Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 13:32

34 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἢ τῆς ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι ἐν οὐρανῷ, οὐδὲ ὁ υἱός, εἰ μὴ ὁ πατήρ.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–34 από 34

Μέγας Αθανάσιος Διάλογος κατὰ Ἀρείου
Καὶ ἐν μὲν τῷ Ματθαίῳ οὐ φέρεται, Οὐδὲ ὁ Υἱὸς οἶδε τὴν ἡμέραν ἐκείνην· οἱ δὲ λοιποὶ εὐαγγελισταὶ παρέλιπον τὴν περὶ τούτου διήγησιν· μονώτατος δὲ Μάρκος ἔφη· «Οὐδὲ ὁ Υἱὸς» οἶδε τὴν ἡμέραν. Καὶ τὴν τοῦ Μάρκου ἀφήγησιν ἐν στέρνοις σου γνῶθι, ὅτι οὐκ ἀγνοεῖ ὁ Κύριος τὴν ἡμέραν. Φησὶ γὰρ ὁ Κύριος Ἰησοῦς· «Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι τῶν οὐρανῶν, οὐδὲ ὁ Υἱὸς, εἰ μὴ ὁ Πατήρ.» Γινώσκων γὰρ ἑαυτὸν μὴ διεστῶτα ἀπὸ τοῦ Πατρὸς κατ᾽ οὐσίαν, ἀλλ᾽ ἡνωμένον τῇ θεότητι τῷ Θεῷ Πατρὶ αὐτοῦ, τὴν ἑαυτοῦ πρόγνωσιν ἐν τῇ τοῦ Πατρὸς προγνώσει ἐσήμανεν, ὥς φησιν ὁ Κύριος· «Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν·» καὶ πάλιν· «Πάντα, ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ, ἐμά ἐστιν.» Οὐχ ἕνεκεν κτιστῶν πραγμάτων τοῦτο ἔφη ὁ Σωτὴρ τὸ, Πάντα ὅσα ἔχει ὁ Πατὴρ, ἐμά ἐστιν· ἀλλ᾽ ὅσα ἀνῆκε τῇ θεότητι τοῦ Πατρὸς, αὐτὰ ἴδια ἔφη ὁ Κύριος, οἷον τὸ ἀθάνατον, τὸ ἄφθαρτον, τὸ ἀχείρωτον, τὸ ἄτρεπτον, τὸ ἀκατάληπτον, τὸ δυνατὸν, τὸ προγνωστικὸν, καὶ ὅσα ἐστὶν ὁ Πατὴρ ἔχων, ταῦτα ἴδια τοῦ Υἱοῦ τυγχάνει. Ἀγνοεῖν δὲ ἔφη, ὡς προείρηται, ἀγγέλους καὶ τὸν Υἱόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και στο μεν Ευαγγέλιο του Ματθαίου δεν αναφέρεται η φράση «Ούτε ο Υιός γνωρίζει εκείνη την ημέρα»· οι δε υπόλοιποι ευαγγελιστές παρέλειψαν τη σχετική διήγηση· μόνο ο Μάρκος ανέφερε: «Ούτε ο Υιός» γνωρίζει την ημέρα. Και τη διήγηση του Μάρκου κατανόησέ την βαθιά μέσα σου, ότι δηλαδή ο Κύριος δεν αγνοεί την ημέρα. Διότι λέγει ο Κύριος Ιησούς: «Για την ημέρα εκείνη και την ώρα κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι των ουρανών, ούτε ο Υιός, παρά μόνον ο Πατέρας». Επειδή δηλαδή γνώριζε ότι ο ίδιος δεν διαχωρίζεται από τον Πατέρα κατά την ουσία, αλλά είναι ενωμένος ως προς τη θεότητα με τον Θεό και Πατέρα του, υπέδειξε τη δική του πρόγνωση μέσα από την πρόγνωση του Πατέρα, όπως λέγει ο Κύριος: «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα»· και πάλι: «Όλα, όσα έχει ο Πατέρας, είναι δικά μου». Δεν είπε ο Σωτήρας το «Όλα, όσα έχει ο Πατέρας, είναι δικά μου» αναφερόμενος σε κτιστά πράγματα· αλλά όσα ανήκουν στη θεότητα του Πατέρα, αυτά αποκάλεσε ο Κύριος δικά του γνωρίσματα, όπως το αθάνατο, το άφθαρτο, το αχείρωτο, το άτρεπτο, το ακατάληπτο, το δυνατό, το προγνωστικό, και όλα όσα κατέχει ο Πατέρας, αυτά τυγχάνει να κατέχει και ο Υιός. Ανέφερε δε, όπως προειπώθηκε, ότι αγνοούν οι άγγελοι και ο Υιός.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Ἐπιστολαὶ τέσσαρες πρὸς Σεραπίωνα
Ἀνθρώπων γὰρ ἴδιον τὸ κτίζεσθαι, ὥσπερ καὶ τὰ προειρημένα, τὸ πεινᾷν, καὶ τὰ ὅμοια. Καὶ γὰρ κἀκεῖνο πάλιν τὸ καλῶς μὲν εἰρημένον, κακῶς δὲ νοούμενον παρ᾽ αὐτοῖς· φημὶ δὴ τὸ, «Περὶ τῆς ἡμέρας ἢ τῆς ὥρας ἐκείνης οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι, οὐδὲ ὁ Υἱὸς,» καλὸν ἔχει τὸν νοῦν. Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ νομίζουσιν ἐκ τοῦ λέγειν, «οὐδὲ ὁ Υἱὸς,» ὅτι ἀγνοῶν δηλοῖ, ὅτι κτίσμα ἐστίν. Οὐκ ἔστι δὲ οὕτως· μὴ γένοιτο! καὶ γὰρ ὥσπερ λέγων, «Ἔκτισέ με,» ἀνθρωπίνως εἴρηκεν· οὕτως λέγων, «οὐδὲ ὁ Υἱὸς,» ἀνθρωπίνως εἴρηκε. Καὶ τὸ αἴτιον τοῦ οὕτως εἰρηκέναι ἔχει τὸ εὔλογον. Ἐπειδὴ γὰρ ἄνθρωπος γέγονεν, ὡς γέγραπται, ἀνθρώπων δὲ ἴδιον τὸ ἀγνοεῖν, ὥσπερ καὶ τὸ πεινᾷν, καὶ τὰ ἄλλα (οὐ γὰρ γινώσκουσιν, ἐὰν μὴ ἀκούσωσι καὶ μάθωσι), διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἄγνοιαν τῶν ἀνθρώπων, ὡς ἄνθρωπος γεγονὼς, ἐπιδείκνυται· πρῶτον μὲν, ἵνα δείξῃ, ὅτι ἀληθῶς ἀνθρώπινον ἔχει σῶμα· ἔπειτα δὲ, ἵνα καὶ, τὴν ἄγνοιαν τῶν ἀνθρώπων ἐν τῷ σώματι ἔχων, ἀπὸ πάντων λυτρωσάμενος καὶ καθαρίσας, τελείαν καὶ ἁγίαν παραστήσῃ τῷ Πατρὶ τὴν ἀνθρωπότητα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ίδιον των ανθρώπων είναι το να δημιουργούνται ως κτίσματα, όπως και τα προαναφερθέντα, το να πεινούν και τα παρόμοια. Διότι και εκείνο πάλι, το οποίο ορθώς μεν έχει λεχθεί, κακώς όμως κατανοείται από αυτούς· εννοώ δηλαδή το, «Περί της ημέρας ή της ώρας εκείνης ουδείς γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι, ούτε ο Υιός», έχει ορθό νόημα. Επειδή εκείνοι νομίζουν από το ότι λέγει «ούτε ο Υιός», εφόσον δηλώνει άγνοια, ότι Εκείνος είναι κτίσμα. Δεν έχουν όμως έτσι τα πράγματα· μη γένοιτο! Διότι, όπως ακριβώς όταν λέει «Με έκτισε», το εξέφρασε ανθρωπίνως, έτσι και όταν λέει «ούτε ο Υιός», το είπε ανθρωπίνως. Και η αιτία για την οποία το εξέφρασε έτσι είναι εύλογη. Διότι, επειδή έγινε άνθρωπος, όπως είναι γεγραμμένο, και γνώρισμα των ανθρώπων είναι το να αγνοούν, όπως ακριβώς το να πεινούν και τα λοιπά (επειδή δεν γνωρίζουν, εάν δεν ακούσουν και δεν μάθουν), για τον λόγο αυτό επιδεικνύει και την άγνοια των ανθρώπων, εφόσον έγινε άνθρωπος· πρώτον μεν, για να δείξει ότι φέρει αληθινά ανθρώπινο σώμα· έπειτα δε, ώστε, έχοντας την άγνοια των ανθρώπων στο σώμα του, αφού τη λυτρώσει και την καθαρίσει από όλα, να παραστήσει την ανθρωπότητα τέλεια και αγία στον Πατέρα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Ἐπιστολαὶ τέσσαρες πρὸς Σεραπίωνα
Ἀνθρώπων γὰρ ἴδιον τὸ κτίζεσθαι, ὥσπερ καὶ τὰ προειρημένα, τὸ πεινᾷν, καὶ τὰ ὅμοια. Καὶ γὰρ κἀκεῖνο πάλιν τὸ καλῶς μὲν εἰρημένον, κακῶς δὲ νοούμενον παρ᾽ αὐτοῖς· φημὶ δὴ τὸ, «Περὶ τῆς ἡμέρας ἢ τῆς ὥρας ἐκείνης οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι, οὐδὲ ὁ Υἱὸς,» καλὸν ἔχει τὸν νοῦν. Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ νομίζουσιν ἐκ τοῦ λέγειν, «οὐδὲ ὁ Υἱὸς,» ὅτι ἀγνοῶν δηλοῖ, ὅτι κτίσμα ἐστίν. Οὐκ ἔστι δὲ οὕτως· μὴ γένοιτο! καὶ γὰρ ὥσπερ λέγων, «Ἔκτισέ με,» ἀνθρωπίνως εἴρηκεν· οὕτως λέγων, «οὐδὲ ὁ Υἱὸς,» ἀνθρωπίνως εἴρηκε. Καὶ τὸ αἴτιον τοῦ οὕτως εἰρηκέναι ἔχει τὸ εὔλογον. Ἐπειδὴ γὰρ ἄνθρωπος γέγονεν, ὡς γέγραπται, ἀνθρώπων δὲ ἴδιον τὸ ἀγνοεῖν, ὥσπερ καὶ τὸ πεινᾷν, καὶ τὰ ἄλλα (οὐ γὰρ γινώσκουσιν, ἐὰν μὴ ἀκούσωσι καὶ μάθωσι), διὰ τοῦτο καὶ τὴν ἄγνοιαν τῶν ἀνθρώπων, ὡς ἄνθρωπος γεγονὼς, ἐπιδείκνυται· πρῶτον μὲν, ἵνα δείξῃ, ὅτι ἀληθῶς ἀνθρώπινον ἔχει σῶμα· ἔπειτα δὲ, ἵνα καὶ, τὴν ἄγνοιαν τῶν ἀνθρώπων ἐν τῷ σώματι ἔχων, ἀπὸ πάντων λυτρωσάμενος καὶ καθαρίσας, τελείαν καὶ ἁγίαν παραστήσῃ τῷ Πατρὶ τὴν ἀνθρωπότητα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ίδιον των ανθρώπων είναι το να δημιουργούνται, όπως ακριβώς και τα προαναφερθέντα, το να πεινούν και τα παρόμοια. Διότι και εκείνο πάλι, το οποίο έχει μεν διατυπωθεί ορθά, κατανοείται δε εσφαλμένα από αυτούς· εννοώ δηλαδή το, «Για την ημέρα ή την ώρα εκείνη κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι, ούτε ο Υιός», έχει ορθό νόημα. Επειδή εκείνοι νομίζουν, εξαιτίας της φράσης «ούτε ο Υιός», πως το ότι αγνοεί φανερώνει ότι είναι κτίσμα. Δεν έχουν όμως έτσι τα πράγματα· μη γένοιτο! Διότι, όπως ακριβώς λέγοντας το «Με έκτισε» μίλησε σύμφωνα με την ανθρώπινη φύση, έτσι και με το να πει «ούτε ο Υιός», μίλησε ανθρώπινα. Και η αιτία που μίλησε με αυτόν τον τρόπο έχει την εύλογη εξήγησή της. Επειδή, δηλαδή, έγινε άνθρωπος, όπως έχει γραφτεί, και γνώρισμα των ανθρώπων είναι το να αγνοούν, όπως και το να πεινούν και τα υπόλοιπα (επειδή δεν γνωρίζουν, αν δεν ακούσουν και δεν μάθουν), για τον λόγο αυτό και, ως άνθρωπος που έγινε, επιδεικνύει την άγνοια των ανθρώπων· πρώτον μεν, για να αποδείξει ότι έχει αληθινά ανθρώπινο σώμα· έπειτα δε, για να μπορέσει, φέροντας την άγνοια των ανθρώπων στο σώμα του, αφού καθαρίσει και λυτρώσει την ανθρωπότητα από όλα, να την παρουσιάσει τέλεια και άγια στον Πατέρα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Ἐπιστολαὶ τέσσαρες πρὸς Σεραπίωνα
Ποίαν ἔτι πρόφασιν εὑρήσουσιν οἱ Ἀρειανοί; Τί λοιπὸν ἐπινοήσαντες γογγύσουσι; Κατεγνώσθησαν μὴ εἰδότες τὸ, «Κύριος ἔκτισέ με εἰς ἔργα αὐτοῦ.» Καὶ ἐδείχθησαν μὴ νοοῦντες τὸ, «Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι, οὐδὲ ὁ Υἱός.» Καὶ γὰρ ὥσπερ λέγων μὲν τὸ, «ἔκτισε,» τὸ ἀνθρώπινον σημαίνει, ὅτι ἄνθρωπος γέγονε καὶ ἐκτίσθη· λέγων δὲ, «Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν,» καὶ, «Ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακε τὸν Πατέρα,» καὶ, «Ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ, καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί,» τὴν ἀϊδιότητα καὶ τὸ πρὸς τὸν Πατέρα ὁμοούσιον σημαίνει· οὕτως λέγων, «Οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ ὁ Υἱὸς,» ὡς ἄνθρωπος πάλιν λέγει· ἀνθρώπων γὰρ ἴδιον τὸ ἀγνοεῖν. Λέγων δὲ, «Οὐδεὶς οἶδε τὸν Πατέρα εἰ μὴ ὁ Υἱὸς, οὐδὲ τὸν Υἱὸν εἰ μὴ ὁ Πατὴρ,» οἶδε πολλῷ πλέον τὰ γενητά.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ποια πρόφαση θα βρουν ακόμη οι Αρειανοί; Τι λοιπόν θα επινοήσουν τώρα για να γογγύσουν; Καταδικάστηκαν επειδή δεν γνώριζαν το, «Ο Κύριος με έκτισε για τα έργα του». Και αποδείχθηκε ότι δεν κατανοούν το, «Για την ημέρα δε εκείνη κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι, ούτε ο Υιός». Διότι, όπως ακριβώς λέγοντας το «έκτισε» υποδηλώνει την ανθρώπινη φύση του, ότι δηλαδή έγινε άνθρωπος και κτίστηκε· ενώ λέγοντας, «Εγώ και ο Πατήρ είμαστε ένα», και, «Εκείνος που έχει δει εμένα έχει δει τον Πατέρα», και, «Εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα, και ο Πατήρ μέσα σε μένα», υποδηλώνει την αϊδιότητα και το ομοούσιο με τον Πατέρα· έτσι και όταν λέει, «Κανείς δεν γνωρίζει, ούτε ο Υιός», πάλι μιλάει ως άνθρωπος· διότι η άγνοια είναι χαρακτηριστικό των ανθρώπων. Λέγοντας όμως, «Κανείς δεν γνωρίζει τον Πατέρα παρά μόνο ο Υιός, ούτε τον Υιό παρά μόνο ο Πατήρ», τότε γνωρίζει κατά πολύ περισσότερο τα γενητά δημιουργήματα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγοι γʹ
