Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 9:6

Ένα τέτοιο γέννημα εξ ανάγκης είναι ένα φως· και δεν θα μπορούσε κανείς να πει ότι αυτά είναι δύο φώτα, αλλά ότι δύο μεν είναι ο ήλιος και το απαύγασμα, ένα δε είναι το φως από τον ήλιο, το οποίο μέσα στο απαύγασμα φωτίζει τα πάντα παντού. Έτσι και η θεότητα του Υιού είναι του Πατρός· γι' αυτό και είναι αδιαίρετη· και κατ' αυτόν τον τρόπο υπάρχει ένας Θεός, και δεν υπάρχει άλλος εκτός από αυτόν. Εφόσον λοιπόν αυτοί είναι ένα, και επειδή η θεότητα είναι μία, για τον Υιό λέγονται τα ίδια ακριβώς που λέγονται και για τον Πατέρα, με την εξαίρεση του να ονομάζεται Πατέρας· όπως το «Θεός»: «Και Θεός ήταν ο Λόγος»· το «Παντοκράτωρ»: «Αυτά λέγει ο Παντοκράτωρ, αυτός που ήταν, και που είναι, και που έρχεται»· το «Κύριος»: «Ένας Κύριος, ο Ιησούς Χριστός»· το ότι είναι φως: «Εγώ είμαι το φως»· το ότι εξαλείφει αμαρτίες: «Για να γνωρίζετε», λέει, «ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει την εξουσία πάνω στη γη να συγχωρεί αμαρτίες»· και όσα άλλα θα μπορούσε να βρει κανείς. Διότι «όλα», λέει ο ίδιος ο Υιός, «όσα έχει ο Πατέρας είναι δικά μου»· και πάλι: «Τα δικά μου είναι δικά σου».

Λέγεται δε ότι είναι και Κύριος των αγγέλων: «διότι τον υπηρετούσαν οι άγγελοι» και «θα αποστείλει ο Υιός του ανθρώπου τους αγγέλους του», το ότι τιμάται όπως ο Πατέρας: «ώστε», λέει, «να τιμούν τον Υιό, όπως τιμούν τον Πατέρα», το ότι είναι ίσος με τον Θεό: «δεν θεώρησε αρπαγή το να είναι ίσος με τον Θεό», το ότι είναι αλήθεια από τον Αληθινό και ζωή από τον Ζωντανό, εφόσον ο Πατέρας είναι η πηγή, το ότι ο Υιός ζωοποιεί και ανασταίνει τους νεκρούς όπως ακριβώς ο Πατέρας· διότι έτσι έχει γραφτεί στο Ευαγγέλιο, και για μεν τον Πατέρα έχει γραφτεί: «ο Κύριος ο Θεός σου είναι ένας Κύριος» και «ο Θεός των θεών, ο Κύριος, μίλησε και κάλεσε τη γη», για δε τον Υιό: «Θεός είναι ο Κύριος και φανερώθηκε σε εμάς» και «θα εμφανιστεί ο Θεός των θεών στη Σιών». Και πάλι, για μεν τον Θεό λέει ο Ησαΐας: «ποιος Θεός είναι σαν εσένα, που αφαιρείς τις ανομίες και παραβλέπεις τις αδικίες;» ο δε Υιός έλεγε σε όποιους ήθελε: «σου συγχωρούνται οι αμαρτίες», οπότε, όταν οι Ιουδαίοι γόγγυζαν, απέδειξε έμπρακτα τη συγχώρεση λέγοντας στον παραλυτικό: «σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Και για μεν τον Θεό έλεγε ο Παύλος: «στον δε Βασιλέα των αιώνων», για δε τον Υιό ο μεν Δαβίδ έψαλλε: «υψώστε τις πύλες, άρχοντες, και υψωθείτε, πύλες αιώνιες, και θα εισέλθει ο Βασιλεύς της δόξης», ο δε Δανιήλ άκουσε: «η βασιλεία του είναι βασιλεία αιώνια» και «η βασιλεία του δεν θα καταστραφεί».

