Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 1:4

Θα μπορούσε κανείς εύλογα να εφαρμόσει αυτά και στον Χριστό, ο οποίος καλεί σε σωτηρία όχι μόνο τους λαούς που κατάγονταν από το αίμα του Αβραάμ, αλλά και ολόκληρη τη γη. Διότι διακήρυξε τρόπον τινά μέσω της φωνής του Δαβίδ λέγοντας: "Ακούστε αυτά όλα τα έθνη, δώστε προσοχή όλοι εσείς που κατοικείτε την οικουμένη." Ότι δε ο Λόγος κατήλθε σε εμάς από τον ουρανό σαν από δικό Του και πάρα πολύ προσφιλή οίκο, πώς είναι δυνατόν να αμφιβάλλει κανείς; Και δεν είναι καθόλου άτοπο να ονομάζουμε τον ουρανό οίκο του Θεού, εφόσον και την επίγεια Σιών, η οποία εκλαμβάνεται και ως τύπος της Εκκλησίας, οι θεόπνευστες Γραφές την ονομάζουν οίκο και πόλη Του. Διότι κάπου ψάλλει και λέει ο θεσπέσιος Δαβίδ: "Δεδοξασμένα πράγματα ειπώθηκαν για εσένα, πόλη του Θεού." Επομένως, όπως είναι πόλη, έτσι θα μπορούσε να είναι και οίκος η Εκκλησία του Χριστού, ο οποίος πληροί τα πάντα ως προς τη φύση της Θεότητάς Του. <Διότι, ιδού, ο Κύριος εκπορεύεται από τον τόπο Του, και θα επιβεί στα ύψη της γης, και θα σαλευτούν τα όρη υποκάτω Του, και οι κοιλάδες θα λιώσουν σαν κερί από πρόσωπο πυρός, και σαν νερό που φέρεται σε κατωφέρεια.> Πολύ ασαφής, βέβαια, και γεμάτος αινίγματα είναι ένας τέτοιος λόγος.

Ωστόσο, λέμε αναγκαστικά το εξής: ότι έστω και αν τα περί του Θεού εκφράζονται με ανθρώπινα λόγια, εντούτοις εκείνος που είναι έμπειρος σε αυτά και γνωρίζει να κατανοεί «παραβολή και σκοτεινό λόγο, ρήσεις σοφών και αινίγματα», θα τα εννοήσει με λεπτότητα και με τον τρόπο που ταιριάζει περισσότερο στη θεία και άρρητη φύση. Διότι, μέσω της φωνής των αγίων αποδίδονται σε αυτήν κατοικίες, θρόνοι και έγερση, καθώς επίσης οδοί και πορείες, και επιπλέον ορισμένα άλλα μικρά και ανθρώπινα· αλλά, όπως μόλις είπα, τέτοιου είδους θεωρήματα είναι εύλογο να κατανοούνται με λεπτότητα και ακρίβεια από τους αγαθούς και σώφρονες. Επειδή οι λόγοι αυτοί διατυπώνονται κατ' αναλογίαν και μεταφορά των δικών μας ανθρώπινων καταστάσεων. Όταν λοιπόν ακούσεις τον Προφήτη να λέει: «Διότι, ιδού ο Κύριος εκπορεύεται από τον τόπο Του, και θα επιβεί στα ύψη της γης», και προσθέτει ότι «και τα όρη μεν θα σαλευθούν, και οι κοιλάδες θα λιώσουν», τότε ακριβώς, υψώνοντας λίγο τον νου σου πάνω από τα αισθητά πράγματα, ανέβα μέσω των θεωρημάτων σε λεπτές έννοιες. Ως έξοδο λοιπόν του Θεού που γίνεται σαν από τον δικό Του τόπο, θα εννοήσεις εδώ την, τρόπον τινά, κίνηση από την ηρεμία για την τέλεση κάποιων πράξεων. Διότι σχεδόν είναι σαν να λέει: Κινήθηκε πλέον Αυτός που παλαιότερα μακροθυμούσε, και οπωσδήποτε θα εγκαταλείψει την παραμονή σε ηρεμία απέναντι σε αυτούς που Τον έχουν παροργίσει, και έχοντας, τρόπον τινά, αφήσει κατά μέρος την προσφιλή Του ημερότητα, θα επιβάλει πλέον τις δίκαιες τιμωρίες.

