Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 3:11

Το να επιβάλλεται δηλαδή να μην οργιζόμαστε καθόλου κατά του αδελφού, ούτε βέβαια να τρέφουμε κακές επιθυμίες, είναι γνώρισμα εκείνου που μας εισάγει στα καυχήματα της αρετής. Διότι είναι εξαιρετικό το να καταπολεμά κανείς την οργή, και αξιοθαύμαστο συνάμα το να μπορεί να χαλιναγωγεί τις επιθυμίες που οδηγούν στο φαύλο, και να μην επιτρέπει στον νου του ούτε καν να προχωρά στις αρχές της άτοπης και βδελυρότατης επιθυμίας. Επομένως, το ευαγγελικό δίδαγμα και η δύναμη της εν Χριστώ πολιτείας είναι πράγματι καλό. Πρέπει λοιπόν να αναφωνήσουμε προς τους φίλους του γράμματος (του Νόμου): «Μάθετε να πράττετε το καλό, αναζητήστε την κρίση», δηλαδή, το να κρίνετε ορθά. Διότι, εκτός από όλα τα άλλα ατοπήματα, εκείνοι που έλαχαν να καθοδηγούν τη συναγωγή των Ιουδαίων έπασχαν και από το εξής: από το να μην εκφέρουν, εννοώ, ορθές κρίσεις για το κάθε πράγμα, αλλά μάλλον να αποφασίζουν άδικα, να υποκύπτουν στα δώρα και την ηδονή των χρημάτων, και να ξεπουλούν τη σύνεση της ανόσιας βούλησής τους σε εκείνους που θέλουν να αδικούν. Όπως ακριβώς λέει ο προφήτης: «Οι ηγέτες της έκριναν με δώρα». Είναι αναγκαία, επομένως, η εντολή, και για όσους θέλουν να ζουν ευαγγελικά δεν είναι ανώφελο για τη δικαιοσύνη το να κρίνουν ορθά, όχι μόνο στα εξωτερικά πράγματα, αλλά και σε όσα αφορούν τον νου και την καρδιά. Όπως για παράδειγμα αυτό που λέω: ενώ ο Θεός αποδοκιμάζει τη φαυλότητα, ο Σατανάς την επαινεί. Και ο μεν νόμος του Σωτήρα μάς πείθει να θεωρούμε το αγαθό αξιαγάπητο, ενώ εκείνος (ο Σατανάς) μας ελκύει προς το αντίθετο.

Επειδή δε οι Ιουδαίοι, καυχώμενοι για τους κατά σάρκα πατέρες τους, συνήθιζαν να επιδεικνύουν διαρκώς μεγάλη αλαζονεία, θεωρώντας ότι αγαπιούνται εξαιτίας εκείνων, αποτελώντας μερίδα και κλήρο του Θεού, και λαό άγιο και εκλεκτό· έπειτα, φλυαρώντας νόμιζαν ότι με κάθε τρόπο και οπωσδήποτε βρίσκονταν υπό τη φροντίδα και την αγάπη του Θεού, ακόμη κι αν έπρατταν πολλά που Του ήταν απεχθή, ακόμη κι αν δεν υπολόγιζαν καθόλου τον νόμο, ακόμη κι αν ατίμαζαν και απέρριπταν την ίδια την παρουσία του Σωτήρα, δηλαδή τη χάρη της ένσαρκης οικονομίας Του· γι' αυτό αναγκαστικά ο προφήτης καταδεικνύει ότι ο Θεός των όλων δεν έχει αυτή τη στάση, λέγοντας: «Διότι εγκατέλειψε τον λαό Του, τον οίκο του Ισραήλ». Κάτι παρόμοιο λέει ο Θεός των όλων και μέσω άλλου προφήτη, συντρίβοντας την αλαζονεία των Ιουδαίων και ελέγχοντάς τους ως ασύνετους. Διότι επιθυμούσαν, λέει, αγρούς, και διήρπαζαν ορφανά, και καταδυνάστευαν οίκους, και υπερηφανεύονταν εναντίον του Κυρίου, λέγοντας: «Δεν είναι ο Κύριος ανάμεσά μας; Δεν πρόκειται να έρθουν σε εμάς συμφορές».

