Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 6:15

Διότι αμάρταναν με πολλούς τρόπους, εγκαταλείποντας τον κατά φύση και αληθινό Θεό, και παραδιδόμενοι στις λατρείες των ειδώλων. Διότι προσκύνησαν τα έργα των χεριών τους και, απορρίπτοντας κατά κάποιον τρόπο και τη ζωή σύμφωνα με τον Νόμο, παρασύρονταν σε ό,τι τους φαινόταν αρεστό. Εξαιτίας αυτού του λόγου πλήττονταν από τον Θεό άλλοτε με αφορίες, με σωματικές ασθένειες, με πολεμικές επιδρομές, οι οποίες λεηλατούσαν όλη τη χώρα τους και άρπαζαν τα αγαθά των αγρών. Διότι έχει ειπωθεί προς αυτούς: «Εσύ θα σπείρεις, αλλά δεν θα θερίσεις, εσύ θα εκθλίψεις ελιές, αλλά δεν θα αλειφθείς με λάδι, και κρασί δεν πρόκειται να πιείτε». —«Εάν λοιπόν διορθωθείς, λέγει, ω Ιερουσαλήμ», δηλαδή, εάν μεταβληθείς προς την πνευματική λατρεία, εάν απομακρυνθείς από τους τύπους και επιγνώσεις ότι για εμένα έχει γράψει ο Μωυσής, εάν αποδεχθείς τη χάρη διά της πίστεως, «και δημιουργήσεις καύχημα για τον εαυτό σου επί της γης», δηλαδή λαμπρό καύχημα, προφανώς το εν Χριστώ, «ορκίστηκε ο Κύριος στη δόξα Του», διότι δεν έχει σε τίποτα ανώτερο να ορκιστεί, «και στον βραχίονά Του», ότι από όσα σου είχαν επιβληθεί παλαιότερα λόγω της μεγάλης σου ανυπακοής, τίποτα πλέον δεν θα συμβεί. Διότι δεν θα μείνει χωρίς ανταμοιβή ο ιδρώτας της γεωργικής εργασίας σου, πράγμα που θα το κατανοήσεις πνευματικά, αλλά όπως λέει ο θεσπέσιος Δαβίδ: «Τους καρπούς των κόπων σου θα φας».

Διότι παλαιότερα οι εξ αίματος Ισραηλίτες, εξαιτίας της υπερβολικής αφροσύνης, της πολυποίκιλης φαυλότητας και της άρνησής τους να ζήσουν ορθά, προκαλούσαν διαρκώς τον Θεό που κυβερνά τα πάντα. Γι' αυτήν την αιτία τιμωρούνταν με πολλούς τρόπους. Διότι κάποιες φορές καταστρέφονταν οι σοδειές στους αγρούς και, υπομένοντας μάταια τους ιδρώτες της γεωργίας, εξαντλούνταν από την πείνα. Έχει γραφτεί άλλωστε ότι: «Και παρέδωσε τους καρπούς τους στην ερυσίβη, και τους κόπους τους στην ακρίδα». Έχει ειπωθεί επίσης κάπου προς αυτούς μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Εσύ θα σπείρεις, αλλά δεν πρόκειται να θερίσεις· εσύ θα συνθλίψεις ελιά, αλλά δεν θα αλειφθείς με λάδι, και κρασί δεν πρόκειται να πιείτε». Και πάλι: «Σπίτια λαξευτά θα οικοδομήσετε, αλλά δεν πρόκειται να κατοικήσετε σε αυτά· αμπελώνες επιθυμητούς θα φυτέψετε, αλλά δεν πρόκειται να πιείτε το κρασί τους».

Ζύγια δόλου μέσα στα πουγκιά τους έχουν και οι εφευρέτες των ανόσιων δογμάτων, εκείνοι που «διαστρέφουν όλα τα ορθά» και υποκλέπτουν τον νου των πιο απλοϊκών με απάτες και δόλους, και πλουτίζουν βέβαια επειδή θηρεύουν πολλούς· όμως, καθώς συγκεντρώνουν για τον εαυτό τους έναν τέτοιο πλούτο γεμάτο ασέβεια, μιλούν, ομολογουμένως, χωρίς να λένε τίποτα το αληθινό, παρά μόνο κίβδηλα και ψευδή, τα οποία είναι σαν να έχουν επικαλυφθεί με τις κομψότητες της απάτης. Υψώνουν επίσης και τη γλώσσα τους τέτοιοι άνθρωποι, «λαλώντας αδικία κατά του Θεού», σύμφωνα με το γεγραμμένο, και «εκστομίζοντας τα υπέρογκα λόγια της ματαιότητας», για τους οποίους είναι επακόλουθο να ειπωθεί: «Άκουσε φυλή, και τι θα στολίσει την πόλη; Μήπως το πυρ ή ο οίκος των ανόμων που θησαυρίζει θησαυρούς ανομίας, και η αδικία μαζί με την ύβρη;» Διότι το πυρ της κολάσεως δεν θα είναι για αυτούς προς στολισμό, αλλά προς καταδίκη. Και επειδή έγιναν οίκοι που θησαυρίζουν ανομία, θα καταστούν αντικείμενο κατάρας και καταδίκης, και θα περιπέσουν σε κάθε κακό. <Και εγώ θα αρχίσω να σε πατάσσω και θα σε αφανίσω εξαιτίας των αμαρτιών σου. Εσύ θα τρως και δεν θα χορταίνεις, και θα σε εξορίσω μέσα στον ίδιο σου τον εαυτό, και θα καταδιωχθείς και δεν θα διασωθείς, και όσοι τυχόν διασωθούν θα παραδοθούν στη ρομφαία· εσύ θα σπείρεις και δεν θα θερίσεις, εσύ θα εκθλίψεις ελιά και δεν θα αλειφθείς με έλαιο, και οίνο θα φτιάξετε και δεν θα πιείτε, και θα αφανιστούν τα προστάγματα του λαού μου.>

