Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 9:10

Κεφάλαιο γ'. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Και ιδού, πολλοί τελώνες και αμαρτωλοί ήλθαν και συνέτρωγαν με τον Ιησού και τους μαθητές του. Και βλέποντάς το οι Φαρισαίοι, είπαν στους μαθητές του: Γιατί ο διδάσκαλός σας τρώει μαζί με τους τελώνες και τους αμαρτωλούς; Ο δε Ιησούς, όταν το άκουσε, τους είπε: Δεν έχουν ανάγκη ιατρού οι υγιείς, αλλά οι ασθενείς. Πηγαίνετε, λοιπόν, και μάθετε τι σημαίνει: Έλεος θέλω και όχι θυσία. Διότι δεν ήλθα για να καλέσω δικαίους, αλλά αμαρτωλούς σε μετάνοια.

Ματθ. 9, 9-13. Είναι γεμάτο και αυτό από θεία σημεία, το ότι μόνο με τον λόγο ένας τέτοιος άνθρωπος μεταστράφηκε σε τέτοια αρετή. Καλώντας δε τον Ματθαίο δείχνει ότι, αν και κανείς δεν έρχεται προς Αυτόν «εάν δεν τον ελκύσει ο Πατέρας», ωστόσο μέσω του Χριστού γίνεται η έλξη. Ο Σωτήρας, λοιπόν, χωρίς καμία συστολή κάλεσε έναν τελώνη στη μαθητεία και πήγε στο σπίτι του, στο οποίο δεν υπήρχε κανένα άλλο αγαθό παρά μόνο η μεταστροφή του οικοδεσπότη. Υπήρχε, λοιπόν, πολύ πλήθος τελωνών που συνέτρωγαν με τον Ιησού, και ο Σωτήρας δεν αγανακτεί ούτε εκλαμβάνει ως ύβρη προς το πρόσωπό Του αυτό που συμβαίνει, αλλά ως Δεσπότης της φύσης προσέρχεται στην εστίαση και τρώει και πίνει, αποδεικνύοντας αφενός την αλήθεια του σώματός Του και αφετέρου ευλογώντας την εύκαιρη χρήση των τροφών. Παρευρίσκονταν δε και Φαρισαίοι και γραμματείς, όχι για να μάθουν, αλλά για να περιεργαστούν τα τεκταινόμενα. Βλέπουν τους τελώνες να συντρώγουν και φωνάζουν τους μαθητές και επικρίνουν το γεγονός. Ο Ιησούς το ακούει και τους λέει: Και εσείς έχετε ανάγκη ιατρού· διότι αν δεν νοσούσατε, δεν θα επικρίνατε τη φιλανθρωπία του ιατρού. Μήπως, άραγε, δεν γνωρίζω ότι είναι τελώνες; Ή μήπως αγνοώ τα νοσήματα της ψυχής τους; Γνωρίζω ότι είναι άρρωστοι. Γι' αυτόν τον λόγο ήλθα σε αυτούς, για να θεραπεύσω τις νοσούσες ψυχές τους.

Επειδή όμως γνώριζε τον σκοπό του νόμου, ομολογούσε μεν ότι είναι αμαρτωλός, αλλά φοβόταν να βρίσκεται μαζί με τον άγιο, σύμφωνα με το έθιμο που επικρατούσε πάντοτε μεταξύ των Ιουδαίων. Όταν κάποτε ο Χριστός έφτασε στη χώρα των Γεργεσηνών και στη συνέχεια θεράπευσε εκείνους που δαιμονίζονταν άγρια στα μνήματα, θαύμασαν μεν το θαύμα. Αναφέρει δε ο Ματθαίος ότι: «Ολόκληρη η πόλη βγήκε για να συναντήσει τον Ιησού· και όταν τον είδαν, τον παρακάλεσαν να αναχωρήσει από τα σύνορά τους». Κι όμως, πώς δεν έπρεπε μάλλον να ακολουθήσουν αυτόν που έκανε τη θεραπεία, και να τον παρακαλέσουν να παραμείνει μαζί τους και να γίνει δημιουργός πολλών άλλων θαυμάτων; Αλλά ήταν απόδειξη ευλάβειας εκείνη την εποχή και τρόπος απόδοσης της οφειλόμενης τιμής προς τους αγίους το να αποφεύγουν κάποιοι να τους πλησιάζουν. Όταν ο Ματθαίος κλήθηκε και ακολούθησε τον Χριστό, τον προσκάλεσε έπειτα στο σπίτι του· «Και ιδού», λέει, «πολλοί αμαρτωλοί και τελώνες ήρθαν και κάθισαν στο ίδιο τραπέζι με τον Ιησού και τους μαθητές του».