Διότι προσκύνησαν είδωλα, και στήνοντας κάτω από βελανιδιές και λεύκες αγάλματα και βωμούς, προσέφεραν θυσίες στα μάταια είδωλα και τελούσαν σπονδές, αδιαφορώντας παντελώς για τη δόξα που οφειλόταν στον πανάγιο Θεό. Γι' αυτό, μέσω της φωνής του Ιερεμία τους λέει για την Ιερουσαλήμ: «Και μη λέτε, Ναός Κυρίου είναι, διότι αν δεν διορθώσετε ριζικά τους δρόμους σας και τα έργα σας, θα κάνω αυτόν τον οίκο όπως τη Σηλώ». Τους κατηγορούσε δε πάλι μέσω του προφήτη Μιχαία λέγοντας: «Οι άρχοντές της έκριναν με δωροδοκίες, και οι ιερείς της έδιναν απαντήσεις με μισθό, και οι προφήτες της μάντευαν με χρήματα, και επαναπαύονταν στον Κύριο λέγοντας: Δεν είναι ο Κύριος ανάμεσά μας; Δεν πρόκειται να έρθουν σε εμάς κακά. Εξαιτίας σας, λοιπόν, η Σιών θα οργωθεί σαν χωράφι, και η Ιερουσαλήμ θα γίνει σαν οπωροφυλάκιο, και το όρος του ναού σαν άλσος δάσους». Ότι δε η κρίση του Θεού έρχεται οξεία εναντίον καθενός που συνηθίζει να αμαρτάνει, τους το έκανε φανερό και ο θεσπέσιος Ιωάννης λέγοντας: «Γεννήματα εχιδνών, ποιος σας υπέδειξε να ξεφύγετε από την επερχόμενη οργή; Κάντε, λοιπόν, καρπούς άξιους της μετάνοιας, και μην νομίσετε ότι μπορείτε να λέτε μέσα σας πως, Έχουμε πατέρα τον Αβραάμ· διότι σας λέω ότι ο Θεός μπορεί από αυτές τις πέτρες να αναστήσει τέκνα στον Αβραάμ».

Προφήτη δε ονομάζει εδώ όχι βέβαια τον αληθινό και σταλμένο από τον Θεό, αλλά μάλλον εκείνον που κατά κάποιον τρόπο πλάθει για τον εαυτό του την προφητική φήμη. Για αυτούς λέει μέσω της φωνής του Ιεζεκιήλ: Αλίμονο σε αυτούς που προφητεύουν από την καρδιά τους, και όχι από το στόμα του Κυρίου. Έχουν κατακριθεί επίσης και μέσω της φωνής του Ησαΐα. Διότι λέει κάπου για την Ιερουσαλήμ: Οι άρχοντές της δίκαζαν με δώρα, οι προφήτες της μάντευαν με αργύρια. <Άραγε θα καταβροχθίσει αυτή τη βουλή; Διότι αυτή η βουλή γίνεται ένεκα πλεονεξίας.> Λέγοντας ότι έχουν πλανηθεί ο ιερέας μαζί και ο προφήτης, και μάλιστα ότι έχουν χάσει τον ορθό νου εξαιτίας του κρασιού από το αμπέλι των Σοδόμων και από τη νοητή μέθη, και προσθέτοντας ότι αυτό είναι φάσμα, δηλαδή κατάπληξη και ένα είδος θάμβους, καταδεικνύει αμέσως και την αφορμή αυτής της καταπλήξεως, καθώς και τα εγκλήματα της παραφροσύνης και της μέθης των ιερέων.