Το ότι δε, όντας στερημένοι από την ευκαρπία των αγρών και εξαντλημένοι από την έλλειψη των αναγκαίων, θα ζήσουν άθλια και θα τιμωρηθούν για τα ανόσια έργα τους, το καθιστά σαφές μέσα από τα επόμενα. Διότι λέει: «Θα σπείρεις και δεν θα θερίσεις», επειδή νομίζω ο Θεός θα καταστρέψει τους καρπούς, και «θα εκθλίψεις ο ίδιος ελιές» – διότι η χώρα των Σαμαρειτών είναι ελαιοφόρος – αλλά θα στερείσαι, λέει, τόσο πολύ το λάδι, ώστε ακόμη κι αν το ήθελες, ίσως να μην μπορούσες να βρεις εύκολα έστω και για επάλειψη. Και παρόλο που η χώρα σας έχει τόσα πολλά αμπέλια και βγάζει τόσο άφθονο κρασί, ώστε να το διανέμετε και σε άλλες πόλεις, εσύ ο ίδιος δεν θα βρεις να πιεις. Θα σταματήσουν, λέει, και οι λατρευτικές συνήθειες που εσύ θέσπισες, προσφέροντας στα είδωλα τις απαρχές της ευκαρπίας. Διότι ποια αφιέρωση απαρχών θα υπάρξει πλέον, αν κάθε καρπός σας έχει χαθεί και όσα υπήρχαν στους αγρούς έχουν καταστραφεί; Ή ποια ευχαριστήρια δώρα θα προσφέρεις, και για ποιο λόγο εύλογα, εσύ που καταπίπτεις άθλια και φθείρεσαι;

Θα προσαρμόσουμε λοιπόν αυτόν τον λόγο και στους εχθρούς της αλήθειας, οι οποίοι, παίρνοντας θάρρος από τη δική τους ευγλωττία και συγκεντρώνοντας συρφετούς άθλιων νοημάτων, πλουτίζουν σαν από αδικία, μαζεύοντας για τον εαυτό τους αυτά που δεν τους ανήκουν, και έχοντας τη συνήθεια να λεηλατούν τα κοπάδια των πιο απλοϊκών ανθρώπων σαν εχθροί και να τα παρασύρουν σε παράλογη πλάνη. Ας ακούσουν λοιπόν τον Θεό που λέει: Και εγώ θα αρχίσω να σε πατάσσω και θα σε αφανίσω για τις αμαρτίες σου. Εσύ θα τρως και δεν θα χορταίνεις. Διότι, ενώ έρχονται σε επαφή με τις θείες Γραφές, έπειτα επειδή δεν εμφορούνται από τα δόγματα της αλήθειας, αν και νομίζουν ότι τρώνε, φθείρονται από την πείνα, και νομίζοντας ότι κατανοούν την οδό της σωτηρίας, δεν θα την βρουν. Και σπέρνοντας, όπως τουλάχιστον νομίζουν, δεν θα βρουν καμία ανταμοιβή για τους κόπους τους, και συνθλίβοντας τη νοητή ελιά, δηλαδή το ιερό γράμμα, με κανέναν τρόπο δεν λιπαίνονται από τη χάρη του Πνεύματος, και ενώ νομίζουν ότι τρυγούν κρασί, θα βρεθούν μακριά από την πνευματική ευφροσύνη. Διότι τήρησαν τα προστάγματα του Ζαμβρή και όλα τα έργα του οίκου του Αχαάβ, δηλαδή, έπραξαν πονηρά, πλεονέκτησαν και προκάλεσαν διωγμούς εναντίον των αγίων.

