Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 3:8

αυτοί που έλεγαν μεν ευχάριστα λόγια, αλλά έχουν ρίξει τους εξαπατημένους σε απροσδόκητη συμφορά, και πάρα πολύ μακριά από εκείνα που ήλπιζαν; <Αν δεν γεμίσω εγώ με ισχύ εν πνεύματι Κυρίου και με κρίση και δύναμη για να αναγγείλω στον Ιακώβ τις ασέβειές του και στον Ισραήλ τις αμαρτίες του.> Δείχνει ότι είναι εντελώς και με κάθε τρόπο αναγκαίο να ψεύδονται εκείνοι που κατέχουν πλασματική τη δόξα της προφητείας. Διότι πώς θα μπορούσε να πει την αλήθεια αυτός που δεν μιλάει εν Θεώ, ο Οποίος είναι η αλήθεια; Διότι για τον Κάιν είπε κάπου ο Χριστός: «Εκείνος ήταν ανθρωποκτόνος εξαρχής, και δεν στάθηκε στην αλήθεια, διότι είναι ψεύστης όπως και ο πατέρας του», ορίζοντας ως πατέρα του αυτόν που εφηύρε το ψεύδος, δηλαδή τον σατανά. Και για το ότι αναγκαστικά ψεύδονται όσοι μιλούν από διαβολικό πνεύμα λέγοντας τα δικά του λόγια, πώς είναι δυνατόν να αμφιβάλλει κανείς; Όσοι όμως μιλούν μέσω του Θεού, εντελώς και με κάθε τρόπο ομιλούν άριστα και αληθεύουν· διότι έχουν μέσα τους την αλήθεια. Επομένως, λέει, πώς θα γινόταν να μην είναι διαψευσμένος σε κάποιους ο προφητικός λόγος, εάν δεν γέμιζα κάποιους, μέσω του Πνεύματός μου, με δύναμη και δικαιοσύνη, δηλαδή με κρίση, ώστε άφοβα και με θάρρος να εναντιώνονται σε όσους έχουν αμαρτήσει και να τους ελέγχουν; Διότι χρειάζεται, νομίζω, σε όσους λαλούν τα του Θεού, πάρα πολλή και αγαθή ευτολμία.

Εάν δε κάποιος διατρέξει όλα τα βιβλία τόσο των δώδεκα όσο και των υπολοίπων προφητών, θα βρει πολλές μαρτυρίες περί του Αγίου Πνεύματος. Διότι ο μεν Μιχαίας λέγει εκ προσώπου του Θεού: «Εάν εγώ δεν γεμίσω με δύναμη εν Πνεύματι Κυρίου»· ο δε Ιωήλ αναφωνεί: «Και θα συμβεί μετά από αυτά, λέγει ο Θεός, να εκχύσω από το Πνεύμα μου επί πάσαν σάρκα», και τα εξής· και ο Αγγαίος διακηρύσσει: «Διότι εγώ είμαι μαζί σας, λέγει ο Κύριος Παντοκράτωρ, και το Πνεύμα μου παραμένει ανάμεσά σας»· ομοίως δε και ο Ζαχαρίας: «Όμως, δεχθείτε τους λόγους μου και τα προστάγματά μου, τα οποία εγώ παραγγέλλω δια του Πνεύματός μου στους δούλους μου τους προφήτες».

