέρονται στον Ματθαίο, τους προσφώνησε πριν από την εκλογή των δώδεκα από τους υπολοίπους. Γι' αυτό και τους εξέθεσε πιο γενικά. Μετά από αυτούς, αφού κατέβηκε από το όρος, καθάρισε τον λεπρό, και τον δούλο του εκατόνταρχου, και την πενθερά του Πέτρου. Ο Λουκάς, όμως, αναφέρει ότι μετά την εκλογή των δώδεκα και τη φανέρωση των ονομάτων τους, ο Κύριος Χριστός στάθηκε σε πεδινό τόπο και τους εκφώνησε τους μακαρισμούς. Γι' αυτό και απευθύνεται στο πρόσωπό τους. Ομοίως και καθένας από τους εκατόνταρχους, τόσο αυτός που αναφέρεται στον Ματθαίο, όσο και αυτός στον Λουκά, ήταν διαφορετικό πρόσωπο, αν και ήταν και οι δύο κάτοικοι της Καπερναούμ. Διότι ο μεν ένας παρακαλεί τον Κύριο αυτοπροσώπως, ενώ ο άλλος μέσω των πρεσβυτέρων. Και ο ένας παρακαλεί για δούλους, ενώ ο άλλος για υιό, επειδή στην Αγία Γραφή συνηθίζεται ο υιός να ονομάζεται «παις».

ΟΜΙΛΙΑ ΚΖʹ. Και όταν ήλθε ο Ιησούς στην οικία του Πέτρου, είδε την πεθερά του κατάκοιτη να έχει πυρετό· και άγγιξε το χέρι της, και την άφησε ο πυρετός· και σηκώθηκε, και τον υπηρετούσε. αʹ. Ο δε Μάρκος πρόσθεσε και το «αμέσως», θέλοντας να δηλώσει και τον χρόνο· ενώ αυτός (ο Ματθαίος) παρέθεσε μόνο το θαύμα, χωρίς να επισημάνει τον χρόνο. Και οι μεν άλλοι αναφέρουν ότι τον παρακάλεσε η κατάκοιτη· αυτός όμως αποσιώπησε και τούτο. Αυτό βέβαια δεν αποτελεί διαφωνία, αλλά το μεν ένα είναι δείγμα συντομίας, το δε άλλο ακριβούς εξιστόρησης.

Αλλά για ποιον λόγο εισήλθε στην οικία του Πέτρου; Μου φαίνεται, για να λάβει τροφή· αυτό τουλάχιστον δήλωσε το Ευαγγέλιο λέγοντας: «Σηκώθηκε και τον υπηρετούσε». Διότι κατέλυε στα σπίτια των μαθητών, όπως ακριβώς και στον Ματθαίο, όταν τον κάλεσε, τιμώντας τους και καθιστώντας τους κατ' αυτόν τον τρόπο πιο πρόθυμους. Εσύ, όμως, παρατήρησε και εδώ τον σεβασμό του Πέτρου προς Αυτόν. Διότι, ενώ είχε την πεθερά του στο σπίτι κατάκοιτη να υποφέρει από σφοδρό πυρετό, δεν τον παρακίνησε βιαστικά να έλθει στην οικία του, αλλά περίμενε να ολοκληρωθεί η διδασκαλία και να θεραπευθούν όλοι οι άλλοι, και τότε, αφού Εκείνος εισήλθε, τον παρακάλεσε. Έτσι, από την αρχή εκπαιδευόταν να προτάσσει τις ανάγκες των άλλων από τις δικές του. Επομένως, ούτε εκείνος τον οδήγησε μέσα, αλλά ο Ίδιος αυτοβούλως προσήλθε, μετά από τα λόγια του εκατόνταρχου: «Δεν είμαι άξιος να εισέλθεις κάτω από τη στέγη μου»· δεικνύοντας έτσι πόση χάρη απένειμε στον μαθητή. Καίτοι, αναλογίσου πώς ήταν τα οικήματα αυτών των αλιέων· κι όμως, δεν απαξίωνε να εισέρχεται στις ευτελείς τους καλύβες, διδάσκοντάς σε με κάθε τρόπο να καταπατάς την ανθρώπινη αλαζονεία. Και άλλοτε μεν θεραπεύει μόνο με τον λόγο, άλλοτε εκτείνει και το χέρι Του, ενώ άλλοτε πράττει και τα δύο, καθιστώντας ορατή τη θεραπεία. Διότι δεν ήθελε να θαυματουργεί πάντοτε με υπερβολή.