Με τον όρο «χειροτονία» (έκταση του χεριού) ίσως εννοεί εδώ τη δωροδοκία και την επιθυμία για αισχρά κέρδη, διότι λέμε κάποιες φορές για ορισμένους ότι έχουν το χέρι τους απλωμένο για να παίρνουν, ενώ για όσους αποστρέφονται την αισχροκέρδεια, ότι έχουν το χέρι τους μαζεμένο. Έχει ειπωθεί δε για τους ηγέτες της Συναγωγής των Ιουδαίων: «Οι άρχοντές της έκριναν με δώρα, και οι ιερείς της μάντευαν με αργύρια», και ότι έγιναν σύντροφοι κλεφτών, αγαπώντας τα δώρα και επιδιώκοντας την ανταπόδοση.

Η ιερή Γραφή, λοιπόν, τους κατηγορεί σε πολλά σημεία ότι έφτασαν σε τέτοιο βαθμό ανοσιότητας, ώστε να αποδεικνύονται ένοχοι για βαρύτατα εγκλήματα· διότι άλλοτε μεν λέει, ότι οι άρχοντές της έκριναν με δωροδοκίες, και οι προφήτες της μάντευαν με χρήματα. Ψάλλει δε και ο θεσπέσιος: «Σύντριμμα και ταλαιπωρία υπάρχει στους δρόμους τους, και δρόμο ειρήνης δεν γνώρισαν· δεν υπάρχει φόβος Θεού απέναντι από τα μάτια τους.» Και ο Θεός των όλων επιτιμούσε αυτούς που νήστευαν, λέγοντας τα εξής: «Διότι κατά τις ημέρες των νηστειών σας, επιδιώκετε τα θελήματά σας, και καταπιέζετε όλους τους υφισταμένους σας· νηστεύετε για δίκες και καυγάδες, και χτυπάτε με γροθιές τον ταπεινό»· και επιπλέον αυτών, μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Και επιθυμούσαν αγρούς, και άρπαζαν ορφανά, και καταδυνάστευαν οίκους, και λεηλατούσαν τον άνθρωπο και τον οίκο του, τον άνθρωπο και την κληρονομιά του.» Επειδή, λοιπόν, τα δικά τους έργα έχουν πλέον παύσει, και έχει εγερθεί αντ' αυτών ο χορός των αγίων αποστόλων, και όσοι μετά από αυτούς φροντίζουν να ακολουθούν πιστά τα ίχνη τους, αυτοί ορθοτομούν τον λόγο της αληθείας και έχουν αναδειχθεί άριστοι παιδαγωγοί όσων βρίσκονται υπό την καθοδήγησή τους.

«Διότι ο νέος θα είναι εκατό ετών, ο δε αμαρτωλός που πεθαίνει εκατό ετών θα είναι επικατάρατος.» Βαθύ είναι το θεώρημα, και πολύ δυσδιάκριτο το νόημα της προφητείας που βρίσκεται μπροστά μας. Πλην όμως, όσο είναι δυνατόν, θα προσπαθήσω να το ερμηνεύσω. Ιερουσαλήμ λοιπόν φαίνεται να ονομάζει εδώ, όχι την αρχαία εκείνη πόλη, αλλά μάλλον την Εκκλησία που προέρχεται από τους Ιουδαίους και τα έθνη, την οποία υπόσχεται ότι θα αναδείξει σε αγαλλίαμα και ευφροσύνη, και το πράγμα είναι αληθές, όπως μαρτυρείται από την ίδια την εμπειρία. Διότι δεν υπάρχει τίποτα το σκυθρωπό στην Εκκλησία του Χριστού· πλουτεί με τις ελπίδες για την ατελεύτητη ζωή και την ανείπωτη δόξα, και κατέχει μεγάλη λαμπρότητα σε αυτόν τον κόσμο· ή ίσως και με διαφορετικό τρόπο: «Θα καταστήσω την Ιερουσαλήμ δικό μου αγαλλίαμα και ευφροσύνη», λέγει. «Διότι θα ευφρανθώ για τον λαό μου»· και επιφέρει τις αφορμές αυτής της χαράς λέγοντας: «Δεν θα ακουστεί πλέον σε αυτήν φωνή κλαυθμού, ούτε φωνή κραυγής»· διότι ο Θεός συνυφαίνει τον έπαινο της Εκκλησίας κατά κάποιον τρόπο μέσα από την αντιπαραβολή και καταδίκη των παλαιότερων πραγμάτων. Επειδή παλαιότερα οι ηγέτες της Συναγωγής των Ιουδαίων έκριναν παίρνοντας δώρα, και δεν γνώριζαν να δικαιώνουν ορφανό ή χήρα. Και επειδή ήταν εραστές αισχρών κερδών, καταδίκαζαν αθώους και δικαίους, και εκείνοι που τα υφίσταντο αυτά ήταν απολύτως αναγκαίο και να χύνουν δάκρυα, και να θρηνούν γοερά με κραυγές, ως αδικημένοι.