Προτρέποντας, λοιπόν, να αποδεχόμαστε την αμνησικακία και διδάσκοντας ότι πρέπει να είμαστε προσκολλημένοι σε αυτήν, λέγει: «Διότι, εάν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα παραπτώματά τους, θα συγχωρήσει και σε εσάς ο Πατέρας σας ο ουράνιος»· και αφού απέδωσε στον Πατέρα το να μπορεί κατ' εξουσίαν να συγχωρεί τις αμαρτίες όποιων τυχόν επιλέξει, ο ίδιος εγγυάται για τον εαυτό Του την ικανότητα αυτού του έργου λέγοντας: «Για να μάθετε όμως ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία επί της γης να συγχωρεί αμαρτίες (τότε λέγει, αναφέρει, στον παραλυτικό)· Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Εκείνο, λοιπόν, που είναι ίσο ως προς την εξουσία και ταυτόσημο ως προς την ενέργεια, πώς θα μπορούσε να είναι κατώτερο και να κατατάσσεται σε δεύτερη μοίρα; Β. Δεν θα μπορούσε· διότι ο λόγος είναι σαφής. Α. Την ακρίβεια των όσων ειπώθηκαν θα μπορούσε να επιμαρτυρήσει και ο θείος Παύλος, αναφωνώντας προς εμάς: «Ποιος θα εγκαλέσει τους εκλεκτούς του Θεού; Ο Θεός είναι αυτός που δικαιώνει· ποιος είναι αυτός που θα κατακρίνει;» Και μεταφέροντας τη μεγαλουργία σε αυτό το θέμα στον Υιό, και αποδίδοντάς Του τη δύναμη να δικαιώνει όσους έχουν πιστέψει, γράφει πάλι ως εξής: «Έχοντας, λοιπόν, δικαιωθεί εκ πίστεως, έχουμε ειρήνη με τον Θεό διά του Κυρίου μας Ιησού Χριστού».

Ματθ. 9, 3-7 Εξήλθε ο λόγος και το θαύμα επακολούθησε. Γιατί όμως είπε ότι ο υιός του ανθρώπου συγχωρεί αμαρτίες ενώ επιτελούνταν ένα θεϊκό σημείο; Για να δείξει ότι κατέβασε στην ανθρώπινη φύση την εξουσία της θεότητας, εξαιτίας της αδιαίρετης ένωσης προς αυτήν; Διότι, λέει, αν και έγινα άνθρωπος εγώ που υπάρχω ως Θεός Λόγος, και εξαιτίας της θείας οικονομίας ζω και συναναστρέφομαι πάνω στη γη, παρ' όλα αυτά επιτελώ θαύματα που ξεπερνούν τη λογική και δωρίζω την άφεση των αμαρτιών· διότι δεν αφαίρεσα ούτε μείωσα κανένα από τα ιδιώματα της θεότητας με το να γίνω άτρεπτα και αληθινά πάνω στη γη κατά σάρκα υιός ανθρώπου. Και λίγο πιο κάτω: Για λόγους θείας οικονομίας λέει το επί της γης, για να δείξει ότι, αν και έγινε άνθρωπος και εμφανίστηκε πάνω στη γη, ήταν Θεός κατά φύση. Και διέταξε τον παραλυτικό να σηκώσει το κρεβάτι του και να πάει στο σπίτι του, ώστε μέσω αυτού να πιστοποιηθεί το γεγονός που συνέβη σε αυτόν ακόμη και σε εκείνους που απουσίαζαν.

ΑΛΛΟ. Αν κάποιος εξετάσει με ακρίβεια τη θεία Γραφή, θα βρει ότι ο Υιός αποκαλείται με τόσα ονόματα με όσα θα έβλεπε και τον Πατέρα, εκτός μόνο από το να ονομάζεται Πατέρας. Και πάλι, αντίστροφα για τον Πατέρα, θα τον δει να αποκαλείται με τόσα ονόματα με όσα και ο Υιός, εκτός μόνο από το να ονομάζεται Υιός. Και ο λόγος μας θα προχωρήσει με σαφείς αποδείξεις. Παντοκράτορας είναι ο Πατέρας, το ίδιο αποδίδεται και στον Υιό: «Αυτά λέγει ο ων, ο ερχόμενος, ο παντοκράτορας». Κύριος είναι ο Πατέρας, και «Ένας Κύριος Ιησούς Χριστός». Φως είναι ο Πατέρας, λέει και ο Υιός: «Εγώ είμαι το φως του κόσμου». Ο Πατέρας συγχωρεί αμαρτίες· το κάνει αυτό και ο Υιός: «Για να γνωρίζετε, λέει, ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία πάνω στη γη να συγχωρεί αμαρτίες». Επειδή, λοιπόν, όλα όσα υπάρχουν στον Πατέρα ανήκουν και στον Υιό, λέει την αλήθεια όταν αναφέρει: «Όλα όσα έχει ο Πατέρας, είναι δικά μου». Και πάλι, απευθύνοντας τον λόγο προς τον δικό του Πατέρα αναφέρει: «Τα δικά μου όλα είναι δικά σου, και τα δικά σου είναι δικά μου». Αν, λοιπόν, όσα ανήκουν στον Πατέρα, αυτά ανήκουν και στον Υιό· και πάλι, όσα ανήκουν στον Υιό, αυτά ανήκουν και στον Πατέρα, δεν ψεύδεται όταν λέει: «Εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα, και ο Πατέρας μέσα σε εμένα», καθώς η ταυτότητα των ιδιωμάτων εμφανίζεται στη δυάδα απαράλλακτη.

