Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 9:35

Θαυμάζει λοιπόν βαθύτατα ο Προφήτης, και λέγει χαρακτηριστικά: Η γη που παλαιά είχε πολλούς ποταμούς και αφθονότατη χορηγία των θείων ναμάτων, θα γίνει διψασμένη και άνυδρη. Επειδή όμως, λέγει, ω Δέσποτα, σε είδαν οι λαοί να εμφανίζεσαι νοητώς, δηλαδή εκείνοι από τα έθνη που κατανόησαν το μυστήριό σου, συνέλαβαν αμέσως με ωδίνες το αγαθό και έγιναν καρποφόροι. Θα ταίριαζε μάλιστα σε αυτούς να λέγουν: «Εξαιτίας του φόβου σου, Κύριε, συλλάβαμε στη γαστέρα και δοκιμάσαμε ωδίνες και γεννήσαμε. Πνεύμα σωτηρίας σου φέραμε πάνω στη γη.» Διότι εκείνοι που αναγνώρισαν ως Σωτήρα και Λυτρωτή τον Εμμανουήλ, κυοφορούν με ωδίνες τον θείο φόβο, και κάθε κύημα του νου τους θα είναι καρπός αρετής, και η προσπάθειά τους θα καταλήξει σε πνεύμα σωτηρίας. Επομένως, θα σε δουν και θα κυοφορήσουν με ωδίνες οι λαοί, πίνοντας το δικό σου νάμα και όντας μεθυσμένοι πνευματικά με τα ευαγγελικά νάματα. Διότι προσέρχονταν με προθυμία σε αυτόν που έλεγε: «Εάν κάποιος διψά, ας έλθει προς εμένα και ας πίνει». Διότι ήσουν, λέγει, τόσο πλουσιόδωρος και αγαθός, ώστε ακόμη και κατά τις οδοιπορίες σου να σκορπάς ύδατα, δηλαδή τον ζωοποιό λόγο της ευαγγελικής διδασκαλίας. Όπως μάλιστα λέγει ο Ματθαίος: «Περιόδευε ο Ιησούς όλες τις πόλεις και τα χωριά, διδάσκοντας στις συναγωγές τους και κηρύσσοντας το ευαγγέλιο της βασιλείας, και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε αδυναμία μεταξύ του λαού». Αυτό νομίζω ότι σημαίνει το «σκορπίζοντας ύδατα κατά την πορεία του».

Διότι, επειδή η τέχνη έμελλε κάποτε να συγκροτηθεί από την ανθρώπινη εμπειρία, για τον λόγο αυτό προϋπήρχαν και τα φάρμακα. Όμως, δεν θα έπρεπε να εναποθέτουμε σε αυτά την ελπίδα της θεραπείας, αλλά στον αληθινό μας Σωτήρα και Ιατρό, τον Ιησού Χριστό. Αυτά δε τα λέω για εκείνους που κατορθώνουν τον σκοπό της εγκράτειας μέσα σε κοινόβια ή σε πόλεις, διότι δεν μπορούν, εξαιτίας των περιστάσεων που συμβαίνουν, να έχουν αδιάκοπη την ενέργεια της πίστεως μέσω της αγάπης, και επιπλέον για να μην πέφτουν στην κενοδοξία και στον πειρασμό του διαβόλου. Από αυτούς, μάλιστα, κάποιοι διατείνονται ενώπιον πολλών ότι δεν χρειάζονται γιατρούς. Εάν όμως κάποιος κατορθώνει τον αναχωρητικό βίο σε ερημικούς τόπους, μαζί με δύο ή τρεις ομότροπους αδελφούς, ας παραδίδει τον εαυτό του με πίστη μόνο στον Κύριο, ο οποίος θεραπεύει κάθε μας νόσο και κάθε αδυναμία, σε όποιες ασθένειες κι αν περιπέσει. Διότι έχει ως ικανή παρηγοριά για τις νόσους του, μετά τον Κύριο, την ίδια την έρημο. Γι' αυτό, ένας τέτοιος άνθρωπος ποτέ δεν στερείται την ενέργεια της πίστεως, επειδή μάλιστα δεν βρίσκει καν πού να επιδείξει την αρετή που πηγάζει από την υπομονή, χρησιμοποιώντας την έρημο ως καλό παραπέτασμα· διότι για τον λόγο αυτό ο Κύριος εγκαθιστά τους μονότροπους σε οίκο. {νδ΄.}