Αλλά θα ήταν κατά πολύ προτιμότερο, έχοντας επιλέξει να τιμούν την ορθότητα και αυτό που είναι αρεστό στον Θεό, να μεθούν μάλλον με τις δικές Του τιμές, και βέβαια να έχουν τον πλούτο που προέρχεται από την καλή φήμη. «Διότι είναι προτιμότερο», λέει, «το καλό όνομα παρά ο πολύς πλούτος». Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι και μέσω της φωνής του Ησαΐα κάτι τέτοιο λέει προς τη μητέρα των Ιουδαίων, δηλαδή την Ιερουσαλήμ: «Το ασήμι σας είναι κίβδηλο· οι κάπηλοί σου αναμειγνύουν το κρασί με νερό· οι άρχοντές σου είναι απειθείς, συνεργοί κλεφτών, αγαπούν τα δώρα, επιδιώκουν την ανταπόδοση, δεν αποδίδουν δικαιοσύνη στα ορφανά, και δεν προσέχουν την κρίση της χήρας»· και μέσω της φωνής του Ιερεμία πάλι: «Οι ηγέτες της έκριναν με δώρα». Επομένως, είναι παντού καταραμένο το να μην γίνεται η κρίση ορθή και αδιάβλητη, αλλά με κάποιον τρόπο επαχθής και διαβλητή εξαιτίας της ανισότητας. <Και χτυπούσαν στα κεφάλια τους φτωχούς.> Τους προσάπτει καταδυνάστευση και πλεονεξία και τους κατηγορεί σαφώς, ως ανόσιους και άσπλαχνους, και ενώ θα ήταν προτιμότερο να αξιώσουν φροντίδας και να επιλέξουν να τιμούν και να αγαπούν να ανακουφίζουν με αγαπητικές ενισχύσεις εκείνους που έχουν ανάγκη, αντίθετα, συνήθιζαν να αδικούν, αναλώνοντας με αφόρητες και πικρές λύπες αυτούς που ήταν φορτωμένοι με τη φτώχεια. Αλλά ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός ανάγει στο δικό Του πρόσωπο όσα πράττονται σε αυτούς. Διότι λέει: «Εφόσον το κάνατε σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους, το κάνατε σε εμένα».

