Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 9:5

Ματθ. 9, 3-7 Εξήλθε ο λόγος και το θαύμα επακολούθησε. Γιατί όμως είπε ότι ο υιός του ανθρώπου συγχωρεί αμαρτίες ενώ επιτελούνταν ένα θεϊκό σημείο; Για να δείξει ότι κατέβασε στην ανθρώπινη φύση την εξουσία της θεότητας, εξαιτίας της αδιαίρετης ένωσης προς αυτήν; Διότι, λέει, αν και έγινα άνθρωπος εγώ που υπάρχω ως Θεός Λόγος, και εξαιτίας της θείας οικονομίας ζω και συναναστρέφομαι πάνω στη γη, παρ' όλα αυτά επιτελώ θαύματα που ξεπερνούν τη λογική και δωρίζω την άφεση των αμαρτιών· διότι δεν αφαίρεσα ούτε μείωσα κανένα από τα ιδιώματα της θεότητας με το να γίνω άτρεπτα και αληθινά πάνω στη γη κατά σάρκα υιός ανθρώπου. Και λίγο πιο κάτω: Για λόγους θείας οικονομίας λέει το επί της γης, για να δείξει ότι, αν και έγινε άνθρωπος και εμφανίστηκε πάνω στη γη, ήταν Θεός κατά φύση. Και διέταξε τον παραλυτικό να σηκώσει το κρεβάτι του και να πάει στο σπίτι του, ώστε μέσω αυτού να πιστοποιηθεί το γεγονός που συνέβη σε αυτόν ακόμη και σε εκείνους που απουσίαζαν.

Διότι, όταν μερικοί από τους γραμματείς είπαν μέσα τους, «Αυτός βλασφημεί», ο Ιησούς, γνωρίζοντας τις σκέψεις τους, είπε: «Γιατί κάνετε πονηρές σκέψεις στις καρδιές σας; Διότι τι είναι ευκολότερο να πω, "Συγχωρούνται οι αμαρτίες σου", ή να πω, "Σήκω και περπάτα"; Για να γνωρίζετε όμως ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει την εξουσία πάνω στη γη να συγχωρεί αμαρτίες», λέει στον παραλυτικό: «Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου».

Διότι το να εξαφανίσει κανείς τις αμαρτίες είναι πολύ μεγαλύτερο έργο από το να αναστήσει ένα σώμα. Και αυτό ακριβώς διακηρύσσοντας ο Χριστός, έλεγε: «Διότι τι είναι ευκολότερο να πει κανείς, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες, ή να πει, σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα;». Το δυσκολότερο, βέβαια, είναι εκείνο, λέει· επειδή όμως εσείς δεν πιστεύετε, καθώς είναι κάτι το αόρατο, και καθιστάτε το ευκολότερο, αντί για το δύσκολο, ως απόδειξη της δυνάμεώς μου, δεν θα αρνηθώ να σας παράσχω ούτε αυτό το δείγμα. Τότε λέει στον παραλυτικό: «Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου, και πήγαινε στο σπίτι σου».

Επειδή όμως εκείνοι τον ανάγκασαν, αποδεικνύει πιο περίτρανα την εξουσία του, λέγοντας: «Για να μάθετε όμως ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει την εξουσία πάνω στη γη να συγχωρεί αμαρτίες». Βλέπεις πόσο απείχε από το να μη θέλει να θεωρείται ίσος με τον Πατέρα; Διότι ούτε είπε ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει ανάγκη από άλλον, ή ότι κάποιος του έδωσε την εξουσία, αλλά ότι έχει εξουσία. Και ούτε αυτό το λέει για επίδειξη, αλλά: «Για να σας πείσω», λέει, «ότι δεν βλασφημώ κάνοντας τον εαυτό μου ίσο με τον Θεό». Διότι παντού θέλει να παρέχει αποδείξεις σαφείς και αναντίρρητες, όπως όταν λέει: «Πήγαινε, δείξε τον εαυτό σου στον ιερέα»· και όταν δείχνει την πεθερά του Πέτρου να διακονεί, και όταν επιτρέπει στους χοίρους να γκρεμιστούν. Έτσι ακριβώς και εδώ, ως τεκμήριο για τη συγχώρηση των αμαρτιών, χρησιμοποιεί τη στερέωση του σώματος· και ως τεκμήριο της στερέωσης, το να σηκώσει το κρεβάτι του· ώστε να μη θεωρηθεί ότι αυτό που συνέβη ήταν φαντασία. Και δεν το κάνει αυτό πριν τους ρωτήσει. «Διότι τι», λέει, «είναι ευκολότερο να πει κανείς: Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες· ή να πει: Σήκωσε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου;». Αυτό δε που λέει έχει την εξής έννοια: «Τι σας φαίνεται να είναι ευκολότερο, να στερεώσει κανείς ένα διαλυμένο σώμα, ή να συγχωρήσει τα αμαρτήματα της ψυχής;».

