Πατερικὲς ἀναφορὲς ἀνὰ βιβλικὸ ἐδάφιο
9 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας
ἔλεγε γὰρ ἐν ἑαυτῇ, ἐὰν μόνον ἅψωμαι τοῦ ἱματίου αὐτοῦ, σωθήσομαι.Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου
1–9 από 9
Mt 9, 20—22 Τῆς 〈αἱμορροούσης〉 αἰσθόμενος ὁ Χριστὸς οὐκ ἀπηξίωσεν αὐτήν, ἀλλ᾽ ἐθεράπευσε καὶ 〈θυγατέρα〉 ἐκάλεσεν ὡς πιστήν, ἅμα δὲ καὶ δεικνύων, ὅτι οὐκ ἔστι παρὰ τῷ θεῷ ἀκάθαρτος ὁ ἔχων νόσον ἀκούσιον.
Μτ 9, 20-22 Ο Χριστός, αντιλαμβανόμενος την 〈αιμορροούσα〉, δεν την απαξίωσε, αλλά τη θεράπευσε και την αποκάλεσε 〈θυγατέρα〉 ως πιστή, δείχνοντας συγχρόνως ότι για τον Θεό δεν είναι ακάθαρτος όποιος πάσχει από ακούσια ασθένεια.
Λεπτομέρειες
Mt 9, 20—22 Δείκνυσιν, ὅτι παρὰ θεῷ οὐδεὶς ἔχων ἀκούσιον νόσον ἀκάθαρτος. διὸ καὶ προσκαλεῖται τὴν 〈αἱμορροοῦσαν〉 ὁ κύριος, ἵνα τὸν τυπικὸν νόμον εἰς πνευματικὴν μεταγάγῃ θεωρίαν.
Μτ 9, 20—22 Δείχνει ότι ενώπιον του Θεού κανείς που πάσχει από ακούσια ασθένεια δεν είναι ακάθαρτος. Γι' αυτό και ο Κύριος προσκαλεί την αιμορροούσα, για να μεταγάγει τον τυπικό νόμο σε πνευματική θεωρία.
Λεπτομέρειες
Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ τῆσδε τῆς πόλεως εἰς μνήμην ἐλήλυθα, οὐκ ἄξιον ἡγοῦμαι παρελθεῖν διήγησιν καὶ τοῖς μεθ᾽ ἡμᾶς μνημονεύεσθαι ἀξίαν. τὴν γὰρ αἱμορροοῦσαν, ἣν ἐκ τῶν ἱερῶν εὐαγγελίων πρὸς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν τοῦ πάθους ἀπαλλαγὴν εὕρασθαι μεμαθήκαμεν, ἐνθένδε ἔλεγον ὁρμᾶσθαι τόν τε οἶκον αὐτῆς ἐπὶ τῆς πόλεως δείκνυσθαι καὶ τῆς ὑπὸ τοῦ σωτῆρος εἰς αὐτὴν εὐεργεσίας θαυμαστὰ τρόπαια παραμένειν. ἑστάναι γὰρ ἐφ᾽ ὑψηλοῦ λίθου πρὸς μὲν ταῖς πύλαις τοῦ αὐτῆς οἴκου γυναικὸς ἐκτύπωμα χάλκεον, ἐπὶ γόνυ κεκλιμένον καὶ τεταμέναις ἐπὶ τὸ πρόσθεν ταῖς χερσὶν ἱκετευούσῃ ἐοικός, τούτου δὲ ἄντικρυς ἄλλο τῆς αὐτῆς ὕλης, ἀνδρὸς ὄρθιον σχῆμα, διπλοΐδα κοσμίως περιβεβλημένον καὶ τὴν χεῖρα τῇ γυναικὶ προτεῖνον, οὗ παρὰ τοῖς ποσὶν ἐπὶ τῆς στήλης αὐτῆς ξένον τι βοτάνης εἶδος φύειν, ὃ μέχρι τοῦ κρασπέδου τῆς τοῦ χαλκοῦ διπλοΐδος ἀνιόν, ἀλεξιφάρμακόν τι παντοίων νοσημάτων τυγχάνειν. τοῦτον τὸν ἀνδριάντα εἰκόνα τοῦ Ἰησοῦ φέρειν ἔλεγον, ἔμενεν δὲ καὶ εἰς ἡμᾶς, ὡς καὶ ὄψει παραλαβεῖν ἐπιδημήσαντας αὐτοὺς τῇ πόλει.