Πράγματι, πρόκειται για μανία, πράγματι για μεγάλο έρωτα. Τι λες; καταφρονείς τον ουρανό; Ναι, απαντά· διότι αγαπώ αυτούς που με αδίκησαν. Ζητάς να εξαλειφθείς; Και τι να κάνω, λέει· διότι είναι έρωτας. Τι συνέβη όμως μετά από αυτά; Άκουσε τι λέει αλλού η Γραφή: «Και κακουχήθηκε ο Μωυσής εξαιτίας τους». Πόσες φορές τον ύβρισαν; πόσες φορές απέρριψαν τον ίδιο και τον αδελφό του; πόσες φορές ζήτησαν να επιστρέψουν στην Αίγυπτο; Και μετά από όλα αυτά, εκείνος φλεγόταν και μαινόταν από αγάπη, και ήταν έτοιμος να πάσχει υπέρ αυτών. Έτσι πρέπει να αγαπά κανείς τους εχθρούς του, θρηνώντας και ταλαιπωρούμενος και κάνοντας τα πάντα και δεχόμενος τον αποχωρισμό, ώστε να ποθεί διακαώς τη σωτηρία τους. Τι έκανε δε ο Παύλος, πες μου; Δεν ζήτησε ακόμη και τη γέεννα αντί γι' αυτούς; Αλλά είναι αναγκαίο να αντλήσουμε το παράδειγμα από τον Δεσπότη. Διότι έτσι πράττει και ο ίδιος, λέγοντας, ότι «ανατέλλει τον ήλιον αυτού επί πονηρούς και αγαθούς»· φέρνοντας ο ίδιος το παράδειγμα από τον Πατέρα του, ενώ εμείς το αντλούμε από τον ίδιο τον Χριστό. Ήρθε προς αυτούς, κατά την οικονομία εννοώ, έγινε δούλος εξαιτίας τους, εταπείνωσε τον εαυτό του, εκένωσε τον εαυτό του, έλαβε μορφή δούλου· και αφού ήρθε, ούτε ο ίδιος πορεύτηκε σε οδό εθνικών, και στους μαθητές του το ίδιο πρόσταξε· και όχι μόνο αυτό, αλλά και περιόδευε θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε ασθένεια.

Αυτός όμως πράττει το αντίθετο· διότι, μετά από αυτές τις ύβρεις και τις λοιδορίες, περιόδευε, λέγει, σε όλες τις πόλεις και τα χωριά, διδάσκοντας στις συναγωγές τους, και κηρύσσοντας το Ευαγγέλιο της βασιλείας, και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε αδυναμία. Και όχι μόνο δεν τους τιμώρησε για την αναισθησία τους, αλλά ούτε καν τους επιτίμησε απλώς· αφενός επιδεικνύοντας την πραότητά Του και ελέγχοντας με αυτήν την κακολογία τους, και αφετέρου, επειδή επιθυμούσε μέσω των σημείων που θα ακολουθούσαν να παράσχει πληρέστερη την απόδειξη, και τότε πλέον να επιφέρει τον έλεγχο μέσω των λόγων Του.

Διότι μην προσέξεις τη βάρβαρη γλώσσα τους, αλλά τη φιλοσοφημένη διάνοιά τους. Ποιο είναι το όφελος από την ομογλωσσία, όταν τα φρονήματα είναι διχασμένα; Και ποια είναι η βλάβη από την ετερογλωσσία, όταν τα της πίστεως είναι ενωμένα; Σύμφωνα με αυτή τη λογική, σε τίποτα δεν είναι η ύπαιθρος κατώτερη από την πόλη· διότι ως προς το κορυφαίο των αγαθών έχουν ισοτιμία. Γι' αυτό και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός δεν διέμενε μόνο στις πόλεις, αφήνοντας την ύπαιθρο άδεια και έρημη, αλλά περιόδευε σε πόλεις και χωριά, κηρύσσοντας το Ευαγγέλιο και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε ασθένεια. Αυτόν μιμούμενος και ο κοινός μας ποιμένας και διδάσκαλος, μας άφησε και έτρεξε προς εκείνους· μάλλον, όμως, δεν μας άφησε αναχωρώντας προς αυτούς, διότι πήγε προς τους δικούς μας αδελφούς. Και όπως ακριβώς κατά την τέλεση της εορτής των Μακκαβαίων όλη η ύπαιθρος ξεχύθηκε στην πόλη, έτσι και τώρα, που τελείται η εορτή των μαρτύρων εκείνου του τόπου, έπρεπε ολόκληρη η πόλη να μεταβεί προς αυτούς. Διότι γι' αυτόν τον λόγο ο Θεός δεν εγκατέστησε μάρτυρες μόνο στις πόλεις, αλλά και στην ίδια την ύπαιθρο, ώστε με την αφορμή των εορτών να έχουμε μια αναγκαία πρόφαση για την αναμεταξύ μας συναναστροφή, και μάλιστα να βρίσκονται περισσότεροι στην ύπαιθρο παρά στην πόλη.

