Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 7:14

Και λοιπόν, ο θεσπέσιος Δαβίδ λέει κάπου προς αυτόν τον Υιό: «Ο θρόνος σου, ω Θεέ, παραμένει στον αιώνα, ράβδος ευθύτητας είναι η ράβδος της βασιλείας σου». Ονομάζεται ράβδος όμως και με άλλη έννοια, ως αυτός που συγκρατεί τα πάντα και τα διατηρεί στην ευημερία, κάνοντας να σταθεί όρθιο αυτό που έχει ασθενήσει, δηλαδή την ανθρώπινη φύση, η οποία σχεδόν κλονίζεται και μεθά από τα πάθη. Ψάλλει, λοιπόν, ο μακάριος Δαβίδ, αναλαμβάνοντας στο πρόσωπό του το κοινό πρόσωπο όλων των ανθρώπων: «Η ράβδος σου και η βακτηρία σου, αυτές με παρηγόρησαν». Διότι ο Κύριος υποστηρίζει τους δικαίους, σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί· και έχει ονομαστεί μέσω της φωνής των προφητών βακτηρία ένδοξη, ράβδος μεγαλωσύνης· είναι ράβδος και με άλλη έννοια, επειδή είναι ο καλός ποιμένας, που θυσιάζει τη ζωή του για τα πρόβατα. Έχει ειπωθεί, λοιπόν, προς αυτόν μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Ποίμανε τον λαό σου με ράβδο, τη φυλή σου, τα πρόβατα της κληρονομίας σου». Αν πάλι κάποιος θεωρεί ότι, επειδή είναι κριτής και ανταποδίδει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του, για τον λόγο αυτόν ονομάζεται πολύ εύλογα ράβδος, θα το έχει εννοήσει ορθά. Διότι ελέχθη προς αυτόν, όταν ο Ισραήλ φέρθηκε με αυθάδεια απέναντί του και είχε στραφεί ακράτητα προς την απείθεια: «Θα τους ποιμάνεις με ράβδο σιδερένια, και θα τους συντρίψεις σαν σκεύη κεραμέα». Με αυτόν τον τρόπο μας τον υποδεικνύει και ο νόμος του πάνσοφου Μωυσή· διότι λαμβάνεται ως τύπος του Χριστού και η ράβδος του Ααρών που βλάστησε και εισήχθη στα Άγια των αγίων.

Ας ακούσουν, λοιπόν: «Πορευθείτε στο φως της φωτιάς σας και στη φλόγα που ανάψατε», και ακόμη το: «Θα φάτε τους καρπούς των δικών σας πράξεων». <Ποίμαινε τον λαό σου με τη ράβδο σου, τη φυλή σου, τα πρόβατα της κληρονομιάς σου, που κατοικούν ολομόναχα σε δάσος στο μέσο του Καρμήλου· θα βοσκήσουν στη Βασανίτιδα και στη Γαλααδίτιδα, όπως τις ημέρες του αιώνα. Και όπως τις ημέρες της εξόδου σου από την Αίγυπτο, θα δείτε θαυμαστά πράγματα.> Ο λόγος πάλι έχει προσαρμοστεί σε όσα παρεμβάλλονται και στρέφεται προς το καλό, προτρέποντας προς το καλύτερο με την ελπίδα των αγαθών που νοούνται εν Χριστώ, και παρακινώντας πολύ καλά προς την επιλογή του ορθού βίου. Διότι έχει θορυβήσει βέβαια όχι λίγο, με την προαγγελία των δυσάρεστων, εκείνους που εύκολα ρέπουν προς τη ραθυμία, αλλά τους επαναφέρει πάλι, παρεμβάλλοντας πολύ σωστά αυτό που γνωρίζει να ευφραίνει, ώστε εκείνοι προς τους οποίους απευθύνεται ο νουθετικός λόγος να μην απελπιστούν και γκρεμιστούν στα βράχια, χωρίς επιστροφή και αχαλίνωτα. Διότι έχει γραφτεί: «Όταν ο ασεβής φτάσει στο βάθος των κακών, αδιαφορεί». Εισάγεται λοιπόν είτε το πρόσωπο του ίδιου του Θεού και Πατέρα, που λέει στον Υιό: «Ποίμαινε τον λαό σου με τη ράβδο σου, τη φυλή σου, τα πρόβατα της κληρονομιάς σου», είτε πάλι το προφητικό πρόσωπο να κραυγάζει κατά κάποιον τρόπο προς τον ίδιο τον Εμμανουήλ, ότι πρέπει να ποιμαίνει με τη ράβδο τον δικό Του λαό ή κλήρο.