Και για αυτούς κάπου λέει μέσα από τη φωνή του προφήτη: «Ότι θα κατοικήσω ανάμεσά τους και θα περπατήσω μαζί τους, και θα είμαι Θεός τους, και αυτοί θα είναι λαός μου.» <Οι άρχοντές της έκριναν με δώρα, και οι ιερείς της δίδασκαν με μισθό, και οι προφήτες της μάντευαν με χρήματα, και επαναπαύονταν στον Κύριο λέγοντας: Δεν είναι ο Κύριος ανάμεσά μας; Δεν θα έρθουν πάνω μας συμφορές. Γι' αυτό εξαιτίας σας η Σιών θα οργωθεί σαν χωράφι, και η Ιερουσαλήμ θα γίνει σαν καλύβα σε οπωρώνα, και το όρος του οίκου σαν δάσος δρυμού.> Βδελυρό πράγμα, και από τα πιο μισητά στον πανάγιο Θεό, είναι και η άδικη κρίση και η δωροδοκία. Διότι έχει γραφτεί ότι: «Αυτού που λαμβάνει δώρα στον κόρφο του άδικα, δεν κατευοδώνονται οι δρόμοι του.» Διότι κάποιοι έχουν νικηθεί σε τέτοιο βαθμό από την επάρατη φιλοχρηματία και τα αισχρά κέρδη, ώστε να θεωρούν ως τίποτα το να διαστρέφουν το δίκαιο και να πουλούν την αλήθεια. Και όπως ακριβώς αυτοί που δέχτηκαν σκόνη στα μάτια τους έχουν εξασθενημένη την ενέργεια της οπτικής τους ικανότητας, έτσι και εκείνοι που δέχονται την τύφλωση στον νου τους δεν βλέπουν πλέον. «Διότι τα δώρα τυφλώνουν τα μάτια των σοφών», όπως έχει γραφτεί, «και καταστρέφουν τα δίκαια λόγια». Και εκείνοι που διαστρέφουν το δίκαιο, αδικούν την καθαρή ομορφιά των θείων αξιωμάτων. Διότι το να κρίνει ταιριάζει μόνο στον Θεό, και γνωρίζοντας το αυτό ο μακάριος Μωυσής είπε: «Δεν θα προσωποληπτήσεις στην κρίση, διότι η κρίση ανήκει στον Θεό.»

Έπειτα, ενώ διέπρατταν τέτοια αμαρτήματα, λέει, στηρίζονταν στον Κύριο λέγοντας: «Δεν είναι ο Κύριος ανάμεσά μας; Δεν πρόκειται να έλθουν πάνω μας κακά». Διότι, αναμφισβήτητα, ο Θεός των όλων ήταν μέσα στον Ισραήλ, τους απάλλαξε από την ταλαιπωρία στην Αίγυπτο, τους εισήγαγε στη γη της επαγγελίας, τους ανέδειξε ανώτερους και ισχυρότερους από τους εχθρούς τους. Αλλά έπρεπε βεβαίως να κατανοήσουν απόλυτα ότι σε αυτούς που αμαρτάνουν βαριά και κατακρίνονται για τόσο άτοπες πράξεις, ο Θεός δεν θα ανεχόταν να είναι μαζί τους. Διότι το άγιο είναι ασυμβίβαστο με το βέβηλο, και το καθαρό είναι ασύνδετο με αυτό που ρυπαίνει. Ότι, λοιπόν, έκαναν μάταιες σκέψεις νομίζοντας ότι, ακόμη κι αν ήταν εργάτες της φαυλότητας, κι αν επέλεγαν να πράξουν τα πάντα πέρα από κάθε κακό, ο Θεός θα συνέχιζε παρ' όλα αυτά να είναι μαζί τους, θα το καταλάβουν, λέει, από τα ίδια τα γεγονότα που θα συμβούν. Διότι η Σιών θα οργωθεί σαν χωράφι, και η ξακουστή Ιερουσαλήμ θα γίνει σαν καλύβα οπωροφύλακα, δηλαδή ερημωμένη και κατεστραμμένη, και το ίδιο το όρος του οίκου, δηλαδή ο ναός που βρίσκεται πάνω σε υψηλό λόφο, θα γίνει δάσος δρυμού. Είναι σαν να λέει: καταφύγιο άγριων θηρίων και φωλιές φιδιών. Διότι, όπως στα βουνά και στα δάση κατοικούν τα θηρία και τα ατίθασα γένη των ερπετών, έτσι συμβαίνει και στους ερημωμένους τόπους, και εκεί όπου φαίνονται πάρα πολλά ερείπια.

