Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 5:3

Διότι, βεβαίως, πολυάριθμοι από τους Ιουδαίους αποδέχθηκαν την πίστη στον Χριστό, και πριν από όλους τους άλλους οι μακάριοι μαθητές. Εξέπεσαν όμως της ελπίδας εκείνοι που συμπεριφέρθηκαν υβριστικά με τις απείθειές τους. Εντούτοις, στους έσχατους καιρούς θα προστεθούν στους άλλους, και τρόπον τινά με γρήγορο βηματισμό θα προστρέξουν τελικά σε εκείνο το σημείο, στο οποίο θα ήταν προτιμότερο να είχαν έρθει εξαρχής. <Και θα σταθεί και θα επιβλέψει, και θα ποιμάνει το ποίμνιό του με ισχύ ο Κύριος, και θα υπάρξουν μέσα στη δόξα του ονόματος του Κυρίου του Θεού τους· διότι τώρα θα δοξαστεί έως τα πέρατα της γης. Και αυτή θα είναι η ειρήνη.> Το «θα σταθεί», λέει, έχει την έννοια του «και θα επιβλέψει». Και θα είναι ο ίδιος αυτουργός ποιμένας των δικών του προβάτων, χωρίς να αναθέσει την καθοδήγησή τους σε κάποιον άλλον, όπως ακριβώς παλαιότερα στον μακάριο Μωυσή, αλλά ο ίδιος από μόνος του· διότι είναι αλήθεια πως «Ούτε πρέσβης, ούτε άγγελος, αλλά ο ίδιος ο Κύριος μας έσωσε». Και θα μας ποιμάνει με ισχύ, θέτοντάς μας υπεράνω κάθε ιδρώτα και πόνου. Διότι θα προβάλει ως προστάτης, και θα διασώσει ολοκληρωτικά, χωρίς να επιτρέπει σε ψευδοποιμένες να αδικούν με απάτη, ούτε σε άγρια θηρία να επιτίθενται στα κοπάδια, ούτε να επιτρέπει στις πονηρές και αντίπαλες δυνάμεις, όπως ακριβώς παλαιότερα, να καταδυναστεύουν όσους έχουν πιστέψει και να εκμεταλλεύονται τους αγιασμένους, δίνοντάς τους μάλλον την εξουσία «να πατούν πάνω σε ασπίδα και βασιλίσκο, και να καταπατούν λιοντάρι και δράκοντα».

Αλλά, επειδή με τη βοήθεια του Θεού, τόσο τα σχετικά με την έλευση του προφητευόμενου στους ανθρώπους, όσο βεβαίως και ο τρόπος της επιφάνειάς του έχουν αποδειχθεί μέσα από τις προφητικές μαρτυρίες, θα ήταν καιρός να εξετάσουμε συνολικά σε ποιο μέρος της γης, από ποιο γένος θα προερχόταν, και από ποια φυλή των Εβραίων κηρυσσόταν ότι πρόκειται να γεννηθεί· ας ερευνήσουμε λοιπόν και αυτά. ⟨δ'.⟩ ⟨Από τον Μιχαία⟩. «Και εσύ, Βηθλεέμ, οίκος του Εφραθά, είσαι πολύ μικρή για να συγκαταλέγεσαι ανάμεσα στις χιλιάδες του Ιούδα· από εσένα θα εξέλθει για χάρη μου ηγούμενος, για να γίνει άρχοντας στον Ισραήλ, και οι έξοδοί του είναι από την αρχή, από τις ημέρες της αιωνιότητας. Γι' αυτό θα τους παραδώσει μέχρι τον καιρό που αυτή που κυοφορεί θα γεννήσει, και οι υπόλοιποι από τους αδελφούς τους θα επιστρέψουν στους υιούς του Ισραήλ. Και θα σταθεί και θα επιβλέψει, και θα ποιμάνει το ποίμνιό του με ισχύ ο Κύριος, και θα υπάρξουν μέσα στη δόξα του ονόματος του Κυρίου του Θεού τους· διότι τώρα θα μεγαλυνθούν ως τα άκρα της γης, και αυτή θα είναι η ειρήνη.» Ο Εμμανουήλ, που μεταφράζεται «μαζί μας είναι ο Θεός», που γεννήθηκε από την παρθένο και έγινε παιδίον, ο «άγγελος της μεγάλης βουλής», φανερώθηκε σαφώς μέσα από όσα έχουν εκτεθεί προηγουμένως. Έπρεπε όμως να επισημανθεί και ο τόπος της γέννησής του. Προφητεύεται λοιπόν ότι από τη Βηθλεέμ πρόκειται να εξέλθει κάποιος άρχοντας στον Ισραήλ, ο οποίος έχει τις εξόδους του «από την αρχή, από τις ημέρες της αιωνιότητας». Αυτό όμως δεν θα μπορούσε να αρμόζει σε ανθρώπινη φύση, παρά μόνο στον Εμμανουήλ και στον «άγγελο της μεγάλης βουλής».

