Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 8:6

Και λίγο πιο κάτω, παραθέτοντας τη θυσία του Ιώβ υπέρ των παιδιών του, λέει ότι: «Ο Ιώβ έστελνε και τους καθάριζε, σηκωνόταν νωρίς το πρωί και πρόσφερε για αυτούς θυσίες ανάλογα με τον αριθμό τους», και προσθέτει λέγοντας: Επομένως δεν είναι απορριπτέα από τον Θεό η θυσία υπέρ των άλλων, ούτε επιτρέπει να γίνεται αυτό ανεπίληπτα· τουναντίον το επαινεί, ως κάτι που δεν είναι ανωφελές. Έπειτα πάλι, αφού εξήγησε την ιστορία και το θαύμα στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο σχετικά με τον παραλυτικό και εκείνους που τον κατέβασαν μέσα από τα κεραμίδια, προσθέτει και λέει: Ο Χριστός δεν άφησε χωρίς θαυμασμό την πίστη εκείνων που τον μετέφεραν. Εκείνος δε κέρδισε πλούσια την απαλλαγή από τους πόνους του, και η προερχόμενη από άλλους φιλοθεΐα κατέστησε ευμενή και φίλο του τον Χριστό, ο οποίος τον ελευθέρωσε ταυτόχρονα και από τα αμαρτήματα και από τις ασθένειες. Και πάλι, κάνοντας μνεία για τον εκατόνταρχο που στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο λέει: «Κύριε, ο υπηρέτης μου είναι κατάκοιτος στο σπίτι παράλυτος, και βασανίζεται δεινά»· και του λέει: «Εγώ θα έλθω και θα τον θεραπεύσω», και αποκρινόμενος ο εκατόνταρχος είπε: «Κύριε, δεν είμαι ικανός να εισέλθεις κάτω από τη στέγη μου· αλλά πες μόνο έναν λόγο, και θα ιαθεί ο υπηρέτης μου». Ακούγοντάς το αυτό ο Ιησούς, αναφέρει, θαύμασε και είπε σε αυτούς που τον ακολουθούσαν: «Αλήθεια σας λέω, σε κανέναν δεν βρήκα τόσο μεγάλη πίστη μέσα στον Ισραήλ». Έπειτα λέει προς αυτόν: «Πήγαινε, και ας γίνει σε εσένα όπως πίστεψες». Και ιάθηκε ο υπηρέτης εκείνη την ώρα.

Αλλά, αν κάποιος δυσπιστεί προς αυτό εξαιτίας της υπερβολής του θαύματος, δεν θα μπορούσε ωστόσο να προβάλει εύλογες αμφισβητήσεις σχετικά με την προφητεία, για την οποία η απόδειξη των γεγονότων θα φανεί ισχυρότερη, αν κάποιος αναλογιστεί ότι, ενώ τότε ήταν μόνο ένας Ρωμαίος χιλίαρχος που προσήλθε στον Σωτήρα –ο οποίος μάλιστα επέδειξε απέναντί του μεγαλύτερη και πιο ειλικρινή ομολογία σε σύγκριση με το έθνος των Ιουδαίων–, ο δικός μας Σωτήρας προφητεύει ότι, αντί για έναν, θα είναι πολλοί εκείνοι που στο μέλλον θα προσέλθουν σε αυτόν όμοια με εκείνον, προερχόμενοι τόσο από τις περιοχές της αυγής και της ανατολής όσο και από αυτούς που κατοικούν προς τη δύση του ηλίου, οι οποίοι, μέσω της επίγνωσης και της ομολογίας τους προς αυτόν, πρόκειται να αξιωθούν ίσης τιμής ενώπιον του Θεού με τους προπάτορες των Εβραίων.

Λύση. Από αυτά αποδεικνύεται ότι όχι μόνο ο Κύριος εξέθεσε τους μακαρισμούς για δεύτερη φορά, αλλά και ότι θεράπευσε διαφορετικούς λεπρούς και παραλυτικούς. Διότι αυτούς που αναφέρονται στον Ματθαίο, τους προσφώνησε πριν από την εκλογή των δώδεκα από τους υπολοίπους. Γι' αυτό και τους εξέθεσε πιο γενικά. Μετά από αυτούς, αφού κατέβηκε από το όρος, καθάρισε τον λεπρό, και τον δούλο του εκατόνταρχου, και την πενθερά του Πέτρου. Ο Λουκάς, όμως, αναφέρει ότι μετά την εκλογή των δώδεκα και τη φανέρωση των ονομάτων τους, ο Κύριος Χριστός στάθηκε σε πεδινό τόπο και τους εκφώνησε τους μακαρισμούς. Γι' αυτό και απευθύνεται στο πρόσωπό τους. Ομοίως και καθένας από τους εκατόνταρχους, τόσο αυτός που αναφέρεται στον Ματθαίο, όσο και αυτός στον Λουκά, ήταν διαφορετικό πρόσωπο, αν και ήταν και οι δύο κάτοικοι της Καπερναούμ. Διότι ο μεν ένας παρακαλεί τον Κύριο αυτοπροσώπως, ενώ ο άλλος μέσω των πρεσβυτέρων. Και ο ένας παρακαλεί για δούλους, ενώ ο άλλος για υιό, επειδή στην Αγία Γραφή συνηθίζεται ο υιός να ονομάζεται «παις».