Διότι είπε: «Οι ηγέτες της δίκαζαν με δωροδοκίες»· και προς αυτήν επίσης λέει πάλι δια της φωνής του Ησαΐα: «Το ασήμι σας είναι κίβδηλο, οι κάπηλοί σου αναμειγνύουν το κρασί με νερό, οι άρχοντές σου είναι απειθείς, συνεργοί κλεπτών, αγαπούν τα δώρα, επιδιώκουν ανταλλάγματα, δεν αποδίδουν δικαιοσύνη στα ορφανά και δεν δίνουν προσοχή στο δίκαιο της χήρας». Φαίνεται δε και τώρα ότι ο Προφήτης Αββακούμ θέλει να εκπληρώσει εκείνο που αναφέρεται στο βιβλίο των Παροιμιών: «Όσα είδαν τα μάτια σου, να τα λες»· αποδεικνύει λοιπόν επιπροσθέτως ότι διατύπωσε την κατακραυγή του εντελώς εύλογα εξαιτίας της γαληνότητας που ενυπάρχει στον Θεό, ο οποίος δείχνει ανεξικακία όπως ακριβώς θα του ταίριαζε· διότι είναι Θεός αγαθός· όμως, όσον αφορά τον ανθρώπινο νου, ασκεί την ανεξικακία πέρα από κάθε μέτρο.

Ένας άλλος προφήτης μάς το διευκρινίζει λέγοντας για την Ιερουσαλήμ: «Οι άρχοντές της έκριναν με δωροδοκίες και οι προφήτες της μάντευαν με χρήματα». Αλλά και ο σοφός Ησαΐας απευθύνεται κάπου προς αυτήν και λέει: «Οι άρχοντές σου απειθούν, είναι συνεργάτες κλεφτών, αγαπούν τα δώρα, κυνηγούν την ανταπόδοση, δεν αποδίδουν δικαιοσύνη στα ορφανά και δεν δίνουν προσοχή στο δίκαιο της χήρας». Πρέπει, λοιπόν, να προσέχουν οι ιερουργοί των θείων θυσιαστηρίων, μήπως τυχόν υποπέσουν σε αυτά που περιγράφουν οι Γραφές. Διότι, ως τύπο, οι παλαιοί λάμβαναν τη στολή που άρμοζε στις ιερουργίες.

Διότι, όπως ακριβώς τον νοητό αμπελώνα που ανήκει στον Δεσπότη, εννοώ δηλαδή τον Ισραήλ ή τον άνθρωπο του Ιούδα, το νεόφυτο, το αγαπημένο, τον έκαναν δική τους κληρονομιά· έτσι σχεδόν κατακυρίευσαν και τα ποίμνια, δρέποντας από τη μια τους καρπούς από αυτά, και πάντοτε με κάποιον τρόπο αυξάνοντας σε πλεονασμούς τον κλήρο που προερχόταν από αυτά, ενώ από την άλλη τα άφηναν προς διαρπαγή σε όσους το επιθυμούσαν. Επομένως, αυτοί που τα αποκτούσαν τα κατέσφαζαν, ενώ αυτοί που τα πουλούσαν έλεγαν: Ευλογητός ο Κύριος, έχουμε πλουτίσει. Ως τέτοιοι θα μπορούσαν να νοηθούν και οι κριτές, οι οποίοι καπηλεύονται την ορθότητα στις κρίσεις τους, και σχεδόν απαρνούνται τον νόμο του Μωυσή, αν και αυτός λέει σαφώς: «Δεν θα προσωποληπτήσεις στην κρίση, διότι η κρίση ανήκει στον Θεό». Διότι τους ήταν ευχάριστο και προσφιλές να ξεπουλούν σε όσους το ήθελαν την κρίση για κάθε υπόθεση. Και αυτό θα μας γίνει σαφές πάλι μέσα από τη φωνή των αγίων. Διότι κάποιος από τους αγίους προφήτες είπε σχετικά με την Ιερουσαλήμ: «Οι άρχοντές της έκριναν λαμβάνοντας δώρα»· ενώ ο θεσπέσιος Αββακούμ σχεδόν κραύγασε προς τον Θεό λέγοντας: «Έως πότε, Κύριε, θα κράζω και δεν θα εισακούεις, θα φωνάζω προς εσένα αδικούμενος και δεν θα σώσεις; Γιατί με έκανες να βλέπω κόπους και πόνους, ταλαιπωρία και ασέβεια;».