Επειδή δε οι περισσότεροι από τους ανθρώπους δεν μπορούν να αντιληφθούν τη μανία του διαβόλου εναντίον μας από τις κατά ψυχήν προσβολές του και τη συνεργία του στην αμαρτία, παραχώρησε ο Θεός να γίνονται κάποιοι δαιμονισμένοι και σωματικά, ώστε όλοι μας από αυτούς να μάθουμε πόσο φοβερή είναι η κατάσταση της ψυχής που, μέσω των πονηρών έργων, τον έκανε ένοικό της. Όταν όμως, λόγω του ασύλληπτου πελάγους της φιλανθρωπίας του, ο μονογενής Υιός του Θεού έκλινε τους ουρανούς και κατήλθε στη γη, για να μας ελευθερώσει από την κατά ψυχήν τυραννία του διαβόλου, έδιωχνε τα δαιμόνια και από αυτούς που φανερά δαιμονίζονταν σωματικά, παριστώντας και επιβεβαιώνοντας, μέσω αυτής της φανερά ενεργούμενης απελευθέρωσης και ίασης, την κρυφή απελευθέρωση και ίαση που επιτελείται στην ψυχή. Διότι, όταν παρείχε σε έναν παραλυτικό τη θεραπεία της ψυχής, όχι μόνο δεν επαινέθηκε από αυτούς που έβλεπαν με τις σαρκικές αισθήσεις, αλλά και βλασφημήθηκε. Γι' αυτό και θεράπευσε την παράλυση του σώματος, για να γνωρίσουν, όπως ο ίδιος έλεγε προς τους παρευρισκομένους, ότι «εξουσία έχει ο Υιός του ανθρώπου επί της γης να συγχωρεί αμαρτίες».

Είπε στον λεπρό: «Θέλω, καθαρίσου», και μετά τη φωνή Του η ασθένεια εξαφανίστηκε. «Σήκω», λέει στον παραλυτικό· και ο λόγος Του έγινε πόδια για εκείνον, και με το πρόσταγμα ο πάσχων αποκτούσε αμέσως την ικανότητα να βαδίζει. Έφτασε στο δωμάτιο του Ιαείρου, και το πένθος ξαφνικά μεταβλήθηκε σε χαρά. Ιδού και σήμερα, ενώ περισφίγγεται από το πλήθος, ακτινοβολεί το κράσπεδο, και με τη βροχή της πίστεως κατέκλυσε και σταμάτησε τη ροή. Διότι, τι μας διηγήθηκε μόλις τώρα ο ευαγγελιστής, παρουσιάζοντας με πολλούς τρόπους τα κέρδη της πίστεως; Υπήρχε κάποιος αρχισυνάγωγος, τηρητής των νόμων του Μωυσή και δάσκαλος του λαού, που ονομαζόταν Ιάειρος. Σε αυτόν η φύση είχε δώσει μία χάρη, μία μονογενή θυγατέρα, για την οποία επιδείκνυε την απαραίτητη πολλή φροντίδα, όπως συνηθίζεται σε κάθε φιλόστοργο πατέρα. Όμως, όπως φαίνεται, βρισκόταν σε άγνοια, καθώς τη φρόντιζε όχι για να τον διαδεχθεί, αλλά για την πρόωρη ταφή της. Διότι κάποια βαριά ασθένεια που την έπληξε, την έκανε γείτονα του θανάτου, ενώ τον πατέρα τον απέκοψε από την αγαθή ελπίδα που έτρεφε για εκείνη.

Διότι, όταν μερικοί από τους γραμματείς είπαν μέσα τους, «Αυτός βλασφημεί», ο Ιησούς, γνωρίζοντας τις σκέψεις τους, είπε: «Γιατί κάνετε πονηρές σκέψεις στις καρδιές σας; Διότι τι είναι ευκολότερο να πω, "Συγχωρούνται οι αμαρτίες σου", ή να πω, "Σήκω και περπάτα"; Για να γνωρίζετε όμως ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει την εξουσία πάνω στη γη να συγχωρεί αμαρτίες», λέει στον παραλυτικό: «Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου».

Τι έπρεπε λοιπόν να πει; Αν αποδειχθεί ότι συγχωρώ αμαρτίες, είναι ολοφάνερο ότι εγώ είμαι Θεός. Αλλά δεν είπε έτσι, παρά τι; «Για να μάθετε όμως ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία πάνω στη γη να συγχωρεί αμαρτίες», λέει τότε στον παραλυτικό, «σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου».

Διότι το να εξαφανίσει κανείς τις αμαρτίες είναι πολύ μεγαλύτερο έργο από το να αναστήσει ένα σώμα. Και αυτό ακριβώς διακηρύσσοντας ο Χριστός, έλεγε: «Διότι τι είναι ευκολότερο να πει κανείς, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες, ή να πει, σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα;». Το δυσκολότερο, βέβαια, είναι εκείνο, λέει· επειδή όμως εσείς δεν πιστεύετε, καθώς είναι κάτι το αόρατο, και καθιστάτε το ευκολότερο, αντί για το δύσκολο, ως απόδειξη της δυνάμεώς μου, δεν θα αρνηθώ να σας παράσχω ούτε αυτό το δείγμα. Τότε λέει στον παραλυτικό: «Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου, και πήγαινε στο σπίτι σου».

Και ο Δαβίδ πάλι λέει: Όλα τα έθνη, χτυπήστε τα χέρια, αλαλάξτε προς τον Θεό με φωνή αγαλλιάσεως· διότι ο Κύριος είναι ύψιστος, φοβερός, μεγάλος βασιλιάς σε όλη τη γη. Ανέβηκε ο Θεός με αλαλαγμό, ο Κύριος με φωνή σάλπιγγας. Και άλλος λέει: Ευφρανθείτε, έθνη, μαζί με τον λαό Του. Και Εσύ ο Ίδιος, όταν ήρθες, δεν κάλεσες αμέσως τους μάγους, την ακρόπολη των εθνών; την τυραννία του διαβόλου; τη δύναμη των δαιμόνων; Δεν κατέβηκες και τους έκανες προφήτες; Εσύ καλείς μάγους· οι προφήτες μιλούν για τα έθνη. Όταν αναστήθηκες από τον άδη, λες στους μαθητές: Πηγαίνετε και μαθητεύστε όλα τα έθνη, βαπτίζοντάς τα εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Και όταν ήρθε η άθλια, η ταλαίπωρη, παρακαλώντας για την κόρη της, ικετεύοντας να λύσεις τη συμφορά, τότε λες: Δεν στάλθηκα παρά μόνο για τα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ; Και όταν βέβαια πλησίασε ο εκατόνταρχος, λες: Εγώ θα έρθω και θα τον θεραπεύσω· όταν ο ληστής: Σήμερα θα είσαι μαζί μου στον παράδεισο· όταν ο παραλυτικός: Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε· όταν ο Λάζαρος: Λάζαρε, έλα έξω, και βγήκε έξω ο τετραήμερος. Λεπρούς καθαρίζεις, νεκρούς ανασταίνεις, παραλυτικό στερεώνεις, τυφλούς θεραπεύεις, ληστές σώζεις, την πόρνη την κάνεις πιο σώφρονα από παρθένο, και σε αυτήν δεν αποκρίνεσαι τίποτα; Τι είναι αυτό το πρωτοφανές; Τι είναι αυτό το παράξενο; Τι είναι αυτό το παράδοξο;

Διότι το μεν «Εδόθη» ήταν γνώρισμα εκείνου που υπηρετούσε, ο οποίος ελάμβανε από άλλον και έδινε σε εκείνους στους οποίους είχε διαταχθεί να δώσει· το δε «Εγένετο» (για τη χάρη και την αλήθεια), ήταν γνώρισμα βασιλιά ο οποίος με εξουσία συγχωρεί όλες τις αμαρτίες και ο ίδιος δημιουργεί τη δωρεά. Γι' αυτό έλεγε: «Συγχωρούνται οι αμαρτίες σου»· και πάλι: «Για να μάθετε όμως ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες επί της γης, λέει στον παραλυτικό: Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Βλέπεις πώς η χάρις παρέχεται μέσω αυτού; Παρατήρησε όμως και την αλήθεια. Τη μεν χάρη, λοιπόν, την αποδεικνύουν και αυτά, και τα σχετικά με τον ληστή, και η δωρεά του βαπτίσματος, και η χάρις του Πνεύματος που δίδεται μέσω αυτού, και πολλά άλλα· την δε αλήθεια θα τη γνωρίσουμε σαφέστερα, εάν μελετήσουμε τους τύπους. Διότι τις οικονομίες που επρόκειτο να επιτελεστούν στην Καινή Διαθήκη, τις προδιέγραψαν εκ των προτέρων οι τύποι, ως τύποι· όταν όμως ήλθε ο Χριστός, την πραγματοποίησε.

Επειδή, ως προς το ότι ο Υιός δύναται από μόνος Του να πράττει αυτά, τα οποία δύναται κατά το βάπτισμα μαζί με τον Πατέρα, όπως επίσης και το Άγιο Πνεύμα, άκουσέ τα αυτά με σαφήνεια. Διότι στους Ιουδαίους έλεγε: «Για να μάθετε ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει την εξουσία πάνω στη γη να συγχωρεί αμαρτίες»· και πάλι, «Για να γίνετε υιοί φωτός», και, «Εγώ τους δίνω αιώνια ζωή». Έπειτα, μετά από αυτά λέει: «Για να έχουν ζωή και να την έχουν σε αφθονία». Ας δούμε όμως και το Πνεύμα να πράττει ακριβώς το ίδιο. Πού μπορεί να το δει κανείς αυτό; «Στον καθένα», λέει, «δίνεται η φανέρωση του Πνεύματος για το συμφέρον». Εκείνος λοιπόν που παρέχει αυτά, πολύ περισσότερο συγχωρεί και αμαρτήματα. Και πάλι: «Το Πνεύμα είναι αυτό που ζωοποιεί»· και, «Θα ζωοποιήσει δια του Πνεύματός Του που κατοικεί μέσα σας»· και, «Το Πνεύμα είναι ζωή ένεκα της δικαιοσύνης»· και πάλι, «Εάν όμως οδηγείστε από το Πνεύμα, δεν είστε υπό τον νόμο». «Διότι δεν λάβατε πνεύμα δουλείας ώστε να περιπέσετε πάλι στον φόβο, αλλά λάβατε πνεύμα υιοθεσίας». Και τότε βέβαια, όλα όσα έπρατταν, τα θαυματουργούσαν μετά την έλευση του Πνεύματος.