Αλλά, επειδή ήλθε στη μνήμη μου αυτή η πόλη, δεν θεωρώ σωστό να παραλείψω μια διήγηση η οποία αξίζει να μνημονεύεται και από τους μεταγενέστερους. Διότι την αιμορροούσα, η οποία, όπως έχουμε μάθει από τα ιερά Ευαγγέλια, βρήκε από τον Σωτήρα μας την απαλλαγή από την ασθένειά της, έλεγαν ότι καταγόταν από εδώ, ότι το σπίτι της επιδεικνύεται στην πόλη και ότι διατηρούνται θαυμαστά τρόπαια της ευεργεσίας που έλαβε από τον Σωτήρα. Συγκεκριμένα, στεκόταν πάνω σε υψηλό λίθο, κοντά στις πύλες του σπιτιού της, ένα χάλκινο άγαλμα γυναίκας, γονατισμένης, η οποία, με τα χέρια εκτεταμένα προς τα εμπρός, έμοιαζε με ικέτιδα· και απέναντι από αυτό βρισκόταν ένα άλλο άγαλμα, από το ίδιο υλικό, που απεικόνιζε την όρθια μορφή ενός άνδρα, τυλιγμένου ευπρεπώς με διπλοΐδα και ο οποίος άπλωνε το χέρι του στη γυναίκα. Στα πόδια του, πάνω στην ίδια τη στήλη, φύτρωνε ένα παράξενο είδος βοτάνου, το οποίο, ανεβαίνοντας μέχρι το κράσπεδο της χάλκινης διπλοΐδας, αποτελούσε αλεξιφάρμακο για κάθε είδους νοσήματα. Έλεγαν ότι αυτός ο ανδριάντας έφερε τη μορφή του Ιησού, και μάλιστα διασώζονταν μέχρι την εποχή μας, ώστε τον είδαμε και οι ίδιοι με τα μάτια μας όταν επισκεφθήκαμε την πόλη.
Λεπτομέρειες
Ἀλλ᾽ οὐκ ἐνίκησε τὴν πίστιν τὸ πάθος· εὐθὺς γὰρ ἐπὶ τὸν Σωτῆρα χωρεῖ ὁ Ἰάειρος, καὶ παρακαλεῖ φθάσαι τὸ δωμάτιον. Προφθάνει δὲ τὸν καλοῦντα τῇ προθυμίᾳ ὁ Κύριος· Ἐγερθεὶς γὰρ, ἠκολούθησεν αὐτῷ. Ἀλλ᾽ ὅρα, πιστὲ, οἵα παρὰ γυναικὸς δικαία καινοτομεῖται βία, οἵα σοφὴ οἰκονομεῖται κλοπὴ, οἵα παρὰ θήλεος ἐπινοεῖται ἀκίνδυνος ἁρπαγή· δεῖ γὰρ αὐτῷ πρὸς τὴν κίνησιν ἐπειγομένῳ καὶ τὴν ὁδὸν ἐκείνην ἀνύειν συντόμως. Γυνὴ, φησὶν, αἱμοῤῥοοῦσα δέκα δύο ἔτη, προσελθοῦσα ὄπισθεν ἥψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· ἔλεγε γὰρ ἐν ἑαυτῇ, ὅτι Ἐὰν μόνον ἅψωμαι, σωθήσομαι.