Ο απόστολος Ματθαίος, ως προς τον προηγούμενο βίο του, δεν προερχόταν από κάποια σεμνή απασχόληση, αλλά από εκείνους που ασχολούνταν με τα τελωνεία και τις πλεονεξίες. Αυτό δεν το δήλωσε κανείς από τους άλλους ευαγγελιστές, ούτε ο συναπόστολός του Ιωάννης, ούτε βέβαια ο Λουκάς, ούτε ο Μάρκος, αλλά ο ίδιος ο Ματθαίος, στηλιτεύοντας τον δικό του βίο και γινόμενος ο ίδιος κατήγορος του εαυτού του. Άκουσε, λοιπόν, πώς ρητώς τον μνημονεύει ονομαστικώς στο ευαγγέλιο που γράφτηκε από τον ίδιο ... με τον εξής τρόπο: «Και περνώντας από εκεί ο Ιησούς, είδε έναν άνθρωπο να κάθεται στο τελωνείο, ονόματι Ματθαίο, και του είπε: ακολούθησέ με. Και εκείνος σηκώθηκε και τον ακολούθησε. Και συνέβη, ενώ αυτός παρακαθόταν σε γεύμα μέσα στην οικία, ιδού, πολλοί τελώνες και αμαρτωλοί ήλθαν και συνέτρωγαν με τον Ιησού και τους μαθητές του». Και πάλι, προχωρώντας στη συνέχεια και απαριθμώντας τον κατάλογο των μαθητών, ο ίδιος προσθέτει στον εαυτό του την προσωνυμία του τελώνη. Λέει, λοιπόν: «Τα ονόματα των δώδεκα αποστόλων είναι τα εξής: πρώτος ο Σίμων ο λεγόμενος Πέτρος, και ο Ανδρέας ο αδελφός του, ο Ιάκωβος του Ζεβεδαίου, και ο Ιωάννης ο αδελφός του, ο Φίλιππος και ο Βαρθολομαίος, ο Θωμάς και ο Ματθαίος ο τελώνης».

«Και συνέβη, ενώ εκείνος παρακαθόταν σε δείπνο στο σπίτι, ιδού, πολλοί τελώνες και αμαρτωλοί κάθονταν μαζί στο τραπέζι με τον Ιησού και τους μαθητές του〉». [ ] Και πάλι, προχωρώντας στη συνέχεια και απαριθμώντας τον κατάλογο των υπολοίπων μαθητών, ο ίδιος προσθέτει στον εαυτό του την ονομασία του τελώνη. 〈Λέει, λοιπόν: «Τα ονόματα των δώδεκα αποστόλων είναι αυτά: πρώτος ο Σίμων ο λεγόμενος Πέτρος και ο Ανδρέας ο αδελφός του, ο Ιάκωβος του Ζεβεδαίου και ο Ιωάννης ο αδελφός του, ο Φίλιππος και ο Βαρθολομαίος, ο Θωμάς και ο Ματθαίος ο τελώνης». Έτσι μεν ο Ματθαίος〉 από υπερβολική ταπεινοφροσύνη 〈φανερώνοντας τη φιλαλήθεια του χαρακτήρα του, αποκαλεί τον εαυτό του τελώνη〉, χωρίς να αποκρύπτει τον προηγούμενο βίο του, και συγκαταλέγει τον εαυτό του ανάμεσα στους αμαρτωλούς, τοποθετώντας τον εαυτό του δεύτερο μετά τον συναπόστολό του.

«Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου, και πήγαινε στο σπίτι σου. Και αφού σηκώθηκε, έφυγε για το σπίτι του. Όταν το είδαν τα πλήθη, θαύμασαν και δόξασαν τον Θεό που έδωσε τέτοια εξουσία στους ανθρώπους.» Τον πρόσταξε να βαστάξει το κρεβάτι, για να μη θεωρηθεί φαντασία το θαύμα, και συγχρόνως για να δουν το σημείο τα πλήθη, τα οποία τον θεωρούσαν μεν απλό άνθρωπο, αλλά ανώτερο από όλους. «Και καθώς περνούσε από εκεί ο Ιησούς, είδε έναν άνθρωπο να κάθεται στο τελωνείο, που ονομαζόταν Ματθαίος, και του λέει: Ακολούθησέ με. Και εκείνος σηκώθηκε και τον ακολούθησε.» Δεν τον κάλεσε μαζί με τον Πέτρο και τον Ιωάννη, αλλά όταν γνώριζε ότι πρόκειται να πειστεί. Διότι έτσι κάλεσε αργότερα και τον Παύλο, όταν ήρθε ο κατάλληλος καιρός. Θαύμασε δε τον ευαγγελιστή, πώς εκθέτει δημοσίως τον δικό του βίο, καίτοι οι άλλοι απέκρυψαν το όνομά του, αποκαλώντας τον Λευί· και είναι έργο Θεού το να τον μεταστρέψει μόνο με τον λόγο. «Και καθώς αυτός βρισκόταν στο τραπέζι μέσα στο σπίτι, ιδού πολλοί τελώνες και αμαρτωλοί ήρθαν και παρακάθονταν μαζί με τον Ιησού και τους μαθητές του· και όταν το είδαν οι Φαρισαίοι, είπαν στους μαθητές του: Γιατί ο δάσκαλός σας τρώει μαζί με τελώνες και αμαρτωλούς;»