Και μέχρι σήμερα, όσοι κατοικούν στον τόπο αυτό, σύμφωνα με την παράδοση που έφτασε σε αυτούς από τους πατέρες τους, δίνουν μαρτυρία με τα λόγια τους σε όσους καταφθάνουν στη Βηθλεέμ χάριν της ιστορίας των τόπων, επιβεβαιώνοντας την αλήθεια με την υπόδειξη του σπηλαίου, στο οποίο η Παρθένος, αφού γέννησε, εναπόθεσε το βρέφος. Για τα γεγονότα αυτά η προφητεία αναφέρει: «Γι' αυτό θα τους παραδώσει μέχρι τον καιρό που εκείνη που κυοφορεί θα γεννήσει, και οι υπόλοιποι από τους αδελφούς τους θα επιστρέψουν». Ακολούθως, λοιπόν, και εδώ ως «εκείνη που κυοφορεί» υποδηλώνει την Παρθένο και προφήτιδα, η οποία έχει ονομαστεί στις προηγούμενες προφητείες, αυτήν που επρόκειτο να γεννήσει τον Εμμανουήλ και τον «άγγελο της μεγάλης βουλής». Διότι μέχρι την εποχή της, και μέχρι την έλευση Εκείνου που γεννήθηκε από αυτήν, διατηρούνταν και η υπόσταση του παλαιού λαού, εφόσον τους είχε δοθεί η προθεσμία «μέχρι τον καιρό που θα γεννήσει», δηλαδή μέχρι την παράδοξη γέννηση Εκείνου που γεννήθηκε από την Παρθένο, μετά τον οποίο καταλύθηκε η βασιλεία τους. Όσο για τους «υπολοίπους από τους αδελφούς τους», αυτοί πρέπει να είναι οι απόστολοι, οι μαθητές και οι ευαγγελιστές του Σωτήρα μας, οι οποίοι πίστεψαν στον Χριστό του Θεού. Αυτούς, αφού επέστρεψαν, λέγεται ότι τους ποιμαίνει ο ίδιος ο Κύριος, όχι όπως παλαιότερα μέσω αγγέλων ή μέσω ανθρώπων υπηρετών, αλλά ο ίδιος αυτοπροσώπως, ώστε εξαιτίας αυτού να μεγαλυνθούν «μέχρι τα άκρα της γης». Διότι μεγαλύνθηκαν όταν «σε όλη τη γη εξήλθε ο φθόγγος τους, και στα πέρατα της οικουμένης τα λόγια τους».

Είναι δε ολοφάνερο και το πόσο μεγάλο «ποίμνιο» συγκροτήθηκε σε όλη τη γη για τον Κύριο, αποτελούμενο από λογικά και ανθρώπινα πρόβατα, μέσω των αποστόλων του· το οποίο λέγεται ότι και ο ίδιος ο Κύριος αυτοπροσώπως, όντας ταυτόχρονα ποιμένας και κύριος της ποίμνης, θα επιβλέπει και θα ποιμαίνει «με ισχύ», έτσι ώστε τα πρόβατα, φυλασσόμενα από τον δεσπότη και ποιμένα «με χέρι κραταιό και με βραχίονα υψηλό», να μην πάθουν κανένα κακό από τα άγρια και ανελέητα θηρία που τα παραμονεύουν.