Αλλά η οδύνη δεν νίκησε την πίστη· διότι αμέσως ο Ιάειρος κατευθύνεται προς τον Σωτήρα και τον παρακαλεί να προσέλθει στο δωμάτιο. Ο Κύριος όμως προλαβαίνει με την προθυμία του εκείνον που τον καλεί· διότι, αφού σηκώθηκε, τον ακολούθησε. Αλλά πρόσεξε, πιστέ, τι είδους δίκαιη βία καινοτομείται από μια γυναίκα, τι είδους σοφή κλοπή μεθοδεύεται, τι είδους ακίνδυνη αρπαγή επινοείται από ένα θηλυκό· διότι, ενώ αυτός επειγόταν να μεταβεί και έπρεπε να διανύσει εκείνη τη διαδρομή με συντομία, λέγει: «Μία γυναίκα που αιμορραγούσε επί δώδεκα έτη, αφού προσήλθε από πίσω, άγγιξε το κράσπεδο του ενδύματός του· διότι έλεγε μέσα της ότι: Εάν μόνο το αγγίξω, θα σωθώ».
Λεπτομέρειες
Ἔλεγε γὰρ ἐν ἑαυτῇ, ὅτι Μόνον ἐὰν ἅψωμαι τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ, σωθήσομαι. Ὢ κλοπῆς πίστιν κτησαμένης μητέρα! ὢ κλοπῆς, ἣν αὐτὸς ἐπῄνεσεν ὁ τὰς κλοπὰς τιμωρούμενος! ὢ κλοπῆς τὸν κλαπέντα τερπούσης! ὢ σύλων στεφανουμένων ἐκ δικαστοῦ!
Διότι έλεγε μέσα της: «Εάν μόνο αγγίξω το κράσπεδο του ιματίου του, θα σωθώ». Ω κλοπή, που απέκτησε ως μητέρα της την πίστη! Ω κλοπή, την οποία επαίνεσε αυτός ο ίδιος που τιμωρεί τις κλοπές! Ω κλοπή, που ευφραίνει αυτόν που κλάπηκε! Ω κλοπιμαία, που στεφανώνονται από τον δικαστή!
Λεπτομέρειες
Καὶ ἰδοὺ, φησὶ, γυνὴ ἐν ῥύσει αἵματος δώδεκα ἔτη ἔχουσα, προσῆλθεν ὄπισθεν, καὶ ἥψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ. Ἔλεγε γὰρ ἐν ἑαυτῇ· Ἐὰν μόνον ἅψωμαι τοῦ ἱματίου αὐτοῦ, σωθήσομαι. Τίνος ἕνεκεν οὐ μετὰ παῤῥησίας αὐτῷ προσῆλθεν; ᾘσχύνετο διὰ τὸ πάθος, ἀκάθαρτος εἶναι νομίζουσα. Εἰ γὰρ ἡ ἐν καταμηνίοις οὖσα οὐκ ἐδόκει εἶναι καθαρὰ, πολλῷ μᾶλλον ἡ τοιαύτην νοσοῦσα νόσον τοῦτο ἂν ἐνόμισε· καὶ γὰρ πολλὴ παρὰ τῷ νόμῳ ἀκαθαρσία ἐνομίζετο εἶναι τὸ πάθος. Διὰ τοῦτο λανθάνει καὶ κρύπτεται.
«Και ιδού», λέγει, «μια γυναίκα που έπασχε από αιμορραγία επί δώδεκα έτη, τον πλησίασε από πίσω και άγγιξε το κράσπεδο του ενδύματός του. Διότι έλεγε μέσα της: Εάν μόνο αγγίξω το ένδυμά του, θα σωθώ». Για ποιον λόγο δεν τον πλησίασε με παρρησία; Ντρεπόταν εξαιτίας της παθήσεως, νομίζοντας ότι είναι ακάθαρτη. Διότι, εάν εκείνη που βρισκόταν σε έμμηνο ρύση δεν εθεωρείτο καθαρή, πολύ περισσότερο θα νόμιζε κάτι τέτοιο εκείνη που έπασχε από μια τέτοια ασθένεια· άλλωστε, σύμφωνα με τον Νόμο, η πάθηση αυτή εθεωρείτο μεγάλη ακαθαρσία. Γι' αυτόν τον λόγο περνά απαρατήρητη και κρύβεται.