ΟΜΙΛΙΑ ΚΣΤ΄. Όταν δε εισήλθε στην Καπερναούμ, τον πλησίασε ένας εκατόνταρχος, παρακαλώντας τον και λέγοντας: «Κύριε, ο δούλος μου κείτεται στο σπίτι παραλυτικός και βασανίζεται φρικτά». Α΄. Ο μεν λεπρός τον πλησίασε όταν κατέβηκε από το όρος· αυτός δε ο εκατόνταρχος όταν εισήλθε στην Καπερναούμ.

Για ποιον λόγο, λοιπόν, ούτε αυτός ούτε εκείνος ανέβηκαν στο όρος; Όχι από ραθυμία· διότι και των δύο η πίστη ήταν θερμή, αλλά για να μη διακόψουν τη διδασκαλία. Πλησιάζοντας δε, λέγει: Ο δούλος μου βρίσκεται κατάκοιτος στο σπίτι παράλυτος, βασανιζόμενος δεινά. Μερικοί, λοιπόν, λένε ότι, απολογούμενος, ανέφερε και την αιτία για την οποία δεν τον έφερε. Διότι δεν ήταν δυνατόν, λέγει, να μεταφέρει βασταζόμενο σε φορείο έναν παράλυτο που βασανιζόταν και βρισκόταν στις τελευταίες του αναπνοές. Διότι το ότι επρόκειτο να ξεψυχήσει, το αναφέρει ο Λουκάς, λέγοντας ότι επρόκειτο να πεθάνει.

Γι' αυτό, όταν είπε «Ο δούλος μου είναι κατάκοιτος», δεν προσέθεσε το «Πες», φοβούμενος μήπως αποδειχθεί ανάξιος να λάβει τη δωρεά, αλλά ανέφερε μόνο τη συμφορά. Όταν όμως είδε τον Χριστό να προσφέρεται πρόθυμα, ούτε και τότε προέτρεξε, αλλά συνέχισε να παραμένει στη θέση του, διατηρώντας το μέτρο που του άρμοζε.

Όπως λοιπόν στην περίπτωση της Χαναναίας, έτσι και στον εκατόνταρχο· στο σπίτι βρισκόταν κατάκοιτος ο υπηρέτης, χωρίς να γνωρίζει ούτε ο ίδιος τον Χριστό, ούτε ποιος ακριβώς ήταν. Πώς, λοιπόν, επρόκειτο να πιστέψει σε κάποιον που αγνοούσε, και του οποίου καμία πείρα δεν είχε λάβει μέχρι τότε; Αλλά για τούτον εδώ δεν μπορεί να ειπωθεί κάτι τέτοιο· αντίθετα, ο παραλυτικός πίστεψε. Από πού είναι αυτό φανερό; Από τον ίδιο τον τρόπο της προσαγωγής του.

«Διότι ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου ή ποιος έγινε σύμβουλός του;» Αυτός λοιπόν (ο Παύλος) κατέδειξε το ανενδεές του Θεού, ενώ ο Ησαΐας πάλι, ομιλώντας για τον Μονογενή του Θεού, λέει περίπου τα εξής: «Και θα θελήσουν, ακόμη κι αν παραδίδονταν στη φωτιά, διότι παιδί γεννήθηκε για εμάς, Υιός δόθηκε σε εμάς, και το όνομά του καλείται άγγελος της μεγάλης βουλής, θαυμαστός σύμβουλος». Και αν είναι θαυμαστός σύμβουλος, πώς ο Παύλος λέει: «Διότι ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου ή ποιος έγινε σύμβουλός του;» Επειδή ο μεν Παύλος, όπως προείπα, θέλει να παραστήσει το ανενδεές του Πατρός, ενώ ο προφήτης το ομότιμο του Μονογενούς. Γι' αυτό και εδώ δεν είπε, «Ποίησον» (Δημιούργησε), αλλά «Ποιήσωμεν» (Ας δημιουργήσουμε)· διότι το «Ποίησον» αποτελεί προσταγή η οποία απευθύνεται προς δούλο, και τούτο καθίσταται φανερό από το εξής. Προσήλθε κάποτε ένας εκατόνταρχος στον Ιησού και του λέει: «Κύριε, ο υπηρέτης μου είναι κατάκοιτος στο σπίτι παραλυτικός και βασανίζεται δεινά». Τι απάντησε λοιπόν ο Χριστός; «Εγώ θα έλθω και θα τον θεραπεύσω». Ο μεν εκατόνταρχος δεν τόλμησε να φέρει τον ιατρό στο σπίτι του, ο δε κηδεμόνας και φιλάνθρωπος (Ιησούς) υποσχέθηκε από μόνος του να μεταβεί εκεί, προκειμένου να δώσει σε εκείνον την αφορμή και την ευκαιρία να μας επιδείξει τη δική του αρετή. Γνωρίζοντας δηλαδή τα όσα επρόκειτο να πει εκείνος, υποσχέθηκε ότι θα πάει, ώστε να μάθεις την ευλάβεια του ανδρός.