Διότι ούτε και εκεί έπαυσε μόνο τους ανέμους και την τρικυμία, αλλά σταμάτησε αμέσως και τον σάλο των κυμάτων, πράγμα που ήταν επίσης θαυμαστό· διότι, έστω και αν κοπάσει η θύελλα, τα ύδατα εξακολουθούν να ταράσσονται για πολλή ώρα. Αλλά στην περίπτωση του Χριστού δεν συνέβη έτσι, αλλά τα πάντα καταλάγιασαν ταυτοχρόνως· αυτό ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση της γυναίκας. Γι' αυτόν τον λόγο, θέλοντας να το καταδείξει αυτό, ο ευαγγελιστής έλεγε: «Σηκώθηκε και τον υπηρετούσε»· πράγμα που αποτελούσε σημείο τόσο της δυνάμεως του Χριστού, όσο και της διαθέσεως που επιδείκνυε η γυναίκα προς τον Χριστό.

Είδες τον Ηλία τον ηνίοχο του αέρα, είδες τον Μωυσή τον οδοιπόρο της θάλασσας· δες και τον Πέτρο, τον στύλο της Εκκλησίας, ότι και αυτός είχε γυναίκα. Δεν έχει γραφεί ρητά ότι ο Πέτρος είχε γυναίκα· από πού λοιπόν είναι φανερό ότι είχε γυναίκα; Εγώ σου λέω: Εισήλθε, λέει, ο Ιησούς στο σπίτι της πεθεράς του Πέτρου· και εκείνη ήταν άρρωστη, και την άγγιξε, και την άφησε ο πυρετός, και τους υπηρετούσε. Βλέπεις ότι και ο Πέτρος είχε γυναίκα; Διότι όπου υπάρχει πεθερά, είναι ολοφάνερο ότι υπάρχει και σύζυγος. Βλέπεις ότι και ο Πέτρος είχε γυναίκα; Γι' αυτό μην κατηγορείς καθόλου τον γάμο. Αυτά δε τα λέω, για να μην προβάλει κανείς ως πρόφαση ούτε τη γυναίκα, ούτε τα τέκνα, ούτε τη στρατιωτική θητεία, ούτε το εμπόριο, ούτε την τέχνη, ούτε τη δουλεία, ούτε τον πλούτο, ούτε την πενία· αυτά είναι προφάσεις, αυτά είναι δικαιολογίες, αυτά είναι παγίδες του διαβόλου. Προφασίζεσαι τη στρατιωτική θητεία, και λες: «Είμαι στρατιώτης, και δεν μπορώ να είμαι ευλαβής». Ο εκατόνταρχος δεν ήταν στρατιώτης; Και λέει στον Ιησού: «Δεν είμαι άξιος να εισέλθεις κάτω από τη στέγη μου· αλλά πες μόνο έναν λόγο, και θα ιαθεί ο δούλος μου». Και ο Ιησούς, αφού θαύμασε, λέει: «Αλήθεια, αλήθεια σας λέω ότι ούτε μέσα στον Ισραήλ δεν βρήκα τόσο μεγάλη πίστη». Μήπως τον εμπόδισε η στρατιωτική του ιδιότητα; Αλλά τι είσαι; Είσαι χειρώνακτας τεχνίτης; Και ο Παύλος, ήταν και λεηλάτης των Εκκλησιών, και μετά από αυτά έγινε κήρυκας και απόστολος.