Λεπτομέρειες
Καὶ εἰς τὴν οἰκίαν μὲν αὐτὸν καλέσαι οὐκ ἐτόλμησε, καίτοιγε εὔπορος οὖσα· ἀλλ᾽ οὔτε δημοσίᾳ προσῆλθε, λάθρα δὲ μετὰ πίστεως τῶν ἱματίων ἥψατο. Οὐδὲ γὰρ ἀμφέβαλεν, οὐδὲ εἶπεν ἐν ἑαυτῇ· Ἆρα ἀπαλλαγήσομαι τοῦ νοσήματος; ἆρα οὐκ ἀπαλλαγήσομαι; ἀλλὰ θαῤῥήσασα περὶ τῆς ὑγιείας οὕτω προσῆλθεν. Ἔλεγε γὰρ, φησὶν, ἐν ἑαυτῇ· Ἐὰν μόνον ἅψωμαι τοῦ ἱματίου αὐτοῦ, σωθήσομαι. Καὶ γὰρ εἶδεν ἐκ ποίας ἐξῆλθεν οἰκίας, τῆς τῶν τελωνῶν, καὶ τίνες ἦσαν οἱ ἑπόμενοι, ἁμαρτωλοὶ καὶ τελῶναι· καὶ ταῦτα πάντα εὐέλπιδα αὐτὴν ἐποίησε. Τί οὖν ὁ Χριστός; Οὐκ ἀφῆκεν αὐτὴν λαθεῖν, ἀλλ᾽ εἰς μέσον ἄγει καὶ δήλην καθίστησι, πολλῶν ἕνεκεν.
Και δεν τόλμησε βέβαια να τον καλέσει στην οικία της, μολονότι ήταν εύπορη· αλλά ούτε και δημόσια τον πλησίασε, παρά κρυφά, με πίστη, άγγιξε τα ενδύματά του. Διότι ούτε αμφέβαλε ούτε είπε μέσα της: «Άραγε θα απαλλαγώ από το νόσημα; Άραγε δεν θα απαλλαγώ;», αλλά έχοντας βεβαιότητα για τη θεραπεία της, έτσι τον πλησίασε. Διότι έλεγε μέσα της, αναφέρει η Γραφή: «Εάν μόνο αγγίξω το ένδυμά του, θα σωθώ». Επειδή είδε από ποια οικία είχε εξέλθει, από αυτήν των τελωνών, και ποιοι ήταν αυτοί που τον ακολουθούσαν, αμαρτωλοί και τελώνες· και όλα αυτά της έδωσαν ελπίδες. Τι έπραξε λοιπόν ο Χριστός; Δεν την άφησε να παραμείνει στην αφάνεια, αλλά τη φέρνει στο μέσον και την καθιστά φανερή, για πολλούς λόγους.