Επειδή όμως εκείνοι τον ανάγκασαν, αποδεικνύει πιο περίτρανα την εξουσία του, λέγοντας: «Για να μάθετε όμως ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει την εξουσία πάνω στη γη να συγχωρεί αμαρτίες». Βλέπεις πόσο απείχε από το να μη θέλει να θεωρείται ίσος με τον Πατέρα; Διότι ούτε είπε ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει ανάγκη από άλλον, ή ότι κάποιος του έδωσε την εξουσία, αλλά ότι έχει εξουσία. Και ούτε αυτό το λέει για επίδειξη, αλλά: «Για να σας πείσω», λέει, «ότι δεν βλασφημώ κάνοντας τον εαυτό μου ίσο με τον Θεό». Διότι παντού θέλει να παρέχει αποδείξεις σαφείς και αναντίρρητες, όπως όταν λέει: «Πήγαινε, δείξε τον εαυτό σου στον ιερέα»· και όταν δείχνει την πεθερά του Πέτρου να διακονεί, και όταν επιτρέπει στους χοίρους να γκρεμιστούν. Έτσι ακριβώς και εδώ, ως τεκμήριο για τη συγχώρηση των αμαρτιών, χρησιμοποιεί τη στερέωση του σώματος· και ως τεκμήριο της στερέωσης, το να σηκώσει το κρεβάτι του· ώστε να μη θεωρηθεί ότι αυτό που συνέβη ήταν φαντασία. Και δεν το κάνει αυτό πριν τους ρωτήσει. «Διότι τι», λέει, «είναι ευκολότερο να πει κανείς: Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες· ή να πει: Σήκωσε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου;». Αυτό δε που λέει έχει την εξής έννοια: «Τι σας φαίνεται να είναι ευκολότερο, να στερεώσει κανείς ένα διαλυμένο σώμα, ή να συγχωρήσει τα αμαρτήματα της ψυχής;».

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο έσπευσε να προσθέσει, ώστε κανείς να μην υποπτευθεί τίποτα τέτοιο: Διότι τα έργα τα οποία Εκείνος κάνει, αυτά και ο Υιός ομοίως κάνει. Εάν όμως δεν κάνει τίποτα αφ' εαυτού του, πώς τα κάνει ομοίως; Διότι δεν είναι το σπουδαιότερο απλώς το να πράττει κανείς θαύματα· επειδή αυτό το έκαναν και οι απόστολοι, ανέστησαν νεκρούς, καθάρισαν λεπρούς, αλλά όχι «Ομοίως» όπως Αυτός. Αλλά πώς τα έκαναν εκείνοι; «Τι μας κοιτάζετε με προσοχή, σαν να τον έχουμε κάνει να περπατάει με δική μας δύναμη ή εξουσία;» Πώς όμως τα έκανε ο Ιησούς; «Για να γνωρίζετε ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες επί της γης»· και πάλι, σχετικά με την ανάσταση των νεκρών: «Όπως ο Πατέρας ανασταίνει τους νεκρούς και ζωοποιεί, έτσι και ο Υιός ζωοποιεί όποιους θέλει». Αν και θα αρκούσε το «Ούτως» (έτσι)· εντούτοις, για να ανακόψει εκ περισσού την αναίδεια εκείνων που θέλουν να φιλονικούν, πρόσθεσε και το «Θέλει», καθιστώντας σαφές ότι ενεργεί με απόλυτη εξουσία. Γι' αυτό λέει: «Διότι τα έργα τα οποία Εκείνος κάνει»· δεν είπε, τέτοια κάνει και ο Υιός, αλλά αυτά ακριβώς κάνει ο Υιός. Διότι τα πάντα δημιουργήθηκαν δι' Αυτού, και χωρίς Αυτόν δεν δημιουργήθηκε ούτε ένα. Βλέπεις πώς συνωθεί τον λόγο σε μια ακριβή ενότητα, συνάφεια και εγγύτητα, μη λέγοντας «τέτοια», αλλά λέγοντας «Αυτά» και «Ομοίως», όπως ο Πατέρας; Γι' αυτό ακριβώς, ακόμη και όταν διαμόρφωνε τον λόγο με συγκατάβαση, και εκεί χρησιμοποίησε τη φράση με πολλή ασφάλεια.