Διότι θα επιβεί στα ύψη της γης, δηλαδή θα πατήσει πλέον αυτούς που βρίσκονται σε υπερβολικά ψηλά αξιώματα, για να εννοήσουμε αυτούς που βασιλεύουν και στη Σαμάρεια και στην Ιερουσαλήμ. Θα σαλευθούν δε και τα όρη, δηλαδή πάλι θα μετακινηθούν από τα αξιώματά τους εκείνοι που υπερέχουν των άλλων και έχουν υψωθεί πάρα πολύ στη δόξα· διότι με όρη πρέπει πολύ σωστά να παρομοιάσουμε τέτοιου είδους ανθρώπους. Θα λιώσουν δε σαν κερί και οι κοιλάδες, δηλαδή οι ταπεινοί και καταρριμμένοι, και αυτοί που έχουν το μέτρο του κοινού λαού, οι οποίοι αν και είναι πάρα πολύ σκληροί και δεν ανέχονται να υποτάσσονται στα θεία προστάγματα, προσκρούοντας σαν σε φωτιά στη θεία οργή θα καταλιώσουν σαν το κερί· θα γίνουν δε και σαν νερό που ρέει σε κατηφοριά, δηλαδή που κατέρχεται σε κατωφέρεια με ορμητική και ασυγκράτητη πορεία. Διότι, όπως ήδη προείπα, οι βασιλείς των Ασσυρίων, αφού λεηλάτησαν άγρια και την ίδια τη Σαμάρεια και το βασίλειο του Ιούδα, εξόρισαν μεν κάποιους από τους βασιλείς, φόνευσαν δε και όλους τους άρχοντες, και γρήγορα και σαν νερό που κατέρχεται σε κατωφέρεια μετέφεραν στη δική τους γη το πλήθος του λαού. Και αυτό ήταν το νερό που ρέει σε κατηφοριά και τρέχει από τη Σαμάρεια προς τη χώρα των Περσών και των Μήδων.

Έχει εξέλθει δε και ο Λόγος του Θεού από τον τόπο Του. Διότι, όντας Θεός κατά φύση, έγινε άνθρωπος· και φαίνεται πως υπέστη κάποιου είδους κίνηση ως προς αυτό εννοώ, καίτοι δεν υπόκειται σε τροπή, αλλά είναι μάλλον εδραιωμένος στην ίδια Του τη φύση και έχει το αμετάβλητο ως Θεός. Επέβη δε στα ύψη της γης, και συντάραξε τα όρη, και έλιωσε τις κοιλάδες, και τις έκανε να ρεύσουν σαν το νερό που κατεβαίνει ορμητικά. Και ως ύψη μεν της γης θα μπορούσαν να νοηθούν οι νοητές δυνάμεις που επαίρονται εναντίον όλων και τα πνεύματα της πονηρίας· και ως σαλευόμενα όρη οι δαίμονες που εκδιώχθηκαν από την εξουσία τους πάνω μας. Διότι έχουν εκβληθεί, και έχουμε πλέον κληθεί να υποτασσόμαστε στον κατά φύση και αλήθεια Θεό. Κοιλάδες δε πάλι είναι το αγελαίο πλήθος των δαιμόνων, το ταπεινωμένο και καταρριμμένο, το οποίο έλιωσε σαν το κερί και έρρευσε σαν νερό στα βάθη του άδη. Διότι τα πονηρά πνεύματα πλησίαζαν τον Χριστό και «τον παρακαλούσαν να μην τους διατάξει να απέλθουν στην άβυσσο». Διότι, καθώς άλλοι είχαν ήδη αποσταλεί εκεί προηγουμένως, αυτοί που είχαν απομείνει έφριτταν μπροστά σε αυτό το ενδεχόμενο.

Αν όμως κάποιος ήθελε να εννοήσει ως ύψη, βουνά και κοιλάδες τους διδασκάλους των Ιουδαίων, καθώς βέβαια και τους λαούς που ήταν υπό την εξουσία τους, οι οποίοι εξαιτίας της ύβρεώς τους προς τον Χριστό εκδιώχθηκαν από την ίδια τους την εξουσία· διότι έλιωσαν, και σαν κερί μπροστά στη φλόγα συγκρουόμενοι με τις συμφορές του πολέμου από τους Ρωμαίους, «Εξουθενώθηκαν και σαν νερό που διαρρέει, και σαν λιωμένο κερί αφανίστηκαν», σύμφωνα με τη φωνή του ψαλμωδού· δεν θα βγει έξω από τον ορθό σκοπό. <Για την ασέβεια του Ιακώβ έγιναν όλα αυτά, και για την αμαρτία του οίκου του Ισραήλ.> Λέγοντας ότι ο Θεός των όλων θα επιβεί στα ύψη της γης, και ότι θα σαλευτούν από αυτόν τα όρη, και ότι σαν κερί και σαν νερό θα λιώσουν και θα ρεύσουν προς τα κάτω οι κοιλάδες, προσθέτει λοιπόν: Για την ασέβεια του Ιακώβ έγιναν όλα αυτά. Δες λοιπόν πώς μιλάει για κρυμμένα μυστήρια, και δεν περιορίζει το νόημα των λεγομένων στα αισθητά πράγματα, αλλά γνωρίζει συγκαλυμμένα τις συμφορές που πρόκειται από στιγμή σε στιγμή να έρθουν σε αυτούς στη Σαμάρεια και σε αυτούς στα Ιεροσόλυμα, έχοντάς τες ήδη διηγηθεί. Διότι ποιον τρόμο θα προκαλούσε, και πώς θα καταλυπούσε αυτούς στη Σαμάρεια ίσως ή τους άλλους, ο συγκλονισμός των ορέων; Και οι κοιλάδες με ποιον τρόπο θα μπορούσαν να λιώσουν, ή πώς θα κατέβαιναν σαν νερό που ρέει σε κατωφέρεια; Αλλά γνωρίζει, όπως είπα, αφού προανήγγειλε με τον κατάλληλο τρόπο όσα πρόκειται να συμβούν σε αυτούς που προέρχονται από τον Ισραήλ.

«Διότι, ιδού, ο Κύριος θα κατέβει από τον τόπο του· και θα επιβεί ο Κύριος στα ύψη της γης. Και θα συντριβούν τα όρη κάτω από αυτόν· και οι κοιλάδες θα λιώσουν σαν το κερί μπροστά στη φωτιά εξαιτίας της ασέβειας του Ιακώβ· όλα αυτά και εξαιτίας της αμαρτίας του οίκου του Ισραήλ.» Αλλά και στον 17ο ψαλμό, ο οποίος περιέχει την από τους ουρανούς στη γη κατάβαση του ίδιου του Κυρίου, αναφέρεται: «Και συγκλονίστηκε και άρχισε να τρέμει η γη, και τα θεμέλια των ορέων ταράχτηκαν και συγκλονίστηκαν, διότι οργίστηκε εναντίον τους ο Κύριος.» Υποδηλώνεται δε μέσω αυτών η κάθοδος του Κυρίου, δηλαδή του Θεού Λόγου· και έπειτα, με την κάθοδό του προς τους ανθρώπους, η καθαίρεση, η ταπείνωση και ο διασκορπισμός των αφανών και αοράτων δυνάμεων, οι οποίες στο παρελθόν είχαν υψωθεί και τιμώνταν από όλα τα έθνη.

Ψ. Από τον Μιχαία. ΙΖ΄. Διότι, ιδού, ο Κύριος εκπορεύεται από τον τόπο του, και θα καταβεί, και θα επιβεί επί των υψών της γης, και θα σαλευθούν τα όρη υποκάτω του, και οι κοιλάδες θα λιώσουν ως κερί ενώπιον του πυρός.