Ζ΄. Ιδού που παρέχει και δεύτερη απόδειξη για την άφεση των αμαρτιών. Διότι το να συγχωρεί κανείς αμαρτίες είναι πολύ ανώτερο από το να θεραπεύει το σώμα, και μάλιστα τόσο ανώτερο, όσο η ψυχή από το σώμα. Διότι, όπως ακριβώς η παράλυση είναι ασθένεια του σώματος, έτσι και η αμαρτία είναι ασθένεια της ψυχής· αλλά το πρώτο, αν και ήταν ανώτερο, ήταν αόρατο, ενώ το δεύτερο, αν και κατώτερο, ήταν φανερό. Επειδή, λοιπόν, πρόκειται να χρησιμοποιήσει το κατώτερο για να αποδείξει το ανώτερο, δείχνοντας ότι ενήργησε κατ' αυτόν τον τρόπο εξαιτίας της δικής τους αδυναμίας, και συγκαταβαίνοντας στην πνευματική τους αδυναμία, λέει: «Τι είναι ευκολότερο να πει κανείς, συγχωρούνται οι αμαρτίες σου, ή να πει, σήκω και περπάτα;». Γιατί, λοιπόν, καταφεύγεις στο κατώτερο για χάρη τους; Επειδή το φανερό παρέχει πιο ξεκάθαρη την απόδειξη για το αόρατο.

«Ευλόγει, η ψυχή μου, τον Κύριο, και μην ξεχνάς όλες τις ανταποδόσεις Του». Πάλι διδάσκεται η ψυχή να διεγείρει τον εαυτό της, να αποδιώκει το νέφος της λήθης και να ανανεώνει τη μνήμη των ευεργεσιών. Διότι εκείνος που θυμάται τις θεϊκές ευεργεσίες δεν παύει να Τον υμνεί. Βεβαίως, τις «Ανταποδόσεις» ο Σύμμαχος τις ονόμασε «Ευεργεσίες». Έπειτα, τις απαριθμεί λεπτομερώς: «Αυτόν που συγχωρεί όλες τις ανομίες σου, αυτόν που θεραπεύει όλες τις ασθένειές σου». Διότι Αυτός σου έχει δωρίσει την άφεση των αμαρτημάτων, Αυτός σου έχει χαρίσει τη θεραπεία των παθημάτων. Αυτά τα απήλαυσε ο παραλυτικός. Επειδή άκουσε: «Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες»· και, «Σήκωσε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Έτσι και η αμαρτωλή γυναίκα έλαβε τη θεραπεία και την άφεση· έτσι ο ληστής, έτσι οι τελώνες, έτσι όλοι όσοι πίστεψαν. «Αυτόν που λυτρώνει τη ζωή σου από τη φθορά». Εκείνους μεν που οδηγήθηκαν αιχμάλωτοι στη Βαβυλώνα, τους ελευθέρωσε από τη δουλεία, αλλά δεν τους απάλλαξε από τη φθαρτή ζωή· σε εμάς όμως χάρισε τις ελπίδες της ανάστασης, και μας έδωσε τον αρραβώνα του Πνεύματος, και μας έντυσε με τον χιτώνα της αφθαρσίας. «Αυτόν που σε στεφανώνει με έλεος και οικτιρμούς».

Ματθ. 9, 5-6 Ευκολότερο, είπε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, είναι να δώσει κανείς άφεση αμαρτιών παρά να ανορθώσει το σώμα ενός παραλύτου, χωρίς να το λέει αυτό απλώς. Διότι είναι φανερό ότι είναι μάλλον πιο εύκολη η θεραπεία του σώματος παρά η ιατρεία της ψυχής. Δεν το λέει λοιπόν αυτό τυχαία, αλλά σε σχέση με την πρακτική των Ιουδαίων. Διότι, σύμφωνα με τον νόμο, οι αρχιερείς τους, δεχόμενοι δώρα και θυσίες που τους προσέφεραν όσοι είχαν αμαρτήσει, υπόσχονταν και φαίνονταν να κατορθώνουν να συγχωρούν τα αμαρτήματα για τα οποία γινόταν η θυσία, όμως με κανέναν τρόπο δεν είχαν τη δύναμη να θεραπεύσουν έναν παράλυτο άνθρωπο. Γι' αυτό «ευκολότερο» ήταν γι' αυτούς να λένε «σου συγχωρούνται οι αμαρτίες» παρά «σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα». Ή μπορεί κανείς να πει και να ερμηνεύσει διαφορετικά, ότι και τα δύο έχουν την ίδια ισχύ. Διότι και τα δύο ανήκουν στη θεία και υπεράνθρωπη δύναμη. Εντούτοις, επειδή το ένα, δηλαδή η θεραπεία του σώματος, έχει άμεσο τον έλεγχο, ενώ το άλλο έχει αόρατη την απόδειξη της υπόσχεσης, ευλόγως ειπώθηκε ότι είναι «ευκολότερη» η ίαση της ψυχής παρά του σώματος.

Είναι δυνατόν να λεχθεί και διαφορετικά: ότι δηλαδή τώρα το γένος των Ιουδαίων δεν κατηγόρησε τον Χριστό ως κάποιον που συγχωρεί αμαρτίες, αλλά ως κάποιον που είπε «συγχωρούνται οι αμαρτίες σου»· γι' αυτό και πρέπει να τοποθετηθεί σημείο στίξης στο «ευκολότερο», και όχι στο «να πω», ώστε αυτό που ειπώθηκε από τον Δεσπότη ως ερώτηση να είναι το εξής: ποιο είναι «ευκολότερο, το να πω: συγχωρούνται οι αμαρτίες σου;».

Εδώ δε αναπτύσσει και το νόημα ενός ευαγγελικού ρητού που λέει: «Τι είναι ευκολότερο να πει κανείς, συγχωρούνται οι αμαρτίες σου, ή σήκω και περπάτα;» Λέει δε ότι ευκολότερο είναι το πρώτο, διότι το «συγχωρούνται» δεν έχει την εκφορά των λόγων σαν να προφέρεται από ίδια εξουσία και ως πρόσταγμα (αφού τίποτα δεν εμποδίζει και εκείνον που δεν είναι κύριος της άφεσης να την εξαγγείλει), ενώ το «σήκω και περπάτα» εξαρτάται εξ ολοκλήρου από δεσποτική προσταγή, και εξάλλου επειδή το «σήκω και περπάτα», φέροντας αδιάβλητη την αυθεντία μέσω των έργων, συμπεριελάμβανε και την άφεση. Διότι αυτός που έδωσε τη χάρη του να βαδίζει, είναι φανερό ότι παραχωρούσε ταυτόχρονα και την άφεση των αμαρτημάτων εξαιτίας των οποίων ο ασθενής κυριευόταν από τη νόσο.

«Αυτός βλασφημεί. Και βλέποντας ο Ιησούς τις σκέψεις τους, είπε: Γιατί σκέφτεστε πονηρά μέσα στις καρδιές σας; Διότι τι είναι ευκολότερο να πω, "Συγχωρούνται οι αμαρτίες σου", ή να πω, "Σήκω και περπάτα";» Από το γεγονός ότι γνωρίζει τις σκέψεις, αποδεικνύει τον εαυτό Του Θεό. Τους ελέγχει, λοιπόν, λέγοντας τα εξής: Εσείς βέβαια με νομίζετε βλάσφημο, επειδή υπόσχομαι να συγχωρώ αμαρτίες, το οποίο πράγματι είναι μεγάλο έργο· νομίζετε δε ότι καταφεύγω σε αυτό προκειμένου να μην ελεγχθώ.