Πῶς οὖν, φασὶν, οὗτος σοφία, ὁ ἐν σοφίᾳ προκόπτων, καὶ ἀγνοῶν ἃ παρ᾽ ἑτέρων μανθάνειν ἠξίου; Ἔστι δὲ καὶ τοῦτο παρ᾽ αὐτῶν λεγόμενον Πῶς δύναται ὁ Λόγος ἴδιος εἶναι τοῦ Πατρὸς, οὗ ἄνευ οὐκ ἦν ὁ Πατήρ ποτε, δι᾽ οὗ τὰ πάντα ποιεῖ, ὡς ὑμεῖς φρονεῖτε, ὁ ἐπὶ μὲν τοῦ σταυροῦ λέγων· Θεέ μου, Θεέ μου, ἵνα τί με ἐγκατέλιπες; πρὸ δὲ τούτων εὐχόμενος· Δόξασόν σου τὸ ὄνομα· καὶ, Δόξασόν με σὺ, Πάτερ, τῇ δόξῃ, ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί. Ηὔχετο δὲ ἐν ταῖς ἐρήμοις, καὶ παρήγγελλε τοῖς μαθηταῖς προσεύχεσθαι μὴ εἰσελθεῖν εἰς πειρασμόν· καὶ, Τὸ Πνεῦμα πρόθυμον, ἔλεγεν, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής· καὶ, Περὶ τῆς ἡμέρας ἢ τῆς ὥρας ἐκείνης οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι, οὐδὲ ὁ Υἱός. Εἶτα πάλιν φασὶν ἐπὶ τούτοις οἱ δείλαιοι· Εἰ ἦν κατὰ τὴν ὑμετέραν διάνοιαν ἀϊδίως ὑπάρχων ὁ Υἱὸς πρὸς τὸν Θεὸν, οὔτ᾽ ἂν ἠγνόησε περὶ τῆς ἡμέρας, ἀλλ᾽ ἐγίνωσκεν ὡς Λόγος, οὔτ᾽ ἂν ἐγκατελείπετο ὁ συνυπάρχων, οὔτε δόξαν ᾔτει λαβεῖν, ἔχων αὐτὴν ἐν τῷ Πατρὶ, οὔτε ὅλως ηὔχετο· οὐδενὸς γὰρ Λόγος ὢν ἐδέετο· ἀλλ᾽ ἐπειδὴ κτίσμα ἐστὶ καὶ εἷς τῶν γενητῶν, διὰ τοῦτο τοιαῦτα ἔλεγε, καὶ ἐδέετο ὧν οὐκ εἶχε· κτισμάτων γὰρ ἴδιον τὸ χρῄζειν καὶ δέεσθαι ὧν οὐκ ἔχουσιν.» Τοιαῦτα μὲν οὖν οἱ ἀσεβεῖς ἐξάγονται λαλοῦντες· ἔδει δὲ ταῦτα διαλογιζομένους εἰπεῖν καὶ τολμηρότερον· Διὰ τί ὅλως ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πώς λοιπόν, λένε, είναι αυτός Σοφία, ο οποίος προόδευε στη σοφία και αγνοούσε εκείνα που ζητούσε να μάθει από άλλους; Λέγεται δε από αυτούς και τούτο: Πώς δύναται ο Λόγος να είναι ίδιος του Πατρός, χωρίς τον οποίο ποτέ δεν υπήρξε ο Πατέρας, και μέσω του οποίου δημιουργεί τα πάντα, όπως εσείς φρονείτε, αυτός που πάνω στον σταυρό λέει: «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;»· και πριν από αυτά προσευχόμενος έλεγε: «Δόξασόν σου το όνομα»· και, «Δόξασόν με εσύ, Πάτερ, με τη δόξα που είχα κοντά σου πριν από τη δημιουργία του κόσμου». Προσευχόταν επίσης στις ερήμους, και παράγγελλε στους μαθητές να προσεύχονται για να μην εισέλθουν σε πειρασμό· και έλεγε: «Το μεν πνεύμα είναι πρόθυμο, η δε σάρκα ασθενής»· και, «Περί της ημέρας εκείνης ή της ώρας κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι, ούτε ο Υιός». Έπειτα, βασιζόμενοι σε αυτά, λένε πάλι οι άθλιοι: «Εάν ο Υιός, σύμφωνα με τη δική σας αντίληψη, υπήρχε αιωνίως μαζί με τον Θεό, ούτε θα αγνοούσε για την ημέρα, αλλά θα γνώριζε ως Λόγος, ούτε θα εγκαταλειπόταν αυτός που συνυπάρχει, ούτε θα ζητούσε να λάβει δόξα, αφού την είχε εντός του Πατρός, ούτε καν θα προσευχόταν· διότι ως Λόγος δεν είχε ανάγκη από τίποτα· αλλά επειδή είναι κτίσμα και ένα από τα δημιουργήματα, γι' αυτό έλεγε τέτοια, και παρακαλούσε για όσα δεν διέθετε· διότι ίδιον των κτισμάτων είναι να χρειάζονται και να έχουν ανάγκη αυτά που δεν έχουν». Τέτοια λοιπόν παρασύρονται να λένε οι ασεβείς· θα έπρεπε όμως, εφόσον συλλογίζονται αυτά, να πουν και κάτι τολμηρότερο: Γιατί άραγε ο Λόγος έγινε σάρκα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγοι γʹ
Διὰ τοῦτο ἐκ μὲν τῶν ἔργων ἐγνώριζεν ἑαυτὸν Υἱόν τε τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸν ἑαυτοῦ Πατέρα· ἐκ δὲ τῶν τῆς σαρκὸς παθῶν ἐδείκνυεν, ὅτι ἀληθὲς ἐφόρει σῶμα, καὶ ἴδιον ἦν αὐτοῦ τοῦτο. Τούτων οὕτως ὄντων, φέρε καὶ τὸ, Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας καὶ τῆς ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι, οὐδὲ ὁ Υἱὸς, διερευνήσωμεν. Τοῦτο μὲν γὰρ μεγάλως μάλιστα ἀγνοήσαντες, καὶ ἐν τούτῳ σκοτοδινιῶντες, μεγάλην νομίζουσιν ἔχειν ἐν τούτῳ πρόφασιν τῆς αἱρέσεως αὐτῶν. Ἐγὼ δὲ καὶ τοῦτο προφασιζομένους αὐτοὺς, καὶ ἐν τούτῳ παρασκευαζομένους τοὺς αἱρετικοὺς, ὡς τοὺς γίγαντας, πάλιν θεομαχοῦντας αὐτοὺς ὁρῶ. Ὁ γὰρ οὐρανοῦ καὶ γῆς Κύριος, δι᾽ οὗ τὰ πάντα γέγονε, κρίνεται παρ᾽ αὐτοῖς περὶ ἡμέρας καὶ ὥρας· καὶ ὁ τὰ πάντα γινώσκων Λόγος κατηγορεῖται παρ᾽ αὐτῶν, ὡς ἀγνοῶν περὶ ἡμέρας· καὶ ὁ γινώσκων Υἱὸς τὸν Πατέρα λέγεται ἀγνοεῖν ἡμέρας ὥραν· ὧν τί ἂν τίς ἀφρονέστερον εἴποι, ἢ ποίαν τίς τούτοις ἐξισώσοι μανίαν; Διὰ τοῦ Λόγου γέγονε τὰ πάντα, καὶ χρόνοι, καὶ καιροὶ, καὶ νὺξ, καὶ ἡμέρα, καὶ πᾶσα ἡ κτίσις, καὶ ἀγνοεῖν ὁ δημιουργὸς τὸ ποίημα λέγεται; καὶ αὐτὸς μὲν οὖν ὁ εἱρμὸς τοῦ ἀναγνώσματος δείκνυσιν εἰδέναι τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὴν ὥραν, καὶ τὴν ἡμέραν, κἂν οἱ Ἀρειανοὶ τῇ ἀγνοίᾳ καταπίπτωσιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτόν τον λόγο, από μεν τα έργα του φανέρωνε τον εαυτό του ως Υιό του Θεού, καθώς και τον δικό του Πατέρα· από δε τα πάθη της σάρκας αποδείκνυε ότι έφερε αληθινό σώμα, και ότι αυτό ήταν δικό του. Αφού, λοιπόν, έτσι έχουν τα πράγματα, ελάτε να διερευνήσουμε και το χωρίο: «Για την ημέρα δε και την ώρα κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι, ούτε ο Υιός». Διότι, έχοντας απόλυτη άγνοια γι' αυτό το ζήτημα, και ευρισκόμενοι σε σύγχυση (σκοτοδινιάζοντας) εξαιτίας του, νομίζουν ότι βρίσκουν σε τούτο μια σπουδαία πρόφαση για την αίρεσή τους. Εγώ όμως, βλέποντας τους αιρετικούς να προβάλλουν και αυτό ως πρόφαση και να οπλίζονται με αυτό, διαπιστώνω ότι πάλι θεομαχούν σαν τους γίγαντες. Διότι ο Κύριος του ουρανού και της γης, μέσω του οποίου δημιουργήθηκαν τα πάντα, κρίνεται από αυτούς για μία ημέρα και ώρα· και ο Λόγος, που γνωρίζει τα πάντα, κατηγορείται από αυτούς ότι αγνοεί την ημέρα· και ο Υιός, που γνωρίζει τον Πατέρα, λέγεται ότι αγνοεί την ώρα της ημέρας· ποιος θα μπορούσε να πει κάτι πιο ανόητο από αυτά, ή ποια μανία θα μπορούσε να εξισώσει κανείς με αυτήν; Μέσω του Λόγου δημιουργήθηκαν τα πάντα, και οι χρόνοι και οι καιροί, και η νύχτα και η ημέρα, και ολόκληρη η κτίση, και λέγεται ότι ο δημιουργός αγνοεί το δημιούργημά του; Επομένως, η ίδια η λογική αλληλουχία του αναγνώσματος αποδεικνύει ότι ο Υιός του Θεού γνωρίζει την ώρα και την ημέρα, έστω κι αν οι Αρειανοί καταρρέουν μέσα στην άγνοιά τους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγοι γʹ
Εἰρηκὼς γὰρ, οὐδὲ ὁ Υἱὸς, διηγεῖται τοῖς μαθηταῖς τὰ πρὸ τῆς ἡμέρας, λέγων· Τάδε ἔσται καὶ τάδε, εἶτα τὸ τέλος. Ὁ δὲ τὰ πρὸ τῆς ἡμέρας λέγων οἶδε πάντως καὶ τὴν ἡμέραν, ἥτις μετὰ τὰ προειρημένα φανήσεται. Εἰ δὲ μὴ ᾔδει τὴν ὥραν, οὐκ ἂν τὰ πρὸ αὐτῆς ἐσήμανεν, οὐκ εἰδὼς πότε ἔσται ἡ ὥρα. Καὶ ὥσπερ ἄν τις οἰκίαν ἢ πόλιν τοῖς ἀγνοοῦσι σημᾶναι θέλων, τὰ μὲν πρὸ τῆς οἰκίας ἢ τῆς πόλεως διεξίοι· ἐπειδὰν δὲ πάντα σημάνας λέγοι, Εἶτ᾽ εὐθὺς ἡ πόλις ἣ ἡ οἰκία· οἶδε πάντως ὁ σημαίνων, ποῦ τε ἡ οἰκία ἢ ἡ πόλις ἐστίν· οὐκ ἂν γὰρ εἰ μὴ ἐγίνωσκεν, ἐσήμανε τὰ πρὸ ἐκείνων· μή ποτε δι᾽ ἄγνοιαν ἢ μακρὰν ἀποστήσῃ τοὺς ἀκούοντας, ἢ αὐτὸς λέγων, λάθῃ καὶ ὑπερβῇ τὸ σημαινόμενον· οὕτω λέγων ὁ Κύριος τὰ πρὸ τῆς ἡμέρας καὶ τῆς ὥρας, οἶδεν ἀκριβῶς, καὶ οὐκ ἀγνοεῖ, πότε ἡ ὥρα καὶ ἡ ἡμέρα ἐνίσταται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, παρόλο που έχει πει «ούτε ο Υιός», διηγείται στους μαθητές τα όσα θα προηγηθούν της ημέρας, λέγοντας: «Αυτά και αυτά θα γίνουν, και έπειτα θα έρθει το τέλος». Εκείνος όμως που αναφέρει τα όσα προηγούνται της ημέρας, γνωρίζει οπωσδήποτε και την ημέρα, η οποία θα φανερωθεί μετά από τα προειρημένα. Αν πάλι δεν γνώριζε την ώρα, δεν θα υποδείκνυε τα όσα προηγούνται αυτής, εφόσον δεν θα ήξερε πότε θα φθάσει η ώρα. Και όπως ακριβώς αν κάποιος, θέλοντας να υποδείξει μια οικία ή μια πόλη σε αυτούς που την αγνοούν, περιέγραφε αναλυτικά όσα βρίσκονται πριν από την οικία ή την πόλη· και αφού τα υποδείκνυε όλα, έλεγε: «Έπειτα αμέσως ακολουθεί η πόλη ή η οικία»· αυτός που τα υποδεικνύει γνωρίζει οπωσδήποτε πού βρίσκεται η οικία ή η πόλη. Διότι, αν δεν εγνώριζε, δεν θα υποδείκνυε τα όσα προηγούνται εκείνων, μήπως τυχόν από άγνοια είτε απομακρύνει πολύ τους ακροατές, είτε ο ίδιος μιλώντας κάνει λάθος και προσπεράσει αυτό που υποδεικνύει. Έτσι και ο Κύριος, λέγοντας τα όσα προηγούνται της ημέρας και της ώρας, γνωρίζει ακριβώς, και δεν αγνοεί, πότε επέρχεται η ώρα και η ημέρα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγοι γʹ
Διὰ τοῦτο καὶ περὶ ἀγγέλων λέγων, οὐκ εἴρηκεν ἐπαναβαίνων, ὅτι οὐδὲ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον· ἀλλ᾽ ἐσιώπησε, δεικνὺς κατὰ δύο ταῦτα, ὅτι, εἰ τὸ Πνεῦμα οἶδεν, πολλῷ μᾶλλον ὁ Λόγος, ᾗ Λόγος ἐστὶν, οἶδε, παρ᾽ οὗ καὶ τὸ Πνεῦμα λαμβάνει· καὶ ὅτι, περὶ τοῦ Πνεύματος σιωπήσας, φανερὸν πεποίηκεν, ὅτι περὶ τῆς ἀνθρωπίνης αὐτοῦ λειτουργίας ἔλεγεν, οὐδὲ ὁ Υἱός. Καὶ τούτου τεκμήριον, ὅτι, ἀνθρωπίνως εἰρηκὼς, οὐδὲ ὁ Υἱὸς οἶδε, δείκνυσιν ὅμως θεϊκῶς ἑαυτὸν τὰ πάντα εἰδότα. Ὃν γὰρ λέγει Υἱὸν τὴν ἡμέραν μὴ εἰδέναι, τοῦτον εἰδέναι λέγει τὸν Πατέρα· Οὐδεὶς γὰρ, φησὶ, γινώσκει τὸν Πατέρα εἰ μὴ ὁ Υἱός. Πᾶς δὲ πλὴν τῶν Ἀρειανῶν συνομολογήσειεν ὡς ὁ τὸν Πατέρα γινώσκων πολλῷ μᾶλλον οἶδε τῆς κτίσεως τὸ ὅλον· ἐν δὲ τῷ ὅλῳ καὶ τὸ τέλος ἐστὶ ταύτης. Καὶ εἰ ἤδη δὲ ὥρισται ἡ ἡμέρα καὶ ἡ ὥρα παρὰ τοῦ Πατρὸς, δῆλόν ἐστιν, ὅτι διὰ τοῦ Υἱοῦ ὥρισται, καὶ οἶδεν αὐτὸς τὸ δι᾽ αὐτοῦ ὁρισθέν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό, και όταν μιλούσε για τους αγγέλους, δεν ανέβηκε υψηλότερα λέγοντας ότι δεν γνωρίζει ούτε το Άγιο Πνεύμα· αλλά σιώπησε, δείχνοντας μέσω αυτών των δύο, ότι, αν το Πνεύμα γνωρίζει, πολύ περισσότερο γνωρίζει ο Λόγος, ως Λόγος, από τον οποίο και το Πνεύμα λαμβάνει· και ότι, αποσιωπώντας το Πνεύμα, κατέστησε φανερό πως έλεγε το «ούτε ο Υιός» αναφερόμενος στην ανθρώπινη λειτουργία του. Και απόδειξη αυτού είναι ότι, ενώ είπε ανθρωπίνως πως ούτε ο Υιός γνωρίζει, ωστόσο δείχνει θεϊκώς ότι ο ίδιος γνωρίζει τα πάντα. Διότι για τον Υιό, για τον οποίο λέει ότι δεν γνωρίζει την ημέρα, γι' αυτόν τον ίδιο λέει ότι γνωρίζει τον Πατέρα· διότι «Κανείς», λέει, «δεν γνωρίζει τον Πατέρα ειμή ο Υιός». Και ο καθένας, εκτός από τους Αρειανούς, θα συνομολογούσε ότι εκείνος που γνωρίζει τον Πατέρα πολύ περισσότερο γνωρίζει ολόκληρη την κτίση· και μέσα στο σύνολό της βρίσκεται και το τέλος της. Αν, εξάλλου, έχει ήδη οριστεί η ημέρα και η ώρα από τον Πατέρα, είναι προφανές ότι έχει οριστεί μέσω του Υιού, και ο ίδιος γνωρίζει αυτό που έχει οριστεί μέσω αυτού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγοι γʹ
Οὐκοῦν ὁ τῷ Παύλῳ δεδωκὼς εἰδέναι πολλῷ μᾶλλον αὐτὸς οἶδε. Καὶ γὰρ καὶ λέγων τὰ πρὸ τῆς ἡμέρας, οἶδε, καθὰ προεῖπον, καὶ πότε ἡ ἡμέρα καὶ πότε ἡ ὥρα· καὶ ὅμως εἰδὼς, λέγει, οὐδὲ ὁ Υἱὸς οἶδε. Τίνος μὲν οὖν χάριν τότε εἶπεν, οὐκ οἶδα, ἃ αὐτὸς, ὡς Δεσπότης, οἶδεν; Ὡς διερευνῶντα στοχάζεσθαι χρὴ, τῆς ἡμῶν ἕνεκα λυσιτελείας, ὥς γε νομίζω, τοῦτο πεποίηκε· παράσχοι δὲ αὐτὸς τῇ προθέσει τὸν νοῦν τῆς ἀληθείας! Ἐν ἀμφοτέροις ἡμῖν τὸ χρήσιμον ἐφύλαξεν ὁ Σωτήρ· εἰ γὰρ τὰ μὲν πρὸ τοῦ τέλους ἀπαντῶντα δεδήλωκεν, ἵνα μὴ, ὡς εἶπεν αὐτὸς, ξενισθῶμεν, μηδὲ θροηθῶμεν, γινομένων αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκ τούτων τὸ μετὰ ταῦτα τέλος προσδοκῶμεν· περὶ δὲ τῆς ἡμέρας καὶ τῆς ὥρας οὐκ ἠθέλησε θεϊκῶς εἰπεῖν, ὅτι Οἶδα· ἀλλὰ σαρκικῶς διὰ τὴν σάρκα τὴν ἀγνοοῦσαν, καθὰ προεῖπον, εἶπεν, ὅτι Οὐκ οἶδα· ἵνα μηκέτι ἐπερωτήσωσιν αὐτὸν, καὶ λοιπὸν ἢ μὴ εἰρηκὼς λυπήσῃ τότε τοὺς μαθητὰς, ἢ εἰρηκὼς, παρὰ τὸ συμφέρον αὐτοῖς καὶ πᾶσιν ἡμῖν ποιήσῃ. Ὃ γὰρ ἂν ποιῇ, τοῦτο πάντως ὑπὲρ ἡμῶν ἐστιν, ἐπειδὴ καὶ δι᾽ ἡμᾶς ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο. Δι᾽ ἡμᾶς τοίνυν εἶπε καὶ τὸ, Οὐδὲ ὁ Υἱὸς οἶδε· καὶ οὔτε ἐψεύσατο τοῦτο εἰρηκώς (ἀνθρωπίνως γὰρ εἶπεν, ὡς ἄνθρωπος, Οὐκ οἶδα), οὔτε ἀφῆκε τοὺς μαθητὰς αὐτὸν βιάσασθαι εἰπεῖν· εἰρηκὼς γὰρ, Οὐκ οἶδα, ἔστησε κἀκείνων τὴν ἐρώτησιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, εκείνος που έδωσε στον Παύλο τη χάρη να γνωρίζει, πολύ περισσότερο γνωρίζει ο ίδιος. Διότι, λέγοντας τα όσα θα συμβούν πριν από εκείνη την ημέρα, γνωρίζει, όπως προείπα, και πότε θα έρθει η ημέρα και πότε η ώρα· και όμως, ενώ γνωρίζει, λέει ότι «ούτε ο Υιός γνωρίζει». Για ποιον λόγο, λοιπόν, είπε τότε «δεν γνωρίζω» αυτά που ο ίδιος, ως Δεσπότης, γνωρίζει; Όπως πρέπει να στοχάζεται αυτός που ερευνά, για τη δική μας ωφέλεια, όπως τουλάχιστον νομίζω, το έπραξε αυτό· είθε δε ο ίδιος να χορηγήσει στην πρόθεσή μου τον νου της αλήθειας! Και στα δύο ο Σωτήρας διαφύλαξε το ωφέλιμο για εμάς· διότι τα μεν γεγονότα που θα συμβούν πριν από το τέλος τα φανέρωσε, ώστε να μην παραξενευτούμε, όπως ο ίδιος είπε, ούτε να ταραχθούμε όταν αυτά γίνονται, αλλά και εξαιτίας αυτών να προσδοκούμε το τέλος που ακολουθεί· για την ημέρα όμως και την ώρα δεν θέλησε να πει θεϊκώς ότι «Γνωρίζω», αλλά σαρκικώς, εξαιτίας της σάρκας που αγνοεί, όπως προείπα, είπε ότι «Δεν γνωρίζω»· ώστε να μην τον ρωτούν πλέον, και τελικά, είτε μη λέγοντάς το να λυπήσει τότε τους μαθητές, είτε λέγοντάς το να πράξει αντίθετα προς το συμφέρον το δικό τους και όλων ημών. Διότι, ό,τι κι αν πράττει, αυτό είναι οπωσδήποτε υπέρ ημών, επειδή και για εμάς ο Λόγος έγινε σάρκα. Για εμάς, λοιπόν, είπε και το «ούτε ο Υιός γνωρίζει»· και ούτε είπε ψέματα λέγοντας αυτό (διότι μίλησε ανθρωπίνως, ως άνθρωπος, λέγοντας «δεν γνωρίζω»), ούτε άφησε τους μαθητές να τον πιέσουν για να το πει· διότι, λέγοντας «δεν γνωρίζω», σταμάτησε και τη δική τους ερώτηση.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγοι γʹ
Ἐν γοῦν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστόλων ἐστὶ γεγραμμένον, ἡνίκα ἐπέβη τοῖς ἀγγέλοις, ἀναβαίνων ὡς ἄνθρωπος, καὶ ἀναφέρων εἰς τὸν οὐρανὸν ἣν ἐφόρει σάρκα· ὅτε καὶ οἱ μαθηταὶ τοῦτο βλέποντες, πάλιν ἠρώτων, Πότε τὸ τέλος ἔσται, καὶ, Πότε σὺ παραγίνῃ, εἶπεν αὐτοῖς φανερώτερον· Οὐχ ὑμῶν ἐστι γνῶναι χρόνους ἢ καιροὺς, οὓς ὁ Πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ. Καὶ οὐκ εἶπε τότε, Οὐδὲ ὁ Υἱὸς, ὥσπερ εἶπεν πρὸ τούτου ἀνθρωπίνως, ἀλλ᾽, Ὑμῶν οὐκ ἔστι γνῶναι. Λοιπὸν γὰρ ἦν ἡ σὰρξ ἀναστᾶσα, καὶ ἀποθεμένη τὴν νέκρωσιν καὶ θεοποιηθεῖσα· καὶ οὐκέτι ἔπρεπε σαρκικῶς αὐτὸν ἀποκρίνασθαι ἀνερχόμενον εἰς τοὺς οὐρανοὺς, ἀλλὰ λοιπὸν θεϊκῶς διδάξαι, ὅτι Οὐχ ὑμῶν ἐστι γνῶναι χρόνους ἢ καιροὺς, οὓς ὁ Πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ· ἀλλὰ λήψεσθε δύναμιν. Τίς δὲ ἡ δύναμις τοῦ Πατρὸς ἢ ὁ Υἱός; Χριστὸς γὰρ Θεοῦ δύναμις καὶ Θεοῦ Σοφία.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Στις Πράξεις λοιπόν των Αποστόλων είναι γραμμένο, την ώρα που ανήλθε προς τους αγγέλους, αναβαίνοντας ως άνθρωπος και ανυψώνοντας στον ουρανό τη σάρκα που έφερε, όταν οι μαθητές, βλέποντας αυτό το γεγονός, τον ρωτούσαν πάλι: «Πότε θα έρθει το τέλος;» και «Πότε θα παρουσιαστείς εσύ;», τους απάντησε πιο ξεκάθαρα: «Δεν είναι δικό σας έργο να γνωρίζετε χρόνους ή καιρούς, τους οποίους ο Πατέρας έθεσε στη δική του εξουσία». Και δεν είπε τότε: «Ούτε ο Υιός», όπως είχε πει προηγουμένως ανθρωπίνως, αλλά: «Δεν είναι δικό σας έργο να γνωρίζετε». Διότι η σάρκα είχε πλέον αναστηθεί, έχοντας αποβάλει τη νέκρωση και έχοντας θεωθεί· και δεν άρμοζε πια σε αυτόν, καθώς ανερχόταν στους ουρανούς, να αποκρίνεται σαρκικώς, αλλά να διδάξει πλέον θεϊκώς ότι: «Δεν είναι δικό σας έργο να γνωρίζετε χρόνους ή καιρούς, τους οποίους ο Πατέρας έθεσε στη δική του εξουσία· αλλά θα λάβετε δύναμη». Και ποια άλλη είναι η δύναμη του Πατρός παρά ο Υιός; Διότι ο Χριστός είναι η δύναμη του Θεού και η σοφία του Θεού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγοι γʹ
Οἶδεν ἄρα ὁ Υἱὸς Λόγος ὤν· τοῦτο γὰρ λέγων ἐσήμαινεν, ὅτι Ἐγὼ οἶδα, ἀλλ᾽ οὐκ ἔστιν ὑμῶν γνῶναι· δι᾽ ὑμᾶς γὰρ καὶ ἐν τῷ ὄρει καθήμενος σαρκικῶς εἶπον, Οὐδὲ ὁ Υἱὸς οἶδε, διὰ τὸ ὑμῶν καὶ πάντων συμφέρον· συμφέρει γὰρ ὑμῖν καὶ περὶ τῶν ἀγγέλων καὶ περὶ τοῦ Υἱοῦ οὕτως ἀκοῦσαι, διὰ τοὺς ἐσομένους μετὰ ταῦτα πλάνους, ἵνα, κἂν ὡς ἄγγελοι μετασχηματίσωνται δαίμονες, καὶ περὶ τῆς συντελείας ἐπιχειρήσωσι λέγειν, μὴ πιστεύσητε, ὡς ἀγνοούντων αὐτῶν. Ἂν δὲ καὶ ὁ Ἀντίχριστος μεταποιήσας ἑαυτὸν λέγῃ· Ἐγώ εἰμι ὁ Χριστὸς, καὶ πειράσῃ καὶ αὐτὸς περὶ τῆς ἡμέρας καὶ συντελείας λέγειν, πρὸς τὸ πλανῆσαι τοὺς ἀκούοντας· ἔχοντες ὑμεῖς παρ᾽ ἐμοῦ τὴν φωνὴν, ὅτι Οὐδὲ ὁ Υἱὸς, μηδὲ ἐκείνῳ πιστεύσητε. Ἄλλως τε οὐδὲ εἰδέναι πάλιν πότε τὸ τέλος, ἢ πότε τοῦ τέλους ἡ ἡμέρα, συμφέρει τοῖς ἀνθρώποις, ἵνα μὴ, γνόντες, καταφρονηταὶ τοῦ μεταξὺ χρόνου γένωνται, περιμένοντες τὰς ἐγγὺς τοῦ τέλους ἡμέρας· τότε γὰρ μόνον ἑαυτῶν ἐπιμελεῖσθαι προφασίσονται. Διὰ τοῦτο καὶ τὸ ἑκάστου τέλος τοῦ θανάτου σεσιώπηκεν, ἵνα μὴ, προφάσει τῆς γνώσεως φυσιωθέντες οἱ ἄνθρωποι, ἀμελεῖν ἑαυτῶν τὸ πλεῖστον ἄρξωνται τοῦ χρόνου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γνωρίζει, λοιπόν, ο Υιός, όντας Λόγος· διότι λέγοντας αυτό, υποδήλωνε ότι: «Εγώ γνωρίζω, αλλά δεν ανήκει σε εσάς να γνωρίζετε»· διότι για χάρη σας, ενώ καθόμουν στο όρος, είπα σαρκικώς, «Ούτε ο Υιός γνωρίζει», για το δικό σας συμφέρον και όλων. Διότι σας συμφέρει να ακούσετε κάτι τέτοιο και για τους αγγέλους και για τον Υιό, εξαιτίας των πλάνων που πρόκειται να εμφανιστούν μετέπειτα, ώστε, ακόμη και αν οι δαίμονες μετασχηματιστούν σε αγγέλους και επιχειρήσουν να μιλήσουν για τη συντέλεια, να μην τους πιστέψετε, εφόσον αυτοί την αγνοούν. Εάν δε και ο Αντίχριστος, μεταποιώντας τον εαυτό του, πει: «Εγώ είμαι ο Χριστός», και επιχειρήσει και αυτός να μιλήσει για την ημέρα και τη συντέλεια, προκειμένου να πλανήσει εκείνους που ακούν, έχοντας εσείς ακούσει από εμένα τον λόγο ότι «Ούτε ο Υιός», να μην πιστέψετε ούτε σε εκείνον. Εξάλλου, ούτε και πάλι συμφέρει στους ανθρώπους να γνωρίζουν πότε θα έρθει το τέλος ή ποια είναι η ημέρα του τέλους, ώστε γνωρίζοντάς το, να μην καταφρονήσουν τον ενδιάμεσο χρόνο, αναμένοντας τις ημέρες που βρίσκονται κοντά στο τέλος· διότι θα προφασιστούν να μεριμνήσουν για τον εαυτό τους μόνο τότε. Για τον λόγο αυτόν αποσιώπησε και το τέλος του θανάτου του κάθε ανθρώπου, ώστε να μην αρχίσουν οι άνθρωποι, κυριευμένοι από έπαρση λόγω αυτής της γνώσης, να παραμελούν τον εαυτό τους κατά το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγος γ
ηὔχετό τε ἐν ταῖς ἐρήμοις καὶ παρήγγελλε τοῖς μαθηταῖς εὔχεσθαι ‹μὴ εἰσελθεῖν εἰς πειρασμόν›, καὶ ‹τὸ πνεῦμα πρόθυμον›, ἔλεγεν, ‹ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενὴς› καὶ ‹περὶ τῆς ἡμέρας ἢ τῆς ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὔτε οἱ ἄγγελοι οὔτε ὁ υἱός›». εἶτα πάλιν φασὶν ἐπὶ τούτοις οἱ δείλαιοι· «εἰ ἦν κατὰ τὴν ὑμετέραν διάνοιαν ἀιδίως ὑπάρχων πρὸς τὸν θεόν, οὔτ’ ἂν ἠγνόησε περὶ τῆς ἡμέρας, ἀλλ’ ἐγίνωσκεν ὡς λόγος οὔτ’ ἂν ἐγκατελίπετο ὡς συνυπάρχων οὔτε δόξαν ᾔτει λαβεῖν ἔχων αὐτὴν ἐν τῷ πατρὶ οὔτε ὅλως ηὔχετο. οὐδενὸς γὰρ λόγος ὢν ἐδέετο, ἀλλ’ ἐπεὶ κτίσμα ἐστὶ καὶ εἷς τῶν γενητῶν, διὰ τοῦτο τοιαῦτα ἔλεγε καὶ ἐδέετο ὧν οὐκ εἶχε. κτισμάτων γὰρ ἴδιον τὸ χρῄζειν καὶ δέεσθαι ὧν οὐκ ἔχουσιν.» Τοιαῦτα μὲν οὖν οἱ ἀσεβεῖς ἐξάγονται λαλοῦντες· ἔδει δὲ ταῦτα διαλογιζομένους εἰπεῖν καὶ τολμηρότερον· ‹διὰ τί ὅλως ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο;› καὶ πάλιν ἐπειπεῖν· ‹πῶς γὰρ ἠδύνατο θεὸς ὢν γενέσθαι ἄνθρωπος; ἢ πῶς ἐδύνατο ἀσώματος σῶμα φορέσαι;› ἢ καὶ Ἰουδαϊκώτερον κατὰ τὸν Καιάφαν εἰπεῖν· ‹διὰ τί ὅλως ἄνθρωπος ὢν ὁ Χριστὸς θεὸν ἑαυτὸν ποιεῖ;› ταῦτα γὰρ καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια τότε μὲν Ἰουδαῖοι βλέποντες ἐγόγγυζον, νῦν δὲ ἀναγινώσκοντες οἱ Ἀρειομανῖται ἀπιστοῦσι καὶ εἰς βλασφημίας ἐκπεπτώκασιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Προσευχόταν στις ερήμους και παρήγγελλε στους μαθητές να προσεύχονται "για να μην εισέλθουν σε πειρασμό", και έλεγε "το μεν πνεύμα είναι πρόθυμο, η δε σάρκα ασθενής" και "περί της ημέρας ή της ώρας κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι ούτε ο Υιός"». Έπειτα, βασιζόμενοι σε αυτά, πάλι λένε οι άθλιοι: «Εάν, σύμφωνα με τη δική σας αντίληψη, υπήρχε αιωνίως μαζί με τον Θεό, ούτε θα αγνοούσε την ημέρα, αλλά θα τη γνώριζε ως Λόγος, ούτε θα εγκαταλειπόταν εφόσον συνυπάρχει, ούτε θα ζητούσε να λάβει δόξα αφού την είχε στον Πατέρα, ούτε καν θα προσευχόταν. Διότι, ως Λόγος που ήταν, δεν είχε ανάγκη από τίποτα, αλλά επειδή είναι κτίσμα και ένας από τους δημιουργηθέντες, για αυτό έλεγε τέτοια λόγια και ικέτευε για όσα δεν είχε. Καθώς χαρακτηριστικό των κτισμάτων είναι το να έχουν ανάγκες και να ζητούν αυτά που δεν κατέχουν». Τέτοια, λοιπόν, παρασύρονται και λέγουν οι ασεβείς. Έπρεπε, όμως, κάνοντας αυτούς τους συλλογισμούς, να πουν και κάτι πιο τολμηρό: «Γιατί εν τέλει ο Λόγος έγινε σάρκα;» Και πάλι να προσθέσουν: «Διότι πώς μπορούσε, όντας Θεός, να γίνει άνθρωπος; Ή πώς μπορούσε ένας ασώματος να φορέσει σώμα;» Ή, και ακόμη πιο ιουδαϊκά, ακολουθώντας τον Καϊάφα, να πουν: «Γιατί ο Χριστός, όντας άνθρωπος, κάνει τον εαυτό του Θεό;» Διότι αυτά και τα παρόμοια με αυτά, τότε μεν οι Ιουδαίοι βλέποντάς τα γόγγυζαν, τώρα δε οι Αρειομανίτες διαβάζοντάς τα απιστούν και έχουν εκπέσει σε βλασφημίες.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγος γ
Τούτων οὕτως ὄντων φέρε καὶ τὸ «περὶ δὲ τῆς ἡμέρας καὶ τῆς ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι οὐδὲ ὁ υἱὸς» διερευνήσωμεν. τοῦτο γὰρ μάλιστα μεγάλως ἀγνοήσαντες καὶ ἐν τούτῳ σκοτοδινιῶντες μεγάλην νομίζουσιν ἔχειν ἐν τούτῳ πρόφασιν τῆς αἱρέσεως αὐτῶν. ἐγὼ δὲ καὶ τοῦτο προφασιζομένους αὐτοὺς καὶ ἐν τούτῳ παρασκευαζομένους τοὺς αἱρετικοὺς ὡς τοὺς γίγαντας πάλιν θεομαχοῦντας αὐτοὺς ὁρῶ. ὁ γὰρ οὐρανοῦ καὶ γῆς κύριος, «δι’ οὗ τὰ πάντα γέγονε», κρίνεται παρ’ αὐτοῖς περὶ ἡμέρας καὶ ὥρας, καὶ ὁ τὰ πάντα γινώσκων λόγος κατηγορεῖται παρ’ αὐτῶν ὡς ἀγνοῶν περὶ ἡμέρας, καὶ ὁ γινώσκων υἱὸς τὸν πατέρα λέγεται ἀγνοεῖν ἡμέρας ὥραν. ὤ, τί ἄν τις ἀφρονέστερον εἴποι τούτων; ποίαν τις τούτοις ἐξισώσει μανίαν; διὰ τοῦ λόγου γέγονε τὰ πάντα, καὶ χρόνοι καὶ καιροὶ καὶ νὺξ καὶ ἡμέρα καὶ πᾶσα ἡ κτίσις, καὶ ἀγνοεῖν ὁ δημιουργὸς τὸ ποίημα λέγεται; καὶ αὐτὸς μὲν οὖν ὁ εἱρμὸς τοῦ ἀναγνώσματος δείκνυσιν εἰδέναι τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ὥραν, κἂν οἱ Ἀρειανοὶ τῇ ἀγνοίᾳ καταπίπτωσιν. εἰρηκὼς γὰρ «οὐδὲ ὁ υἱὸς» διηγεῖται τοῖς μαθηταῖς τὰ πρὸ τῆς ἡμέρας λέγων· «τάδε ἔσται καὶ τάδε, εἶτα τὸ τέλος». ὁ δὲ τὰ πρὸ τῆς ἡμέρας λέγων οἶδε πάντως καὶ τὴν ἡμέραν, ἥτις μετὰ τὰ προειρημένα φανήσεται. εἰ δὲ μὴ ᾔδει τὴν ὥραν, οὐδὲ τὰ πρὸ αὐτῆς ἐσήμανεν οὐκ εἰδὼς πότε ἔσται ἡ ὥρα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εφόσον έτσι έχουν τα πράγματα, ας διερευνήσουμε και το «περί δε της ημέρας εκείνης και της ώρας κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι ούτε ο Υιός». Διότι, επειδή ακριβώς αγνόησαν σε μεγάλο βαθμό αυτό το χωρίο και σκοτίστηκαν εξαιτίας του, νομίζουν ότι βρίσκουν σε αυτό μια μεγάλη πρόφαση για την αίρεσή τους. Εγώ όμως, βλέποντας τους αιρετικούς να προβάλλουν αυτό ως δικαιολογία και να εξοπλίζονται με αυτό, τους βλέπω να θεομαχούν πάλι σαν τους γίγαντες. Διότι ο Κύριος του ουρανού και της γης, «δι' ου τα πάντα εγένοντο», κρίνεται από αυτούς για την ημέρα και την ώρα· και ο Λόγος, που γνωρίζει τα πάντα, κατηγορείται από αυτούς ότι αγνοεί την ημέρα· και ο Υιός, που γνωρίζει τον Πατέρα, λέγεται ότι αγνοεί την ώρα της ημέρας. Ω, τι πιο άφρον θα μπορούσε να πει κανείς από αυτά; Ποια μανία θα μπορούσε να εξισωθεί με αυτήν; Δια του Λόγου έγιναν τα πάντα, και οι χρόνοι και οι καιροί και η νύχτα και η ημέρα και ολόκληρη η κτίση, και λέγεται ότι ο δημιουργός αγνοεί το δημιούργημά του; Άλλωστε, και αυτός ο ίδιος ο ειρμός του αναγνώσματος αποδεικνύει ότι ο Υιός του Θεού γνωρίζει την ημέρα και την ώρα, έστω κι αν οι Αρειανοί καταπίπτουν εξαιτίας της άγνοιάς τους. Διότι, ενώ έχει πει «ούτε ο Υιός», εξιστορεί στους μαθητές τα όσα θα προηγηθούν της ημέρας εκείνης, λέγοντας: «Αυτά θα συμβούν και αυτά, και έπειτα θα έρθει το τέλος». Εκείνος όμως που αναφέρει τα γεγονότα πριν από την ημέρα, γνωρίζει οπωσδήποτε και την ίδια την ημέρα, η οποία θα φανερωθεί μετά από τα όσα προείπε. Εάν πάλι δεν γνώριζε την ώρα, δεν θα μπορούσε να επισημάνει ούτε τα γεγονότα που προηγούνται από αυτήν, εφόσον δεν θα γνώριζε πότε θα έρθει η ώρα εκείνη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγος γ
Τίνος οὖν ἕνεκεν γινώσκων οὐκ εἶπε φανερῶς τότε τοῖς μαθηταῖς, οὐδενός ἐστι περιεργάσασθαι, ἃ σεσιώπηκεν αὐτός. «τίς γὰρ ἔγνω νοῦν κυρίου ἢ τίς σύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο;» τίνος δὲ χάριν γινώσκων ἔλεγεν, ὅτι «οὐδὲ ὁ υἱὸς οἶδεν» οὐδένα τῶν πιστῶν ἀγνοεῖν οἶμαι, ὅτι καὶ τοῦτο οὐδὲν ἧττον διὰ τὴν σάρκα ὡς ἄνθρωπος ἔλεγεν. οὐδὲ γὰρ οὐδὲ τοῦτο ἐλάττωμα τοῦ λόγου ἐστίν, ἀλλὰ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, ἧς ἐστιν ἴδιον καὶ τὸ ἀγνοεῖν. καὶ τοῦτο πάλιν ἄν τις ἴδοι καλῶς, ἐὰν καὶ τὸν καιρὸν ἐξετάζῃ μετὰ συνειδήσεως ἀγαθῆς, πότε καὶ τίσιν ἔλεγε ταῦτα ὁ σωτήρ. οὐ τοίνυν ὅτε ὁ οὐρανὸς «δι’ αὐτοῦ ἐγένετο» οὐδὲ ὅτε ἦν «παρ’ αὐτῷ ἁρμόζων» τὰ πάντα οὐδὲ πρὸ τοῦ γενέσθαι ἄνθρωπος ἔλεγε ταῦτα, ἀλλ’ ὅτε «ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο». διὰ τοῦτο καὶ πάντα, ὅσα μετὰ τὸ γενέσθαι ἄνθρωπος ἀνθρωπίνως λέγει, ταῦτα τῇ ἀνθρωπότητι δίκαιον ἀνατιθέναι. τοῦ μὲν γὰρ λόγου ἴδιόν ἐστιν εἰδέναι τὰ πεποιημένα καὶ τούτων τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ τέλος μὴ ἀγνοεῖν· αὐτοῦ γάρ ἐστιν ἔργα. καὶ οἶδεν ὁπόσα καὶ ἕως τίνος τὴν σύστασιν αὐτῶν εἰργάσατο. εἰδὼς δὲ τὴν ἀρχὴν ἑκάστου καὶ τὸ τέλος οἶδε πάντως καὶ τὸ καθόλου καὶ κοινῇ πάντων τέλος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Για ποιον λόγο, λοιπόν, ενώ γνώριζε, δεν το είπε τότε φανερά στους μαθητές, δεν επιτρέπεται σε κανέναν να περιεργάζεται αυτά για τα οποία ο ίδιος εσιώπησε. «Διότι ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου ή ποιος έγινε σύμβουλός του;» Για ποιον λόγο, όμως, αν και γνώριζε, έλεγε ότι «ούτε ο Υιός γνωρίζει», νομίζω πως κανένας από τους πιστούς δεν αγνοεί, ότι δηλαδή και αυτό, εξίσου, το έλεγε εξαιτίας της σάρκας, ως άνθρωπος. Διότι ούτε και αυτό αποτελεί ελάττωμα του Λόγου, αλλά της ανθρώπινης φύσης, ίδιον της οποίας είναι και η άγνοια. Και αυτό πάλι θα μπορούσε κανείς να το κατανοήσει ορθά, εάν εξετάσει με αγαθή συνείδηση και τη χρονική στιγμή, το πότε δηλαδή και σε ποιους έλεγε αυτά ο Σωτήρας. Δεν τα έλεγε, λοιπόν, αυτά όταν ο ουρανός «έγινε δι’ αυτού», ούτε όταν ήταν «πλησίον του συνταιριάζοντας» τα πάντα, ούτε πριν γίνει άνθρωπος, αλλά όταν «ο Λόγος έγινε σάρκα». Γι’ αυτόν τον λόγο και όλα όσα λέγει με ανθρώπινο τρόπο αφότου έγινε άνθρωπος, είναι δίκαιο να τα αποδίδουμε στην ανθρώπινη φύση. Διότι ίδιον του Λόγου είναι να γνωρίζει τα δημιουργήματα και να μην αγνοεί την αρχή και το τέλος τους· επειδή είναι δικά του έργα. Και γνωρίζει πόσα είναι και μέχρι πότε καθόρισε τη σύστασή τους. Γνωρίζοντας δε την αρχή και το τέλος του καθενός, γνωρίζει οπωσδήποτε και το καθολικό και κοινό τέλος των πάντων.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγος γ
Διὰ τοῦτο καὶ περὶ ἀγγέλων λέγων οὐκ εἴρηκεν ἐπαναβαίνων, ὅτι ‹οὐδὲ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον›, ἀλλ’ ἐσιώπησε δεικνὺς κατὰ δύο ταῦτα, ὅτι εἰ τὸ πνεῦμα οἶδε, πολλῷ μᾶλλον ὁ λόγος, ᾗ λόγος ἐστίν, οἶδε, παρ’ οὗ καὶ τὸ πνεῦμα λαμβάνει, καὶ ὅτι περὶ τοῦ πνεύματος σιωπήσας φανερὸν πεποίηκεν, ὅτι περὶ τῆς ἀνθρωπίνης αὐτοῦ λειτουργίας ἔλεγεν «οὐδὲ ὁ υἱός». καὶ τούτου τεκμήριον, ὅτι ἀνθρωπίνως εἰρηκὼς «οὐδὲ ὁ υἱὸς οἶδε» δείκνυσιν ὅμως θεϊκῶς ἑαυτὸν τὰ πάντα εἰδότα. ὃν γὰρ λέγει υἱὸν τὴν ἡμέραν μὴ εἰδέναι, τοῦτον εἰδέναι λέγει τὸν πατέρα· «οὐδεὶς» γάρ, φησί, «γινώσκει τὸν πατέρα εἰ μὴ ὁ υἱός». πᾶς δὲ πλὴν τῶν Ἀρειανῶν συνομολογήσειεν ὡς ὁ τὸν πατέρα γινώσκων πολλῷ μᾶλλον οἶδε τῆς κτίσεως τὸ ὅλον. ἐν δὲ τῷ ὅλῳ καὶ τὸ τέλος ταύτης. καὶ εἰ ἤδη δὲ ὥρισται ἡ ἡμέρα καὶ ἡ ὥρα παρὰ τοῦ πατρός, δῆλόν ἐστιν, ὅτι δι’ υἱοῦ ὥρισται καὶ οἶδεν αὐτὸς τὸ δι’ αὐτοῦ ὁρισθέν. οὐδὲν γάρ ἐστιν, ὃ μὴ διὰ υἱοῦ γέγονέ τε καὶ ὥρισται. οὐκοῦν αὐτὸς δημιουργὸς ὢν τοῦ παντὸς οἶδεν ὁποῖον καὶ ὁπόσον καὶ ἕως τίνος οὕτως αὐτὸ γενέσθαι βεβούληται ὁ πατήρ· ἐν δὲ τῷ πόσῳ καὶ μέχρι τίνος ἐστὶν ἡ τούτων ἀλλαγή. πάλιν τε εἰ πάντα τὰ τοῦ πατρὸς τοῦ υἱοῦ ἐστι —τοῦτο γὰρ αὐτὸς εἴρηκε—, τοῦ δὲ πατρός ἐστι τὸ εἰδέναι τὴν ἡμέραν, δῆλον ὅτι καὶ ὁ υἱὸς οἶδεν ἴδιον ἔχων καὶ τοῦτο ἐκ τοῦ πατρός.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Γι' αυτό, όταν μιλούσε για τους αγγέλους, δεν προχώρησε λέγοντας «ούτε το Άγιο Πνεύμα», αλλά σιώπησε, φανερώνοντας με αυτά τα δύο: ότι αν το Πνεύμα γνωρίζει, πολύ περισσότερο ο Λόγος, εφόσον είναι Λόγος, γνωρίζει, από τον οποίο και το Πνεύμα λαμβάνει· και ότι, σιωπώντας για το Πνεύμα, κατέστησε σαφές πως όταν έλεγε «ούτε ο Υιός», αναφερόταν στην ανθρώπινη λειτουργία Του. Και απόδειξη γι' αυτό είναι ότι, ενώ είπε ανθρωπίνως πως «ούτε ο Υιός γνωρίζει», δείχνει ωστόσο θεϊκώς ότι ο ίδιος γνωρίζει τα πάντα. Διότι αυτόν τον οποίο λέει ως Υιό ότι δεν γνωρίζει την ημέρα, αυτόν λέει ότι γνωρίζει τον Πατέρα· «κανείς», λέει, «δεν γνωρίζει τον Πατέρα παρά μόνο ο Υιός». Και όλοι, εκτός από τους Αρειανούς, θα ομολογούσαν ότι εκείνος που γνωρίζει τον Πατέρα γνωρίζει πολύ περισσότερο το σύνολο της κτίσης. Και μέσα στο σύνολο περιλαμβάνεται και το τέλος της. Και αν η ημέρα και η ώρα έχουν ήδη οριστεί από τον Πατέρα, είναι φανερό ότι έχουν οριστεί μέσω του Υιού και ο ίδιος γνωρίζει αυτό που ορίστηκε μέσω Αυτού. Διότι δεν υπάρχει τίποτα που να μην έχει δημιουργηθεί και οριστεί μέσω του Υιού. Επομένως, όντας ο ίδιος δημιουργός των πάντων, γνωρίζει ποια, πόσα και μέχρι πότε ο Πατέρας θέλησε να γίνουν έτσι· στο «πόσα» και στο «μέχρι πότε» έγκειται η μεταβολή αυτών. Και πάλιν, αν όλα όσα ανήκουν στον Πατέρα ανήκουν στον Υιό —διότι αυτό ο ίδιος το είπε— και το να γνωρίζει κανείς την ημέρα ανήκει στον Πατέρα, είναι σαφές ότι και ο Υιός γνωρίζει, έχοντας και αυτό ως ιδικό Του από τον Πατέρα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Κατὰ Ἀρειανῶν λόγος γ
Οὐκοῦν ὁ τῷ Παύλῳ δεδωκὼς εἰδέναι πολλῷ μᾶλλον αὐτὸς οἶδε. καὶ γὰρ καὶ λέγων τὰ πρὸ τῆς ἡμέρας οἶδε, καθὰ προεῖπον, καὶ πότε ἡ ἡμέρα καὶ πότε ἡ ὥρα· καὶ ὅμως εἰδὼς λέγει· «οὐδὲ ὁ υἱὸς οἶδε». τίνος μὲν οὖν χάριν τότε εἶπεν «οὐκ οἶδα», ἃ αὐτὸς ὡς δεσπότης οἶδεν; ὡς διερευνῶντα στοχάζεσθαι χρή, τῆς ἡμῶν ἕνεκα λυσιτελείας, ὥς γε νομίζω, τοῦτο πεποίηκε. παράσχοι δὲ αὐτὸς τῇ προθέσει τὸν νοῦν τῆς ἀληθείας ἐν ἀμφοτέροις ἡμῖν τὸ χρήσιμον ἐφύλαξεν ὁ σωτήρ. καὶ γὰρ τὰ μὲν πρὸ τοῦ τέλους ἀπαντῶντα δεδήλωκεν, ἵνα μή, ὡς εἶπεν αὐτός, «ξενισθῶμεν» μηδὲ «θροηθῶμεν» γινομένων αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκ τούτων τὸ μετὰ ταῦτα τέλος προσδοκῶμεν· περὶ δὲ τῆς ἡμέρας καὶ τῆς ὥρας οὐκ ἠθέλησε θεϊκῶς εἰπεῖν ὅτι «οἶδα», ἀλλὰ σαρκικῶς διὰ τὴν σάρκα τὴν ἀγνοοῦσαν, καθὰ προεῖπον, εἶπεν ὅτι «οὐκ οἶδα», ἵνα μηκέτι ἐπερωτήσωσιν αὐτὸν καὶ λοιπὸν ἢ μὴ εἰρηκὼς λυπήσῃ τότε τοὺς μαθητὰς ἢ εἰρηκὼς παρὰ τὸ συμφέρον αὐτοῖς καὶ πᾶσιν ἡμῖν ποιήσῃ. —ὃ γὰρ ἂν ποιῇ, τοῦτο πάντως ὑπὲρ ἡμῶν ἐστιν, ἐπειδὴ καὶ δι’ ἡμᾶς «ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο»—, δι’ ἡμᾶς τοίνυν εἶπε καὶ τὸ «οὐδὲ ὁ υἱὸς οἶδε». καὶ οὐκ ἐψεύσατο τοῦτο εἰρηκώς—ἀνθρωπίνως γὰρ εἶπεν ὡς ἄνθρωπος· «οὐκ οἶδα»—οὔτε ἀφῆκε τοὺς μαθητὰς αὐτὸν βιάσασθαι· εἰρηκὼς γὰρ «οὐκ οἶδα» ἔστησε κἀκείνων τὴν ἐρώτησιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επομένως, εκείνος που έδωσε στον Παύλο τη γνώση, πολύ περισσότερο γνωρίζει ο ίδιος. Διότι, αναφέροντας τα όσα θα προηγηθούν εκείνης της ημέρας, γνωρίζει, όπως ακριβώς προείπα, και πότε είναι η ημέρα και πότε η ώρα· και όμως, παρότι γνωρίζει, λέει: «ούτε ο Υιός γνωρίζει». Για ποιον λόγο, λοιπόν, είπε τότε «δεν γνωρίζω» αυτά τα οποία ο ίδιος ως Δεσπότης γνωρίζει; Όπως πρέπει να αναλογιστεί κανείς ερευνώντας, το έπραξε αυτό για τη δική μας ωφέλεια, όπως τουλάχιστον νομίζω. Είθε ο ίδιος να χορηγήσει την ορθή κατανόηση της αλήθειας στο εγχείρημά μας· ο Σωτήρας διαφύλαξε για εμάς το ωφέλιμο και στις δύο περιπτώσεις. Διότι φανέρωσε μεν τα όσα πρόκειται να συμβούν πριν από το τέλος, ώστε, όπως είπε ο ίδιος, να μην «παραξενευτούμε» ούτε να «θορυβηθούμε» όταν αυτά γίνονται, αλλά μέσα από αυτά να προσδοκούμε το τέλος που θα ακολουθήσει· για την ημέρα όμως και την ώρα δεν θέλησε να πει θεϊκώς «γνωρίζω», αλλά σαρκικώς, εξαιτίας της σάρκας που αγνοεί, όπως προείπα, είπε «δεν γνωρίζω», ώστε να μην τον ρωτήσουν ξανά, και τελικά είτε, μη λέγοντας, να λυπήσει τότε τους μαθητές, είτε, λέγοντας, να πράξει αντίθετα προς το συμφέρον το δικό τους και όλων ημών. —Διότι ό,τι και αν πράττει, αυτό είναι οπωσδήποτε για χάρη μας, επειδή ακριβώς για εμάς «ο Λόγος σάρξ εγένετο»— για εμάς, λοιπόν, είπε και το «ούτε ο Υιός γνωρίζει». Και λέγοντας αυτό δεν είπε ψέματα —διότι μίλησε ανθρώπινα ως άνθρωπος λέγοντας «δεν γνωρίζω»— ούτε άφησε τους μαθητές να τον πιέσουν περαιτέρω· διότι λέγοντας «δεν γνωρίζω» έθεσε τέλος στις ερωτήσεις τους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Ἐπιστολαί
Τῆς σῆς δ᾽ ἂν εἴη φιλοπονίας ἐκθέσθαι τὰς εὐαγγελικὰς ῥήσεις καὶ συγκρῖναι ἀλλήλαις τήν τε Ματθαίου καὶ Μάρκου. Οὗτοι γὰρ μόνοι συνενεχθέντες περὶ τὸν τόπον τοῦτον ἀλλήλοις φαίνονται. Ἡ μὲν οὖν τοῦ Ματθαίου λέξις οὕτως ἔχει· «Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι τῶν οὐρανῶν, εἰ μὴ ὁ Πατὴρ μόνος.» Ἡ δὲ τοῦ Μάρκου· «Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἢ ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι οἱ ἐν οὐρανῷ, οὐδὲ ὁ Υἱός, εἰ μὴ ὁ Πατήρ.» Τί τοίνυν ἐστὶν ἐν τούτοις ἐπισημήνασθαι ἄξιον;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έργο της δικής σου φιλοπονίας θα ήταν να παραθέσεις τα ευαγγελικά χωρία και να συγκρίνεις μεταξύ τους τη ρήση του Ματθαίου και του Μάρκου. Διότι μόνο αυτοί φαίνεται να συμπίπτουν αναμεταξύ τους ως προς το σημείο αυτό. Η μεν διατύπωση του Ματθαίου έχει ως εξής: «Όσο για την ημέρα εκείνη κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι των ουρανών, παρά μόνον ο Πατέρας». Η δε διατύπωση του Μάρκου: «Όσο για την ημέρα εκείνη ή την ώρα κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι στον ουρανό, ούτε ο Υιός, παρά μόνον ο Πατέρας». Τι είναι, λοιπόν, άξιο να επισημανθεί σε αυτά;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Ἐπιστολαί
Καὶ ἀβίαστός ἐστι τῷ εὐγνωμόνως ἀκούοντι ἡ ἐξήγησις αὕτη, ἐπειδὴ οὐ πρόσκειται τὸ μόνος, ὡς καὶ παρὰ τῷ Ματθαίῳ. Ἔστιν οὖν ὁ νοῦς ὁ παρὰ Μάρκῳ τοιοῦτος· περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἢ ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὔτε οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἂν ὁ Υἱὸς ἔγνω, εἰ μὴ ὁ Πατήρ· ἐκ γὰρ τοῦ Πατρὸς αὐτῷ ὑπῆρχε δεδομένη ἡ γνῶσις. Τοῦτο δὲ εὐφημότατόν ἐστι καὶ θεοπρεπὲς περὶ τοῦ Υἱοῦ λέγειν, ὅτι οὗπέρ ἐστιν ὁμοούσιος, ἐξ αὐτοῦ καὶ τὸ γινώσκειν ἔχει καὶ τὸ ἐν πάσῃ σοφίᾳ καὶ δόξῃ τῇ πρεπούσῃ αὐτοῦ τῇ θεότητι θεωρεῖσθαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και είναι αβίαστη η εξήγηση αυτή για όποιον την ακούει καλοπροαίρετα, επειδή δεν προστίθεται η λέξη «μόνος», όπως και στον Ματθαίο. Το νόημα λοιπόν στον Μάρκο είναι το εξής: περί δε της ημέρας εκείνης ή της ώρας κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι του Θεού, αλλά ούτε και ο Υιός θα γνώριζε, παρά μόνον ο Πατήρ· διότι από τον Πατέρα τού είχε δοθεί η γνώση. Αυτό δε είναι εξαιρετικά τιμητικό και θεοπρεπές να λέγεται για τον Υιό, ότι δηλαδή, από Εκείνον με τον οποίο είναι ομοούσιος, από Αυτόν έχει και το να γνωρίζει και το να θεωρείται με κάθε σοφία και δόξα που αρμόζει στη θεότητά Του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Διάλογοι περὶ τῆς ἁγίας τριάδος
