Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 8:25

Μτ 8, 25 Το να πουν «σώσον» εμπεριέχει έπαινο πίστεως, ενώ το να πουν «απολλύμεθα» αποτελεί σφάλμα ολιγοπιστίας για όσους φοβούνται τον κίνδυνο, μολονότι συνταξιδεύει μαζί τους ο Χριστός. Δεν είναι όμως εντελώς άπιστοι, αλλά ολιγόπιστοι εκείνοι που δεν έδειξαν θάρρος απέναντι στους κινδύνους ενώ βρισκόταν μαζί τους ο Χριστός.

Ματθ. 8, 25-26 Πρόσεξε μαζί με την πίστη την ολιγοπιστία· διότι αφενός πιστεύουν ότι μπορεί να σώσει, αφετέρου ως ολιγόπιστοι λένε το «σώσε μας, χανόμαστε»· διότι δεν ήταν ποτέ δυνατόν να χαθούν, εφόσον βρισκόταν μαζί τους ο Παντοδύναμος.

Διότι τόσο πολύ μας καταφόρτωσε με τις δικές της συμφορές, ώστε να αναφωνούμε εκείνο που ειπώθηκε από τους άγιους μαθητές προς τον Σωτήρα, όταν κινδύνευαν: «Κύριε, σώσε μας, χανόμαστε». Γνωρίζω βέβαια ότι, επειδή διαπρέπετε στη σύνεση, κατέχετε σοφό και συνετό φρόνημα, διατηρώντας ολοζώντανες μέσα σας τις παραινέσεις των αγίων μας Πατέρων και των άριστων διδασκάλων, έτσι ώστε τίποτα να μη μας λείπει, σύμφωνα με τον μακάριο Παροιμιαστή που λέει: «Όλα είναι φανερά σε εκείνους που τα κατανοούν, και ορθά σε αυτούς που βρίσκουν τη γνώση». Επομένως, προς ανθρώπους που γνωρίζουν, θα μιλήσω με θάρρος.

Ο Ιησούς εστάλη για να κηρύξει μετάνοια, εστάλη και ο Ιωνάς. Αλλά ο μεν έφυγε, αγνοώντας αυτό που επρόκειτο να συμβεί, ενώ ο δε προσήλθε εκουσίως για τη μετάνοια της σωτηρίας. Ο Ιωνάς κοιμόταν στο πλοίο και ροχάλιζε ενώ η θάλασσα βρισκόταν σε τρικυμία, ενώ όταν ο Ιησούς κοιμόταν, κατά θεία οικονομία σηκώθηκε η θάλασσα, ώστε να γίνει γνωστή στη συνέχεια η δύναμη Εκείνου που κοιμόταν. Σε εκείνον έλεγαν: «Τι κοιμάσαι τόσο βαριά; Σήκω, επικαλέσου τον Θεό σου, για να μας διασώσει ο Θεός». Εδώ λένε στον Δεσπότη: «Κύριε, σώσε μας». Εκεί είπαν: «Επικαλέσου τον Θεό σου», και εδώ: «Σώσε». Αλλά εκείνος μεν λέει: «Σηκώστε με και ρίξτε με στη θάλασσα, και θα κοπάσει η θάλασσα για εσάς». Εδώ όμως Αυτός επιτίμησε τους ανέμους και τη θάλασσα, και έγινε μεγάλη γαλήνη. Και εκείνος μεν ρίφθηκε στην κοιλιά του κήτους, ενώ Αυτός κατήλθε εκουσίως εκεί όπου βρίσκεται το νοητό κήτος του θανάτου. Κατήλθε δε εκουσίως, για να εξεμέσει ο θάνατος όσους είχε καταπιεί, σύμφωνα με το γεγραμμένο: «Θα τους γλιτώσω από το χέρι του άδη, και θα τους λυτρώσω από το χέρι του θανάτου».

Έτσι λοιπόν, παρατηρώντας κανείς τους μετεωρισμούς της θάλασσας, πώς τα κύματά της υψώνονται κυρτωμένα, και πώς πάλι αυτά καταπίπτοντας συντρίβονται μεταξύ τους, και πώς ούτε μπορούν ούτε τολμούν να υπερβούν το όριο και τον νόμο που τους έχει οριστεί, θα δει και μέσα από αυτά τη δύναμη της μεγαλοπρέπειας του Θεού. Διότι της είπε: «Μέχρις εδώ θα φτάσεις, και μέσα σου θα συντριβούν τα κύματά σου», και της έθεσε όριο, το οποίο δεν θα υπερβεί, ούτε θα επιστρέψει για να καλύψει τη γη. Και με άλλον τρόπο, πέρα από όσα ειπώθηκαν, θα μπορούσε να πει κανείς ότι οι μετεωρισμοί της θάλασσας είναι θαυμαστοί, τότε που οι μαθητές τον πλησίασαν και του είπαν: «Κύριε, σώσε μας, χανόμαστε»· οπότε και την επέπληξε, και έγινε μεγάλη γαλήνη.