Κατασκηνώνουμε δε ξεχωριστά εμείς οι εκλεκτοί και διαλεχτοί, έχοντας απομακρυνθεί από τους άλλους, οι οποίοι φρονούν μόνο τα επίγεια και έχουν εκτιμήσει την απόκτηση πρόσκαιρων αγαθών, και δεσμευμένοι από τις σαρκικές ηδονές, έχουν στραφεί σε υπερβολικό βαθμό προς κάθε τι άτοπο. Επομένως, έχοντας τον νου μας ήρεμο και απαλλάσσοντάς τον από τη μάταιη και βδελυρή ταραχή, βρισκόμαστε αποτραβηγμένοι κάπου έξω, ζούμε μια σεπτή και αξιοθαύμαστη ζωή, και παραμένουμε μόνοι μας, όπως ακριβώς βέβαια και ο προφήτης Ιερεμίας. Διότι είπε: «Κύριε παντοκράτορα, δεν κάθισα σε σύναξη εκείνων που διασκεδάζουν, αλλά ευλαβήθηκα το έργο των χειρών σου· καθόμουν ολομόναχος, επειδή γέμισα από πικρία». Και κατοικούμε μόνοι μας σαν σε δάσος και σε βουνό. Και ως δάσος με ωραία δέντρα και άνθη να εννοήσεις τη διττή παιδεία, εννοώ δηλαδή την ηθική και τη δογματική, και ως βουνό το υψηλό και ανυψωμένο. Διότι τίποτα το ταπεινό δεν υπάρχει σε όσα εμείς φιλοσοφούμε και θεωρούμε άξια σπουδής μέσα στην Εκκλησία. Και το ότι η βοσκή αυτή είναι παχιά και εύφορη, το επισημαίνει πάλι μέσα από πιο απτά παραδείγματα, λέγοντας ότι όσοι παιδαγωγούνται από τον Χριστό θα βοσκήσουν στη Βασανίτιδα και στη Γαλααδίτιδα· περιοχές που αναβλύζουν πλούσια και άφθονη βοσκή για τα ποίμνια, και είναι πλουσιοπάροχα στεφανωμένες με ποικίλη χλόη.

Διότι άλλοτε μεν σημαίνει τη βασιλεία, όπως όταν λέγεται στον Χριστό: «Ράβδος ευθύτητος είναι η ράβδος της βασιλείας σου»· άλλοτε δε σημαίνει δύναμη, όπως στο ρητό: «Ράβδο δυνάμεως θα σου αποστείλει ο Κύριος από τη Σιών, και θα κυριαρχήσεις ανάμεσα στους εχθρούς σου»· εκλαμβάνεται επίσης και ως παιδεία και ως ποιμαντική επιστήμη ορισμένες φορές· έχει ειπωθεί άλλωστε πάλι μέσω της φωνής του προφήτη προς τον Υιό: «Ποίμαινε τον λαό σου με τη ράβδο της φυλής σου, τα πρόβατα της κληρονομιάς σου». Αλλά στα προκείμενα χωρία οι ράβδοι σημαίνουν για εμάς τους τρόπους της ποιμαντικής επιστήμης, και το διττό είδος της παιδαγωγίας, σύμφωνα με ό,τι θεωρείται άμεμπτο. Τις ράβδους όμως τις δέχεται ο Αρχιποίμενας των πάντων, «αυτός που έθεσε τη ζωή του για τα πρόβατα», δηλαδή ο Χριστός, για να ποιμάνει με αυτές τα δικά του πρόβατα.

Γι' αυτό λοιπόν και παντού ονόμαζε τον εαυτό του με σοφία και σύμφωνα με τη θεία οικονομία Υιό του ανθρώπου. Όμως, ο μεν Ισραήλ νόμιζε ότι τιμά τον Θεό προσφέροντας τα πρόσκαιρα και τα ευκολόφθαρτα, και εκείνα που δεν έχουν μεγάλη αξία, και στα γήινα μελήματα είχε, τρόπον τινά, προσηλώσει όλο τον νου του. Διότι, «Ο Κάιν στράφηκε στη γεωργία, ενώ ο Άβελ ήταν ποιμένας προβάτων». Διότι ο Εμμανουήλ ήταν ο καθοδηγητής του λογικού ποιμνίου, και αυτός είναι ο καλός Ποιμένας, «σε τόπο εύφορο και σε καλή νομή», όπως έχει γραφτεί, ο οποίος ποιμαίνει τα άνω και τα επί της γης ποίμνια. Προς αυτόν έχει αναφωνήσει και ο προφητικός λόγος: «Ποίμαινε τον λαό σου με τη ράβδο της προστασίας σου, τα πρόβατα της κληρονομιάς σου». Επομένως, ο μεν Ισραήλ θεωρούσε σωστό να τιμά τον Θεό με τα πιο γήινα πράγματα, προσφέροντας ως καρπούς τα του νόμου και αναθέτοντας σε Αυτόν τις ανεπιθύμητες θυσίες. Γι' αυτό λοιπόν και άκουσε μέσω της φωνής των αγίων: «Ολοκαύτωμα κριών, και λίπος αρνιών, και αίμα τράγων και ταύρων, δεν τα θέλω, ούτε κι αν έρθετε να εμφανιστείτε ενώπιόν μου. Διότι ποιος ζήτησε αυτά από τα χέρια σας; Δεν θα συνεχίσετε να πατάτε την αυλή μου. Εάν φέρετε σιμιγδάλι, είναι μάταιο· το θυμίαμά σας μου είναι βδέλυγμα». Και πάλι: «Γιατί μου φέρετε λιβάνι από τη Σαβά, και κιννάμωμο από γη μακρινή; Τα ολοκαυτώματά σας δεν είναι δεκτά, και οι θυσίες σας δεν με ευχαρίστησαν». Αυτό ακριβώς φανερώνει το ότι ο Θεός δεν έδωσε σημασία στις θυσίες του Κάιν.