Ακούγοντας δε ο Ιησούς, είπε [σε αυτούς που τον ακολουθούσαν]: Αλήθεια σας λέγω, ούτε μέσα στον Ισραήλ δεν βρήκα τόσο μεγάλη πίστη. Και είπε στον... σε σένα.» «Όταν ήλθε ο Ιησούς στην οικία του Πέτρου, είδε την πενθερά του να έχει πυρετό· και άγγιξε το χέρι της, και την άφησε ο πυρετός.» «Καθώς περνούσε από εκεί ο Ιησούς, τον ακολούθησαν δύο τυφλοί φωνάζοντας και λέγοντας: Ελέησέ μας, Κύριε, υιέ του Δαβίδ. Τους λέει ο Ιησούς: Πιστεύετε ότι μπορώ να το κάνω αυτό; Του λέγουν: Ναι, Κύριε. Τότε άγγιξε τους οφθαλμούς τους λέγοντας: Σύμφωνα με την πίστη σας ας γίνει σε εσάς. Και ανοίχτηκαν οι οφθαλμοί τους. Καθώς δε αυτοί εξέρχονταν, ιδού, του έφεραν έναν άνθρωπο κωφό δαιμονιζόμενο· και αφού εκδιώχθηκε το δαιμόνιο, μίλησε ο κωφός.» «Αναχωρώντας από εκεί ο Ιησούς, ήλθε στη συναγωγή τους. Και ιδού, υπήρχε ένας άνθρωπος που είχε το χέρι του παράλυτο (ξηρό). Τότε λέει στον άνθρωπο: Έκτεινε το χέρι σου· και το εξέτεινε, και αποκαταστάθηκε υγιές όπως το άλλο.» «Του έφεραν όλους τους ασθενείς.

Ο Μωυσής είχε γυναίκα και παιδιά, ο Ηλίας ήταν παρθένος· και ο μεν Μωυσής κατέβασε μάννα από τον ουρανό, ο δε Ηλίας φωτιά από τον ουρανό. Ο Μωυσής έφερε ορτύκια, και ο Ηλίας με τον λόγο του έδεσε τον ουρανό. Ο Μωυσής συνομίλησε με τον Θεό, ομοίως και ο Ηλίας αξιώθηκε τη συνομιλία με τον Θεό. Ο Μωυσής έσχισε τη θάλασσα και οδήγησε τον λαό να περάσει, ο Ηλίας αναλήφθηκε στον ουρανό με πύρινο άρμα. Μήπως έβλαψε τον έναν η παρθενία; Μήπως εμπόδισε τον άλλον η γυναίκα; Είδες τον Ηλία τον ηνίοχο του αέρα· είδες τον Μωυσή τον οδοιπόρο της θάλασσας· κοίταξε τώρα και τον Πέτρο, τον στύλο της Εκκλησίας, ότι και αυτός είχε γυναίκα. Και από πού είναι φανερό ότι είχε γυναίκα; Από την ευαγγελική μαρτυρία θα το αποδείξουμε αυτό. Διότι λέει: Ο Κύριος πήγε στην πενθερά του Πέτρου, η οποία ήταν άρρωστη, και την άγγιξε, και έφυγε ο πυρετός· και σηκώθηκε, και τον διακονούσε. Βλέπεις ότι και ο Πέτρος είχε γυναίκα. Κανείς λοιπόν ας μην προφασίζεται ούτε τη γυναίκα, ούτε τα παιδιά, ούτε τη στράτευση, ούτε το εμπόριο, ούτε το επάγγελμα, ούτε τη δουλεία, ούτε τον πλούτο, ούτε τη φτώχεια. Διότι αυτά είναι προφάσεις και δικαιολογίες· αυτά είναι επιβουλές του διαβόλου.

Καθάρισες λεπρούς και στους τυφλούς έδωσες την όραση, και εξέβαλες το πνεύμα από την κόρη της Σιδωνίας· άλλος σήκωσε το κρεβάτι του, ανακτώντας τη δύναμη των παραλυμένων του μελών, και ανορθώνεις τη συγκύπτουσα, και εκδιώκεις δαίμονες. Και τον φλογερό πυρετό της πενθεράς του Πέτρου σταμάτησες με το άγγιγμα του χεριού σου.

«Και άγγιξε το χέρι της, και την άφησε ο πυρετός. Και σηκώθηκε και τους υπηρετούσε.» Εισήλθε στην οικία του Πέτρου για να γευματίσει. Και αφού άγγιξε το χέρι της, όχι μόνο έσβησε τον πυρετό, αλλά απέδωσε και πλήρη υγεία στη γυναίκα, ώστε να επανέλθει η δύναμή της και να μπορέσει να διακονεί.