Γι' αυτόν τον λόγο δεν τον σήκωσε νωρίτερα, παρά μόνο αφού τους είπε: «Για να γνωρίζετε όμως ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες πάνω στη γη», τότε λέει στον παραλυτικό: «Σήκω και περπάτα», σαν να έλεγε: «Μεγαλύτερο βέβαια σημείο είναι η άφεση των αμαρτημάτων· για χάρη σας όμως προσθέτω και το μικρότερο, επειδή αυτό σας φαίνεται πως αποτελεί απόδειξη εκείνου».

Πρόσεξε, λοιπόν, πώς θέλει να αποδείξει αυτό ακριβώς, ότι δηλαδή όσα ανήκουν αποκλειστικά στον Πατέρα, αυτά ανήκουν και στον ίδιο. Διότι δεν σήκωσε απλώς τον παραλυτικό, αλλά αφού πρώτα είπε: «Για να μάθετε όμως ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει την εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες πάνω στη γη»· τόσο πολύ αποτελούσε έργο και κύριο μέλημά του το να δείξει ακριβώς αυτό, ότι δηλαδή έχει την ίδια αυθεντία με τον Πατέρα.

«Ευλόγει, η ψυχή μου, τον Κύριο, και μην ξεχνάς όλες τις ανταποδόσεις Του». Πάλι διδάσκεται η ψυχή να διεγείρει τον εαυτό της, να αποδιώκει το νέφος της λήθης και να ανανεώνει τη μνήμη των ευεργεσιών. Διότι εκείνος που θυμάται τις θεϊκές ευεργεσίες δεν παύει να Τον υμνεί. Βεβαίως, τις «Ανταποδόσεις» ο Σύμμαχος τις ονόμασε «Ευεργεσίες». Έπειτα, τις απαριθμεί λεπτομερώς: «Αυτόν που συγχωρεί όλες τις ανομίες σου, αυτόν που θεραπεύει όλες τις ασθένειές σου». Διότι Αυτός σου έχει δωρίσει την άφεση των αμαρτημάτων, Αυτός σου έχει χαρίσει τη θεραπεία των παθημάτων. Αυτά τα απήλαυσε ο παραλυτικός. Επειδή άκουσε: «Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες»· και, «Σήκωσε το κρεβάτι σου και πήγαινε στο σπίτι σου». Έτσι και η αμαρτωλή γυναίκα έλαβε τη θεραπεία και την άφεση· έτσι ο ληστής, έτσι οι τελώνες, έτσι όλοι όσοι πίστεψαν. «Αυτόν που λυτρώνει τη ζωή σου από τη φθορά». Εκείνους μεν που οδηγήθηκαν αιχμάλωτοι στη Βαβυλώνα, τους ελευθέρωσε από τη δουλεία, αλλά δεν τους απάλλαξε από τη φθαρτή ζωή· σε εμάς όμως χάρισε τις ελπίδες της ανάστασης, και μας έδωσε τον αρραβώνα του Πνεύματος, και μας έντυσε με τον χιτώνα της αφθαρσίας. «Αυτόν που σε στεφανώνει με έλεος και οικτιρμούς».

Πρόσεχε τα κλειδιά. Μετανόησε προτού αποκλειστείς. Διότι ο Υιός του ανθρώπου έχει την εξουσία επί της γης να συγχωρεί αμαρτίες. Όπου διαπράχθηκε η αμαρτία, εκεί βρίσκεται και η λύση της. Ας μην υπάρχει επί της γης ηδονή, και εκεί (στην άλλη ζωή) η μετάνοια. Εδώ λύσε τις αμαρτίες σου, και τότε ο Πέτρος θα σε υποδεχθεί εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Αυτό ανήγγειλε και ο άγγελος, λέγοντας: «Διότι αυτός θα σώσει τον λαό του από τις αμαρτίες τους»· και πάλι ο προφήτης Δαβίδ λέει: «Κύριε, σε σένα κατέφυγα». Σε αυτόν και εσύ κατάφυγε, ο οποίος είπε: «Δεν ήρθα να καλέσω δικαίους, αλλά αμαρτωλούς»· σε αυτόν που είπε: «Δεν έχουν ανάγκη ιατρού οι υγιείς, αλλά οι ασθενείς»· σε αυτόν που είπε: «Μετανοείτε· διότι πλησίασε η βασιλεία των ουρανών»· σε αυτόν που λέει: «Ελάτε σε μένα όλοι όσοι κοπιάζετε και είστε φορτωμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω»· σε αυτόν που είπε: «Εξουσία έχει ο Υιός του ανθρώπου επί της γης να συγχωρεί αμαρτίες»· σε αυτόν που λέει ότι: «Αυτόν που έρχεται σε μένα, δεν θα τον αποδιώξω έξω»· σε αυτόν που είπε μέσω του προφήτη: «Καθώς εγώ ζω, δεν επιθυμώ τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά να επιστρέψει και να ζήσει αυτός»· σε αυτόν που είπε ότι θα αποδώσει δικαιοσύνη σε εκείνους που βοούν προς αυτόν νύχτα και ημέρα· σε αυτόν που είπε: «Χαρά γίνεται στον ουρανό για έναν αμαρτωλό που μετανοεί». Σε αυτόν να καταφεύγεις με μετάνοια και δάκρυα. Μετανόησε, και μην αμφιβάλλεις· μετανόησε, και μην αποθαρρύνεσαι, ούτε να απελπίζεσαι για τον εαυτό σου, εφόσον διαθέτεις τα φάρμακα της σωτηρίας. Στον ουρανό γίνεται χαρά όταν εσύ μετανοείς, και εσύ ραθυμείς; Οι άγγελοι σκιρτούν από αγαλλίαση, και εσύ νυστάζεις; Για χάρη σου έχει έρθει ο ιατρός των ψυχών, και εσύ κρύβεις το τραύμα σου; Αυτός φωνάζει: «Επιστρέψτε σε μένα, υιοί των ανθρώπων, ελάτε σε μένα»· και εσύ δεν σπεύδεις;