«Ιδού, εγώ δίνω εντολή και θα λιχνίσω ανάμεσα σε όλα τα έθνη τον οίκο του Ισραήλ, όπως ακριβώς λιχνίζεται κάτι στο λιχνιστήρι, και ούτε ένα τρίμμα δεν θα πέσει στη γη· με ρομφαία θα πεθάνουν όλοι οι αμαρτωλοί του λαού μου, εκείνοι που λένε: “Δεν πρόκειται να μας πλησιάσουν ούτε να έλθουν πάνω μας τα κακά”. Κατά την ημέρα εκείνη θα αναστήσω την πεσμένη σκηνή του Δαβίδ και θα ανοικοδομήσω τα πεσμένα μέρη της, και τα κατεδαφισμένα της θα αναστήσω, και θα την ανοικοδομήσω όπως τις αρχαίες ημέρες, ώστε να με εκζητήσουν οι υπόλοιποι των ανθρώπων και όλα τα έθνη, πάνω στα οποία έχει επικληθεί το όνομά μου, λέγει ο Κύριος που τα πράττει όλα αυτά». 〈κζʹ. Από τον Μιχαία〉. «Ακούστε, λοιπόν, αυτά, οι ηγέτες του οίκου του Ιακώβ και οι υπόλοιποι του οίκου του Ισραήλ, εσείς που βδελύσσεστε τη δικαιοσύνη και διαστρέφετε όλα τα ορθά, που οικοδομείτε τη Σιών με αίματα και την Ιερουσαλήμ με αδικίες. Οι ηγέτες της έκριναν με δωροδοκίες, και οι ιερείς της αποκρίνονταν με μισθό, και οι προφήτες της μάντευαν με αργύρια, και επαναπαύονταν στον Κύριο, λέγοντας: “Δεν είναι ο Κύριος μαζί μας; Δεν πρόκειται να έλθουν πάνω μας κακά”. Εξαιτίας τούτου, εξαιτίας σας η Σιών θα οργωθεί σαν αγρός, και η Ιερουσαλήμ θα γίνει σαν οπωροφυλάκιο, και το όρος του οίκου σαν άλσος δάσους».