Αυτά λοιπόν ο σοφότατος Σολομών, αφού κατανόησε ότι ειπώθηκαν ως χρησμός στον πατέρα του, και συνειδητοποιώντας ότι δεν είναι μικρά, αλλά ότι ξεπερνούν την ανθρώπινη φύση, και ότι ταιριάζουν περισσότερο στον Θεό παρά στον ίδιο, παρόλο που ήταν υιός του Δαβίδ, και αναγνωρίζοντας αυτόν που από τον Θεό ονομάστηκε πρωτότοκος και τον σαφώς προφητευόμενο Υιό του Θεού, υπερχάρηκε με τις επαγγελίες, και προσεύχεται να επαληθευτούν τα λόγια της προφητείας, και να κατέλθει στη γη ο προφητευόμενος, αναγορεύοντάς τον πρωτότοκο και Υιό του Θεού. Γι' αυτό λέγει: «Και τώρα, Θεέ του Ισραήλ, ας επαληθευθεί λοιπόν ο λόγος σου, τον οποίο ελάλησες στον δούλο σου τον Δαβίδ, τον πατέρα μου. Διότι στ' αλήθεια θα κατοικήσει ο Θεός μαζί με τους ανθρώπους επί της γης; Εάν ο ουρανός και ο ουρανός του ουρανού δεν σου αρκούν;» 〈Από τον Μιχαία〉. «Ακούσατε, όλοι οι λαοί, και ας προσέξει η γη και όλοι όσοι βρίσκονται σε αυτήν, και ο Κύριος ο Θεός σας θα είναι μάρτυρας, ο Κύριος από τον άγιο οίκο του. Διότι ιδού, ο Κύριος, ο Κύριος εκπορεύεται από τον τόπο του, και θα καταβεί επί τα ύψη της γης, και θα σαλευθούν τα όρη υποκάτω του, και οι κοιλάδες θα λιώσουν σαν κερί μπροστά από τη φωτιά, και σαν νερό που κατέρχεται ορμητικά σε κατωφέρεια. Για την ασέβεια του Ιακώβ συμβαίνουν όλα αυτά, και για την αμαρτία του οίκου του Ισραήλ.» Και τώρα απροκάλυπτα, μέσω αυτών των προκείμενων λόγων, κηρύσσεται ο Κύριος ο Θεός ότι κατέρχεται από τον ουρανό και εκπορεύεται «από τον τόπο του».

Εξάλλου, και οι άρχοντες του ιουδαϊκού έθνους, καθώς και η βασιλεία που είχε συσταθεί προηγουμένως σε αυτούς, η ιεροσύνη και η προεδρία των διδασκάλων, ονομαζόμενα τώρα αλληγορικά «όρη», λέγεται ότι «θα σαλευθούν» κατά την από τους ουρανούς παρουσία του Κυρίου. Και ποιος δεν θα ομολογούσε πώς αυτό εκπληρώθηκε, βλέποντας μετά τους χρόνους του Σωτήρος μας Ιησού Χριστού όλα εκείνα όχι μόνο να έχουν σαλευθεί αλλά και να έχουν εκλείψει εντελώς; Ως «κοιλάδες» δε, που ακόμη και τώρα λιώνουν, θα μπορούσαν να νοηθούν οι συναγωγές τους, οι οποίες έχουν συσταθεί σε κάθε πόλη αντί της Ιερουσαλήμ και του όρους Σιών, θρηνώντας και κλαίγοντας και λιώνοντας «σαν το κερί μπροστά στη φωτιά», εξαιτίας της λύπης και της υπερβολής του πένθους, λόγω της ερήμωσης των δικών τους και της μακράς και πολυετούς δουλείας. Και με άλλον τρόπο, πνευματικά, η «επίβαση» του θείου Λόγου δεν πραγματοποιούνταν σε χάσματα και κοιλώματα, ούτε σε ταπεινές και χαμερπείς διάνοιες, αλλά σε εκείνες που είχαν υψωμένο το φρόνημα. Έτσι λοιπόν, με πιο αλληγορικό τρόπο, ελέχθη ότι ο ίδιος ο Κύριος θα κατέβει «στα ύψη της γης». Και ως «όρη» που σείονταν «υποκάτωθέν του» νοούνταν ακριβώς εκείνα, όπου «οδηγήθηκε από το Πνεύμα για να πειραστεί από τον διάβολο», όταν και «τον παραλαμβάνει ο διάβολος σε όρος πολύ υψηλό», «και ήταν μαζί με τα θηρία». «

«Όρη» πάλι, με πιο αλληγορική έννοια, θα μπορούσε να είναι η ειδωλολατρία που τελούνταν παλαιότερα στα βουνά, καθώς και οι αόρατες και αρχοντικές δυνάμεις που ενεργούσαν σε αυτά, τις οποίες διόλου λίγο δεν συντάραξε και αναστάτωσε η διδασκαλία του Σωτήρος μας. Διότι ο ένθεος λόγος Του και η θαυματουργική και παραδοξοποιός Του ισχύς καθαιρούσε ανεπαίσθητα τη μακρά και παλαιά δυναστεία τους πάνω στους ανθρώπους. Ωσαύτως δε και οι «κοιλάδες που λιώνουν σαν κερί από το πρόσωπο της φωτιάς» θα μπορούσαν να είναι οι χθόνιοι και περίγειοι δαίμονες, εναντίον των οποίων εξαπέλυε το πυρ που κατακαίει τη μοχθηρία τους, λέγοντας: «Πυρ ήλθα να βάλω επί της γης, και τι άλλο θέλω αν ήδη άναψε;». Καιόμενοι, λοιπόν, από αυτό το πυρ και μη μπορώντας να αντέξουν τα βασανιστήρια από την αόρατη φλόγα, υποχωρούσαν από τα ανθρώπινα σώματα και ομολογούσαν αυτό που τους συνείχε και τους εκδίωκε, κραυγάζοντας: «Έα, τι σχέση υπάρχει μεταξύ εμάς και εσένα, Υιέ του Θεού; Ήλθες πριν από τον καθορισμένο καιρό να μας βασανίσεις;» και «Σε γνωρίζουμε ποιος είσαι, ο Άγιος του Θεού». Και αυτούς κυρίως τιμωρούσε και τους άρχοντές τους καθαιρούσε, διότι, μη αρκούμενοι στη διαφθορά των υπολοίπων εθνών, μέσω της οποίας τους είχαν κατακρημνίσει όλους στην πολυθεϊστική πλάνη, επιβουλεύτηκαν και τον παλαιό λαό του Θεού, δηλαδή αυτόν της περιτομής, και, αφού τον απομάκρυναν από τον Θεό, τον πλήγωσαν με παντοειδείς ασέβειες.

Η Σιών, η Ιερουσαλήμ και το ονομαζόμενο «όρος του οίκου», αυτά ήταν εκείνα που προηγουμένως είχαν φανερωθεί δια του: «και θα σαλευτούν τα όρη υποκάτω του, και οι κοιλάδες θα λιώσουν σαν το κερί μπροστά στη φωτιά, εξαιτίας της ασέβειας του Ιακώβ». Διότι, εξαιτίας των ασεβειών που διαπράχθηκαν εναντίον του, αμέσως και όχι μετά από πολύ καιρό, πολιορκήθηκαν και τα όρη και όσοι κατοικούσαν σε αυτά, και το όρος Σιών υπέστη εμπρησμό και έσχατη ερήμωση, και το «όρος του οίκου του Θεού μετατράπηκε σε δάσος δρυμού». Αυτά λοιπόν υποδηλώνει και η παρούσα προφητεία ότι επρόκειτο να τους συμβούν κατά την κάθοδο του Κυρίου από τους ουρανούς, τα οποία και έλαβαν ξεκάθαρη έκβαση μετά την παρουσία του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού. Εάν βέβαια έχει κάποια ισχύ και η δική μας μαρτυρία, εμείς οι ίδιοι είδαμε με τα μάτια μας την άλλοτε ξακουστή Σιών να οργώνεται από Ρωμαίους άνδρες με ζεύγη βοδιών, και την Ιερουσαλήμ, όπως ακριβώς λέει το ιερό λόγιο, δίκην εγκαταλελειμμένου «οπωροφυλακίου», να περιέρχεται σε παντελή ερήμωση. Και αυτά τους συνέβησαν για κανέναν άλλο λόγο παρά μόνο εξαιτίας των ασεβειών τους, εξαιτίας των οποίων και ο ουράνιος Λόγος εξήλθε από τον οικείο του τόπο.

Αλλά και για άλλη αιτία είχε λεχθεί ήδη πρωτύτερα ότι ο Λόγος του Θεού κατήλθε από τους ουρανούς και πάτησε «επί τα ύψη της γης», έτσι ώστε τα όρη, τα οποία παλαιότερα επαιρόνταν και υψώνονταν «κατά της γνώσεως του Θεού», «να σαλευθούν υποκάτωθεν αυτού», δηλαδή προφανώς οι αντίπαλες δυνάμεις, οι οποίες πριν από την παρουσία Του είχαν υποδουλώσει στα έργα της δυσέβειας και της ειδωλολατρίας, μαζί με τους υπόλοιπους ανθρώπους, και το έθνος των Εβραίων· ενώ οι πονηροί δαίμονες, που ονομάζονται «κοιλάδες» επειδή διατρίβουν στα σκοτεινά χάσματα και στα κοιλώματα των σωμάτων, λιώνοντας «ως κηρός από προσώπου πυρός», να τραπούν σε φυγή μακριά από τους ανθρώπους μέσω της δυνάμεως του θείου Λόγου. Και μια άλλη, όχι τυχαία, αιτία της καθόδου του Κυρίου από τους ουρανούς πέρα από αυτές, την οποία επισημαίνει ο λόγος, θα μπορούσε να είναι, ώστε όλα τα έθνη της γης, αφού εκδιωχθούν οι δαίμονες και συγκλονιστούν τα αρχοντικά πνεύματα, ανακουφιζόμενα από την παλαιά σκληρή και ακλόνητη τυραννία τους, να αναλάβουν την επίγνωση του επί πάντων Θεού. Και αυτά ακριβώς διακηρύσσουν στη συνέχεια και οι φωνές της ίδιας προφητείας, κάπως έτσι και με την ίδια νοηματική συνάφεια: «Και στις έσχατες ημέρες θα είναι φανερό το όρος του Κυρίου, έτοιμο πάνω στις κορυφές των ορέων, και θα υψωθεί πάνω από τα βουνά, και προς αυτό θα σπεύσουν λαοί».