Διότι, επειδή εκείνοι έλεγαν: «Κανείς δεν μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνον ο Θεός», ελέγχοντάς τους από το ίδιο τους το στόμα, λέει: «Εσείς είπατε ότι μόνο στον Θεό ανήκει το να συγχωρεί αμαρτίες· ιδού λοιπόν, συγχωρώ αμαρτίες, άρα ομολογήστε τη θεότητά μου. Εάν όμως δεν πιστεύετε, από τη θεραπεία του σώματος δείτε και μάθετε και την υγεία της ψυχής». Τότε λέγει σε αυτόν: «Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου, και πήγαινε στο σπίτι σου»· και πάλι σε άλλον: «Έκτεινε το χέρι σου»· και στη θάλασσα: «Σιώπα, ησύχασε»· «Κορίτσι, σήκω»· «Λάζαρε, έλα έξω»· «Το θέλω, καθαρίσου»· και όλα τα υπόλοιπα, διά των οποίων φανερώνει την ισοτιμία του προς τον Πατέρα· τα οποία όλα κατανοώντας πλήρως, να πιστεύεις ότι είναι ομοούσιος με τον Πατέρα, και πως ομοούσιο είναι και το Πνεύμα. Διότι, εάν εκπορεύεται από τον Πατέρα και λαμβάνει από τον Υιό, το Πνεύμα δεν είναι ξένο προς την ουσία του Θεού. Πνεύμα Θεού, Πνεύμα Χριστού, Πνεύμα αληθείας, Πνεύμα παράκλητο, ισότιμα αντιπαρατιθέμενο.

Κανείς, λοιπόν, από τους αιρετικούς, εξαιτίας της μεγάλης Του φιλανθρωπίας, ας μην κατακρίνει ως αδυναμία τα όσα έχουν ειπωθεί· διότι Αυτός είναι που λέει: «Για να γνωρίζετε ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία πάνω στη γη να συγχωρεί αμαρτίες». Αλλά, επειδή ήθελε να διαπαιδαγωγήσει (και εκείνος που διαπαιδαγωγεί δεν προάγει τη διδασκαλία μόνο μέσα από όσα λέει, αλλά και μέσα από όσα πράττει), για τον λόγο αυτό πρόσθεσε και την προσευχή. Αφού έπλυνε και τα πόδια των μαθητών, όχι επειδή ήταν κατώτερος, αλλά, αν και Θεός και Δεσπότης, κατήλθε σε τέτοιο σημείο ταπεινοφροσύνης.

Αποκάλυψέ του μέσω της εξομολογήσεως το πάθος, για να επιθέσει αοράτως το σωτήριο φάρμακο· διότι δεν ήλθε για να καλέσει δικαίους, αλλά αμαρτωλούς σε μετάνοια. Σε εσένα ήλθε, που βρίσκεσαι κατάκοιτη· σήκω, λοιπόν, πάρε τον κράββατό σου και πήγαινε στον οίκο σου, δηλαδή στο λιμάνι της μετάνοιας. Μην στρέφεις πλέον ούτε τα σαρκικά μάτια ούτε τα μάτια της διάνοιας προς εκείνον τον μοιχό, ο οποίος είναι πρόξενος της γέεννας και του ακοίμητου σκώληκα.