«Και κατέβηκε ο Νεεμάν και βαπτίστηκε στον Ιορδάνη επτά φορές, σύμφωνα με τον λόγο του ανθρώπου του Θεού.» «Βρισκόταν ο Ησαΐας στην αυλή, και ήλθε σε αυτόν λόγος Κυρίου, που του έλεγε: Επίστρεψε και πες στον Εζεκία, τον άρχοντα του λαού: Αυτά λέει ο Κύριος, ο Θεός του Δαβίδ του πατέρα σου: Άκουσα την προσευχή σου και είδα τα δάκρυά σου· ιδού, εγώ θα σε θεραπεύσω· κατά την τρίτη ημέρα θα ανέβεις στον οίκο του Κυρίου, και θα προσθέσω στις ημέρες της ζωής σου δεκαπέντε έτη, και θα γλιτώσω από το χέρι του βασιλιά των Ασσυρίων εσένα και αυτήν την πόλη.» «Όταν αυτός κατέβαινε από το όρος, τον ακολούθησαν πολλά πλήθη. Και ιδού, ένας λεπρός τον πλησίασε και τον προσκυνούσε, λέγοντας: Κύριε, εάν θέλεις, μπορείς να με καθαρίσεις. Και Εκείνος, εκτείνοντας το χέρι Του, τον άγγιξε, λέγοντας: Θέλω, καθαρίσου. Και αμέσως καθαρίστηκε.» «Όταν εισήλθε στην Καπερναούμ, τον πλησίασε ένας εκατόνταρχος, παρακαλώντας τον και λέγοντας: Κύριε, ο υπηρέτης μου έχει καταπέσει στο σπίτι παράλυτος και βασανίζεται φρικτά. Και ο Ιησούς του λέει: Εγώ θα έλθω και θα τον θεραπεύσω. Απαντώντας όμως ο εκατόνταρχος είπε: Κύριε, δεν είμαι άξιος να εισέλθεις κάτω από τη στέγη μου· αλλά πες μόνο έναν λόγο, και θα γιατρευτεί ο υπηρέτης μου. Διότι και εγώ είμαι άνθρωπος υποταγμένος σε εξουσία, έχοντας υπό τις διαταγές μου στρατιώτες, και λέω σε αυτόν: Πήγαινε, και πηγαίνει· και σε άλλον: Έλα, και έρχεται· και στον δούλο μου: Κάνε αυτό, και το κάνει.»

Αυτός δε είναι ο ίδιος με εκείνον που αναφέρεται και στον Λουκά. Και αν ο Λουκάς λέει ότι έστειλε άλλους ως απεσταλμένους προς τον Ιησού, αυτό δεν αποτελεί αντίφαση προς τον Ματθαίο, ο οποίος λέει ότι προσήλθε ο ίδιος αυτοπροσώπως. Διότι είναι φυσικό πρώτα μεν να έστειλε άλλους, έπειτα δε, επειδή ο κίνδυνος επέκειτο, να ήλθε ο ίδιος και να λέει: «Κύριε, ο δούλος μου είναι κατάκοιτος στο σπίτι παραλυτικός και βασανίζεται δεινά. Και του λέει ο Ιησούς: Εγώ θα έλθω και θα τον θεραπεύσω». Δεν έφερε τον δούλο πάνω σε κλίνη, διότι πίστευε ότι μπορεί να τον θεραπεύσει και από μακριά· γι' αυτό, «Και αποκρινόμενος ο εκατόνταρχος είπε: Κύριε, δεν είμαι άξιος να εισέλθεις κάτω από τη στέγη μου, αλλά πες μόνο έναν λόγο, και θα γιατρευτεί ο δούλος μου· διότι και εγώ είμαι άνθρωπος υπό εξουσία, έχοντας υπό τις διαταγές μου στρατιώτες, και λέω σε τούτον, Πήγαινε, και πηγαίνει· και σε άλλον, Έλα, και έρχεται· και στον δούλο μου, Κάνε αυτό, και το κάνει. Όταν δε άκουσε ο Ιησούς, θαύμασε και είπε σε όσους ακολουθούσαν: