Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 7:10

Διότι την κυρίευσε έτσι ο Κύρος, ώστε την κατέστησε εντελώς έρημη και εξόντωσε αυτούς που βρίσκονταν σε αυτήν, αιχμαλωτίζοντας ακόμη και μέσα από τα ίδια τα σπήλαια εκείνους που περίμεναν ότι θα μπορούσαν να κρυφτούν εντελώς. Γι' αυτό άλλωστε είπε προς αυτόν ο Θεός των όλων: «Θα σου δώσω θησαυρούς σκοτεινούς, απόκρυφους, αόρατους θα σου ανοίξω.» Εισάγεται δε κάπου και το πρόσωπο της Ιερουσαλήμ να λέει προς τη Βαβυλώνα: «Μη χαίρεσαι εις βάρος μου, εχθρέ μου, διότι έπεσα και θα αναστηθώ. διότι, εάν καθίσω στο σκοτάδι, ο Κύριος θα με φωτίσει. Θα υποστώ την οργή του Κυρίου, διότι αμάρτησα σε Αυτόν, μέχρις ότου Εκείνος δικαιώσει το δίκιο μου και εκτελέσει την κρίση μου, και θα με βγάλει στο φως, και θα δω τη δικαιοσύνη Του. Και θα το δει η εχθρός μου και θα ντυθεί με ντροπή, αυτή που μου έλεγε: Πού είναι ο Κύριος ο Θεός σου; Τα μάτια μου θα την δουν. Τώρα θα γίνει καταπάτημα σαν τον πηλό στους δρόμους.»

Επομένως, αγαθός είναι ο Δεσπότης των πάντων, και σε εκείνους που επιστρέφουν σε αυτόν διανέμει αμέσως το έλεός του, και τους ευφραίνει πάρα πολύ πλούσια με τα αγαθά της καλοσύνης του, συγχωρώντας χωρίς μνησικακία τα παλαιά σφάλματα. <Και θα το δει η εχθρός μου και θα ντυθεί με ντροπή, αυτή που μου λέει: Πού είναι ο Κύριος ο Θεός σου; Τα μάτια μου θα την δουν· τώρα θα γίνει καταπάτημα σαν λάσπη στους δρόμους· ημέρα επιχρίσματος πλίνθου η ημέρα εκείνη της εξάλειψής σου.> Κυριεύθηκε πράγματι, κυριεύθηκε η χώρα των Ιουδαίων, και ως αιχμάλωτος πολέμου μεταφέρθηκε κατά καιρούς ο Ισραήλ στη Βαβυλώνα και στους Μήδους, όχι επειδή ο κατακτητής επικράτησε εναντίον τους με δικές του δυνάμεις, αλλά μάλλον επειδή ο Θεός που τους έσωζε αποστράφηκε αυτόν τον λαό ως αμαρτωλό, και τον παρέδωσε κατά κάποιον τρόπο στα χέρια των εχθρών, εξαιτίας του ότι προτίμησαν να προσκυνούν άψυχα είδωλα, και να αποτινάξουν τον νόμο που παλαιότερα είχε οριστεί μέσω του Μωυσή, και γενικότερα να στραφούν προς κάθε τι το άτοπο, και να μην αφήσουν κανένα είδος φαυλότητας που να μην το διαπράξουν. Έπειτα οι Βαβυλώνιοι, αφού τους κατέλαβαν, αποδίδοντας τη νίκη στις δικές τους δυνάμεις, φέρθηκαν με αλαζονεία ακόμη και απέναντι στην ίδια τη θεία δόξα, και νόμισαν ότι θα κρατήσουν την Ιουδαία, ακόμη και αν ο Θεός των όλων επέλεγε να τους σώσει. Και αφού πήραν στα χέρια τους όσους είχαν αμαρτήσει, τους κακοποίησαν με δεινούς και αφόρητους πόνους, επιβάλλοντάς τους σκληρή δουλεία.

Και πράγματι, είπε κάπου ο Θεός μέσω της φωνής του Ιερεμία προς το ανόσιο πλήθος των Ασσυρίων, δηλαδή προς τη Βαβυλώνα: «Ιδού εγώ στρέφομαι προς εσένα την υβρίστρια», και μάλιστα και για αυτούς που προέρχονται από τον Ισραήλ: «Εγώ τους παρέδωσα στα χέρια σου, αλλά εσύ δεν τους έδειξες έλεος· του ηλικιωμένου έκανες πολύ βαρύ τον ζυγό, και είπες: Για πάντα θα είμαι άρχουσα». Διότι δεν υπήρχε έλεος σε εκείνους, ούτε φειδώ για την ηλικία, ούτε σεβασμός για τα γηρατειά, ούτε σπλάχνα οικτιρμού. Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, παραδόθηκαν δικαίως και οι ίδιοι στα χέρια των Περσών και των Μήδων, με στρατηγό τον Κύρο, ο οποίος κυρίευσε τη Βαβυλώνα. Και ίσως για αυτούς λέει κάπου ο προφήτης Ιερεμίας: «Θα σου επιτεθούν και θα αλωθείς, Βαβυλώνα, και δεν θα το καταλάβεις· βρέθηκες και πιάστηκες, επειδή αντιστάθηκες στον Κύριο. Άνοιξε ο Κύριος τον θησαυρό του και έβγαλε τα σκεύη της οργής του». Και σκεύη της οργής αποκαλεί εκείνους που την εκπόρθησαν. Συνέβη, λοιπόν, να καταληφθεί η πόλη των Βαβυλωνίων από τον Κύρο, και να ελευθερωθεί από την αιχμαλωσία ο Ισραήλ. Για τον λόγο αυτό λένε οι λυτρωθέντες: «Θα το δει η εχθρός μου και θα ντυθεί με αισχύνη». Διότι, όταν δει τα δικά της τέκνα πεσμένα στη γη να έχουν χαθεί οικτρά και απροσδόκητα, και εκείνους που κάποτε ήταν υπό την εξουσία της να χαίρονται και να είναι ελεύθεροι, και να επιστρέφουν πλέον στα σπίτια τους, πώς δεν θα καλυφθεί εξ ολοκλήρου και οπωσδήποτε με ντροπή, αν και κάποτε έλεγε: «Πού είναι Κύριος ο Θεός σου;»

Διότι θα την αντικρίσω σαν λάσπη στους δρόμους, πεταμένη και ποδοπατημένη κάτω από τα πόδια των εχθρών. Έπειτα, ο λόγος απευθύνεται προς την ίδια τη Βαβυλώνα και λέει: «Η ημέρα εκείνη θα είναι η εξάλειψή σου», αντί να πει δηλαδή: «Ο καιρός κατά τον οποίο θα βρεθείς κάτω από τα πόδια των εχθρών», δηλαδή του Κύρου, ο οποίος θα καταπατά και θα συνθλίβει σαν λάσπη την αλαζονική και υβριστική πόλη.

Όσον αφορά λοιπόν την ανάγκη να κατανοήσουμε ξανά αυτά με ιστορικό τρόπο, ο λόγος μας έχει διατυπωθεί επαρκώς, πολύ καλά και με ορθότητα. Θα μπορούσε όμως κάποιος εξίσου να τα εφαρμόσει και στη νοητή Σιών, δηλαδή στην Εκκλησία, η οποία υπερισχύει των εχθρών της, καταπατά εκείνους που τη διώκουν και χλευάζει την αδυναμία εκείνων που συνηθίζουν να την πολεμούν, ακόμη και αν καμιά φορά φαίνεται ότι αυτοί υπερισχύουν και επικρατούν. Διότι είναι πάρα πολλοί εκείνοι που με ασέβεια τρίζουν τα δόντια εναντίον της, εξάπτουν την οργή τους και μηχανεύονται κάθε είδους επιβουλή· από τη μία οι γιοι των Ελλήνων, οι οποίοι αγωνίζονται υπέρμετρα για τα δικά τους ασύνετα επινοήματα και μάχονται γενναία υπέρ της απάτης των ειδώλων· από την άλλη και οι αιρετικοί, οι οποίοι διψούν για τον φόνο των αγίων και αγριεύουν πιο σκληρά εναντίον εκείνων που έχουν επιλέξει το ορθό φρόνημα, παρά ακόμη και από εκείνους που δεν αποδέχθηκαν καθόλου την πίστη. Επειδή, όταν μερικές φορές ο Παντοδύναμος Θεός γυμνάζει τους αγίους και τους επιτρέπει να περιπέσουν σε πειρασμούς, δοκιμάζοντας τους γνήσιους προσκυνητές σαν μέσα στη φωτιά, οι άθλιοι ανασηκώνουν εναντίον τους με υπεροψία το φρύδι, και βλέποντάς τους σχεδόν να υποφέρουν, φωνάζουν χλευαστικά: Πού είναι ο Κύριος ο Θεός σου;

