Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 3:9

Διότι το ότι τα δόγματα της θεοσεβείας ονομάζονται οικία, μας το δίδαξε ο ίδιος ο Κύριος μέσω της παραβολής, λέγοντας: «Καθένας που ακούει αυτούς τους λόγους μου και τους εφαρμόζει, θα μοιάσει με άνθρωπο συνετό, ο οποίος οικοδόμησε την οικία του πάνω στην πέτρα». Φαίνεται δε ότι και ο Παύλος στην Α΄ προς Κορινθίους επιστολή μάς διδάσκει ότι καθένας από όσους έχουν πιστέψει στον Χριστό οικοδομεί οικία για τον εαυτό του. «Διότι», λέει, «κανείς δεν μπορεί να θέσει άλλο θεμέλιο, παρά εκείνο που έχει ήδη τεθεί, το οποίο είναι ο Ιησούς Χριστός. Εάν δε κάποιος οικοδομεί πάνω σε αυτό το θεμέλιο χρυσό, άργυρο, πολύτιμους λίθους, ξύλα, χόρτο, άχυρο...» —Επειδή όμως, από όσους διαμορφώνουν τα δόγματα, εκείνοι μεν που υποστηρίζουν απόψεις άξιες γέλιου και χλεύης οικοδομούν τρόπον τινά έναν περίγελο, ενώ οι πιο ικανοί κατασκευάζουν σπουδαία οικοδομήματα, ο προφήτης Μιχαίας, γκρεμίζοντας τα οικήματα των γελοίων, λέει: «Εσείς που βρίσκεστε στη Γεθ μην καυχιέστε· και εσείς που βρίσκεστε στην Ακαρείμ, μην ανοικοδομείτε από οικία που αποτελεί τον περίγελό σας». Και πάλι ο ίδιος, επιπλήττοντας τους φαύλους διδασκάλους, λέει: «Ακούστε τα αυτά, οι ηγέτες του οίκου Ιακώβ, και οι υπόλοιποι του οίκου Ισραήλ, εσείς που βδελύσσεστε τη δίκαιη κρίση και διαστρέφετε όλα τα ορθά, εσείς που οικοδομείτε τη Σιών με αίματα και την Ιερουσαλήμ με αδικίες...»

Αυτό ακριβώς κάνουν και κάποιοι που περιφρονούν ασύστολα τα δόγματα της ευσέβειας· και όπως είπε κάποιος από τους αγίους προφήτες: «διαστρέφοντας όλα τα ορθά». Διότι ισχυρίζονται ότι άλλος είναι ο φυσικός και ενδιάθετος Λόγος στον Θεό και Πατέρα, και άλλος πάλι εκείνος που ονομάζεται Υιός και Λόγος. Και φέρνουν προς απόδειξη της άποψής τους, όπως νομίζουν, ή μάλλον της αχαλίνωτης ασέβειάς τους, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο οποίος στις ομιλίες του προς τους Ιουδαίους λέει ότι: «γνωρίζω τον Πατέρα και τηρώ τον λόγον του». Και εκτός από αυτό προβάλλουν και τα όσα ειπώθηκαν προς αυτόν από τον Πατέρα: «Από τη μήτρα πριν από τον εωσφόρο σε γέννησα». Έπειτα, ξερνώντας το δηλητήριο του δικού τους πατέρα, λένε: «Αν αυτός που μιλάει είναι διαφορετικός σε σχέση με αυτόν στον οποίο απευθύνεται, και ο Πατέρας απευθύνεται προς τον Υιό διά λόγου, άρα διαφορετικός από τον Υιό θα ήταν ο έμφυτος λόγος, μέσω του οποίου ο Πατέρας έκανε τις συζητήσεις του». Και πάλι: «Αν ο ίδιος ο Υιός ισχυρίστηκε ότι τηρεί τον λόγο του Πατέρα, πώς δεν θα ήταν λοιπόν διαφορετικός αυτός που τηρεί από αυτό που τηρείται;». Απέναντι σε αυτά ίσως δεν είναι καθόλου δύσκολο να αντιλέξει κανείς· «Διότι ο Κύριος θα δώσει λόγο σε αυτούς που ευαγγελίζονται με πολλή δύναμη».

