Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 6:1

Και ελάτε να διαλεχθούμε, λέγει ο Κύριος. Και εάν οι αμαρτίες σας είναι σαν το πορφυρό, θα τις λευκάνω σαν το χιόνι· εάν δε είναι σαν το κατακόκκινο, θα τις λευκάνω σαν το μαλλί. Σε πολλά σημεία της Γραφής συναντούμε τέτοιες εκφράσεις, σαν να συγκαταβαίνει ο Θεός να προσέλθει σε κρίση ισότιμα με τους ανθρώπους. Διότι τέτοιου είδους είναι και το: «Ο ίδιος ο Κύριος θα έλθει σε κρίση με τους πρεσβυτέρους του λαού του και με τους άρχοντές του»· καθώς και εκείνο στο βιβλίο του Μιχαία, το οποίο έχει ως εξής: «Ακούστε, λοιπόν, τον λόγο του Κυρίου».

Επειδή λοιπόν και αυτά τα ίδια τα στοιχεία της φύσης σχεδόν μάταια κοπίασαν για τους λυτρωμένους, «Άκουε, ουρανέ», λέει, «και δώσε προσοχή, γη, διότι ο Κύριος μίλησε». Θα προσεγγίσουμε όμως και με άλλον τρόπο τα νοήματα των προκειμένων εδαφίων. Διότι, αφού περιφρόνησαν την παιδαγωγία του νόμου οι Ισραηλίτες, και παραμέλησαν τις σωτήριες διδασκαλίες, εγκαταλείποντας τον ένα και εκ φύσεως Θεό, προσέφεραν λατρεία στους ακάθαρτους δαίμονες πάνω σε όρη και βουνά, και μέσα στις κατάφυτες από δέντρα φάραγγες προσέφεραν θυμίαμα και προσκύνησαν τα έργα των ίδιων τους των χεριών. Γι' αυτά αγανακτούσε, και μάλιστα πολύ δικαιολογημένα, ο Θεός των όλων, και είπε προς έναν από τους αγίους προφήτες: «Σήκω και δικάσου με τα όρη, και ας ακούσουν οι λόφοι τη φωνή σου. Ακούστε, βουνά, την κρίση του Κυρίου, και οι φάραγγες, τα θεμέλια της γης, διότι ο Κύριος έχει κρίση με τον λαό του, και με τον Ισραήλ θα διαλεχθεί». Και βέβαια δεν λέμε ότι η κρίση του Κυρίου μέσω της φωνής του προφήτη έγινε ενάντια στα όρη και τα βουνά, αλλά μάλλον δικαζόταν με την ίδια την ασέβεια του Ισραήλ που διαπραττόταν στα όρη, τα βουνά και τις κοιλάδες.

Αν πάλι ισχυριστεί κανείς ότι αυτά συνέβησαν στους πληθυσμούς των Ιουδαίων επειδή συμπεριφέρθηκαν υβριστικά απέναντι στον Χριστό, δεν θα σφάλει από άποψη λογικής, η οποία είναι από μόνη της ευλογοφανής. Διότι είναι αλήθεια ότι οι πόλεις τους ερημώθηκαν, και χάθηκε όλος ο μάχιμος πληθυσμός τους, καθώς εξολοθρεύτηκε από τα χέρια των Ρωμαίων. Και ίσως να τους ζητήθηκε λόγος για εκείνη την αρχαία ειδωλολατρία, αν και υπήρχαν ανάμεσά τους ορισμένοι που ήθελαν ακόμη να προσκυνούν την κτίση και να ασχολούνται με μαγείες. Διότι αυτά συνηθίζουν πάντοτε με κάποιον τρόπο να ακολουθούν όσους έχουν επιλέξει την ειδωλολατρία, και κανένα από τα πλέον άτοπα έργα δεν θεωρείται από αυτούς κατακριτέο. <Ακούστε, λοιπόν, τι είπε ο Κύριος: Σήκω και δικάσου μπροστά στα όρη, και ας ακούσουν οι λόφοι τη φωνή σου. Ακούστε, λόφοι, την κρίση του Κυρίου, και εσείς οι φάραγγες, τα θεμέλια της γης, διότι ο Κύριος δικάζεται με τον λαό του, και με τον Ισραήλ θα διεξαγάγει έλεγχο.> Ο λόγος αυτός προκαλεί εντροπή, και οιονεί καταγγέλλει έντονα την αναισθησία των Ιουδαίων, εφόσον περιφρονούσαν εντελώς τους θείους λόγους, οι οποίοι απευθύνονταν με πραότητα και συγκατάβαση, και σαν από πατέρα προς παιδιά που φανερώνει τη γνήσια αγάπη του, καθιστώντας έτσι αδικαιολόγητη την ανυποταξία τους.

Είναι συνήθεια του φιλάγαθου Θεού μερικές φορές να εκφοβίζει εκ των προτέρων όσους έχουν αμαρτήσει, προαναγγέλλοντας τα δεινά· όχι βέβαια για να τους αφήσει σκληρούς και απηνείς σαν απελπισμένους, αλλά μαζί με όσα πρόκειται να συμβούν να εισάγει και τον λόγο της παρηγοριάς, και να διατηρεί γι' αυτούς τρόπον τινά έναν χώρο διαφυγής, εάν επιλέξουν να επιστρέψουν προς τη μετάνοια. Αυτό ακριβώς κάνει και τώρα, από την έμφυτη γαληνότητά Του. Ακούστε λοιπόν, λέει, όσα είπε ο Κύριος. Και τι με πρόσταξε; «Σήκω και δικάσου μπροστά στα όρη, και ας ακούσουν οι βουνοί τη φωνή σου». Μοιάζει λοιπόν και αυτό με εκείνο που ειπώθηκε μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Άκουε ουρανέ, και δώσε προσοχή γη, διότι ο Κύριος μίλησε». Διότι ίσως ονομάζει όρη και βουνούς τις νοητές δυνάμεις, οι οποίες φροντίζουν αυτό το σύμπαν κατά το θέλημα του Θεού, αποδιώχνοντας τις επιβουλές των δαιμόνων από τους ανθρώπους πάνω στη γη. Και επειδή αυτές κυρίως και πριν από τους άλλους αναγνωρίζουν την υπερβολή της γαληνότητας του Θεού, και έχουν μάθει πόση φροντίδα δείχνει για τα δικά μας θέματα από όσα ενεργούν σε εμάς, υπακούοντας στους δικούς Του νόμους, δίνει εντολή να γίνει η κρίση ενώπιόν τους. Είναι πιθανό, βέβαια, ο προφητικός λόγος να μας υποδηλώνει και κάτι άλλο.