ΝΗ΄. Έπειτα, ο θείος Μιχαίας, μη αντέχοντας να βλέπει τη Σιών να οικοδομείται με αίματα, με όποια έννοια κι αν το εκλάβει κανείς, και την Ιερουσαλήμ με αδικίες, εφόσον οι άρχοντές της δίκαζαν με δωροδοκίες, οι ιερείς της δίδασκαν με μισθό και οι προφήτες της μάντευαν με χρήματα· εξαιτίας αυτών τι θα συνέβαινε; Ότι η Σιών θα οργωθεί σαν χωράφι, η Ιερουσαλήμ θα γίνει σαν οπωροφυλάκιο, και το όρος του οίκου θα λογιστεί σαν άγριο δάσος· και θρηνώντας για την απουσία εκείνων που πράττουν το ορθό, έλεγε ότι μόλις και μετά βίας απέμεινε κάποια καλαμιά ή επιφυλλίδα· τότε που και ο άρχοντας απαιτούσε δώρα, και ο κριτής εξέφερε λόγους χαριστικούς, φθέγγεται σχεδόν τα ίδια με τον μεγάλο Δαβίδ, ο οποίος έλεγε: «Σώσον με, Κύριε, διότι εξέλιπε ο όσιος»· εξαιτίας αυτού και τα αγαθά θα τους εγκατέλειπαν, φθειρόμενα σαν από σκόρο.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΗ΄. — Περί των πονηρών επισκόπων και εκείνων που δεν τηρούν τις εντολές του Θεού. «Οι ιερείς τους έπεσαν από ρομφαία.» «Έκρυψαν οι ιερείς την οδό του Κυρίου.» «Οι άρχοντές της έκριναν με δώρα, και οι ιερείς της αποκρίνονταν έναντι αμοιβής, και οι προφήτες της μάντευαν με ασήμι. Δεν ανήκει σε εσάς να γνωρίζετε το δίκαιο, εσείς που μισείτε τα καλά και αναζητάτε τα πονηρά; Εσείς που αρπάζετε τα δέρματά τους και τις σάρκες από τα οστά τους.» «Οι ιερείς της βεβηλώνουν τα άγια και ασεβούν προς τον νόμο.» «Ω, εσείς που ποιμαίνετε μάταια, και που εγκαταλείψατε τα πρόβατα! Μάχαιρα θα πέσει επί του βραχίονός του.»

Διότι λένε ότι ο ολέθριος και ψευδώνυμος Πατριάρχης των Ιουδαίων αντικαθιστά κάθε χρόνο, ή και κάθε δύο χρόνια, τους αρχισυναγώγους με σκοπό τη συλλογή χρημάτων, όπως ακριβώς κάνει και ο μιμητής του, ο Πατριάρχης των Αιγυπτίων, για να εκπληρωθεί ο προφητικός λόγος: «Οι ιερείς της έκριναν με δώρα και οι προφήτες της μάντευαν με χρήματα».

Διότι ο ψευδώνυμος πατριάρχης και χαχάμης των Ιουδαίων κάθε χρόνο αλλάζει τους αρχηγούς της Συναγωγής για να παίρνει χρήματα, παρομοίως και ο πατριάρχης των Αιγυπτίων, μιμούμενος τους Ιουδαίους, κάνει το ίδιο, για να εκπληρωθεί η προφητεία που λέει: «Οι ιερείς της (της Ιερουσαλήμ) έδιναν αποκρίσεις με αμοιβή, και οι προφήτες της μάντευαν με χρήματα». Αφού είπε αυτά ο θείος Ταράσιος, ως επίλογο προσθέτει: Αυτά πρέπει να τα ακούσουμε όλοι οι αρχιερείς και οι κληρικοί, καθώς και όλοι οι κάτοικοι της οικουμένης, τηρώντας τα και προσέχοντας όσα ακούσαμε, κατά τον Παύλο, για να μην αφανιστούμε. Παρακινεί δε και τον Πάπα Αδριανό να ανεβεί στα ψηλά και να υψώσει τη φωνή του, σύμφωνα με τα λόγια του Ησαΐα, ώστε να εξαλειφθεί η χειροτονία που γίνεται με χρήματα, και οτιδήποτε άλλο την ακολουθεί και γίνεται εξαιτίας της φιλαργυρίας και της αισχροκέρδειας, και να απομακρυνθεί και να εκριζωθεί από τον χριστώνυμο λαό, ο οποίος ελευθερώθηκε δωρεάν με το αίμα του Χριστού, αυτή η κακία και τα πονηρά βλαστάρια που την ακολουθούν, ώστε οι ιερείς να ανθίσουν ως φοίνικες, αναδίδοντας την ευωδία του Χριστού στους σωζόμενους Χριστιανούς, και λέγοντας μαζί με τον Σοφονία προς την Εκκλησία: «Αφαίρεσε ο Κύριος τα αδικήματά σου», γλυκαίνοντας τους λαούς που τρυγούν τους πνευματικούς τους καρπούς, και αναδεικνύοντάς τους κληρονόμους της αθάνατης και μακάριας ζωής.