Διότι το ίδιο το γνώρισμα της ουσίας του Πατρός, το οποίο διήκει φυσικά στον Υιό, φανερώνει σε Αυτόν τον Πατέρα. Και πάλι, ο Πατέρας έχει μέσα Του τον Υιό, ριζωμένο στην απαράλλακτη ταυτότητα της ουσίας, και ο οποίος προέρχεται μεν από Αυτόν, αλλά όχι με μερισμό ή τοπικό διαχωρισμό, παρά ενυπάρχει και συνυπάρχει πάντοτε. Έτσι, λοιπόν, με περισσότερη ευσέβεια θα αποδεχθούμε το ότι ο Υιός βρίσκεται στους κόλπους του Πατρός, και όχι όπως το εξέλαβαν ορισμένοι από αυτούς που συνηθίζουν να θεομαχούν, «των οποίων η καταδίκη είναι δίκαιη». Διότι διαστρέφουν όλα τα ορθά, σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη, παραλύοντας τις ακοές των πιο απλοϊκών και «αμαρτάνοντας απερίσκεπτα εις βάρος των αδελφών, για τους οποίους πέθανε ο Χριστός».

Διότι, φωτιζόμενος από το θείο Πνεύμα προς την εξήγηση των πιο αναγκαίων πραγμάτων, αντιλήφθηκε ότι θα ωφελήσει πάρα πολύ τους αναγνώστες το να διακρίνουν σαφώς πόση υπεροχή έχει, ή και κατά πόσα μέτρα υπερέχει, το βάπτισμα του Χριστού σε σχέση με το βάπτισμα του Ιωάννη. Διότι πράγματι δεν ήταν μακριά από το αναμενόμενο ότι θα εμφανίζονταν κάποτε εκείνοι που θα αποτολμούσαν από ανοησία να πουν είτε ότι δεν υπάρχει απολύτως καμία διαφορά μεταξύ τους και ότι πρέπει να στεφανώνονται με ίσες τιμές, είτε, κατρακυλώντας σε ακόμη αγριότερη αμάθεια από αυτή, να αφαιρέσουν από το βάπτισμα του Χριστού την αναγνώριση της ανωτερότητας και να αποδώσουν αναισχύντως τη νίκη στο βάπτισμα με νερό. Διότι σε ποιο θράσος δεν προχωρούν οι αμαθείς, ή μέσα από ποια βλασφημία δεν ορμούν εκείνοι που επαναστατούν ενάντια στα ιερά δόγματα της Εκκλησίας «και διαστρέφουν όλα τα ορθά», καθώς έχει γραφτεί; Για να προλάβει λοιπόν και να αναιρέσει τις αιτίες της αθυροστομίας τους ο σοφότατος Ευαγγελιστής, μας παρουσιάζει τον ίδιο τον άγιο Βαπτιστή να παραθέτει στους δικούς του μαθητές τη λύση του ζητήματος. Βαπτίζει, λοιπόν, ο Χριστός μέσω των μαθητών του· ομοίως όμως και ο Ιωάννης, αν και όχι μέσω των χειρών άλλων, αλλά ούτε βάπτιζε σε εκείνες ακριβώς τις πηγές στις οποίες φαινόταν να το πράττει αυτό ο Χριστός, αλλά πλησίον του Σαλήμ, όπως έχει γραφτεί, και σε μία από τις τριγύρω και γειτονικές πηγές.