Αυτά που προφητικά προαναγγέλθηκαν εκπληρώνονταν ρητά και κατά λέξη· διότι, όταν οι μαθητές του Σωτήρα μας έπλεαν μαζί του, «έγινε», λέει, «μεγάλη ταραχή στη θάλασσα, ώστε το πλοίο να καλύπτεται από τα κύματα. Αυτοί δε προσέπεσαν και του είπαν: Κύριε, σώσε μας, χανόμαστε. Εκείνος δε τους είπε: Γιατί είστε δειλοί, ολιγόπιστοι; Τότε επιτίμησε τους ανέμους και τη θάλασσα, και έγινε μεγάλη γαλήνη». Και ευφράνθηκαν επειδή γαλήνεψαν, και τους οδήγησε στο λιμάνι του θελήματός του. Ας δοξολογούν τον Κύριο για τα ελέη του, και για τα θαυμάσιά του προς τους γιους των ανθρώπων. Ας τον υψώσουν σε σύναξη λαού, και ας τον αινέσουν σε καθέδρα πρεσβυτέρων. Αφού οδηγήθηκαν στο λιμάνι του θελήματός του· για αυτά ο λόγος αναγκαία προστάζει για τέταρτη φορά να δοξολογούν με αυτόν τον τρόπο τον Κύριο, και να διακηρύσσουν με το στόμα τους τα ελέη του· και παραγγέλλει να αναγγέλλουν τα θαυμάσιά του σε όλους τους γιους των ανθρώπων. Μετέτρεψε τους ποταμούς σε έρημο, τις πηγές των υδάτων σε ξηρασία, και την καρποφόρα γη σε άγονη αλμυρίδα εξαιτίας της κακίας εκείνων που κατοικούν σε αυτήν.

Διότι, όπως ακριβώς ένας άριστος γυμναστής, τους προετοίμαζε και για τα δύο, ώστε αφενός να είναι ατρόμητοι απέναντι στα δεινά, και αφετέρου να είναι μετριοπαθείς στις τιμές. Επειδή, για να μην υπερηφανευθούν για το γεγονός ότι, αφού έστειλε μακριά τους άλλους, κράτησε αυτούς, επιτρέπει να δοκιμαστούν από την τρικυμία, κατορθώνοντας με αυτό ακριβώς να τους γυμνάσει ώστε να υπομένουν γενναία τους πειρασμούς. Διότι βέβαια και τα προηγούμενα θαύματα ήταν μεγάλα, αλλά αυτό περιείχε και κάποια διόλου μικρή άσκηση, και αποτελούσε σημείο συγγενικό με εκείνα της Παλαιάς Διαθήκης. Γι' αυτόν τον λόγο παίρνει μαζί του μόνο τους μαθητές. Διότι, όπου μεν γινόταν επίδειξη θαυμάτων, αφήνει να παρευρίσκεται και το πλήθος· όπου όμως επρόκειτο να εγερθούν πειρασμοί και φόβοι, παίρνει μαζί του μόνο αυτούς, τους αθλητές της οικουμένης, τους οποίους έμελλε να γυμνάσει. Και ο μεν Ματθαίος ανέφερε απλώς ότι κοιμόταν, ο δε Λουκάς λέει ότι κοιμόταν πάνω σε προσκέφαλο, δείχνοντας έτσι την απουσία κάθε αλαζονείας και διδάσκοντάς μας εξ αυτού υψηλή φιλοσοφία. Όταν λοιπόν ξέσπασε η τρικυμία και η θάλασσα μαινόταν, τον ξυπνούν λέγοντας: Κύριε, σώσε μας, χανόμαστε.

Αλίμονό μας, διότι εξαιτίας μιας πρόσκαιρης ηδονής κολαζόμαστε αιώνια, εξαιτίας μιας ολιγόχρονης αμέλειας καταποντιζόμαστε στο αιώνιο πυρ, εξαιτίας της μάταιης δόξας εκπέσαμε από τη δόξα του Θεού, εξαιτίας μιας μικρής απόλαυσης στερηθήκαμε την τρυφή του Παραδείσου, εξαιτίας του φθαρτού πλούτου χάσαμε τον πλούτο της Βασιλείας! Στον μάταιο αιώνα εμείς απολαύσαμε, αλλά στον μέλλοντα ευφραίνονται όσοι δεν απόλαυσαν. Τώρα, όσοι νήστεψαν απολαμβάνουν την τρυφή, όσοι αγωνίστηκαν χορεύουν στον επουράνιο νυμφώνα, όσοι σκόρπισαν τον πλούτο τους θερίζουν με αγαλλίαση, όσοι έκλαψαν αγάλλονται αιώνια, όσοι περιφρόνησαν τα επίγεια έλαβαν τα επουράνια· μόνο εμείς οι άθλιοι παραδοθήκαμε επάξια στην κόλαση. Και τώρα κράζουμε, και δεν υπάρχει κανείς να μας ελεήσει· στενάζουμε, και δεν υπάρχει κανείς να μας σώσει. Για να μην πούμε, λοιπόν, και εμείς, μαζί με εκείνους τους άφρονες, τέτοια λόγια στον μέλλοντα αιώνα, ελάτε να προφτάσουμε τον κλέφτη των ψυχών μας· ας τρέξουμε, όσο έχουμε καιρό· ας στενάξουμε, ας μετανοήσουμε, ας ξυπνήσουμε, παρακαλώ, από τον ύπνο της ραθυμίας μας, από το βάρος των αμαρτιών και της αμέλειάς μας· ας υψώσουμε τα χέρια μας προς Εκείνον που μπορεί να μας σώσει, και ας πούμε: Κύριε, σώσε μας, χανόμαστε.

Και προσερχόμενοι οι μαθητές του, τον ξύπνησαν λέγοντας: Κύριε, σώσε μας, χανόμαστε. Και τους λέγει: Γιατί είστε δειλοί, ολιγόπιστοι; Δεν τους ονόμασε άπιστους, αλλά ολιγόπιστους. Διότι από το ότι είπαν, Κύριε, σώσε μας, επιδεικνύουν πίστη, ενώ το Χανόμαστε δεν είναι ίδιον πίστεως. Εφόσον Εκείνος συνέπλεε μαζί τους, δεν έπρεπε να φοβούνται. Παρατήρησε δε ότι, επιπλήττοντάς τους ως δειλούς, δείχνει ότι η δειλία φέρνει τους κινδύνους.