Έπειτα, αφού αναλογιστεί η ψυχή αυτή, όπως είναι φυσικό, τη χάρη της εν Χριστώ δικαιοσύνης και την καταστροφή της αμαρτίας, με σοφία και οξυδέρκεια θα ανακράξει: Και θα δει η εχθρός μου και θα καλυφθεί με αίσχος, αυτή που μου λέει: Πού είναι Κύριος ο Θεός σου; Τα μάτια μου θα την κοιτάξουν· τώρα θα καταπατηθεί σαν τη λάσπη στους δρόμους· ημέρα επάλειψης πλίνθου, η ημέρα εκείνη θα είναι η εξάλειψή σου. Διότι, επειδή ήλθε ο Χριστός, δικαιώνοντας με την πίστη όσους έχουν αμαρτήσει, έφραξε μεν το στόμα της ανομίας, και ντροπιάστηκε όπως ακριβώς και ο εφευρέτης της. Και αυτός μεν εκδιώχθηκε, και εξέπεσε από την εξουσία που είχε εναντίον μας, ενώ αυτή (η ανομία) καταπατήθηκε πλέον σαν τη λάσπη στους δρόμους, έχοντας υποταχθεί, κατά κάποιον τρόπο, στα πόδια των αγίων. Και η ημέρα του Χριστού έγινε εξάλειψη για αυτήν, κατά την οποία καθιστά καθαρό από τις παλιές κατηγορίες τον καθένα που τον πλησιάζει μέσω του αγίου βαπτίσματος, και τον σφραγίζει με το Πνεύμα για αγιασμό, και τον εγγράφει στα τέκνα του Θεού. <Και θα απορριφθούν τα προστάγματα την ημέρα εκείνη· και οι πόλεις σου θα έλθουν σε ισοπέδωση και σε διαμοιρασμό των Ασσυρίων, και οι οχυρές πόλεις σου σε διαμοιρασμό από την Τύρο έως τον ποταμό, και από θάλασσα σε θάλασσα, και από βουνό σε βουνό.>

«Και η γη θα οδηγηθεί σε αφανισμό μαζί με εκείνους που την κατοικούν, εξαιτίας των καρπών των πράξεών τους.» Ενδιάμεσα τοποθετείται το πρόσωπο της Σιών, δηλαδή της Ιερουσαλήμ, η οποία έχει ήδη στραφεί κάπως προς τη μετάνοια και έχει εναποθέσει την ελπίδα της στον Θεό, έχοντας την πεποίθηση ότι και θα λυτρωθεί, και ότι θα δει καταπατημένη την πόλη των Βαβυλωνίων, καίτοι εκείνη από υπεροψία της έλεγε: «Πού είναι ο Κύριος ο Θεός σου;». Το νόημα όμως των προκείμενων λόγων δεν θα μπορούσε να το εφαρμόσει κάποιος σε αυτά που βρίσκονται ενδιάμεσα, αλλά μάλλον σε αυτά που βρίσκονται λίγο πιο πίσω· και το ποια ήταν αυτά, θα το υπενθυμίσουμε με συντομία. Διότι τους πρόσταξε ότι δεν έπρεπε να έχουν εμπιστοσύνη σε φίλους, ούτε βέβαια να ελπίζουν σε άρχοντες. Εδήλωνε δε, ότι και η γυναίκα θα αδιαφορήσει για τον άνδρα, και το παιδί θα αγνοήσει τον πατέρα, και οι θυγατέρες θα παραβλέψουν τον σεβασμό προς τις μητέρες, καθώς θα τους εξωθούν σε αυτό οι τρόμοι του πολέμου. Διότι όπου ο φόβος της συμφοράς φαίνεται να κατατρέχει τους πάντες εξίσου, εκεί βεβαίως για τον καθένα η πρωταρχική φροντίδα θα είναι η δική του ζωή, ενώ η ζωή του άλλου θα παραμελείται εντελώς.