Διότι, εάν ο Υιός είναι όλα όσα είναι και ο Πατέρας, όσον αφορά το θεοπρεπές αξίωμα, πώς δεν θα ήταν πρέπον να στεφανώνεται με ισάξιες τιμές με εκείνον, αυτός στον οποίο δεν λείπει τίποτα ως προς την ταυτότητα της ουσίας; Τι λοιπόν απαντούν πάλι και σε αυτό «αυτοί που διαστρέφουν όλα τα ορθά», όπως λέει ο προφήτης Ησαΐας; «Εάν, επειδή λέγεται», λένε, «‘Για να τιμούν όλοι τον Υιό καθώς τιμούν τον Πατέρα’, νομίζετε ότι πρέπει να σεμνύνετε τον Υιό με ισόμετρες τιμές προς τον Πατέρα, τότε αγνοείτε την αλήθεια και βαδίζετε πολύ μακριά της. Διότι το ‘καθώς’ δεν εισάγει πάντοτε απόλυτη ισότητα των πραγμάτων στα οποία φαίνεται να αναφέρεται, αλλά συχνά χαρακτηρίζει κάποια ομοίωση. Όπως για παράδειγμα, λένε, ο Σωτήρας συμβουλεύει κάπου λέγοντας ‘Γίνεσθε οικτίρμονες, καθώς και ο Πατέρας σας ο ουράνιος είναι οικτίρμων’. Άραγε λοιπόν, εξαιτίας του ‘καθώς’, θα γίνουμε τόσο πολύ φιλεύσπλαχνοι όσο είναι ο Πατέρας; Και πάλι ο Χριστός λέει προς τον Πατέρα Του για τους μαθητές: ‘Τους αγάπησας, καθώς αγάπησας εμένα’. Αλλά δεν θα δεχτούμε ότι οι μαθητές αγαπήθηκαν με τον ίδιο τρόπο με τον Υιό, πάλι εξαιτίας του ‘καθώς’. Γιατί λοιπόν σοφίζεσαι και εκβιάζεις τη λέξη προς δυσφημία, οδηγώντας σε κάτι που δεν επιβάλλει καμία αναγκαιότητα στους ακροατές, στο να πρέπει δηλαδή να τιμούν τον Υιό σε ίσο μέτρο με Αυτόν που τον γέννησε;»

Διότι ελέγχουν κάποιες φορές ολόκληρους λαούς, ακόμη και βασιλείς, και εκείνους που βρίσκονται σε ανώτερα αξιώματα, οι οποίοι μάλιστα οργίζονται σφοδρά εναντίον αυτών που θέλουν να τους διορθώσουν, και θεωρούν ανυπόφορο τον λόγο εκείνων που τους ωφελούν. Διότι έχουν κοπιάσει οι μακάριοι προφήτες, ή μάλλον έχουν κινδυνεύσει, και έχουν εξοντωθεί με πολλούς τρόπους, περιπίπτοντας κατά καιρούς στις ανόσιες οργές εκείνων που παιδαγωγούνται. Μαστιγώνονταν εξάλλου και οι θεσπέσιοι μαθητές. Διότι, όντες πλήρεις δυνάμεως και κρίσεως και δικαιοσύνης, προσέφεραν στον Θεό μέσω της πίστεως στον Χριστό τα πλήθη των Ιουδαίων. Αλλά χαίρονταν ενώ βασανίζονταν, και αποχωρούσαν από τα συνέδρια με αγαλλίαση, έχοντας υποστεί ατίμωση υπέρ του Ονόματος. Γνώριζαν άλλωστε ότι, αφού έπαθαν μαζί με τον Χριστό, θα συμβασιλεύσουν κιόλας μαζί Του. <Ακούστε λοιπόν αυτά, οι ηγέτες του οίκου Ιακώβ και οι υπόλοιποι του οίκου Ισραήλ, εσείς που βδελύσσεστε την κρίση και διαστρέφετε όλα τα ορθά, που οικοδομείτε τη Σιών με αίματα και την Ιερουσαλήμ με αδικίες.> Επειδή ο Δημιουργός είναι εξαιρετικά αγαθός, και επιπλέον δεν αγνοεί το μέγεθος των κακών που πρόκειται να τους συμβούν, μετέρχεται κάθε τρόπο και φέρνει κάθε είδους συμβουλή και απειλή, ώστε ίσως με κάποιον τρόπο να μεταπειστούν αυτοί που έχουν αμαρτήσει και να επιλέξουν να μετανοήσουν, εγκαταλείποντας τις αισχρότερες πράξεις και προτιμώντας να κατορθώσουν εκείνα μέσω των οποίων θα ήταν δυνατό να μπορέσουν να αποφύγουν χωρίς κόπο τα δεινά της οργής.