Είναι επιπλέον καταραμένο και το να νικάται κανείς από αισχρά κέρδη και να φτάνει σε τέτοιο σημείο αφροσύνης, ώστε να αδιαφορεί πλέον για τους ορθούς τρόπους, και να μην θεωρεί καθόλου σπουδαίο το να κρίνει αμερόληπτα, αλλά μάλλον να προσκολλάται σε εκείνους που συνηθίζουν να αδικούν, και να μοιράζεται μαζί τους την ασέβεια, μετέχοντας έτσι σε ξένες αμαρτίες. Ότι, εξάλλου, αυτός που παραδίδει τον εαυτό του σε τέτοια δεινά παραπτώματα θα υποβληθεί οπωσδήποτε και με κάθε τρόπο στην οργή και στις τιμωρίες, πώς θα μπορούσε να το αμφισβητήσει κανείς, εάν προτιμά να σκέφτεται ορθά; «Και θα αφαιρέσω τα αγαθά τους όπως ο σκόρος που κατατρώγει, και βαδίζοντας με ακρίβεια σαν σε ημέρα σκοπιάς». Απείλησε ότι θα επιφέρει εναντίον τους διπλό τον τρόπο της τιμωρίας. Διότι είπε: «Και εγώ θα αρχίσω να σε πατάσσω, και θα σε αφανίσω εξαιτίας των αμαρτιών σου. Εσύ θα τρως και δεν θα χορταίνεις, και θα σε εξορίσω μέσα σου, και θα καταληφθείς και δεν θα διασωθείς». Και πρόσθεσε ότι και «Εσύ θα σπείρεις και δεν θα θερίσεις, εσύ θα πατήσεις ελιές και δεν θα αλειφθείς με έλαιο, και κρασί και δεν θα πιείτε». Ότι, λοιπόν, θα χαθεί για αυτούς η αφθονία της ευκαρπίας των αγρών, και θα εκλείψουν τα αναγκαία για τη ζωή, και θα καταπιεστούν από την έλλειψη των πιο χρειωδών, το διδάσκει λέγοντας ότι θα καταναλώσει όλα τους τα αγαθά με τη μορφή σκόρου, δηλαδή εκείνα με τα οποία ήταν επόμενο να απολαμβάνουν μεγάλη τρυφή και να κατέχουν την ευημερία σε όλο της το εύρος.

Δεν το προέλεγα, ότι δεν πρόκειται να το παραβλέψει ο Κύριος βλέποντας το ιερό Ευαγγέλιο να καταφρονείται τόσο πολύ, και να κρατείται από πλεονεκτικά χέρια με αναίδεια και χωρίς καμία συστολή; Μάζεψε, λοιπόν, τους καρπούς του αγρού που απέκτησες με πλεονεξία, γιατί αυτός δεν θα σου αποδώσει ούτε τους σπόρους που έσπειρες· αλλά ούτε και τον αμπελώνα πρόκειται να τρυγήσεις, τον οποίο άρπαξες πλεονεκτώντας. Διότι εκείνα με τα οποία ο Θεός απείλησε παλαιά τους Ιουδαίους μέσω του προφήτη Μιχαία, αυτά τα έχει εκπληρώσει τώρα σε εμάς: «Εσύ θα σπείρεις, αλλά δεν θα θερίσεις· εσύ θα εκθλίψεις την ελιά, αλλά δεν θα αλειφθείς με λάδι· και κρασί δεν πρόκειται να πιεις». Τι λοιπόν; Ίσως πει κάποιος, δεν είναι βέβαια όλοι πλεονέκτες, ούτε όλοι επίορκοι· πώς λοιπόν, ενώ λίγοι αμαρτάνουν, έχει αναμειχθεί για όλους από κοινού η πικρή αψιθιά της οργής του Θεού; Διότι θα έπρεπε η τιμωρία να επιβληθεί μόνο στους κακούς. Αλλά, όπως σε ένα σώμα, εάν σε ένα μόνο μέλος υπάρξει εισροή μολύσματος, ολόκληρο το σώμα έχει ανάγκη από κάθαρση· έτσι συμβαίνει και με εμάς, επειδή είμαστε ένα σώμα και όλοι μέλη του Χριστού, όταν ένα μέρος νοσήσει, γινόμαστε όλοι κοινωνοί του πόνου. Έτσι κάποτε, όταν αμάρτησε ο γιος του Σαούλ, ολόκληρο το στρατόπεδο τιμωρούνταν, και όταν ο Δαβίδ καταμέτρησε τον λαό αντίθετα προς το θέλημα του Θεού, γενικός όλεθρος εισέβαλε σε όλους. Αυτό άλλωστε λέει και η θύραθεν παιδεία, ότι πολλές φορές ολόκληρη πόλη υπέστη τις συνέπειες από την κακία ενός και μόνο ανθρώπου. Για τον λόγο αυτό, το ποτήρι της οργής του Θεού έχει κεραστεί σε εμάς άκρατο.