Σχετικά με την κυρία, την κόρη σου, μαθαίνοντας ότι βρέθηκε σε αυτή την κατάσταση, λυπηθήκαμε πολύ. Αλλά ποια ευχή ή τι είδους μύρο να δώσουμε, εφόσον είμαστε αμαρτωλοί; Πάντως να είσαι πεπεισμένος για το εξής, ότι τέτοιου είδους σκοτεινές τέχνες δεν έχουν καμία ισχύ, παρά μόνο εάν εμείς δώσουμε περιθώριο λόγω κάποιας απροσεξίας. Διότι, όπως δεν είναι δυνατόν ένας τόπος που λούζεται στο φως του ήλιου να δεχθεί το αντίθετο σε αυτό σκοτάδι, έτσι δεν είναι δυνατόν και ο άνθρωπος που στηρίζεται στο θείο φως, δηλαδή στη σύνεση και την αρετή, να πάθει το παραμικρό από τις δόλιες και δαιμονικές μαγγανείες. Είθε λοιπόν να θεραπευτεί η νέα στο όνομα του Κυρίου, ο Οποίος θεραπεύει κάθε νόσο και κάθε ασθένεια, και ας σκεπάζει και ας επισκιάζει το κεφάλι της το χέρι του Θεού, διώχνοντας κάθε βλαπτική ενέργεια, ώστε, όντας πλέον υγιής, μαζί με τη θεοφοβούμενη μητέρα της, να αποδώσει με ευγνωμοσύνη τις προσευχές της στον Κύριο.

«Και περιόδευε ο Ιησούς όλες τις πόλεις και τα χωριά, διδάσκοντας στις συναγωγές τους, και κηρύττοντας το Ευαγγέλιο της βασιλείας, και θεραπεύοντας κάθε νόσο και κάθε ασθένεια στον λαό.» Όντας φιλάνθρωπος, δεν περιμένει να έρθουν εκείνοι προς αυτόν, αλλά ο ίδιος περιοδεύει, ώστε να μην έχουν τη δικαιολογία ότι «κανείς δεν μας δίδαξε». Και με έργα και με λόγια τους ελκύει, διδάσκοντας και θαυματουργώντας. «Βλέποντας δε τα πλήθη, τα σπλαχνίστηκε, διότι ήταν καταβεβλημένοι και εγκαταλελειμμένοι σαν πρόβατα που δεν έχουν ποιμένα.» Δεν είχαν ποιμένα, επειδή οι άρχοντές τους όχι μόνο δεν τους διόρθωναν, αλλά αντίθετα τους έβλαπταν· γνώρισμα δε του αληθινού ποιμένα είναι το να σπλαχνίζεται το ποίμνιό του. «Τότε λέγει στους μαθητές του, Ο μεν θερισμός είναι πολύς, οι δε εργάτες λίγοι· παρακαλέστε, λοιπόν, τον Κύριο του θερισμού, για να στείλει εργάτες στον θερισμό του.» Θερισμό ονομάζει το πλήθος που έχει ανάγκη θεραπείας, και εργάτες αυτούς που οφείλουν να διδάσκουν, οι οποίοι δεν υπήρχαν τότε στον Ισραήλ. Κύριος δε του θερισμού είναι ο ίδιος ο Χριστός, ως Κύριος των προφητών και των αποστόλων· και τούτο είναι φανερό από το ότι επέλεξε τους δώδεκα χωρίς να παρακαλέσει τον Θεό. Άκουσε, λοιπόν: