Τοῖς δὲ ἑξῆς προσέχετε τὸν νοῦν οἱ διαβατικώτεροι τὴν διάνοιαν· ἐπεὶ γὰρ Ζακχαῖος ἑρμηνεύεται δικαιούμενος, νόει μοι ἐντεῦθεν τοὺς δικαιοῦντας ἑαυτοὺς Φαρισαίους, οἳ καὶ τελωνοῦσιν οἷον, καθά φησιν ἐν Εὐαγγελίοις ὁ Κύριος, «τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν κατεσθίοντες καὶ προφάσει μακρὰ προσευχόμενοι». Ὅταν οὖν τις τῶν τοιούτων ποθήσῃ τῆς ἀληθείας ἐπιγνώμων γενέσθαι, ζητεῖ μὲν ἰδεῖν καὶ γνῶναι, ὡς καὶ ὁ Ζακχαῖος ἐζήτει, τὸν Ἰησοῦν, οὗτος γὰρ ἡ ἀλήθεια· μὴ δυνάμενος δὲ ὡς μικρὸς ὢν καὶ εὐτελὴς τὴν διάνοιαν κατὰ τὸν μικρὸν τὴν ἡλικίαν Ζακχαῖον ἀναβαίνει ἐπὶ συκομορέαν, τὴν ἀκρίβειαν τοῦ νόμου καὶ τῶν ἰουδαϊκῶν ἐθῶν, νομίζων ἐντεῦθεν τῆς ἀληθείας κατά τε γνῶσιν καὶ πρᾶξιν ἐπιτυγχάνειν. Οὗ τὸν ἀγαθὸν ἰδὼν σκοπὸν καὶ τὸν πρὸς τὴν ἀλήθειαν πόθον ὁ διὰ τῆς νομίμου πολιτείας καθάπερ τινὸς ὁδοῦ τότε διερχόμενος Κύριος, ἑαυτὸν ἀποκαλύπτει τούτῳ καὶ προσλαλεῖ προσκαλούμενος καὶ προστάττει τούτῳ καταβαίνειν ἀπὸ τῆς συκομορέας, τοὐτέστιν ἀφίεσθαι τοῦ μηδὲν μέγα καρποφοροῦντος νόμου, καὶ σπεύδειν ἐπὶ τὴν χάριν καὶ τὴν κατὰ τὸ εὐαγγέλιον πολιτείαν, ἀφ’ ὧν ἔστιν ἔνοικον λαμβάνειν Θεὸν καὶ καρποῦσθαι τὴν σωτηρίαν.
Μετάφραση
Δώστε προσοχή στα επόμενα εσείς που έχετε πιο διεισδυτική διάνοια· επειδή το όνομα Ζακχαίος ερμηνεύεται ως «ο δικαιούμενος», εννοήστε από αυτό τους Φαρισαίους που δικαιώνουν τους εαυτούς τους, οι οποίοι ενεργούν και ως τελώνες, όπως ακριβώς λέει στα Ευαγγέλια ο Κύριος, «καταβροχθίζοντας τις οικίες των χηρών και προσευχόμενοι εκτενώς με πρόφαση». Όταν λοιπόν κάποιος από αυτούς ποθήσει να αποκτήσει επίγνωση της αλήθειας, ζητά να δει και να γνωρίσει, όπως ζητούσε και ο Ζακχαίος, τον Ιησού, διότι Αυτός είναι η αλήθεια. Μη δυνάμενος όμως να το πράξει, επειδή είναι μικρός και ευτελής στη διάνοια κατά τον μικρό στο ανάστημα Ζακχαίο, ανεβαίνει σε συκομουριά, δηλαδή στην ακρίβεια του νόμου και των ιουδαϊκών εθίμων, νομίζοντας ότι από εκεί θα επιτύχει την αλήθεια, τόσο ως προς τη γνώση όσο και ως προς την πράξη. Βλέποντας τον αγαθό του σκοπό και τον πόθο του για την αλήθεια ο Κύριος, ο οποίος τότε διερχόταν μέσα από τη νομική πολιτεία σαν από κάποια οδό, αποκαλύπτει τον εαυτό Του σε αυτόν, του μιλά προσκαλώντας τον και του προστάζει να κατέβει από τη συκομουριά, τουτέστιν να εγκαταλείψει τον νόμο που δεν καρποφορεί τίποτε μεγάλο, και να σπεύσει προς τη χάρη και την κατά το Ευαγγέλιο πολιτεία, από τα οποία είναι δυνατόν να λάβει κανείς τον Θεό να κατοικεί μέσα του και να καρπωθεί τη σωτηρία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες