Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 9:14

Κεφάλαιο Α'. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Τότε προσέρχονται σε αυτόν οι μαθητές του Ιωάννη, λέγοντας: Γιατί εμείς και οι Φαρισαίοι νηστεύουμε πολύ, ενώ οι μαθητές σου δεν νηστεύουν; Και τους είπε ο Ιησούς: Μήπως μπορούν οι υιοί του νυμφώνα να πενθούν, εφόσον είναι μαζί τους ο νυμφίος; Θα έρθουν όμως ημέρες, όταν θα αφαιρεθεί από αυτούς ο νυμφίος, και τότε θα νηστέψουν εκείνες τις ημέρες· και τα εξής. ΠΡΟΣ ΓΑΛ. Άρα, αδελφοί, δεν είμαστε τέκνα της δούλης, αλλά της ελεύθερης. Στην ελευθερία, λοιπόν, με την οποία ο Χριστός μάς ελευθέρωσε, να στέκεστε σταθεροί, και να μην υποτάσσεστε πάλι σε ζυγό δουλείας.

Ματθ. 9, 14-17 Οι Φαρισαίοι, όμως, επειδή μοιάζουν με ξεσκισμένο ιμάτιο ή με παλιό ασκί, δεν μπορούν να δεχθούν τη νέα διδασκαλία που οδηγεί στην κατάργηση των σωματικών διατάξεων του νόμου. Λέει δε ότι το σχίσιμο γίνεται «χειρότερο», διότι όσοι ακούνε το Ευαγγέλιο και δεν το αποδέχονται, τιμωρούνται περισσότερο από εκείνους που δεν το άκουσαν. Επειδή δε δύο μαθητές του Ιωάννη ρώτησαν τον Κύριο: «Γιατί εμείς και οι Φαρισαίοι νηστεύουμε, ενώ οι δικοί σου μαθητές δεν νηστεύουν;», προς αυτούς μεν είπε την παραβολή του νυμφίου, προς δε τους Φαρισαίους εκείνη για τα ασκιά.

Επειδή, λοιπόν, τους αποστόμωσε από παντού, τόσο με τις Γραφές όσο και με τη λογική ακολουθία των πραγμάτων, και δεν είχαν τίποτα να πουν, καθώς αποδείχθηκαν ένοχοι για τις κατηγορίες που του προσήψαν και αντίθετοι προς τον Νόμο και την Παλαιά Διαθήκη, τον άφησαν και μεταφέρουν πάλι την κατηγορία στους μαθητές. Και ο μεν Λουκάς αναφέρει ότι οι Φαρισαίοι τα είπαν αυτά, ενώ αυτός (ο Ματθαίος) ότι τα είπαν οι μαθητές του Ιωάννη. Είναι όμως πιθανό να τα είπαν και οι δύο. Διότι, έχοντας βρεθεί σε αδιέξοδο, όπως είναι φυσικό, τους παίρνουν μαζί τους, πράγμα που έκαναν αργότερα και με τους Ηρωδιανούς. Επειδή και οι μαθητές του Ιωάννη τον αντιμετώπιζαν πάντοτε με ζηλοτυπία και συζητούσαν μαζί του εχθρικά· μόνο τότε ταπεινώθηκαν, όταν στην αρχή ο Ιωάννης κλείστηκε στη φυλακή. Τότε, λοιπόν, ήλθαν και τα ανήγγειλαν στον Ιησού. Μετά από αυτά, όμως, επέστρεψαν στον προηγούμενο φθόνο τους. Τι λένε, λοιπόν; «Γιατί εμείς και οι Φαρισαίοι νηστεύουμε πολύ, ενώ οι μαθητές σου δεν νηστεύουν;» Αυτό είναι το νόσημα που από παλιά απέκοπτε ο Χριστός, λέγοντας: «Όταν νηστεύεις, άλειψε το κεφάλι σου και νίψε το πρόσωπό σου», επειδή προέβλεπε τα κακά που γεννιούνται από αυτό. Αλλά ούτε και σε αυτούς επιτιμά, ούτε λέει: «Ω, κενόδοξοι και υπερφίαλοι!», αλλά τους μιλάει με κάθε επιείκεια, λέγοντας: «Δεν μπορούν οι υιοί του νυμφώνος να νηστεύουν, όσο είναι μαζί τους ο νυμφίος».

Διότι, όταν βέβαια ο λόγος γινόταν για άλλους, για τους τελώνες εννοώ, προκειμένου να παρηγορήσει την πληγωμένη τους ψυχή, επιτίμησε με μεγαλύτερη σφοδρότητα αυτούς που τους κατέκριναν· όπου όμως χλεύαζαν τον ίδιο και τους μαθητές του, δίνει την απάντηση με απόλυτη επιείκεια. Αυτό δε που λένε, έχει ως εξής: Έστω, λένε, ότι εσύ τα κάνεις αυτά ως ιατρός· γιατί και οι μαθητές, έχοντας εγκαταλείψει τη νηστεία, παρακάθονται σε τέτοια τραπέζια; Έπειτα, για να καταστήσουν βαρύτερη την κατηγορία, τοποθετούν πρώτα τους εαυτούς τους και μετά τους Φαρισαίους, θέλοντας με τη σύγκριση να μεγεθύνουν το παράπτωμα. Διότι, λένε, και εμείς και οι Φαρισαίοι νηστεύουμε πολύ.

Πώς δεν ντράπηκε τον ιουδαϊκό λαό, ενώπιον του οποίου κήρυξε τόσα πολλά; Και τι περισσότερο θα κέρδιζε από αυτό για την απαλλαγή του από τα δεσμά; Διότι δεν είχε φυλακιστεί εξαιτίας του Χριστού, ούτε επειδή διακήρυξε τη δύναμή Του, αλλά εξαιτίας του ελέγχου που άσκησε για τον παράνομο γάμο. Και ποιου ανόητου παιδιού, και ποιου παράφρονα ανθρώπου τη φήμη δεν θα προσέδιδε στον εαυτό του; Τι είναι λοιπόν αυτό που επιδιώκεται; Το ότι βέβαια δεν ταιριάζει στον Ιωάννη να τα αμφισβητεί αυτά, ούτε καν στον οποιονδήποτε τυχαίο, ούτε στον εντελώς ανόητο και παράφρονα, είναι φανερό από όσα ειπώθηκαν· πρέπει λοιπόν στη συνέχεια να δώσουμε τη λύση. Για ποιον λόγο λοιπόν έστειλε να Τον ρωτήσουν; Οι μαθητές του Ιωάννη απομακρύνονταν από τον Ιησού· και αυτό βεβαίως είναι φανερό σε όλους· και έτρεφαν πάντοτε αισθήματα ζηλοτυπίας προς Αυτόν. Και αυτό είναι φανερό από όσα έλεγαν προς τον Δάσκαλό τους: «Αυτός», έλεγαν, «που ήταν μαζί σου πέραν του Ιορδάνη, για τον οποίο εσύ έχεις μαρτυρήσει, ιδού, αυτός βαπτίζει και όλοι πηγαίνουν προς αυτόν»· και πάλι: «Έγινε φιλονικία μεταξύ των μαθητών του Ιωάννη και των Ιουδαίων σχετικά με τον καθαρισμό»· και αφού Τον πλησίασαν πάλι, έλεγαν: «Γιατί εμείς και οι Φαρισαίοι νηστεύουμε πολύ, ενώ οι μαθητές σου δεν νηστεύουν;»

Ματθ. 9, 14—17 Το «κανείς δεν βάζει μπάλωμα από άγναφο ύφασμα» είναι λογικό να θεωρήσουμε ότι δεν ειπώθηκε για τους μαθητές, αλλά για αυτούς ακριβώς που έκαναν την ερώτηση, σαν να έλεγε: δεν διατυπώσατε σωστά την ερώτηση· διότι, ακόμα κι αν δεν μπορέσατε να σκεφτείτε τίποτα υψηλότερο, οφείλατε τουλάχιστον να θυμάστε τη φωνή του δασκάλου σας που με ανακηρύσσει «νυμφίο», και να μην απαιτείτε νηστεία από εκείνους που ζουν μαζί με τον νυμφίο. Εάν όμως είχατε τη διάνοιά σας καταρτισμένη με τη χάρη, θα σας έλεγα την πιο ακριβή αιτία για το ότι αυτοί δεν χρειάζονται νηστεία: ότι εκείνοι με τους οποίους ο Θεός βρίσκεται συνεχώς ως άνθρωπος, συνυπάρχοντας και συναναστρεφόμενος, ρυθμίζοντας τα ήθη και αγιάζοντας τις διάνοιες, αυτοί δεν έχουν ανάγκη από νηστείες. Εξάλλου, δεν τους καλεί ακόμη ο καιρός να ριχτούν στους αγώνες και στα αθλήματα υπέρ εμού· εάν όμως «απομακρυνθεί από αυτούς» και δεν βρίσκεται πλέον μαζί τους σωματικά ο Δεσπότης, αλλά φτάσει και ο καιρός των αγώνων, τότε θα αφοσιωθούν και σε νηστείες και σε άλλες ταλαιπωρίες χάριν του κηρύγματος. Και αυτά θα σας τα έλεγα, εάν μπορούσατε να ακούσετε τελειότερα πράγματα, αλλά δεν τα λέω, επειδή υποτάσσεστε ακόμη στις σκιές και στις παλαιές νομοθεσίες, και δεν μπορείτε ακόμη να κατανοήσετε την καινότητα της χάριτος και το μυστήριο της παρουσίας μου.

«Πηγαίνετε και μάθετε τι σημαίνει: Έλεος θέλω και όχι θυσία. Διότι δεν ήλθα για να καλέσω δικαίους, αλλά αμαρτωλούς σε μετάνοια.» Δεν ήλθα, λέει, τώρα ως κριτής, αλλά ως ιατρός, γι' αυτό και ανέχομαι τη δυσοσμία. Τους ελέγχει δε και ως αμαθείς, λέγοντας: «Πηγαίνετε να μάθετε», δηλαδή, επειδή μέχρι τώρα δεν μάθατε, πηγαίνετε έστω από τώρα να μάθετε ότι ο Θεός προτιμά το έλεος προς τους αμαρτωλούς περισσότερο από τις θυσίες. Το δε «Δεν ήλθα να καλέσω δικαίους», το λέει ειρωνευόμενος, εννοώντας εσάς που δικαιώνετε τους εαυτούς σας, αφού κανένας από τους ανθρώπους δεν είναι δίκαιος. Ήλθα λοιπόν να καλέσω αμαρτωλούς, όχι για να παραμείνουν αμαρτωλοί, αλλά για να μετανοήσουν. «Τότε προσέρχονται σε αυτόν οι μαθητές του Ιωάννη και λένε: Γιατί εμείς και οι Φαρισαίοι νηστεύουμε πολύ, ενώ οι μαθητές σου δεν νηστεύουν;» Οι μαθητές του Ιωάννη, φθονώντας τη δόξα του Χριστού, τον κατηγορούν επειδή δεν νηστεύει. Διότι απορούσαν ίσως, πώς χωρίς άσκηση νικά τα πάθη, πράγμα που ο Ιωάννης δεν μπόρεσε να κατορθώσει. Διότι αγνοούσαν ότι ο μεν Ιωάννης ήταν απλός άνθρωπος, και δίκαιος λόγω της αρετής του, ενώ ο Χριστός είναι η ίδια η αρετή, ως Θεός. «Είπε λοιπόν σε αυτούς ο Ιησούς: Μήπως μπορούν οι υιοί του νυμφώνα να πενθούν, εφόσον είναι μαζί τους ο νυμφίος; Θα έλθουν όμως ημέρες όταν θα παρθεί από αυτούς ο νυμφίος, και τότε θα νηστεύσουν.» Της χαράς, λέει, είναι ο παρών καιρός, ενόσω είμαι μαζί με τους μαθητές.