Λεπτομέρειες
Ἅπαντες ἁπανταχοῦ πάντας εὐεργετοῦντες οὐ παύονται· κόνιν ἀθάνατον ἐν τάφοις καταλελοίπασι, νῦν μὲν θεραπευταὶ, μετ᾽ ὀλίγον δὲ δικασταὶ τοῦ κόσμου προκαθήμενοι. Τούτῳ προσπελάσας χωλὸς, ἀρτίπους ἀνέλυσεν· ἐκείνῳ συντυχὼν παράλυτος, κλινοφορεῖν ἐκελεύετο· ἄλλος ἐκάλει νεκροὺς, καὶ τούτους εἶχεν εὐθὺς ὑπακούοντας· ἑτέρου καὶ σκιὰ μόνη τὰς νόσους ἐδίωκεν· ἄλλου τὴν ἐπίκλησιν οἱ δαίμονες ἔφριττον, καὶ τὰ σουδάρια τούτων ἀπέσταζον ἴασιν. Μαθηταὶ γὰρ ὑπῆρχον ἐκείνου, οὗπερ τὸ κράσπεδον κλαπὲν τῆς αἱμοῤῥοούσης ἁφῇ τὴν ἐρυθρὰν τῶν αἱμάτων ἀπεξήρανε θάλασσαν. Ἀλλ᾽ ἐγὼ πρὸς τοὺς κορυφαίους τῶν ἀποστόλων ἐπάνειμι τῷ λόγῳ, καὶ τῆς προφητικῆς ἐκείνης ἐπιμέμνημαι φωνῆς· Ἰδοὺ δὴ τί καλὸν, ἢ τί τερπνὸν, ἀλλ᾽ ἢ τὸ κατοικεῖν τοὺς ἀδελφοὺς ἐπὶ τὸ αὐτό;
Όλοι αυτοί, παντού, δεν παύουν να ευεργετούν τους πάντες· άφησαν στους τάφους τους αθάνατη σκόνη, όντας τώρα μεν θεραπευτές, ενώ μετά από λίγο θα προκαθήσουν ως κριτές του κόσμου. Ένας χωλός που πλησίασε τον έναν, αναχώρησε αρτιμελής· ένας παράλυτος που συνάντησε τον άλλον, διατάχθηκε να σηκώσει το κρεβάτι του· άλλος καλούσε νεκρούς, και αμέσως αυτοί τον υπάκουαν· κάποιου άλλου και μόνο η σκιά έδιωχνε τις νόσους· την επίκληση κάποιου άλλου έφριτταν οι δαίμονες, και τα σουδάριά τους έσταζαν ίαση. Διότι υπήρξαν μαθητές Εκείνου, του οποίου το κράσπεδο, όταν αποσπάστηκε η χάρη του κρυφά με το άγγιγμα της αιμορροούσας, αποξέρανε την ερυθρά θάλασσα των αιμάτων της. Αλλά εγώ επανέρχομαι με τον λόγο μου στους κορυφαίους των Αποστόλων, και φέρνω στη μνήμη μου εκείνη την προφητική φωνή: Ιδού λοιπόν, τι είναι καλό ή τι είναι τερπνό, παρά το να κατοικούν οι αδελφοί μαζί;
Λεπτομέρειες
Ταῦτα δὲ ἔλεγε, διδάσκων καὶ τοὺς μαθητάς, ἵνα καὶ αὐτοί, ὅταν μαθητεύωσι τὴν οἰκουμένην, συγκαταβαίνωσι. Ῥάκος οὖν ἄγναφον ἡ νηστεία, καὶ οἶνος νέος· ἱμάτιον δὲ παλαιὸν καὶ ἀσκοί, ἡ ἀσθένεια τῶν μαθητῶν. «Ταῦτα αὑτοῦ λαλοῦντος αὐτοῖς, ἰδοὺ ἅρχων τις προσεκύνει αὐτῷ, λέγων· Ἡ θυγάτηρ μου ἄρτι ἐτελεύτησεν, ἀλλὰ ἐλθὼν ἐπίθες τὴν χεῖρά σου ἐπ’ αὐτήν, καὶ ζήσεται· καὶ ἐγερθεὶς ὁ Ἰησοῦς ἠκολούθησεν αὐτῷ, καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ.» Φαίνεται πίστιν ἔχων οὗτος, εἰ καὶ μὴ μεγάλην· παρακαλεῖ γὰρ τὸν Ἰησοῦν, οὐχὶ λόγῳ μόνῳ εἰπεῖν, ἀλλὰ καὶ ἐλθεῖν, καὶ τὴν χεῖρα ἐπιθεῖναι. Τετελευτηκέναι δὲ λέγει τὴν θυγατέρα, καίτοι τοῦ Λουκᾶ λέγοντος ὡς οὔπω τετελεύτηκεν, ἢ ὡς στοχαζόμενος, διὰ τὸ ἐν ἐσχάταις ἀναπνοαῖς αὐτὴν ἀφεῖναι, ἢ αὐξάνων τὴν συμφοράν, ὡς εἰς ἔλεον ἑλκύσαι τὸν Χριστόν. «Καὶ ἰδοὺ γυνὴ αἱμοῤῥοοῦσα δώδεκα ἕτη, προσελθοῦσα ὄπισθεν, ἥψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ. Ἔλεγε γὰρ ἐν ἑαυτῇ· Ἐὰν μόνον ἅψωμαι τοῦ ἱματίου αὐτοῦ, σωθήσομαι. Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐπιστραφεὶς καὶ ἰδὼν αὐτήν, εἶπε· Θάρσει, θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε. Καὶ ἐσώθη ἡ γυνὴ ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης.» Ἀκάθαρτος οὖσα διὰ τὸ πάθος, οὐ προσῆλθε φανερῶς ἡ γυνή, εὐλαβουμένη μήπως κωλυθῇ· εἰ καὶ ἐνόμισε δὲ λανθάνειν, πλὴν ἤλπισεν ὑγείας τυχεῖν, εἰ μόνον τοῦ ἄκρου τοῦ ἱματίου ἅψεται.
Αυτά δε τα έλεγε, διδάσκοντας και τους μαθητές, ώστε και αυτοί, όταν θα διδάσκουν την οικουμένη, να συγκαταβαίνουν. Νέο μπάλωμα, λοιπόν, είναι η νηστεία, και νέος οίνος· παλιό δε ιμάτιο και ασκοί, η αδυναμία των μαθητών. «Καθώς αυτός τους τα έλεγε αυτά, ιδού, κάποιος άρχοντας τον προσκυνούσε, λέγοντας: Η κόρη μου μόλις πέθανε· αλλά, αφού έρθεις, βάλε το χέρι σου πάνω της, και θα ζήσει· και ο Ιησούς, αφού σηκώθηκε, τον ακολούθησε, καθώς και οι μαθητές του.» Αυτός φαίνεται να έχει πίστη, αν και όχι μεγάλη· διότι παρακαλεί τον Ιησού, όχι μόνο να το πει με λόγο, αλλά και να έρθει, και να επιθέσει το χέρι του. Και λέει ότι έχει πεθάνει η κόρη του, καίτοι ο Λουκάς αναφέρει ότι δεν είχε πεθάνει ακόμη, είτε επειδή το συμπεραίνει, επειδή την άφησε στις τελευταίες της αναπνοές, είτε επειδή μεγαλοποιεί τη συμφορά, ώστε να ελκύσει τον Χριστό σε έλεος. «Και ιδού, μια γυναίκα που αιμορραγούσε δώδεκα χρόνια, αφού τον πλησίασε από πίσω, άγγιξε το κράσπεδο του ιματίου του. Διότι έλεγε μέσα της: Αν μόνο αγγίξω το ιμάτιό του, θα σωθώ. Ο δε Ιησούς, αφού στράφηκε και την είδε, είπε: Έχε θάρρος, κόρη μου, η πίστη σου σε έσωσε. Και σώθηκε η γυναίκα από εκείνη την ώρα.» Επειδή ήταν ακάθαρτη εξαιτίας της πάθησης, δεν πλησίασε φανερά η γυναίκα, διότι φοβόταν μήπως εμποδιστεί· και αν και νόμιζε ότι θα μείνει απαρατήρητη, όμως ήλπισε να βρει την υγεία της, αν μόνο άγγιζε την άκρη του ιματίου.
Λεπτομέρειες