Και τα μεν σχετικά με τη Βηθλεέμ και την από αυτήν έξοδο του προκηρυγμένου Θεού έχουν με αυτόν τον τρόπο. Την δε από τους ουρανούς προς τους ανθρώπους έλευση του ίδιου του Κυρίου και ποιμένα, την έχω ήδη παραθέσει προηγουμένως από τον ίδιο προφήτη που έχουμε ανά χείρας, διαμέσου των οποίων έλεγε: «Ακούστε όλοι οι λαοί, και ας προσέξει η γη και όλοι όσοι βρίσκονται σε αυτήν, και θα είναι ο Κύριος σε εσάς για μαρτυρία, ο Κύριος από τον άγιο οίκο του. Διότι ιδού, ο Κύριος εκπορεύεται από τον τόπο του, και θα καταβεί», και τα εξής. Στα οποία προσθέτοντας έλεγε: «Εξαιτίας της ασέβειας του Ιακώβ συμβαίνουν όλα αυτά και εξαιτίας της αμαρτίας του οίκου του Ισραήλ». Είναι δε σαφές και από τα επόμενα λόγια του ίδιου προφήτη, ότι ο Κύριος δεν πραγματοποίησε την από τους ουρανούς κάθοδό του μόνο εξαιτίας των ασεβειών του έθνους των Ιουδαίων, αλλά και για τη σωτηρία και την κλήση όλων των εθνών. Προσθέτει λοιπόν στη συνέχεια: «Και στις έσχατες ημέρες το όρος του Κυρίου θα γίνει εμφανές, και θα σπεύσουν σε αυτό πολλοί λαοί, και θα πορευθούν πολλά έθνη, και θα πουν, ελάτε να ανεβούμε στο όρος του Κυρίου». Γι' αυτό και μετά από αυτά, αφού ανακήρυξε ότι Εκείνος που υπάρχει προ των αιώνων θα εξέλθει από τη Βηθλεέμ, λέει ότι δεν θα εξουσιάζει πλέον μόνο τον Ισραήλ, αλλά συλλογικά όλους τους ανθρώπους έως και τα «πέρατα της γης».

Λέγει λοιπόν: «Και θα σταθεί και θα επιβλέψει, και ο Κύριος θα ποιμάνει το ποίμνιό του με ισχύ, και θα υπάρξουν μέσα στη δόξα του ονόματος του Κυρίου του Θεού τους· διότι τώρα θα μεγαλυνθούν έως τα άκρα της γης, και αυτή θα είναι η ειρήνη». Σε ποιον δε αναφέρεται το «αυτή θα είναι η ειρήνη» παρά στη γη, στην οποία «θα μεγαλυνθούν» τα ποίμνια του Κυρίου; Και η εκπλήρωση που έλαβε αυτό μετά την παρουσία του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, είναι ολοφάνερη στον καθένα. Διότι, ενώ πριν από αυτό υπήρχε μεγάλη πολυαρχία και όλα τα έθνη κυβερνώνταν από τυραννικά ή δημοκρατικά πολιτεύματα, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να μην έχουν καμία συναναστροφή μεταξύ τους, και ειδικότερα, για παράδειγμα, ενώ οι Αιγύπτιοι κυβερνώνταν από δικό τους άρχοντα, όπως ομοίως και οι Άραβες και οι Ιδουμαίοι και οι Φοίνικες και οι Σύροι και τα άλλα έθνη, και ενώ ξεσηκώνονταν έθνη εναντίον εθνών και πόλεις εναντίον πόλεων, και συντελούνταν αναρίθμητες πολιορκίες και αιχμαλωσίες σε κάθε τόπο και χώρα, όταν παρουσιάστηκε ο Σωτήρας και Κύριος, ταυτόχρονα με την έλευσή του στους ανθρώπους και την επικράτηση στα έθνη του πρώτου των Ρωμαίων, του Αυγούστου, το μεγαλύτερο μέρος της πολυαρχίας καταλύθηκε και η ειρήνη απλώθηκε σε ολόκληρη τη γη, σύμφωνα με την προκειμένη προφητεία, η οποία αναφέρει ρητά για τους μαθητές του Χριστού: «Διότι τώρα θα μεγαλυνθούν έως τα άκρα της γης, και αυτή θα είναι η ειρήνη».