Πατερικές αναφορές στο ΜΙΧΑΙΑΣ 7:19

Συγγενές προς αυτό βρίσκεται και στην προφητεία του Μιχαία: Επειδή είναι θελητής του ελέους, θα επιστρέψει και θα μας ελεήσει· θα καταβυθίσει τις αμαρτίες μας, και θα απορριφθούν στα βάθη της θάλασσας. Και θα καθίσει ο Κύριος ως βασιλιάς εις τον αιώνα. Εγκαθιδρυμένος ο Θεός στην ψυχή που λάμπει από τον κατακλυσμό, την καθιστά σαν δικό Του θρόνο. Ο Κύριος θα δώσει ισχύ στον λαό Του· ο Κύριος θα ευλογήσει τον λαό Του με ειρήνη.

Είναι πιθανό βέβαια ο εγκλεισμός να μας υποδηλώνει εδώ και κάτι άλλο. Διότι, όταν ο Μονογενής έγινε σαν κι εμάς, από τη μία επιτέλεσε αμέτρητα παράδοξα θαύματα, από την άλλη νομίζω πως τα αόρατα έργα του ήταν περισσότερα από τα ορώμενα. Διότι διέταζε τα ακάθαρτα πνεύματα να κατέβουν στον άδη και να εγκλειστούν πλέον στην άβυσσο, ώστε να απαλλάξει τη γη από τα πιο σκληρά θηρία. Μια εικόνα αυτού του γεγονότος έχουμε δει στα αρχαιότερα γραπτά· διότι, όταν ο Ιησούς του Ναυή κατέλαβε τις χώρες των εθνών, έκλεισε πέντε βασιλείς σε ένα σπήλαιο και κύλησε έναν λίθο στο στόμιό του, προτυπώνοντας στον εαυτό του, όπως είπα, τη δύναμη της οικονομίας του Σωτήρος. Γι' αυτό άλλωστε και οι δαίμονες «τον παρακαλούσαν να μην τους διατάξει να απέλθουν στην άβυσσο». Λέει, λοιπόν, ότι αυτοί θα ταραχθούν κατά τον εγκλεισμό τους, καθώς θα κατακλείονται πλέον στον άδη και θα ρίχνονται στα τάρταρα με δεσμά σκοταδιού, ώστε, όπως είπα, να απαλλάξει επιτέλους το ανθρώπινο γένος από τα πικρά και ανήμερα θηρία. «Ενώπιον του Κυρίου του Θεού μας θα εκπλαγούν και θα φοβηθούν από εσένα. Ποιος Θεός είναι όμοιος με εσένα; Εκείνος που αφαιρεί τις ανομίες και παραβλέπει τις αδικίες για το υπόλοιπο της κληρονομίας του, και δεν διατήρησε την οργή του, διότι είναι θελητής ελέους. Αυτός θα επιστρέψει και θα μας σπλαγχνιστεί, θα βυθίσει τις αδικίες μας και θα ρίξει στα βάθη της θάλασσας όλες τις αμαρτίες μας».