Ματθ. 9, 5-6 Ευκολότερο, είπε ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, είναι να δώσει κανείς άφεση αμαρτιών παρά να ανορθώσει το σώμα ενός παραλύτου, χωρίς να το λέει αυτό απλώς. Διότι είναι φανερό ότι είναι μάλλον πιο εύκολη η θεραπεία του σώματος παρά η ιατρεία της ψυχής. Δεν το λέει λοιπόν αυτό τυχαία, αλλά σε σχέση με την πρακτική των Ιουδαίων. Διότι, σύμφωνα με τον νόμο, οι αρχιερείς τους, δεχόμενοι δώρα και θυσίες που τους προσέφεραν όσοι είχαν αμαρτήσει, υπόσχονταν και φαίνονταν να κατορθώνουν να συγχωρούν τα αμαρτήματα για τα οποία γινόταν η θυσία, όμως με κανέναν τρόπο δεν είχαν τη δύναμη να θεραπεύσουν έναν παράλυτο άνθρωπο. Γι' αυτό «ευκολότερο» ήταν γι' αυτούς να λένε «σου συγχωρούνται οι αμαρτίες» παρά «σήκωσε το κρεβάτι σου και περπάτα». Ή μπορεί κανείς να πει και να ερμηνεύσει διαφορετικά, ότι και τα δύο έχουν την ίδια ισχύ. Διότι και τα δύο ανήκουν στη θεία και υπεράνθρωπη δύναμη. Εντούτοις, επειδή το ένα, δηλαδή η θεραπεία του σώματος, έχει άμεσο τον έλεγχο, ενώ το άλλο έχει αόρατη την απόδειξη της υπόσχεσης, ευλόγως ειπώθηκε ότι είναι «ευκολότερη» η ίαση της ψυχής παρά του σώματος.

Αποτελεί ίδιον ενός φιλάνθρωπου Δεσπότη και το να επιβάλλει τη μάστιγα σε όσους αμαρτάνουν, και το να απαλλάσσει αυτόν που δέχθηκε το πλήγμα από την πληγή μαζί με το πταίσμα. Γνωρίζοντας δε ότι το έργο αυτό επιβεβαιώνει τη συγχώρηση των αμαρτημάτων και αποδεικνύει την κυριαρχία εκείνου που τα συγχωρεί, προσθέτει: «Για να γνωρίζετε όμως ότι ο Υιός του Ανθρώπου έχει εξουσία» και τα εξής. Ήταν δε αναγκαίο να επισκιάζεται το μυστήριο της σαρκώσεως του Λόγου, αφενός για να γίνει εύκολα αποδεκτό από τους ακροατές, και αφετέρου για να διαφύγει της προσοχής του άρχοντα του σκότους. Διότι λέγει ο θεοφόρος Ιγνάτιος ότι τρία πράγματα διέφυγαν από τον άρχοντα του αιώνος τούτου: η παρθενία της Μαρίας, η σύλληψη του Κυρίου και η σταύρωση.

Εγώ όμως από τη θεραπεία του σώματος θα πιστοποιήσω και εκείνη της ψυχής, βεβαιώνοντας, μέσω του κατώτερου μεν, που φαίνεται όμως δυσκολότερο, και την άφεση των αμαρτιών, η οποία είναι μεν μεγάλη, σε εσάς όμως φαίνεται ευκολότερη επειδή είναι αφανής. «Για να μάθετε δε, ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία επί της γης να συγχωρεί αμαρτίες, τότε λέει στον παραλυτικό·

«Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου, και πήγαινε στο σπίτι σου. Και αφού σηκώθηκε, έφυγε για το σπίτι του. Όταν το είδαν τα πλήθη, θαύμασαν και δόξασαν τον Θεό που έδωσε τέτοια εξουσία στους ανθρώπους.» Τον πρόσταξε να βαστάξει το κρεβάτι, για να μη θεωρηθεί φαντασία το θαύμα, και συγχρόνως για να δουν το σημείο τα πλήθη, τα οποία τον θεωρούσαν μεν απλό άνθρωπο, αλλά ανώτερο από όλους. «Και καθώς περνούσε από εκεί ο Ιησούς, είδε έναν άνθρωπο να κάθεται στο τελωνείο, που ονομαζόταν Ματθαίος, και του λέει: Ακολούθησέ με. Και εκείνος σηκώθηκε και τον ακολούθησε.» Δεν τον κάλεσε μαζί με τον Πέτρο και τον Ιωάννη, αλλά όταν γνώριζε ότι πρόκειται να πειστεί. Διότι έτσι κάλεσε αργότερα και τον Παύλο, όταν ήρθε ο κατάλληλος καιρός. Θαύμασε δε τον ευαγγελιστή, πώς εκθέτει δημοσίως τον δικό του βίο, καίτοι οι άλλοι απέκρυψαν το όνομά του, αποκαλώντας τον Λευί· και είναι έργο Θεού το να τον μεταστρέψει μόνο με τον λόγο. «Και καθώς αυτός βρισκόταν στο τραπέζι μέσα στο σπίτι, ιδού πολλοί τελώνες και αμαρτωλοί ήρθαν και παρακάθονταν μαζί με τον Ιησού και τους μαθητές του· και όταν το είδαν οι Φαρισαίοι, είπαν στους μαθητές του: Γιατί ο δάσκαλός σας τρώει μαζί με τελώνες και αμαρτωλούς;»