Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 2:7

Αυτά λέγει ο Κύριος: «Κάνατε βουλή χωρίς εμένα, και συνθήκες όχι διά του Πνεύματός μου, για να προσθέσετε αμαρτίες πάνω σε αμαρτίες»· και πάλι: «Ακούστε αυτά: Δεν μίλησα από την αρχή στα κρυφά· όταν αυτά γίνονταν, εγώ ήμουν εκεί· και τώρα ο Κύριος απέστειλε εμένα και το Πνεύμα του». Και λίγο πιο κάτω λέγει τα εξής: «Και αυτή είναι η διαθήκη μου προς αυτούς, είπε ο Κύριος, το Πνεύμα μου που είναι πάνω σου»· και πάλι στη συνέχεια προσθέτει λέγοντας: «Ούτε πρέσβης ούτε άγγελος, αλλά ο ίδιος ο Κύριος τους έσωσε, επειδή τους αγαπούσε και τους σπλαχνιζόταν· ο ίδιος τους λύτρωσε, και τους ανέλαβε, και τους ύψωσε όλες τις ημέρες του αιώνα· αυτοί όμως απείθησαν, και παρόξυναν το άγιο Πνεύμα του, και στράφηκε εναντίον τους ως εχθρός». Ο Ιεζεκιήλ δε λέγει τα εξής: «Και με ανέλαβε Πνεύμα, και με οδήγησε στη γη των Χαλδαίων στην αιχμαλωσία, σε όραμα, εν Πνεύματι Θεού». Στο δε βιβλίο του Δανιήλ αναφέρεται: «Εξήγειρε ο Θεός το άγιο Πνεύμα ενός νεαρού παιδιού, που ονομαζόταν Δανιήλ, και αναφώνησε με μεγάλη φωνή: Εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτής». Και ο μεν Μιχαίας λέγει: «Ο οίκος του Ιακώβ παρόξυνε το Πνεύμα του Κυρίου». Και διά του Ιωήλ ο Θεός λέγει: «Και θα συμβεί μετά από αυτά, να εκχύσω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα».

Αυτά λέει ο Κύριος: «Κάνατε σχέδια χωρίς εμένα, και συνάψατε συμφωνίες όχι δια του Πνεύματός μου, για να προσθέσετε αμαρτίες πάνω στις αμαρτίες»· και πάλι: «Ακούστε αυτά: Δεν μίλησα από την αρχή στα κρυφά· όταν γίνονταν αυτά, ήμουν εκεί· και τώρα ο Κύριος με απέστειλε, και το Πνεύμα του». Και μετά από λίγο λέει τα εξής: «Και αυτή είναι η δική μου διαθήκη προς αυτούς, είπε ο Κύριος: το Πνεύμα μου, το οποίο βρίσκεται επάνω σου»· και πάλι, στη συνέχεια, προσθέτει λέγοντας: «Ούτε πρέσβης ούτε άγγελος, αλλά ο ίδιος ο Κύριος τους έσωσε, επειδή τους αγαπούσε και τους σπλαχνιζόταν· ο ίδιος τους λύτρωσε, τους ανέλαβε και τους ανύψωσε όλες τις ημέρες του αιώνα· αυτοί όμως απείθησαν και παρόξυναν το Άγιο Πνεύμα του, και στράφηκε εναντίον τους ως εχθρός». Ο Ιεζεκιήλ επίσης λέει τα εξής: «Και με ανέλαβε Πνεύμα, και με οδήγησε στη γη των Χαλδαίων, στην αιχμαλωσία, σε όραμα, μέσω του Πνεύματος του Θεού». Στο δε βιβλίο του Δανιήλ: «Ο Θεός εξήγειρε το άγιο Πνεύμα ενός νεαρού παιδιού, που ονομαζόταν Δανιήλ, και αναφώνησε με δυνατή φωνή: "Εγώ είμαι καθαρός από το αίμα αυτής"». Και ο μεν Μιχαίας λέει: «Ο οίκος του Ιακώβ παρόξυνε το Πνεύμα του Κυρίου». Και μέσω του Ιωήλ ο Θεός λέει: «Και μετά από αυτά θα συμβεί το εξής: θα εκχύσω από το Πνεύμα μου πάνω σε κάθε σάρκα».

Διότι αυτό αποτελεί υπερβολή αγνωμοσύνης, το να κάνει κανείς τη φιλανθρωπία του ευεργέτου αφορμή αχαριστίας. «Μην λυπείτε, λοιπόν, το Πνεύμα το Άγιο». Ακούστε τι λέει ο Στέφανος, η απαρχή των μαρτύρων, ελέγχοντας την απείθεια και την ανυποταξία του λαού: «Εσείς», λέει, «πάντοτε αντιστέκεστε στο Πνεύμα το Άγιο». Και πάλι ο Ησαΐας: «Παρόξυναν το Πνεύμα το Άγιο, και στράφηκε εναντίον τους ως εχθρός». Και αλλού: «Ο οίκος του Ιακώβ παρόργισε το Πνεύμα του Κυρίου». Το εάν αυτά δεν αποδεικνύουν εξουσιαστική δύναμη, το αφήνω στην κρίση των αναγνωστών. Ακούγοντάς τα αυτά, τι είδους αντιλήψεις πρέπει να έχει κανείς; Μήπως ότι πρόκειται περί οργάνου, υπηκόου, ομότιμου με την κτίση και ομόδουλου με εμάς; Ή μήπως είναι βαρύτατο για τους ευσεβείς, έστω και με έναν μόνο λόγο, να ανεχθούν αυτήν τη βλασφημία; Δούλο αποκαλείς το Πνεύμα;

Γι' αυτό λοιπόν και ο θεσπέσιος Ιωάννης, καταρρίπτοντας την έπαρση των Ιουδαίων και το μεγάλο τους θράσος, λέει: «Κάντε λοιπόν καρπούς άξιους της μετάνοιας, και μην νομίσετε ότι μπορείτε να λέτε μέσα σας: Έχουμε πατέρα τον Αβραάμ· διότι σας λέω ότι ο Θεός μπορεί από αυτές τις πέτρες να αναστήσει τέκνα στον Αβραάμ». Επομένως, εξέπεσε μεν από την κληρονομιά ο ασύνετος Ισραήλ, φύτρωσε όμως αντ' αυτού το ποίμνιο των εθνών, και σε αυτούς ο Χριστός απονέμει τον ένδοξο και αξιοσέβαστο κλήρο των άνωθεν αγαθών. Διότι έγιναν συμπολίτες των αγίων και οικείοι του Θεού, και σύσσωμοι με τον Χριστό, και, λαμπρυσμένοι από την ένωση μαζί Του δια του Πνεύματος, θα ζήσουν τον αληθινά πολυπόθητο βίο, με οσιότητα και αγιασμό και αφθαρσία. <Στην εκκλησία του Κυρίου μην κλαίτε με δάκρυα, και ας μην δακρύζουν γι' αυτό τα μάτια σας· διότι δεν θα αποδιώξει τα ονείδη εκείνος που λέει: Ο οίκος του Ιακώβ παρόργισε το Πνεύμα του Κυρίου. Μήπως αυτά είναι τα επιτηδεύματά του;> Άραγε λοιπόν αποκλείει ο Θεός τον Ισραήλ από το να επιλέξει να μετανοήσει; Και πες μου, ανακόπτει ο Θεός την πραότητά Του προς αυτούς, ακόμα και αν ήθελαν να μάθουν αυτά που τους είναι τα πλέον αρμόζοντα, και να πράττουν πλέον ό,τι είναι αρεστό σε Αυτόν; Δεν λέει κάτι τέτοιο.

Αλλά συνηθίζουν κάποιοι, εάν τυχόν ελεγχθούν για τα σφάλματά τους από κάποιον από τους σοφούς, να περιορίζουν τον τρόπο της μετάνοιας μόνο μέχρι τα δάκρυα, και να ομολογούν μεν την αμαρτία, ζητώντας μόνο με αυτό τη συγχώρεση, χωρίς όμως να παύουν να πράττουν τα κακά που βρίσκονται μπροστά τους. Αυτό ακριβώς έκαναν ορισμένοι από τους Ισραηλίτες, ώστε κάποιες φορές να μη λυπούνται ούτε τα ίδια τους τα ρούχα. Αλλά τι λέει Εκείνος που βλέπει την καρδιά και τα νεφρά; «Επιστρέψτε σε εμένα με όλη σας την καρδιά, με νηστεία και με κλάμα και με θρήνο, και ξεσκίστε τις καρδιές σας και όχι τα ρούχα σας.» Ότι λοιπόν, χύνοντας απλώς δάκρυα από τα μάτια και υποκρινόμενοι με καλά λόγια, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπουν τα δικά τους θελήματα, δεν πρόκειται να κάνουν τον Κριτή ευμενή και πράο απέναντί τους, το διδάσκει λέγοντας: Στην εκκλησία του Κυρίου μην κλαίτε με δάκρυα. Μην κάνετε, λέει, σπίτι πένθους τον θείο ναό. Ούτε να δακρύζετε γι' αυτό, με σκοπό να φανεί μόνο ότι κλάψατε στον οίκο του Θεού, διότι κάτι τέτοιο είναι εντελώς ανώφελο. Ούτε βέβαια να λένε κάποιοι το εξής: Ο οίκος του Ιακώβ παρόργισε το Πνεύμα του Κυρίου. Διότι κανείς δεν θα μπορούσε στο ελάχιστο να αποσείσει τις κατηγορίες για τα σφάλματά του, ακόμη κι αν επέλεγε να χρησιμοποιήσει τέτοια καλά λόγια. Είναι άραγε αυτά τα έργα του;

Και ποια ακριβώς είναι αυτά, λέει; «Μηχανεύονταν κακίες και εργάζονταν το κακό στα κρεβάτια τους, και με το ξημέρωμα της ημέρας τα έκαναν πράξη, και δεν ύψωσαν τα χέρια τους προς τον Κύριο· και επιθυμούσαν αγρούς, και λεηλατούσαν ορφανούς, και καταδυνάστευαν οίκους, και άρπαζαν τον άνθρωπο και τον οίκο του, τον άνθρωπο και την κληρονομιά του». Επομένως, λέει, αν τέτοιες ήταν οι πράξεις του, πώς θα μπορούσε να αποσείσει τους ονειδισμούς, χύνοντας ένα απλό δάκρυ, ομολογώντας και λέγοντας: Ο οίκος του Ιακώβ παρόργισε το Πνεύμα του Κυρίου;

Διότι, δείχνοντας με αυτόν τον τρόπο ότι αυτός είναι ο Λόγος του Θεού από την αρχή και τώρα έχει αποσταλεί, προχωρώντας παρακάτω στην Αποκάλυψη είπε: «Και είδα τον ουρανό ανοιγμένο, και ιδού ένα λευκό άλογο, και αυτός που καθόταν πάνω του ονομάζεται πιστός και αληθινός, και με δικαιοσύνη κρίνει και πολεμά. Τα μάτια του ήταν σαν φλόγα φωτιάς, και στο κεφάλι του υπήρχαν πολλά διαδήματα, έχοντας γραμμένο ένα όνομα που κανείς δεν γνωρίζει παρά μόνο ο ίδιος, και ήταν ενδεδυμένος με ιμάτιο ραντισμένο με αίμα, και το όνομά του καλείται ο Λόγος του Θεού». Βλέπετε, λοιπόν, αδελφοί, πώς συμβολικά το ιμάτιο που είναι ραντισμένο με αίμα περιέγραψε τη σάρκα, μέσω της οποίας και υπέστη το πάθος ο απαθής Λόγος του Θεού, όπως μου μαρτυρούν οι προφήτες. Διότι έτσι λέει ο μακάριος Μιχαίας: «Ο οίκος του Ιακώβ παρόργισε το Πνεύμα του Κυρίου. Αυτά είναι τα έργα τους. Δεν είναι οι λόγοι του καλοί και ορθοί μαζί τους, και αυτοί ξεσηκώθηκαν σε έχθρα, απέναντι στην ειρήνη του έγδαραν τη δόξα του». Αυτό σημαίνει το να πάθει αυτός κατά σάρκα. Ομοίως και ο μακάριος Παύλος λέει: «Διότι εκείνο που ήταν αδύνατο για τον νόμο, επειδή ήταν ασθενής, ο Θεός, στέλνοντας τον δικό Του Υιό με ομοίωμα σάρκας αμαρτίας, κατέκρινε την αμαρτία στη σάρκα, ώστε το δικαίωμα του νόμου να εκπληρωθεί σε εμάς, που δεν περιπατούμε κατά σάρκα, αλλά κατά πνεύμα».

Και ο μεν θείος Ιεζεκιήλ λέγει: «Με ανέλαβε το Πνεύμα και με οδήγησε στη γη των Χαλδαίων σε όραμα, εν Πνεύματι Θεού». Ο δε ενδέκατος από τους προφήτες, ο Ζαχαρίας, λέει: «Και τους λόγους σου εξαπέστειλε ο Κύριος ο Παντοκράτωρ με το Πνεύμα Του». Και ο Μιχαίας: «Ο οίκος του Ιακώβ παρόξυνε το Πνεύμα του Κυρίου». Ο δε Αγγαίος: «Διότι εγώ είμαι μαζί σας, λέγει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ, και το Πνεύμα μου βρίσκεται ανάμεσά σας». Και στον Ιώβ έχει γραφτεί: «Το Πνεύμα του Κυρίου είναι που με δημιούργησε, και η πνοή του Παντοκράτορα είναι που με διδάσκει». Ενώ στη Σοφία: «Διότι υπάρχει σε αυτήν Πνεύμα άγιο νοερό, απαύγασμα αιώνιου φωτός». Και πάλι: «Διότι το άφθαρτο Πνεύμα σου υπάρχει στα πάντα». Και στους Κριτές: «Ήλθε σε αυτόν το Πνεύμα του Κυρίου και έκρινε τον Ισραήλ». Και: «Ήλθε στον Ιεφθάε το Πνεύμα του Κυρίου». Και: «Όρμησε το Πνεύμα του Κυρίου πάνω στον Σαμψών». Στους δε Αριθμούς: «Θα πάρω από το Πνεύμα που είναι πάνω σου και θα το θέσω πάνω σε αυτούς»· και: «Είθε να γινόταν όλος ο λαός του Κυρίου προφήτες, όταν δώσει ο Κύριος το Πνεύμα Του σε αυτούς». Ενώ στη Γένεση: «Δεν θα παραμείνει το Πνεύμα μου στους ανθρώπους αυτούς, επειδή είναι σάρκες». Αλλά μέχρι πότε θα προσπαθούμε να αριθμήσουμε τα αναρίθμητα;