Είναι βέβαια αναγκαίο να γνωρίζει ο φιλομαθής και βαθύς μελετητής των γραμμάτων ότι ο λόγος των προφητών, παρότι είναι συνεχής στα βιβλία και στα συγγράμματα, έχει διατυπωθεί κατά περιόδους και τμηματικά. Ώστε, ακόμα και αν φαίνεται μερικές φορές ότι επαναλαμβάνουν τα ίδια πράγματα, ωστόσο είναι λογικό να εννοήσουμε πως δεν απηύθυναν αυτά τα λόγια ούτε κατά την ίδια περίοδο, όπως είπα, ούτε στα ίδια πρόσωπα, αλλά, καθώς συχνά μεσολαβούσαν μεγάλα χρονικά διαστήματα, μιλούσαν άλλοτε σε άλλους και ανάλογα με την εποχή. Διότι έπρεπε όλοι να γνωρίζουν αυτά που επρόκειτο να συμβούν, και η προαγγελία για την κοινή συμφορά να γίνει γνωστή σε όσους βρίσκονται σε όλη τη γη. Προς εσάς λοιπόν, λέει, απευθύνεται ο λόγος, σε εσάς που έχετε φτάσει πλέον σε τέτοιο σημείο παραφροσύνης, ώστε να βδελύσσεστε την κρίση, δηλαδή τη δικαιοσύνη, και να παρουσιάζετε ως διεστραμμένο τον νόμο που οδηγεί στην αγαθή γνώση· προς εσάς που νομίζετε τάχα ότι με τις μιαιφονίες και τις άδικες αιματοχυσίες ανορθώνετε τη Σιών, και καθιστάτε την Ιερουσαλήμ ένδοξη και περίβλεπτη. Αλλά θα ήταν προτιμότερο να κατανοήσουν ότι μάλλον την καταστρέφουν, αν και έχουν τοποθετηθεί για την οικοδομή και την ανόρθωσή της, εφόσον βεβαίως είναι προεστώτες των ποιμνίων, ιερείς και νομοφύλακες ορισμένοι από τον Θεό.

Ζύγια δόλου μέσα στα πουγκιά τους έχουν και οι εφευρέτες των ανόσιων δογμάτων, εκείνοι που «διαστρέφουν όλα τα ορθά» και υποκλέπτουν τον νου των πιο απλοϊκών με απάτες και δόλους, και πλουτίζουν βέβαια επειδή θηρεύουν πολλούς· όμως, καθώς συγκεντρώνουν για τον εαυτό τους έναν τέτοιο πλούτο γεμάτο ασέβεια, μιλούν, ομολογουμένως, χωρίς να λένε τίποτα το αληθινό, παρά μόνο κίβδηλα και ψευδή, τα οποία είναι σαν να έχουν επικαλυφθεί με τις κομψότητες της απάτης. Υψώνουν επίσης και τη γλώσσα τους τέτοιοι άνθρωποι, «λαλώντας αδικία κατά του Θεού», σύμφωνα με το γεγραμμένο, και «εκστομίζοντας τα υπέρογκα λόγια της ματαιότητας», για τους οποίους είναι επακόλουθο να ειπωθεί: «Άκουσε φυλή, και τι θα στολίσει την πόλη; Μήπως το πυρ ή ο οίκος των ανόμων που θησαυρίζει θησαυρούς ανομίας, και η αδικία μαζί με την ύβρη;» Διότι το πυρ της κολάσεως δεν θα είναι για αυτούς προς στολισμό, αλλά προς καταδίκη. Και επειδή έγιναν οίκοι που θησαυρίζουν ανομία, θα καταστούν αντικείμενο κατάρας και καταδίκης, και θα περιπέσουν σε κάθε κακό. <Και εγώ θα αρχίσω να σε πατάσσω και θα σε αφανίσω εξαιτίας των αμαρτιών σου. Εσύ θα τρως και δεν θα χορταίνεις, και θα σε εξορίσω μέσα στον ίδιο σου τον εαυτό, και θα καταδιωχθείς και δεν θα διασωθείς, και όσοι τυχόν διασωθούν θα παραδοθούν στη ρομφαία· εσύ θα σπείρεις και δεν θα θερίσεις, εσύ θα εκθλίψεις ελιά και δεν θα αλειφθείς με έλαιο, και οίνο θα φτιάξετε και δεν θα πιείτε, και θα αφανιστούν τα προστάγματα του λαού μου.>