Γυναικὶ γάρ που τῇ Σαμαρείτιδι προσλαλῶν, «Ὑμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε, φησίν· ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὃ οἴδαμεν, ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἐστίν.» Ἀλλ᾽, ὦ γενναῖοι, φασίν, ὁ τοῖς προσκυνοῦσιν ἐναρίθμιος, πῶς ἂν ἔτι τὴν τῆς ὁμοουσιότητος ἀποίσεται δόξαν καὶ περὶ τῶν ἴσων ἁμιλλήσεται τῷ προσκυνουμένῳ Πατρί, καίτοι καθ᾽ ἕτερον ἄν τις ἴδοι τρόπον τὸ ἀνέχειν τε καὶ ὑπερκεῖσθαι τὴν αὐτοῦ φύσιν παραχωρήσαντα τῷ Πατρί; Ἔφη γὰρ ὅτι «Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἢ τῆς ὥρας,» δῆλον δὲ ὅτι τῆς ἐσχάτης, «οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ ἄγγελος ἐν οὐρανῷ, οὔτε ὁ Υἱός, εἰ μὴ ὁ Πατήρ.» Α. Λάτρις οὖν ἡμῖν ἀντὶ Θεοῦ καὶ τοῖς δι᾽ αὐτοῦ γεγονόσιν ἐν ἴσῳ τὴν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἐπὶ τέλει διάσκεψιν καθάπερ ἐκ μηχανῆς ἠγνοηκὼς ὁ Υἱὸς ἀδοκήτως ἐκφαίνεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, συνομιλώντας κάπου με τη Σαμαρείτιδα γυναίκα, λέει: «Εσείς προσκυνάτε αυτό που δεν γνωρίζετε· εμείς προσκυνάμε αυτό που γνωρίζουμε, διότι η σωτηρία προέρχεται από τους Ιουδαίους.» «Αλλά, ω γενναίοι», λένε, «αυτός που συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που προσκυνούν, πώς είναι δυνατόν να διατηρήσει πλέον τη δόξα του ομοουσίου και να διεκδικήσει την ισότητα με τον προσκυνούμενο Πατέρα, ενώ με άλλον τρόπο θα μπορούσε κανείς να δει ότι έχει παραχωρήσει στον Πατέρα το να υπερέχει και να υπέρκειται της δικής του φύσης;» Διότι είπε: «Όσο για την ημέρα εκείνη ή την ώρα», προφανώς εννοώντας την έσχατη, «κανείς δεν γνωρίζει, ούτε άγγελος στον ουρανό, ούτε ο Υιός, παρά μόνον ο Πατέρας.» Α. Επομένως, αντί για Θεός, ο Υιός εμφανίζεται απροσδόκητα σε εμάς ως υπηρέτης και σε ίση μοίρα με τα δημιουργήματα που έγιναν μέσω αυτού, αγνοώντας σαν από μηχανής την τελική βουλή του Θεού και Πατέρα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὴν συντέλειαν τοῦ αἰῶνος (Νόθος)
XII. Κυρίλλου ἐν ὁμιλίᾳ ἐπιγεγραμμένῃ εἰς τὸ Εὐθέως δὲ μετὰ τὴν θλίψιν τῶν ἡμερῶν ἐκείνων ὁ ἥλιος σκοτισθήσεται καὶ ἡ σελήνη οὐ δώσει τὸ φέγγος αὐτῆς καὶ οἱ ἀστέρες πεσοῦνται ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ τῆς ὥρας οὐδεὶς οἶδεν. Ἀλλ᾽ ὅταν καὶ τοῦτο λέγῃ, οὐ πάντως ἑαυτὸν σημαίνει· οὔτε γὰρ προσέθηκεν ἀκριβῶς Οὐδὲ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ἀλλ᾽ ἀπολελυμένως Οὐδὲ ὁ υἱός φησιν· ἵνα τοιοῦτόν τι νοῇς· ἐσπούδαζον κατὰ ἀκρίβειαν πάντα μανθάνειν οἱ μαθηταὶ, καὶ ἐπεχείρουν ἵνα οὕτως εἴπω καὶ αὐτὰ περιεργάζεσθαι τὰ βάθη τοῦ Κυρίου. ἀλλ᾽ ἦν τὸ πρᾶγμα λίαν ὑπὲρ αὐτούς. ἵνα τοίνυν μὴ ἀπαγορεύσας τὴν ἐξήγησιν ὡς ἠβούλοντο μαθεῖν, δόξῃ πως λυπεῖν τοὺς γνησιεύοντας, ἐπεσκιασμένως φησί “Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἢ τῆς ὥρας, οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ ”οἱ ἄγγελοι, οὐδὲ ὁ υἱὸς, εἰ μὴ ὁ πατήρ·” ἵνα νοῇς οὕτως· εἰ καὶ κέκληται πρὸς υἱοθεσίαν ὁ ἄνθρωπος καὶ υἱὸς ἀνεδείχθη νέος, ἀλλὰ μὴ ζητείτω τὰ ὑπὲρ φύσιν, μηδὲ ἀξιούτω μαθεῖν ἅπερ μηδὲ τοῖς ἀγγέλοις ἀπεκάλυψεν ὁ Πατήρ· εἰ δὲ ἄγγελος οὐκ οἶδεν, οὐδὲ ἄνθρωπος εἴσεται κἂν εἰ κέκληται πρὸς υἱοθεσίαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΙΒ΄. Του Κυρίλλου, σε ομιλία με τίτλο: «Αμέσως δε μετά τη θλίψη των ημερών εκείνων, ο ήλιος θα σκοτεινιάσει και η σελήνη δεν θα δώσει το φως της και τα άστρα θα πέσουν από τον ουρανό· για την ημέρα όμως εκείνη και την ώρα κανείς δεν γνωρίζει». Αλλά όταν το λέει και αυτό, δεν εννοεί βεβαίως τον εαυτό του· διότι δεν πρόσθεσε με ακρίβεια «Ούτε ο Υιός του Θεού», αλλά αναφέρει απόλυτα «Ούτε ο υιός»· για να κατανοήσεις κάτι τέτοιο: προσπαθούσαν οι μαθητές να τα μαθαίνουν όλα με ακρίβεια, και επιχειρούσαν, ας το πω έτσι, να ερευνούν ακόμη και τα ίδια τα βάθη του Κυρίου. Αλλά το ζήτημα ήταν πολύ πάνω από τις δυνάμεις τους. Για να μη φανεί λοιπόν, αρνούμενος την εξήγηση που ήθελαν να μάθουν, ότι λυπεί κατά κάποιον τρόπο τους γνήσιους μαθητές του, λέει συγκαλυμμένα: «Για την ημέρα όμως εκείνη ή την ώρα, κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι, ούτε ο υιός, παρά μόνο ο Πατέρας»· για να κατανοήσεις το εξής: αν και ο άνθρωπος έχει κληθεί στην υιοθεσία και αναδείχθηκε νέος υιός, όμως ας μην αναζητά αυτά που ξεπερνούν τη φύση, ούτε να αξιώνει να μάθει εκείνα που ο Πατέρας δεν αποκάλυψε ούτε στους αγγέλους· κι αν ο άγγελος δεν γνωρίζει, ούτε ο άνθρωπος θα γνωρίζει, ακόμη κι αν έχει κληθεί στην υιοθεσία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς δώδεκα προφήτας
Ὅμοιον ὡς εἰ λέγοι τυχόν Κατ᾽ ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ, καθ᾽ ὃν ἂν ἐξ οὐρανῶν ἀφιγμένος, μεταπλάττῃ τὰ πάντα καὶ μετασκευάζῃ πρὸς τὸ ἄμεινον, ὡς Δημιουργὸς, οὐκ ἔσται φῶς οὐδὲ νὺξ, εἰς μίαν ἡμέραν. τοιοῦτόν τι φησὶ καὶ ὁ μακάριος προφήτης Ἡσαΐας “Καὶ οὐκ ἔσται σοι ὁ ἥλιος εἰς φῶς ”τῆς ἡμέρας, οὐδὲ ἀνατολὴ σελήνης φωτιεῖ σοι τὴν νύκτα· “ἀλλ᾽ ἔσται σοι Κύριος φῶς αἰώνιον, καὶ ὁ Θεὸς δόξα σου.” ὅτι δὲ ἀπρακτήσει κατὰ καιροὺς καὶ αὐτὴ τῶν στοιχείων ἡ χρεία, πιστώσεται λέγων αὐτὸς ὁ Χριστός “Εὐθέως δὲ μετὰ ”τὴν θλίψιν τῶν ἡμερῶν ἐκείνων ὁ ἥλιος σκοτισθήσεται, καὶ “ἡ σελήνη οὐ δώσει τὸ φέγγος αὐτῆς.” ἀρκέσει γὰρ ὁ Χριστὸς εἰς φῶς ἡμῖν αἰώνιον, καὶ αὐτὸς ἔσται μακρὰ καὶ διηνεκὴς ἡμέρα. τὴν δέ γε ἡμέραν ἐκείνην γνωστὴν εἶναί φησι τῷ Κυρίῳ. μόνος γὰρ οἶδεν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ τὴν τῆς συντελείας ἡμέραν. ἐμπεδοῖ δὲ πρὸς τοῦτο ἡμᾶς καὶ αὐτὸς ὁ Υἱὸς οὕτω λέγων “Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἢ τῆς ὥρας ”οὐδεὶς οἶδεν, οὔτε ἄγγελοι ἐν οὐρανῷ, οὔτε ὁ Υἱὸς, εἰ μὴ ὁ “Πατὴρ μόνος.” ᾗ μὲν γὰρ νοεῖται καθ᾽ ἡμᾶς ἄνθρωπος, οὐκ ἂν εἰδείη τὰ ἐν τῷ Πατρί· ᾗ δέ ἐστι φύσει Θεὸς, καὶ ἐξ αὐτοῦ πεφηνὼς, οἶδέ που πάντως καὶ τὴν ἐσχάτην ἡμέραν, κἂν εἰ λέγοι μὴ εἰδέναι διὰ τὸ ἀνθρώπινον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Είναι σαν να έλεγε ίσως: Κατά τον καιρό εκείνο, κατά τον οποίο, αφού έρθει από τους ουρανούς, θα αναπλάσει τα πάντα και θα τα μετασκευάσει προς το καλύτερο, ως Δημιουργός, δεν θα υπάρχει φως ούτε νύχτα, σε μία ημέρα. Κάτι τέτοιο λέει και ο μακάριος προφήτης Ησαΐας: «Και δεν θα έχεις τον ήλιο για φως της ημέρας, ούτε η ανατολή της σελήνης θα σου φωτίζει τη νύχτα· αλλά θα έχεις τον Κύριο ως αιώνιο φως, και τον Θεό ως δόξα σου». Ότι δε θα καταργηθεί κάποτε και η ίδια η αναγκαιότητα των στοιχείων της φύσης, το βεβαιώνει ο ίδιος ο Χριστός λέγοντας: «Αμέσως δε μετά τη θλίψη των ημερών εκείνων, ο ήλιος θα σκοτεινιάσει και η σελήνη δεν θα δώσει το φως της». Διότι θα αρκέσει ο Χριστός σε εμάς ως αιώνιο φως, και Αυτός θα αποτελεί μια μακρά και διηνεκή ημέρα. Λέει όμως ότι η ημέρα εκείνη είναι γνωστή στον Κύριο. Διότι μόνο ο Θεός και Πατέρας γνωρίζει την ημέρα της συντέλειας. Μας το επιβεβαιώνει δε αυτό και ο ίδιος ο Υιός λέγοντας τα εξής: «Για την ημέρα δε εκείνη ή την ώρα, κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι στον ουρανό, ούτε ο Υιός, παρά μόνο ο Πατέρας». Διότι, κατά το ότι νοείται ως άνθρωπος όμοιος με εμάς, δεν θα μπορούσε να γνωρίζει τα του Πατρός. Κατά το ότι όμως είναι εκ φύσεως Θεός, και έχει προέλθει από Αυτόν, γνωρίζει οπωσδήποτε και την έσχατη ημέρα, έστω και αν λέει ότι δεν την γνωρίζει εξαιτίας της ανθρώπινης φύσης Του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Ἀγκυρωτός
Ἐξ ἁγίων δὲ ἀγγέλων λείπεται κατὰ δύο τρόπους ἡ τοιαύτη ἀξία. τίμιοι μὲν γάρ εἰσιν, ἀπὸ πατρὸς καὶ υἱοῦ καὶ ἁγίου πνεύματος τοῦτο κεκτημένοι· λείπεται δὲ αὐτοῖς τοῦτο· οὐ γὰρ οἴδασι τὰ ὡρισμένα πότε γίνεται. ἐπὶ μὲν γὰρ τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ ὁ πατὴρ ἔθετο τοὺς χρόνους. εἰ δὲ ὁ πατὴρ ἐν υἱῷ καὶ ὁ υἱὸς ἐν πατρί, ἄρα οὐ λείπεται ἡ ἐξουσία ἐξ υἱοῦ ἡ ἐν πατρί. λείπεται δὲ ἀπὸ τῶν ἀγγέλων· κτιστοὶ γὰρ ἄγγελοι καὶ ἀρχάγγελοι καὶ δυνάμεις, πατὴρ δὲ ἄκτιστος, υἱὸς ἄκτιστος, πνεῦμα θεοῦ ἄκτιστον. οὐκ οἴδασιν οὖν οἱ ἄγγελοι οὔτε κατὰ εἴδησιν οὔτε κατὰ πρᾶξιν τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ὥραν. οὐκ οἴδασι γὰρ πότε βούλεται ὁ πατὴρ καὶ ὁ υἱὸς καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ἐνεγκεῖν τὴν ἡμέραν, καὶ οὐκ οἴδασι κατὰ γνῶσιν πράξεως· οὔπω γὰρ ἐπετάχθησαν ἐξελθεῖν καὶ συναγαγεῖν δίκην ζιζανίων καὶ δῆσαι δεσμὰς δεσμὰς εἰς τὸ καίειν πυρὶ ἀσβέστῳ. οὔπω τοίνυν οὐδὲ ἔπραξαν οὐδὲ οἴδασιν, ὁ δὲ πατὴρ οἶδε καὶ ἔπραξεν· ὁ δὲ υἱὸς οἶδε μέν, οὐδέπω δὲ ἔπραξε. τουτέστιν 〈τό〉 «εἰ μὴ ὁ πατὴρ μόνος, οὔτε οἱ ἄγγελοι οὔτε ὁ υἱός». νοήσωμεν τὴν δύναμιν τῆς γραφῆς, ἵνα μὴ γένηται ἡμῖν τὸ γράμμα θάνατος. «τὸ γράμμα», γάρ φησιν «ἀποκτένει, τὸ δὲ πνεῦμα ζωοποιεῖ». λάβωμεν τὸ πνεῦμα, ἵνα ὠφεληθῶμεν ἐκ τοῦ γράμματος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Από τους αγίους αγγέλους απουσιάζει κατά δύο τρόπους αυτή η αξία. Διότι είναι μεν τίμιοι, έχοντας αποκτήσει τούτο από τον Πατέρα και τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, τους λείπει όμως το εξής: δεν γνωρίζουν πότε θα συμβούν τα καθορισμένα. Διότι ο Πατέρας έθεσε τους χρόνους στην δική του εξουσία. Εάν δε ο Πατέρας είναι στον Υιό και ο Υιός στον Πατέρα, άρα δεν λείπει από τον Υιό η εξουσία που υπάρχει στον Πατέρα. Λείπει όμως από τους αγγέλους· διότι οι άγγελοι, οι αρχάγγελοι και οι δυνάμεις είναι κτιστοί, ενώ ο Πατέρας είναι άκτιστος, ο Υιός είναι άκτιστος, το Πνεύμα του Θεού είναι άκτιστο. Δεν γνωρίζουν λοιπόν οι άγγελοι ούτε ως προς τη γνώση ούτε ως προς την πράξη την ημέρα και την ώρα. Διότι δεν γνωρίζουν πότε βούλεται ο Πατέρας και ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα να φέρει την ημέρα εκείνη, και δεν γνωρίζουν με βάση τη γνώση της πράξης· διότι δεν διατάχθηκαν ακόμη να εξέλθουν και να τα συνάξουν δίκην ζιζανίων και να τα δέσουν σε δεμάτια για να καούν σε άσβεστο πυρ. Επομένως, αφού ακόμη δεν έπραξαν, ούτε και γνωρίζουν· ο δε Πατέρας γνωρίζει και έπραξε, ενώ ο Υιός γνωρίζει μεν, δεν έπραξε όμως ακόμη. Αυτό σημαίνει το «παρά μόνο ο Πατέρας, ούτε οι άγγελοι ούτε ο Υιός». Ας κατανοήσουμε τη δύναμη της Γραφής, για να μη γίνει για εμάς το γράμμα θάνατος. Διότι «το γράμμα», λέει, «αποκτείνει, ενώ το πνεύμα ζωοποιεί». Ας λάβουμε το πνεύμα, για να ωφεληθούμε από το γράμμα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός Περὶ υἱοῦ (λόγος λ΄)
Δέκατον αὐτοῖς ἐστιν ἡ ἄγνοια, καὶ τὸ μηδένα γινώσκειν τὴν τελευταίαν ἡμέραν ἢ ὥραν, μηδὲ τὸν υἱὸν αὐτόν, εἰ μὴ τὸν πατέρα. καίτοι πῶς ἀγνοεῖ τι τῶν ὄντων ἡ σοφία, ὁ ποιητὴς τῶν αἰώνων, ὁ συντελεστὴς καὶ μεταποιητής, τὸ πέρας τῶν γενομένων; ὁ οὕτω τὰ τοῦ θεοῦ γινώσκων, ὡς τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου τὰ ἐν αὐτῷ; τί γὰρ ταύτης τῆς γνώσεως τελεώτερον; πῶς δαὶ τὰ μὲν πρὸ τῆς ὥρας ἀκριβῶς ἐπίσταται, καὶ τὰ οἷον ἐν χρῷ τοῦ τέλους, αὐτὴν δὲ ἀγνοεῖ τὴν ὥραν; αἰνίγματι γὰρ τὸ πρᾶγμα ὅμοιον, ὥσπερ ἂν εἴ τις τὰ μὲν πρὸ τοῦ τείχους ἀκριβῶς ἐπίστασθαι λέγοι, αὐτὸ δὲ ἀγνοεῖν τὸ τεῖχος· ἢ τὸ τῆς ἡμέρας τέλος εὖ ἐπιστάμενος, τὴν ἀρχὴν τῆς νυκτὸς μὴ γινώσκειν· ἔνθα ἡ τοῦ ἑτέρου γνῶσις ἀναγκαίως συνεισάγει τὸ ἕτερον. ἢ πᾶσιν εὔδηλον, ὅτι γινώσκει μέν, ὡς θεός, ἀγνοεῖν δέ φησιν, ὡς ἄνθρωπος, ἄν τις τὸ φαινόμενον χωρίσῃ τοῦ νοουμένου; τὸ γὰρ ἀπόλυτον εἶναι τοῦ υἱοῦ τὴν προσηγορίαν καὶ ἄσχετον, οὐ προσκειμένου τῷ υἱῷ τοῦ τίνος, ταύτην ἡμῖν δίδωσι τὴν ὑπόνοιαν, ὥστε τὴν ἄγνοιαν ὑπολαμβάνειν ἐπὶ τὸ εὐσεβέστερον, τῷ ἀνθρωπίνῳ, μὴ τῷ θείῳ, ταύτην λογιζομένους.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Το δέκατο επιχείρημά τους είναι η άγνοια, και το ότι κανείς δεν γνωρίζει την τελευταία ημέρα ή ώρα, ούτε ο ίδιος ο Υιός, παρά μόνο ο Πατέρας. Και όμως, πώς είναι δυνατόν η Σοφία να αγνοεί κάτι από τα όντα, ο Δημιουργός των αιώνων, Εκείνος που συντελεί και μεταποιεί τα πάντα, να αγνοεί το τέλος των δημιουργημάτων; Αυτός που γνωρίζει τα του Θεού με τον ίδιο τρόπο που το πνεύμα του ανθρώπου γνωρίζει τα δικά του; Διότι, τι είναι τελειότερο από αυτή τη γνώση; Και πώς είναι δυνατόν, από τη μια πλευρά, να γνωρίζει με ακρίβεια όσα θα προηγηθούν της ώρας εκείνης και όσα βρίσκονται ακριβώς στα όρια του τέλους, ενώ από την άλλη να αγνοεί την ίδια την ώρα; Το πράγμα μοιάζει με αίνιγμα, σαν να έλεγε κανείς ότι γνωρίζει με ακρίβεια τα όσα βρίσκονται μπροστά από το τείχος, αλλά αγνοεί το ίδιο το τείχος· ή, ενώ γνωρίζει καλά το τέλος της ημέρας, να μη γνωρίζει την αρχή της νύχτας· όπου η γνώση του ενός αναγκαστικά συνεπάγεται και τη γνώση του άλλου. Ή μήπως είναι σε όλους ολοφάνερο ότι γνωρίζει μεν, ως Θεός, αλλά λέει ότι αγνοεί, ως άνθρωπος, εάν κανείς διαχωρίσει το φαινόμενο από το νοούμενο; Διότι το γεγονός ότι η προσωνυμία του Υιού χρησιμοποιείται απόλυτα και χωρίς άλλον συσχετισμό, χωρίς δηλαδή να προστίθεται στο «Υιός» το τίνος είναι, μας οδηγεί σε αυτή τη σκέψη, ώστε να ερμηνεύσουμε την άγνοια με τον πλέον ευσεβή τρόπο, αποδίδοντάς την στο ανθρώπινο στοιχείο, και όχι στο θείο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Πρὸς Ἄρειον καὶ Σαβέλλιον περὶ τῆς θεότητος
Οἶμαι μὲν οὖν τοὺς ἀρειοπλανεῖς ὥσπερ συνηγορίᾳ κεχρῆσθαι τῇ εὐαγγελικῇ φωνῇ λεγούσῃ Ὁ πέμψας με μείζων μού ἐστιν ἀφ᾽ οὗ κτίσμα καὶ ποίημα αὐτὸν ὑπειλήφασι, καὶ τὸ ἀντειπεῖν τῷ προσαγορεύσαντι διδάσκαλον ἀγαθὸν Οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ θεὸς ὑπόνοιαν ἐμπεποιηκέναι αὐτοῖς ἄνθρωπον ὄντα καταχρηστικὴν προσηγορίαν ἐσχηκέναι τὸ υἱὸς καὶ τὸ Οὐδεὶς οἶδε τὴν συντελεστικὴν ἡμέραν καὶ τὴν ὥραν οὐδ᾽ οἱ ἄγγελοι τῶν οὐρανῶν οὐδὲ ὁ υἱὸς ἐν τοῖς κατὰ Μάρκον εἰρημένοις, εἰ μὴ ὁ πατὴρ μόνος, ἀλλότριον τῆς πατρικῆς οὐσίας γεγονέναι τὸν υἱὸν ὑπόνοιαν αὐτοῖς ἐμποιεῖν οἴομαι. οἱ δὲ κατὰ Σαβέλλιον Ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν καὶ Ὁ ἐμὲ ἑωρακὼς ἑώρακε τὸν πατέρα καὶ τὸ Ὅτε παραδιδῷ τὴν βασιλείαν τῷ πατρὶ καὶ θεῷ οὐ μετὰ ἀκριβοῦς κρίσεως ἀνεγνωκότες εἰς τὴν μεγίστην τῆς ἀσεβείας ἐκπεπτώκασι πλάνην, οἰόμενοι διὰ μὲν λειποταξίαν ἀνθρωπίνην προεληλυθέναι τὸν υἱὸν ἐκ τοῦ πατρὸς προσκαίρως, αὖθις δὲ μετὰ τὴν διόρθωσιν τῶν ἀνθρωπίνων πλημμελημάτων ἀναλελυκότα ἐνδῦναί τε καὶ ἀναμεμίχθαι τῷ πατρί. οὐκ ἀνέγνωκας, ὦ Σαβελλιόφρον, καὶ τόδε τὸ χωρίον τῆς ἀποστολικῆς γραφῆς, ὃ ἀντισταίη σου τῇ δοκήσει;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Φρονώ, λοιπόν, ότι όσοι έχουν πλανηθεί από τον Άρειο χρησιμοποιούν ως υπεράσπιση την ευαγγελική φωνή που λέει «Εκείνος που με έστειλε είναι ανώτερός μου», εξαιτίας της οποίας τον θεώρησαν κτίσμα και δημιούργημα, και νομίζω ότι η απάντησή του προς εκείνον που τον προσφώνησε «αγαθέ διδάσκαλε», δηλαδή το «Ουδείς αγαθός ει μη μόνον είς, ο Θεός», τους δημιούργησε την υπόνοια πως, επειδή ήταν άνθρωπος, έλαβε την προσηγορία του Υιού καταχρηστικά, καθώς επίσης ότι και το ρητό «Κανείς δεν γνωρίζει την ημέρα της συντέλειας και την ώρα, ούτε οι άγγελοι των ουρανών ούτε ο Υιός», σύμφωνα με τα λεγόμενα στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιο, «παρά μόνον ο Πατήρ», τους δημιουργεί την υπόνοια ότι ο Υιός είναι ξένος προς την πατρική ουσία. Από την άλλη πλευρά, όσοι ακολουθούν τον Σαβέλλιο, έχοντας αναγνώσει χωρίς ορθή και ακριβή κρίση τα χωρία «Εγώ και ο Πατήρ έν εσμεν» και «Ο εωρακώς εμέ εώρακε τον Πατέρα» καθώς και το «Όταν παραδώσει τη βασιλεία στον Θεό και Πατέρα», εξέπεσαν στη μέγιστη πλάνη της ασέβειας, θεωρώντας ότι ο Υιός προήλθε από τον Πατέρα προσωρινά εξαιτίας της ανθρώπινης λιποταξίας (παρακοής), και ότι έπειτα, μετά τη διόρθωση των ανθρώπινων σφαλμάτων, έχοντας αναλυθεί, εισχώρησε και αναμείχθηκε και πάλι με τον Πατέρα. Δεν διάβασες, ω Σαβελλιόφρον, και τούτο το χωρίο της αποστολικής Γραφής, το οποίο θα μπορούσε να αντικρούσει τη δοξασία σου;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Περὶ τῆς ἁγίας τριάδος
Οὕτω γάρ φησιν· Ὤφθη ἄγγελος ἐνισχύων αὐτόν. Ὁ ὑπὸ ἀγγέλων προσκυνούμενος, καὶ ᾧ κάμπτει πᾶν γόνυ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων, πῶς ἰσχὺν παρὰ ἀγγέλου ἐλάμβανεν; Οὐκ ἰσχὺν, ἀλλὰ δοξολογίαν λέγοντος ἀγγέλου· Σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία καὶ τὸ κράτος, Δέσποτα. Οὐδεὶς ἐπίσταται τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ἢ τὴν ὥραν, οὔτε οἱ ἄγγελοι, οὔτε ὁ Υἱὸς, εἰ μὴ ὁ Πατήρ. Καὶ πῶς, φησὶν, ἴσος τῷ Πατρὶ, ὁ μὴ εἰδὼς τὴν ἡμέραν ἐκείνην; ὁ ποιήσας αὐτὴν, οὐκ οἶδεν αὐτήν; Καὶ διὰ τί οὖν λέγει, Οὔτε ὁ Υἱός; Βλέπε δὲ θεωρίαν· Δύο γνώσεις καὶ εἰδήσεις ἐν τῇ Γραφῇ εὕροι τις ἂν, μίαν μὲν τὴν κατὰ πρᾶξιν, ἑτέραν δὲ τὴν κατὰ γνῶσιν. Ἔγνω γὰρ, φησὶν, Ἀδὰμ Εὔαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, οὐχ ὡς πρότερον ἀγνοῶν· πῶς γὰρ ὁ εἰπὼν, Τοῦτο νῦν ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστῶν μου, καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μου; Καὶ ἔγνω Ἀβραὰμ Σάῤῥαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ὁ Ἰακὼβ Λείαν καὶ Ῥαχήλ. Ἆρ᾽ οὖν ἠγνόει αὐτὰς ὁ δι᾽ αὐτὰς δεκατέσσαρα ἔτη δουλεύσας; ᾜδει μὲν αὐτὰς κατὰ γνῶσιν, ἐπὶ τέλει δὲ καὶ κατὰ πρᾶξιν. Ὁ οὖν Πατὴρ μὴ κρίνων τινὰ, ἀλλὰ τὴν κρίσιν ἅπασαν δεδωκὼς τῷ Υἱῷ, εἶδε τὴν ἡμέραν καὶ γνώσει καὶ πράξει· ὁ δὲ Υἱὸς ἐλθὼν σῶσαι τὸν κόσμον, καὶ οὐ κρῖναι, εἶδεν αὐτὴν κατὰ γνῶσιν· ἐπειδὴ δὲ οὐδέπω ἔκρινεν, ἀγνοεῖ τὴν ἡμέραν, τὴν κατὰ πρᾶξιν γνῶσιν σημαίνων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι έτσι λέει: Εμφανίστηκε άγγελος που τον ενίσχυε. Αυτός που προσκυνείται από τους αγγέλους, και μπροστά στον οποίο κάμπτεται κάθε γόνυ επουρανίων, επιγείων και καταχθονίων, πώς ελάμβανε δύναμη από άγγελο; Δεν ελάμβανε δύναμη, αλλά δοξολογία από άγγελο που έλεγε: Δική σου είναι η βασιλεία και το κράτος, Δέσποτα. Κανείς δεν γνωρίζει την ημέρα εκείνη, ή την ώρα, ούτε οι άγγελοι, ούτε ο Υιός, παρά μόνο ο Πατέρας. Και πώς, λέγει, είναι ίσος με τον Πατέρα αυτός που δεν γνωρίζει την ημέρα εκείνη; Αυτός που τη δημιούργησε, δεν τη γνωρίζει; Και γιατί λοιπόν λέει, «Ούτε ο Υιός»; Δες όμως τη θεώρηση (την πνευματική ερμηνεία): Δύο είδη γνώσης και αντίληψης θα μπορούσε κανείς να βρει στη Γραφή, τη μία κατά πράξη και την άλλη κατά γνώση. Διότι λέγει, «Γνώρισε ο Αδάμ την Εύα, τη γυναίκα του», όχι επειδή προηγουμένως την αγνοούσε· πώς θα μπορούσε άλλωστε, αυτός που είπε: «Αυτό τώρα είναι οστό από τα οστά μου και σάρκα από τη σάρκα μου»; Και γνώρισε ο Αβραάμ τη Σάρρα, τη γυναίκα του, και ο Ιακώβ τη Λεία και τη Ραχήλ. Τις αγνοούσε άραγε αυτός που για χάρη τους δούλεψε δεκατέσσερα χρόνια; Τις ήξερε μεν κατά γνώση, στο τέλος όμως και κατά πράξη. Ο Πατέρας λοιπόν, ο οποίος δεν κρίνει κανέναν, αλλά έχει παραχωρήσει όλη την κρίση στον Υιό, γνωρίζει την ημέρα και κατά γνώση και κατά πράξη· ενώ ο Υιός, ο οποίος ήλθε για να σώσει τον κόσμο και όχι για να κρίνει, τη γνωρίζει κατά γνώση. Επειδή όμως δεν έκρινε ακόμη, αγνοεί την ημέρα, υποδηλώνοντας την κατά πράξη γνώση.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μᾶρκος ὁ Ἀσκητής Περὶ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πρὸς Νεστόριον