Δεν τα έλεγε αυτά εξυψώνοντας τον εαυτό του, αλλά για να αποστομώσει εκείνους που τον αντιμετώπιζαν με καχυποψία ότι δεν ήταν προφήτης, και για να αποδείξει ότι δεν εξαπατά, ούτε λέει από δική του επινόηση αυτά που λέει. Και κάποιος άλλος πάλι, φανερώνοντας ακριβώς το ίδιο, έλεγε: «Εγώ όμως γέμισα από τη δύναμη του Κυρίου, με πνεύμα και ισχύ». Και ο Δαβίδ επίσης, όταν διηγούνταν τα όσα συνέβησαν με την αρκούδα και το λιοντάρι, δεν τα έλεγε για να περιαυτολογήσει, αλλά για να οικοδομήσει κάτι μεγάλο και θαυμαστό. Επειδή, δηλαδή, δεν τον πίστευαν ότι θα κατανικούσε τον βάρβαρο όντας άοπλος, αυτός που δεν μπορούσε ούτε καν να σηκώσει τα όπλα, αναγκάστηκε να παρουσιάσει αποδείξεις της δικής του ανδρείας. Και όταν απέκοψε το κράσπεδο από τον μανδύα του Σαούλ, δεν έλεγε αυτά που έλεγε για να επιδειχθεί, αλλά για να αντικρούσει την πονηρή υποψία που είχαν διαδώσει εναντίον του, λέγοντας ότι ήθελε να τον σκοτώσει. Πρέπει, επομένως, παντού να αναζητούμε την αιτία. Διότι εκείνος που αποβλέπει στο συμφέρον των ακροατών, ακόμη και αν εγκωμιάζει τον εαυτό του, όχι μόνο δεν αξίζει να κατηγορηθεί, αλλά αξίζει και να στεφανωθεί· ενώ αν σιωπήσει σε τέτοια περίπτωση, είναι άξιος κατηγορίας. Επειδή και ο Δαβίδ τότε, αν είχε σιωπήσει μπροστά στον Γολιάθ, δεν θα τον άφηναν να βγει στο πεδίο της μάχης, ούτε θα είχε στήσει εκείνο το λαμπρό τρόπαιο. Γι' αυτό, λοιπόν, τα λέει αυτά από ανάγκη, και μάλιστα όχι στους αδελφούς του αλλά στον βασιλιά· διότι εκείνοι δεν θα τον πίστευαν, αφού ο φθόνος τούς έκλεινε τα αυτιά. Γι' αυτόν τον λόγο, αφού τους άφησε κατά μέρος, απευθύνεται σε εκείνον που δεν τον φθονούσε ακόμη.

Μην νομίζεις, λοιπόν, ότι τα γραφόμενα είναι έργο του καλάμου, αλλά του δεξιού χεριού που τον κρατά· δηλαδή, όχι της γλώσσας του Δαβίδ, αλλά της χάριτος που τον κινεί. Και κάποιος άλλος προφήτης, θέλοντας να καταδείξει αυτό ακριβώς, έλεγε: «Ήμουν γιδοβοσκός», λέει, «και κεντούσα συκάμινα»· ώστε να μην αποδώσει κανείς τα λεγόμενα σε ανθρώπινη σοφία. Και δεν αρκέστηκε μόνο σε αυτό, αλλά πρόσθεσε και κάτι άλλο λέγοντας: «Εγώ όμως γέμισα από ισχύ μέσω του Πνεύματος του Κυρίου, και από κρίση και εξουσία». Διότι η χάρη δεν τους καθιστούσε βέβαια μόνο σοφούς, αλλά και ισχυρούς, όχι ως προς τη σωματική διάπλαση, αλλά ως προς το φρόνημα.

Επειδή, πράγματι, είχαν να κάνουν με λαό θρασύ και αναίσχυντο, που διψούσε για προφητικό αίμα και μηχανευόταν σφαγές αγίων, εύλογα χρειάζονταν πολλή δύναμη, ώστε να μην καταπλαγούν από την ανείπωτη ορμή τους. Για αυτό ακριβώς στον μεν Ιερεμία λέει: «Σε έθεσα ως στύλο σιδερένιο και ως τείχος χάλκινο»· στον δε Ιεζεκιήλ: «Ανάμεσα σε σκορπιούς εσύ κατοικείς, μην τους φοβηθείς και μην πτοηθείς». Και ο Μωυσής δε, όταν αποστελλόταν, δεν νομίζω ότι δίσταζε μόνο επειδή φοβόταν τον Φαραώ, αλλά προπάντων τον ίδιο τον λαό των Ιουδαίων. Γι' αυτό, όταν συνομιλούσε με τον Θεό και άφηνε κατά μέρος τον βάρβαρο, ζητούσε να μάθει με πολλή σπουδή τι πρέπει να πει σε αυτούς αν δεν πιστέψουν ότι έχει σταλεί από τον Θεό· και τα σημεία τα ελάμβανε εξαιτίας της δικής τους γνώμης· και πολύ δικαιολογημένα. Διότι, αν ένας μόνο τον φόβισε τόσο πολύ, και μάλιστα ενώ είχε ευεργετηθεί, τι ήταν φυσικό να πάθει αναλογιζόμενος εκείνο τον άτακτο λαό; Για αυτό ακριβώς δεν ελάμβανε μόνο Πνεύμα σοφίας, αλλά και δυνάμεως, και έλεγε: «Γέμισα από ισχύ μέσω του Πνεύματος του Κυρίου και από κρίση και από δύναμη». Και άλλος πάλι (λέει): «Ο λόγος του Θεού απευθύνθηκε στον Ιερεμία, τον γιο του Χελκία». Και άλλος πάλι: «Χρησμός για τη Νινευή. Βιβλίο της οράσεως του Ναούμ του Ελκεσαίου».