Αλλά επειδή και για τα έθνη που πίστεψαν στον Χριστό του Θεού έχει ειπωθεί από πολύ παλιά: «εκείνοι στους οποίους δεν αναγγέλθηκε τίποτα γι' αυτόν θα δουν, και εκείνοι που δεν έχουν ακούσει θα κατανοήσουν» με τη δική του χάρη και εκείνη του Πατέρα που τον έστειλε, και εμείς κατά το δυνατόν αναφέραμε όσα φανερώθηκαν σε αυτά τα χωρία, και παραθέσαμε με ευγνωμοσύνη τις απόψεις του προγενέστερού μας Αφρικανού, οι οποίες χαρακτηρίζονται και αυτές από ακρίβεια, γι' αυτό και πρέπει να τις χρησιμοποιούμε ως ορθές. 〈Από τον Μιχαία〉. «Ακούστε, όλοι οι λαοί, και ας προσέξει η γη και όλοι όσοι βρίσκονται σε αυτήν, και ο Κύριος θα είναι ανάμεσά σας ως μάρτυρας, ο Κύριος από τον άγιο οίκο του. Διότι ιδού, ο Κύριος εκπορεύεται από τον τόπο του, και θα κατεβεί και θα βαδίσει πάνω στα ύψη της γης, και θα σαλευτούν τα όρη υποκάτω του, και οι κοιλάδες θα λιώσουν σαν το κερί μπροστά στη φωτιά, και σαν το νερό που κατεβαίνει στην κατηφοριά. Για την ασέβεια του Ιακώβ συμβαίνουν όλα αυτά και για την αμαρτία του οίκου του Ισραήλ.»

Ήδη και στο παρελθόν αυτά έχουν εξεταστεί από εμάς στα αντίστοιχα χωρία. Έχει δε αποδειχθεί πώς ποτέ άλλοτε, παρά μόνο από τους χρόνους της επιφανείας στους ανθρώπους του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού, τα παλαιά σεβάσμια των Ιουδαίων –τα όρη που ονομάζονταν Σιών και η Ιερουσαλήμ, καθώς και τα οικοδομήματα πάνω σε αυτά, δηλαδή ο ναός και το Άγιο των Αγίων και το θυσιαστήριο και όσα άλλα ήταν αφιερωμένα εκεί προς τιμήν του Θεού– εξαλείφθηκαν και κλονίστηκαν, σύμφωνα με τον λόγο που λέει: «Ιδού, ο Κύριος εκπορεύεται από τον τόπο του, και θα κατέλθει στα ύψη της γης, και τα όρη θα κλονιστούν υποκάτω του». Όταν αυτά κλονίστηκαν, οι ψυχές των εκ περιτομής (οι οποίες ονομάζονται «κοιλάδες» εξαιτίας της ταπεινότητάς τους σε σύγκριση με τα παλαιά υψώματα), θρηνώντας τον αφανισμό των προαναφερθέντων, «θα λιώσουν σαν το κερί μπροστά από τη φωτιά, και σαν το νερό που κατέρχεται ορμητικά σε κατωφέρεια», εξαιτίας του πλήθους όσων μεταξύ τους καταπίπτουν καθημερινά από τα ανώτερα στα χειρότερα. Όλα αυτά δε, λέει, ότι θα συμβούν «για την ασέβεια του οίκου του Ιακώβ και για την αμαρτία του οίκου του Ισραήλ».