Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 1:16

Επομένως, εάν μεν κάποιος επιλέξει να είναι σοφός και υπάκουος και να αποστρέφεται την αντίσταση στα θεία προστάγματα, θα ζήσει σε μακροχρόνια ευημερία και θα βρεθεί σε καλή θέση της δικής του κληρονομιάς· διότι θα είναι γεμάτος από αγαθή ελπίδα και θα συνδοξαστεί με τους αγίους στους κατάλληλους καιρούς. Αν όμως φανεί σκληρός και δύστροπος και δεν υποτάσσεται στους θείους νόμους, θα αποκλειστεί οπωσδήποτε από την ελπίδα των αγίων και θα χάσει την κληρονομιά παρά τω Θεώ, και θα γίνει κλήρος των εχθρών του, σύμφωνα με αυτό που ψάλλεται στους ψαλμούς για κάποιους «Μερίδες ἀλωπέκων ἔσονται», δηλαδή μερίδα των πονηρών και πανούργων και κακεντρεχών δυνάμεων. <Η δόξα της θυγατέρας του Ισραήλ, ξύρισε και κούρεψε τα μαλλιά σου για τα τρυφερά σου τέκνα, πλάτυνε τη χηρεία σου σαν αετός, διότι αιχμαλωτίστηκαν και έφυγαν από σένα.> Είναι σαν να έλεγε πάλι: Ω, τρισμακάρια άλλοτε θυγατέρα Ιερουσαλήμ, εσύ που έλαβες εξαιρετικά ένδοξη και περίβλεπτη δόξα, η Ιερουσαλήμ δηλαδή η Σαμάρεια, χάθηκαν τα τρυφερά σου τέκνα, και καταστράφηκε το πλήθος που παλαιότερα ζούσε στη σπατάλη, το λαμπρό και καλομαθημένο, που κοιμόταν «σε ελεφάντινες κλίνες, και ζούσε σπάταλα στα στρώματά της· που έτρωγε κατσικάκια από τα ποίμνια και τρυφερά μοσχαράκια που θήλαζαν από το μέσο των κοπαδιών· που χειροκροτούσε στους ήχους των οργάνων· που τα θεώρησε αυτά μόνιμα και όχι παροδικά· που έπινε τον διυλισμένο οίνο και χριόταν με τα πιο εκλεκτά μύρα»· απεκδύσου, λοιπόν, ω θυγατέρα Ιερουσαλήμ, δηλαδή απόβαλε τη δόξα και φανερώσου γυμνή από εκείνη την αρχαία ευημερία· έπειτα με βαθύ και ασυνήθιστο θρήνο και προσπαθώντας να μιμηθείς τη βαρυθυμία των αετών, θρήνησε για τα τέκνα σου, επειδή θα βαδίσουν ως αιχμάλωτοι, και εσύ θα γίνεις χήρα και εγκαταλελειμμένη.

Λένε δε εκείνοι που είναι σοφοί σε αυτά και που μελετούν εκτενώς τις φύσεις των πτηνών, ότι ο αετός είναι πλάσμα εξαιρετικά φιλότεκνο. Και ότι θρηνεί γοερά όταν οι νεοσσοί του πέσουν από τη φωλιά, ή όταν αρπαγούν από κάποιον. Ότι δε το πτηνό αυτό δεν στερείται της στοργής προς τα τέκνα του, μας πείθει ο θεσπέσιος Μωυσής λέγοντας, αναφορικά με τον Θεό και τους εξ αίματος Ισραηλίτες: «Όπως ο αετός σκεπάζει τη φωλιά του και επιποθεί τους νεοσσούς του, απλώνοντας τις φτερούγες του τους δέχθηκε και τους ανέλαβε πάνω στις πλάτες του». Βλέπεις, λοιπόν, πώς αναφέρει ότι ο αετός λαχταρά τους δικούς του νεοσσούς, και αγαπά να τους περιβάλλει μέσα στις φτερούγες του, προστατεύοντας με πολλή αγάπη αυτό που γέννησε. Διεύρυνε, λοιπόν, λέει, τη χηρεία σου σαν τον αετό.

Διότι έτσι το αποδέχεται η θεόπνευστη Γραφή. ΠΑΛΛ. Συμφωνώ· τι σημαίνει λοιπόν αυτό; ΚΥΡ. Ότι οι τρίχες είναι μεν καρποί του κεφαλιού και αναφύονται σαν έμφυτα βλαστάρια· οι έννοιες όμως και όλα όσα προέρχονται από τον νου θα μπορούσαν να είναι καρπός του νου, αναβλύζοντας τον νόμο για εμάς και αποτελώντας κατά κάποιον τρόπο μια όμορφη και ανθισμένη κόμη που τον στολίζει. Πρέπει λοιπόν εμείς να μην έχουμε μέσα μας τον νου γυμνό και αποψιλωμένο από αγαθές έννοιες, αλλά σαν να αναβλύζει και να έχει πλούσια κόμη για τον Θεό την ακριβή γνώση των απολύτως αρίστων πραγμάτων, μέσω της οποίας θα ερευνήσει και το ίδιο το θείο κάλλος, ό,τι κι αν είναι αυτό, και θα δει καθαρά τα όσα είναι κρυμμένα στο βάθος, και θα πλουτίσει από τους λόγους της ύψιστης ορθότητας, ώστε να μπορεί να αποκτήσει εντελώς αλάνθαστη τη γνώση του Θεού και να βαδίζει στην πιο ασφαλή οδό, δηλαδή αυτήν που αφορά όλα τα αξιοθαύμαστα. Ή μήπως δεν θα πεις ότι ένας τέτοιος άνθρωπος έχει ήδη φτάσει στο αποκορύφωμα κάθε επαίνου; ΠΑΛΛ. Και βέβαια. ΚΥΡ. Τι λοιπόν, μήπως το να ξυρίζεται και να αποψιλώνεται το κεφάλι με την αποκοπή της τρίχας σύρριζα στο δέρμα, δεν θα προκαλούσε την εντύπωση της ατιμίας σε όσους τυχόν θα συνέβαινε να περπατούν έτσι; ΠΑΛΛ. Καταλαβαίνω. ΚΥΡ. Διότι όταν ο Θεός λέει προς τη μητέρα των Ιουδαίων, εννοώ την Ιερουσαλήμ, «Ξύρισε και κόψε τα μαλλιά σου για τα τρυφερά σου τέκνα. Πλάτυνε τη χηρεία σου σαν τον αετό, διότι αιχμαλωτίστηκαν μακριά από σένα». Διότι το ξύρισμα αποτελεί ύβρη και ατίμωση, και είναι απολύτως ταιριαστό σε όσους πενθούν. ΠΑΛΛ.

Γι' αυτό ακριβώς πραγματοποίησε ο Κύριος την κάθοδο από τους ουρανούς, εξ ου και στη συνέχεια λέει: «Όλα αυτά εξαιτίας της ασέβειας του Ιακώβ και εξαιτίας της αμαρτίας του οίκου του Ισραήλ». Και επιπλέον, διασαφηνίζει στη συνέχεια την αιτία της καθόδου του Λόγου από τον ουρανό, απαριθμώντας αφενός τις δυσέβειες του λαού της περιτομής και τον όλεθρο που τους βρήκε εξαιτίας αυτών, και προαναγγέλλοντας αφετέρου την κλήση των εθνών σε όλη την οικουμένη· διότι γι' αυτά επιδήμησε ο Λόγος του Θεού από τους ουρανούς στη γη. Και άκουσε τα ίδια τα λόγια: «Όλα αυτά εξαιτίας της ασέβειας του οίκου του Ιακώβ και εξαιτίας της αμαρτίας του οίκου του Ισραήλ. Ποια είναι η ασέβεια του οίκου του Ιακώβ; Δεν είναι η Σαμάρεια; Και ποια είναι η αμαρτία του Ιούδα; Δεν είναι η Ιερουσαλήμ; Και θα κάνω τη Σαμάρεια σαν οπωροφυλάκιο σε αγρό και σαν φυτεία αμπελώνα, και θα γκρεμίσω τους λίθους της στο βάραθρο, και θα αποκαλύψω τα θεμέλιά της», και προσθέτει: «Κατέβηκαν συμφορές από τον Κύριο στις πύλες της Ιερουσαλήμ, θόρυβος αρμάτων και ιππέων», και πάλι: «Η δόξα της θυγατέρας της Ιερουσαλήμ, ξύρισε το κεφάλι σου και κόψε τα μαλλιά σου για τα τρυφερά σου τέκνα, πλάτυνε το πένθος της χηρείας σου σαν τον αετό, διότι αιχμαλωτίστηκαν και απομακρύνθηκαν από εσένα», και επιπλέον: «Η Σιών θα οργωθεί σαν αγρός, και η Ιερουσαλήμ θα γίνει σαν οπωροφυλάκιο, και το όρος του οίκου σαν δάσος δρυμού».

Διότι ως κονιορτό εδώ εννοεί τη σκόνη που σηκώνεται μετά την ισοπέδωση της πόλης και την επιδρομή των βαρβάρων. Επειδή τότε και με φωτιά και με σίδερο τη ρήμαξαν, ισοπεδώνοντας ένα μέρος της και παραδίδοντας το άλλο στις φλόγες. Προφητεύοντας λοιπόν αυτά έλεγε: «Αντί για ευχάριστη οσμή θα υπάρχει σε σένα κονιορτός, και αντί για ζώνη θα ζωστείς με σχοινί»· φέρνοντας έτσι μπροστά στα μάτια τους την εικόνα της αιχμαλωσίας και της απαγωγής στη χώρα των βαρβάρων. «Και αντί για το στολίδι του κεφαλιού σου θα έχεις φαλάκρα»· είτε επειδή τα μαλλιά θα πέσουν από την ταλαιπωρία, είτε επειδή θα το προκαλέσουν αυτό οι εχθροί, είτε οι ίδιες οι γυναίκες στον εαυτό τους. Διότι παλαιά υπήρχε η συνήθεια, σε καιρό πένθους και συμφοράς, να κουρεύονται και να ξυρίζουν το κεφάλι τους. Άλλωστε και ο Ιώβ κούρεψε το κεφάλι του, όταν άκουσε για τη συμφορά των παιδιών του. Και προχωρώντας ο προφήτης, ανέφερε ότι μαζί με τον σάκο και τον κοπετό θα υπάρξει και ξύρισμα του κεφαλιού. Και άλλος προφήτης πάλι λέει: «Ξύρισε και κούρεψε το κεφάλι σου για τα τρυφερά σου τέκνα». «Και αντί για χιτώνα με πορφυρή λωρίδα, θα ζωστείς με σάκο». Άραγε δεν φαίνονται αυτά να είναι φοβερά και αβάσταχτα; Όμως, σε ό,τι αφορά εμάς, η τιμωρία δεν θα σταματήσει μέχρι εκεί, αλλά θα ακολουθήσει ιοβόλος σκώληκας και ατελεύτητο σκότος.