Ψ΄. Του ιδίου. ΙΗ΄. Ακούστε, λοιπόν, αυτά οι άρχοντες του οίκου Ιακώβ και οι εναπομείναντες του οίκου Ισραήλ, που βδελύσσεστε τη δικαιοσύνη και διαστρέφετε καθετί το ορθό, που οικοδομείτε τη Σιών με αίματα και την Ιερουσαλήμ με αδικίες· οι άρχοντές της δίκαζαν με δωροδοκίες, και οι ιερείς της απαντούσαν με αμοιβή, και οι προφήτες της μάντευαν με χρήματα, και επαναπαύονταν στον Κύριο, λέγοντας: «Δεν είναι ο Κύριος ανάμεσά μας; Δεν πρόκειται να έλθουν πάνω μας συμφορές». Γι’ αυτόν τον λόγο, εξαιτίας σας η Σιών θα οργωθεί σαν αγρός, και η Ιερουσαλήμ θα γίνει σαν καλύβα οπωρώνα, και το όρος του οίκου του Θεού σαν δάσος δρυμού. Και κατά τις έσχατες ημέρες το όρος του Κυρίου θα είναι εμφανές, εδραιωμένο στις κορυφές των ορέων, και θα υψωθεί πάνω από τα βουνά· και θα έλθουν σε αυτό λαοί, και θα πορευθούν προς αυτό πολλά έθνη και θα πουν: «Ελάτε να ανεβούμε στο όρος του Κυρίου και στον οίκο του Θεού του Ιακώβ· και θα μας δείξουν την οδό του, και θα πορευθούμε στα μονοπάτια του»· διότι από τη Σιών θα εξέλθει νόμος, και λόγος Κυρίου από την Ιερουσαλήμ, και θα κρίνει ανάμεσα σε πολλούς λαούς, και θα ελέγξει ισχυρό λαό έως μακριά· και θα σφυρηλατήσουν τα ξίφη τους σε άροτρα, και τις λόγχες τους σε δρέπανα· και δεν θα σηκώσει πλέον έθνος ξίφος εναντίον έθνους, και δεν θα μαθαίνουν πια να πολεμούν.

«Ιδού, εγώ δίνω εντολή και θα λιχνίσω ανάμεσα σε όλα τα έθνη τον οίκο του Ισραήλ, όπως ακριβώς λιχνίζεται κάτι στο λιχνιστήρι, και ούτε ένα τρίμμα δεν θα πέσει στη γη· με ρομφαία θα πεθάνουν όλοι οι αμαρτωλοί του λαού μου, εκείνοι που λένε: “Δεν πρόκειται να μας πλησιάσουν ούτε να έλθουν πάνω μας τα κακά”. Κατά την ημέρα εκείνη θα αναστήσω την πεσμένη σκηνή του Δαβίδ και θα ανοικοδομήσω τα πεσμένα μέρη της, και τα κατεδαφισμένα της θα αναστήσω, και θα την ανοικοδομήσω όπως τις αρχαίες ημέρες, ώστε να με εκζητήσουν οι υπόλοιποι των ανθρώπων και όλα τα έθνη, πάνω στα οποία έχει επικληθεί το όνομά μου, λέγει ο Κύριος που τα πράττει όλα αυτά». 〈κζʹ. Από τον Μιχαία〉. «Ακούστε, λοιπόν, αυτά, οι ηγέτες του οίκου του Ιακώβ και οι υπόλοιποι του οίκου του Ισραήλ, εσείς που βδελύσσεστε τη δικαιοσύνη και διαστρέφετε όλα τα ορθά, που οικοδομείτε τη Σιών με αίματα και την Ιερουσαλήμ με αδικίες. Οι ηγέτες της έκριναν με δωροδοκίες, και οι ιερείς της αποκρίνονταν με μισθό, και οι προφήτες της μάντευαν με αργύρια, και επαναπαύονταν στον Κύριο, λέγοντας: “Δεν είναι ο Κύριος μαζί μας; Δεν πρόκειται να έλθουν πάνω μας κακά”. Εξαιτίας τούτου, εξαιτίας σας η Σιών θα οργωθεί σαν αγρός, και η Ιερουσαλήμ θα γίνει σαν οπωροφυλάκιο, και το όρος του οίκου σαν άλσος δάσους».