«Θα πέσω, λοιπόν, στα χέρια του Κυρίου, διότι οι οικτιρμοί του είναι πάρα πολλοί. Σε χέρια ανθρώπων, όμως, ας μην πέσω. Και έστειλε ο Κύριος θανατικό στον Ισραήλ από το πρωί έως την ώρα του γεύματος· και πέθαναν από τον λαό, από τη Δαν έως τη Βηρσαβεέ, εβδομήντα χιλιάδες άνδρες. Και άπλωσε ο άγγελος το χέρι του επί της Ιερουσαλήμ για να την καταστρέψει. Και σπλαχνίστηκε ο Κύριος για τη συμφορά. Και είπε στον άγγελο: “Αρκετά, απόσυρε το χέρι σου”.» «Ο Θεός είναι κριτής δίκαιος, και ισχυρός, και μακρόθυμος.» «Σύμφωνα με το μέγεθος της οργής του δεν θα ζητήσει ευθύνες.» «Θυμήσου τους οικτιρμούς σου, Κύριε.» —«Πόσο μεγάλο είναι το πλήθος της αγαθότητάς σου, Κύριε. Από το έλεός σου, Κύριε, είναι γεμάτη η γη.» «Ανθρώπους και κτήνη θα σώσεις, Κύριε· πόσο πλήθυνας το έλεός σου.» «Εσύ, Κύριε, είσαι αγαθός, και επιεικής, και πολυέλεος σε όλους. Εσύ, Κύριε και Θεέ μου, είσαι οικτίρμων και ελεήμων.» «Οικτίρμων και ελεήμων είναι ο Κύριος· μακρόθυμος.» «Ελεήμων και οικτίρμων είναι ο Κύριος, τροφή έδωσε στους....» «Ποιος Θεός είναι σαν κι εσένα, που συγχωρείς τις αδικίες, και παραβλέπεις τις ασέβειες στο υπόλοιπο της κληρονομιάς του; Δεν διατήρησε την οργή του για τιμωρία, διότι επιθυμεί το έλεος. Αυτός θα επιστρέψει, και θα μας σπλαχνιστεί. Θα καταποντίσει τις αμαρτίες μας, και θα απορριφθούν στα βάθη της θάλασσας.» «Ο Κύριος είναι μακρόθυμος, και μεγάλη είναι η ισχύς του.» «Εγώ σας έπλασα, και εγώ θα συγχωρήσω. Και εγώ θα σας αναλάβω, και θα σας σώσω.» «

Γι' αυτά πενθώ και είμαι σκυθρωπός, τίμιε άνθρωπε του Θεού, και κατηγορώ την παραμονή μου εδώ, κρίνοντας με περισσότερη μικροψυχία παρά με δικαιοσύνη. Διότι, αν ο Θεός είχε αποφασίσει να λυπηθούμε, όπου κι αν ήμασταν θα είχαμε λυπηθεί. Όμως, εσύ ο ίδιος εξιλέωσέ τον για εμάς. Διότι γνωρίζει να παραβλέπει ανομίες και να καταποντίζει αμαρτίες στη θάλασσα, όποια κι αν ήταν αυτή η θάλασσα που είδε κάποτε ο Μιχαίας, είτε αυτή του βαπτίσματος, είτε της μετανοίας, είτε των δικών του οικτιρμών, η οποία ακριβώς δίνει και στις άλλες τον σωτήριο χαρακτήρα. Αφού εσύ ο ίδιος την ξεχειλίσεις πάνω μας, θα θεραπεύσεις την ασθένειά μας, βυθίζοντας καθετί το αιγυπτιακό και εχθρικό από τις ψυχικές και σωματικές μας νόσους. Μην αμελείς, λοιπόν, αλλά άνοιξε τους καταρράκτες από ψηλά.

Εκείνος δε, βλέποντας τον άγιο να έρχεται προς αυτόν, ρίχνει τον εαυτό του στη γη με το πρόσωπο κάτω, κράζοντας με κλάματα: «Αμάρτησα στον Θεό και σε σένα, πάτερ, διότι δεν άκουσα την αγαθή συμβουλή σου ούτε τη νουθεσία σου. Διότι, αν σε είχα ακούσει, δεν θα τα υφιστάμην αυτά.» Ο δε μέγας, ακούγοντάς τον, του είπε: «Σήκω, άθλιε. Απέκλεισες τον εαυτό σου από τόσα αγαθά, ταλαίπωρε. Αληθινά, σου είχε τοποθετηθεί στέφανος και τον απέρριψες από πάνω σου. Ήσουν έτοιμος να συναριθμηθείς με τους αγίους, και απομάκρυνες τον εαυτό σου από τη μακάρια κοινωνία τους. Ο Δεσπότης Χριστός ήταν παρών μαζί με τους αγίους αγγέλους Του για να θέσει διάδημα στο κεφάλι σου, και Τον αρνήθηκες για μια ροπή της ώρας. Και τον θάνατο, που πρόκειται να υποστείς έστω και μη θέλοντας, γιατί τον φοβήθηκες και εξέπεσες από τον Θεό σου και έχασες την αιώνια ζωή; Πού είναι τα προηγούμενα λόγια σου; Πού είναι εκείνος ο πόθος σου για το μαρτύριο;» Και εκείνος είπε: «Αμάρτησα στα πάντα, ω πάτερ. Δεν περίμενα να γίνουν έτσι τα πράγματα.» Καθώς δε έλεγε αυτά και έκλαιγε, του είπε ο μέγας: «Εσύ μεν, ω άθλιε, κατέστησες τον εαυτό σου εντελώς ξένο προς τον Κύριο. Αλλά ο Κύριος είναι αγαθός και ουδέποτε διατήρησε την οργή Του ως μαρτυρία, διότι επιθυμεί το έλεος και δύναται να καταποντίσει τις αμαρτίες μας στα βάθη της θάλασσας. Διότι, όσο απέχει ο ουρανός από τη γη, τόσο απομακρύνει από εμάς τις αμαρτίες μας.»

«Πού είναι τα προηγούμενα λόγια σου; Πού είναι ο ζήλος σου;» Και όταν εκείνος απάντησε: «Αμάρτησα σε όλα, πατέρα, και δεν μπορώ πλέον να υψώσω το πρόσωπό μου στον ουρανό. Χάθηκα, πατέρα· δεν υπάρχει από τώρα για μένα στήριγμα για να μπορέσω να μετανοήσω. Τι να κάνω, πατέρα; Δεν περίμενα να γίνουν έτσι τα πράγματα». Και καθώς έλεγε αυτά και έκλαιγε, ο μέγας του είπε: «Εσύ, άθλιε, κατέστησες τον εαυτό σου εντελώς ξένο προς τον Κύριο. Ο Κύριος όμως είναι αγαθός, και ποτέ δεν διατήρησε την οργή του ως τιμωρία, διότι είναι θελητής του ελέους και μπορεί να καταποντίσει τις αμαρτίες μας στα βάθη της θάλασσας, διότι όσο απέχει ο ουρανός από τη γη, τόσο απομακρύνει από εμάς τις αμαρτίες μας. Διότι δεν θέλει τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά τη μετάνοια, και εκείνος που έπεσε να μην παραμένει στην πτώση, αλλά να σηκωθεί, και εκείνος που απομακρύνεται να μην απομακρυνθεί τελείως, αλλά να επιστρέψει γρήγορα σε Αυτόν. Γι' αυτό μην απελπίζεσαι για τον εαυτό σου· διότι υπάρχει ελπίδα σωτηρίας. Διότι, εάν κοπεί ένα δέντρο, λέει, πάλι θα ανθίσει».

«Δεν υπάρχει για μένα από εδώ και πέρα ελπίδα σωτηρίας ούτε δυνατότητα να μετανοήσω. Τι να κάνω λοιπόν, πατέρα; Δεν περίμενα να γίνουν έτσι τα πράγματα.» 116. Ενώ τα έλεγε αυτά με κλάματα, ο μέγας του είπε: «Εσύ μεν, άθλιε, έκανες τον εαυτό σου εντελώς ξένο προς τον Κύριο. Ο Κύριος όμως είναι αγαθός και ποτέ δεν διατήρησε την οργή του για τιμωρία· διότι θέλει το έλεος και μπορεί να καταποντίσει τις αμαρτίες μας στη θάλασσα. Διότι δεν θέλει τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά τη μετάνοια, και εκείνος που έπεσε να μην εμμένει στο παράπτωμα, αλλά να σηκωθεί, και εκείνος που απομακρύνεται να μην απομακρυνθεί τελείως, αλλά να επιστρέψει γρήγορα σε Αυτόν. Γι' αυτό μην απελπίζεσαι για τον εαυτό σου· διότι υπάρχει ελπίδα σωτηρίας. Επειδή, όπως λέει, εάν ένα δέντρο κοπεί, θα ανθίσει και πάλι.»