Ποια ήταν όμως η ασέβεια και η αμαρτία, προχωρώντας στη συνέχεια αναφέρει: «εκείνοι που βδελύσσονται τη δικαιοσύνη και διαστρέφουν όλα τα ορθά, εκείνοι που οικοδομούν τη Σιών με αίματα και την Ιερουσαλήμ με αδικίες», ανάμεσα στα οποία αίματα ήταν και εκείνο που έγινε για αυτούς η αιτία των έσχατων δεινών, για το οποίο και επισώρευσαν στους εαυτούς τους την ασεβή κραυγή, λέγοντας: «το αίμα του ας είναι πάνω μας και πάνω στα παιδιά μας». Εξαιτίας, λοιπόν, αυτών ακριβώς, λέει: «η Σιών θα οργωθεί σαν αγρός και η Ιερουσαλήμ θα γίνει σαν οπωροφυλάκιο», πράγματα τα οποία ποτέ άλλοτε δεν βρήκαν την αληθινή τους έκβαση, παρά μόνο μετά από όσα αποτολμήθηκαν εναντίον του Σωτήρα μας. Διότι από τότε και μέχρι σήμερα, καθώς η έσχατη ερήμωση έχει καταλάβει τους τόπους αυτούς, το άλλοτε φημισμένο τους όρος Σιών, αντί για την παλαιά μελέτη και άσκηση στους προφητικούς και θείους λόγους, την οποία παλαιότερα οι γιοι των Εβραίων και οι θεοφιλείς προφήτες, οι ιερείς και οι δάσκαλοι ολόκληρου του έθνους επιτελούσαν εκεί με επιμέλεια, τώρα καλλιεργείται από Ρωμαίους άνδρες, μη διαφέροντας σε τίποτα από την υπόλοιπη χώρα, ώστε και εμείς οι ίδιοι είδαμε με τα μάτια μας τον τόπο να οργώνεται με βόδια και να σπέρνεται. Η ίδια η Ιερουσαλήμ έγινε «σαν οπωροφυλάκιο», αφού η παλαιά καρποφορία της καταστράφηκε, ή μάλλον μεταβλήθηκε σε σωρό λίθων, σύμφωνα με την εβραϊκή ανάγνωση (το εβραϊκό κείμενο). Ο Ακύλας μάλιστα λέει: «Γι' αυτόν τον λόγο, εξαιτίας σας, η χώρα της Σιών θα οργωθεί, και η Ιερουσαλήμ θα γίνει σωρός λίθων».

Όπως μόλις άκουσες τον ευαγγελιστή να λέει: Έμαθε πολύ πλήθος από τους Ιουδαίους ότι ο Ιησούς βρίσκεται εκεί· και ήλθαν όχι μόνο για τον Ιησού, αλλά για να δουν και τον Λάζαρο, τον οποίο ανέστησε από τους νεκρούς· διότι εξαιτίας αυτού πολλοί από τους Ιουδαίους πήγαιναν και πίστευαν στον Ιησού. Είδες τη συναγωγή των Ιουδαίων, πώς είναι ανθρωποκτόνος, προφητοκτόνος, ώστε να φτάσει μέχρι την Κυριοκτονία; Προς αυτήν και ο ίδιος ο Κύριος αυτοπροσώπως, ως προς φιλοφόνο και ληστρική, έλεγε: Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ, εσύ που αποκτείνεις τους προφήτες και λιθοβολείς τους απεσταλμένους προς αυτήν, έως πότε θα φονεύεις και δεν επιστρέφεις; Μεθάς από μέθη χωρίς να πίνεις κρασί, εσύ η φίλη των αιμάτων. Και για να μάθεις ότι τα λόγια αυτά δεν είναι κομπασμός, άκουσε τον Κύριο που λέει μέσω του προφήτη: Ακούστε τα όλα αυτά, οι άρχοντες του οίκου Ιακώβ και οι υπόλοιποι του Ισραήλ, εσείς που βδελύσσεστε τη δίκαιη κρίση και διαστρέφετε όλα τα ορθά, εσείς που οικοδομείτε τη Σιών με αίματα και την Ιερουσαλήμ με αδικίες· και πάλι: Εάν εκτείνετε τα χέρια σας προς εμένα, θα αποστρέψω το πρόσωπό μου από εσάς· και εάν πληθύνετε τη δέηση, δεν θα εισακούσω· διότι τα χέρια σας είναι γεμάτα αίμα; Τι λέει λοιπόν ο ευαγγελιστής; Έξι ημέρες πριν από το Πάσχα, ο Ιησούς ήλθε στη Βηθανία.