Αὐτὸς οὖν ὑπὲρ ἡμῶν τὰ δέοντα ποιῶν ἐν ἑαυτῷ δείκνυσιν ἡμῖν τὰ μέτρα τῆς ἀνθρωπείας φύσεως. Διὰ τοῦτο νηστεύσας ἡμέρας τεσσαράκοντα ὕστερον ἐπείνασεν, ἵνα ἡμῖν δείξῃ ὑπὲρ ἀγάπης μήτε πεινῶντας ἐκκακεῖν, ἢ ἐπακούειν τοῦ διαβόλου, τοὺς λίθους ἄρτους παρακελευομένου γίνεσθαι. Οὕτω καὶ διψᾷ, καὶ κοπιᾷ, καὶ καθεύδει, καὶ μετὰ ἁμαρτωλῶν ἐσθίει, καὶ προσεύχεται, καὶ μὴ εἰδέναι τὸν Υἱὸν τὴν ὥραν ἢ τὴν ἡμέραν τῆς συντελείας λέγει, καὶ εἰς γάμους ὑπάγει, καὶ συλλυπεῖται ἐπὶ τῇ πωρώσει, καὶ περίλυπος γίνεται ἕως θανάτου, καὶ ἁμαρτωλοῖς συνεσθίει, καὶ τὸ τοῦ θανάτου ποτήριον εὔχεται, εἰ δυνατόν, παρελθεῖν, καὶ κλαίει ἐπὶ νεκρῷ, καὶ ἰχθύας ἀγρευθῆναι ἐκέλευσεν, καὶ τροφὰς ἀγοράσαι οὐκ ἀπέτρεψεν, καὶ ἁπαξαπλῶς ὅσα εἶναι δυνατὸν ἐν τοῖς ἀνθρώποις, ἐκτὸς ἁμαρτίας, πάντα ἀνεδέξατο καὶ ὑπέδειξεν. Οὐ γὰρ μόνον τὴν σάρκα ἡμῶν ἀνέλαβεν, ἀλλὰ καὶ τὰ φυσικὰ αὐτῆς πράγματα, χωρὶς ἁμαρτίας, ἵνα γνῶμεν ὅτι οὐδὲν τῶν φυσικῶν ἀναγκάζει εἰς ἁμαρτίαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτός λοιπόν, πράττοντας τα δέοντα για χάρη μας, μας δείχνει στο ίδιο του το πρόσωπο τα μέτρα της ανθρώπινης φύσης. Γι' αυτό, αφού νήστεψε σαράντα ημέρες, ύστερα πείνασε, για να μας δείξει ότι στο όνομα της αγάπης δεν πρέπει, όταν πεινάμε, ούτε να αποκάμνουμε, ούτε να υπακούμε στον διάβολο, ο οποίος προτρέπει να γίνουν οι πέτρες ψωμιά. Έτσι και διψά, και κοπιάζει, και κοιμάται, και τρώει μαζί με αμαρτωλούς, και προσεύχεται, και λέει ότι ο Υιός δεν γνωρίζει την ώρα ή την ημέρα της συντέλειας, και πηγαίνει σε γάμους, και λυπάται για την πώρωση, και γίνεται περίλυπος έως θανάτου, και συντρώγει με αμαρτωλούς, και εύχεται να παρέλθει, αν είναι δυνατόν, το ποτήρι του θανάτου, και κλαίει για νεκρό, και έδωσε εντολή να πιαστούν ψάρια, και δεν απέτρεψε την αγορά τροφών, και με μια λέξη, όσα είναι δυνατόν να υπάρχουν στους ανθρώπους, εκτός από την αμαρτία, όλα τα ανέλαβε και τα υπέδειξε. Διότι δεν ανέλαβε μόνο τη σάρκα μας, αλλά και τα φυσικά της ιδιώματα, χωρίς αμαρτία, για να γνωρίζουμε ότι κανένα από τα φυσικά στοιχεία δεν αναγκάζει σε αμαρτία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Ἐπιστολαὶ καὶ Ἀμφιλόχια
ὧν δὴ μεμυσταγωγημένος καὶ μυσταγωγῶν ἡμᾶς ὁ θεῖος Μάρκος τὴν θεολογίαν εἴς τε τὸ ἀκριβὲς ἅμα καὶ σύντομον ἀφοριζόμενος τὴν διδασκαλίαν, ὡς ‘οὐδὲ ὁ υἱὸς ἂν ᾔδει’ διαπρύσιον βοᾷ, ‘εἰ μὴ ὁ πατήρ’· καὶ τὸ συνημμένον εἰπὼν τοῦ λόγου, ὡς αὐτόθεν ἅπασι δήλην οὖσαν καὶ μηδ’ ἀμφιδοξουμένην τινὶ τὴν μετάληψιν παρῆκεν. οὐ γὰρ ἔστιν, οὐκ ἔστιν οὐδ’ οὐ μὴ γένηται, οὐδ’ ἂν αὐτὸς ὁ τῆς κακίας ἀρχιτέκτων πάλιν εἰς ἀκοάς τινων αὐτοῖς ἐρεύξοιτο χείλεσιν, ὃς οὐχὶ τῷ πατρὶ τὴν γνῶσιν ἐκείνης τῆς ἡμέρας καὶ ὥρας προσαναθήσει· τοῦτο δὲ διδούς, κἂν δυσχεραίνων οὐ λήξῃ, συγχωρήσει πάντως καὶ ἄκων τὴν αὐτὴν ἐνεῖναι γνῶσιν τῷ υἱῷ. τὸ γὰρ ‘οὐδὲ ὁ υἱός, εἰ μὴ ὁ πατήρ’, ἀπαραγράπτῳ λόγῳ τοῦ πατρὸς εἰδότος εἰς τὴν αὐτὴν συνάγει γνῶσιν τὸν υἱόν· ὥστε οὐδ’ ἔστιν εἰπεῖν ὅσον εἰς τὸ ἀκριβέστατόν τε καὶ θεοπρεπέστατον τὴν ἐν πατρὶ γνῶσιν κοινὴν ἀνακηρύττει καὶ τοῦ υἱοῦ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Έχοντας μυηθεί σε αυτά και μυσταγωγώντας μας στη θεολογία ο θείος Μάρκος, καθορίζοντας τη διδασκαλία με τρόπο ταυτόχρονα ακριβή και σύντομο, διαπρυσίως βοά: «ούτε ο Υιός θα γνώριζε, παρά μόνον ο Πατήρ»· και έχοντας πει το συνδεδεμένο μέρος του λόγου, παρέλειψε το συμπέρασμα, θεωρώντας το εξ ορισμού σε όλους φανερό και σε κανέναν αμφισβητήσιμο. Διότι δεν υπάρχει, δεν υπάρχει ούτε πρόκειται να υπάρξει κανείς, ακόμα κι αν ο ίδιος ο αρχιτέκτονας της κακίας το ξερνούσε πάλι με τα ίδια του τα χείλη στα αυτιά κάποιων, που δεν θα απέδιδε στον Πατέρα τη γνώση εκείνης της ημέρας και ώρας· δεχόμενος δε αυτό, έστω και αν δεν παύει να δυσανασχετεί, θα αναγνωρίσει οπωσδήποτε και ακουσίως ότι η ίδια γνώση ενυπάρχει και στον Υιό. Διότι το «ούτε ο Υιός, παρά μόνον ο Πατήρ», εφόσον ο Πατέρας αναντίρρητα γνωρίζει, συμπεριλαμβάνει στην ίδια γνώση και τον Υιό· ώστε δεν μπορεί κανείς να εκφράσει πόσο με τον πιο ακριβή και θεοπρεπή τρόπο διακηρύσσει πως η γνώση που ενυπάρχει στον Πατέρα είναι κοινή και του Υιού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Ἐπιστολαὶ καὶ Ἀμφιλόχια
Σὺ δέ μοι λοιπὸν τὴν τοῦ παναγίου καὶ θείου πνεύματος σοφὴν οἰκονομίαν καὶ πολυμερῆ συνεπιλογίζου, ὅπως ἐνεργοῦν ἐν ἑκατέρῳ τῶν εὐαγγελιστῶν δι’ ἑτέρας καὶ ἑτέρας λόγου συμφράσεως εἰς τὴν αὐτὴν αὐτοὺς τῆς εὐσεβείας ἔννοιαν συνάγει. ὁ μὲν γὰρ ἱερὸς Ματθαῖος τὸ ‘μόνος’ τοῖς λόγοις συνάπτων, οὐδαμῶς ἐντίθησι τὸ ‘οὐδὲ ὁ υἱός’, ἵνα μὴ δόξῃ τὸν υἱὸν τοῖς αἱρετίζουσιν τῆς μὲν πατρικῆς δόξης διαιρεῖν, εἰς δὲ τὴν τῶν ἀγγέλων τάξιν συνελαύνειν. ὁ δὲ θεῖος Μάρκος προτάξας τὸ ‘οὐδὲ ὁ υἱὸς’ καὶ ἀρχὴν τοῦτο δευτέρας περιόδου ποιησάμενος, ἀφαιρεῖται τὸ ‘μόνος’, ἵνα μὴ τοῦτο πάιν ἐνταῦθα προσκείμενον ἅρπαγμα τοῖς δυσσεβέσι γένηται καὶ οὐκ ἀρχὴ μᾶλλον ἑτέρας περιόδου <τὸ> ‘οὐδὲ ὁ υἱὸς’ νομισθῇ, τῆς προτεταγμένης δὲ πέρας καὶ συναπαρτισμὸς ῥᾳδιουργηθῇ· καὶ γὰρ ἐκείνως μὲν ἡ πατρικὴ γνῶσις τῷ υἱῷ κοινὴ καθίστατο καὶ αὐτοτελής, διὰ δὲ τῆς κακουργίας ἡ ἄγνοια δέχεται καὶ ὁ τῶν ἀγγέλων καὶ δούλων βαθμός (ὅπερ ἐστὶν τῶν θεομαχούντων σπούδασμα) τὸν δεσπότην καὶ δημιουργόν. ὧν τὸ κακοῦργον ἐκτέμνων ὁ εὐαγγελιστὴς τὴν τοῦ ‘μόνος’ πρόφασιν προδιακόπτει καὶ προαναιρεῖ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εσύ, λοιπόν, αναλογίσου μαζί μου τη σοφή και πολυμερή οικονομία του Παναγίου και Θείου Πνεύματος, πώς ενεργώντας στον καθένα από τους δύο ευαγγελιστές μέσω διαφορετικής διατύπωσης τους οδηγεί στην ίδια έννοια της ευσέβειας. Διότι ο μεν ιερός Ματθαίος, συνδέοντας τη λέξη «μόνος» στα λόγια του, δεν προσθέτει καθόλου τη φράση «ούτε ο Υιός», για να μη φανεί στους αιρετικούς ότι χωρίζει τον Υιό από την πατρική δόξα και τον κατατάσσει στην τάξη των αγγέλων. Ο δε θείος Μάρκος, προτάσσοντας το «ούτε ο Υιός» και κάνοντάς το αρχή δεύτερης περιόδου, αφαιρεί το «μόνος», ώστε να μην αποτελέσει και πάλι αυτό, ευρισκόμενο εδώ, αφορμή παρερμηνείας για τους ασεβείς και θεωρηθεί ότι το «ούτε ο Υιός» δεν είναι μάλλον αρχή άλλης περιόδου, αλλά ότι με ραδιουργία αποτελεί το τέλος και συμπλήρωμα της προηγούμενης. Διότι, με τον πρώτο τρόπο, η πατρική γνώση καθίστατο κοινή και αυτοτελής στον Υιό, ενώ μέσω της κακουργίας εισάγεται η άγνοια, και ο βαθμός των αγγέλων και των δούλων (πράγμα που αποτελεί επιδίωξη των θεομάχων) περιλαμβάνει τον Δεσπότη και Δημιουργό. Αποκόπτοντας αυτήν τους την κακουργία, ο ευαγγελιστής διακόπτει και αναιρεί εκ των προτέρων την πρόφαση της λέξης «μόνος».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Βιβλιοθήκη
Ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα διὰ βραχέων προθείς, καὶ τὴν παραίνεσιν πλατυνάμενος, καὶ τὸν παρόντα καταπαύει λόγον. Γράφει δὲ λόγον ἕτερον κατὰ Ἀγνοητῶν. Μοναχοὺς δέ τινας τῶν ἐκ τῆς κατὰ τὰ Ἱεροσόλυμα ἐρήμου κινῆσαι λέγει τὸ δόγμα, οἳ ἄγνοιαν τῷ Κυρίῳ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστῷ περιάπτειν ὑπήχθησαν ἐξ ὧν τε εἶπεν αὐτός· «Ποῦ τεθείκατε Λάζαρον;» Καὶ· «Οὐδεὶς οἶδε τὴν ὥραν ἐκείνην ἢ τὴν ἡμέραν οὐδὲ ὁ Υἱός», καὶ ἐξ ἄλλων τοιουτοτρόπων ῥημάτων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αφού εξέθεσε με συντομία αυτά και άλλα παρόμοια, και αφού ανέπτυξε εκτενέστερα την προτροπή, ολοκληρώνει τον παρόντα λόγο. Γράφει επίσης έναν άλλο λόγο κατά των Αγνοητών. Αναφέρει δε ότι το δόγμα αυτό το κίνησαν κάποιοι μοναχοί από την έρημο των Ιεροσολύμων, οι οποίοι παρασύρθηκαν στο να αποδώσουν άγνοια στον Κύριό μας Ιησού Χριστό εξαιτίας όσων είπε ο ίδιος: «Πού έχετε βάλει τον Λάζαρο;» και: «Κανείς δεν γνωρίζει εκείνη την ώρα ή την ημέρα, ούτε ο Υιός», καθώς και από άλλα παρόμοια λόγια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Βιβλιοθήκη
Τὸ δὲ περὶ τῆς ἐσχάτης ἡμέρας εἰρημένον, ὡς οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ Ἄγγελοι, οὐδὲ ὁ Υἱός, εἰ μὴ ὁ Πατήρ, τινὲς μὲν κατ᾽ οἰκονομίαν εἰρῆσθαί φασιν, ἵνα τῶν μαθητῶν κατὰ πᾶσαν ἡμέραν νομιζόντων ἐπελεύσεσθαι τὴν τελευταίαν ἡμέραν ἀεὶ γρηγοροῦντες διατελῶσιν· οὐδὲν δὲ κωλύει καὶ τοῦτο ἐκλαβεῖν ὡς κατὰ ἀναφορὰν εἰρημένον, καθάπερ καὶ τό· «Σὺ ἔγνως τὴν ἀφροσύνην μου» καὶ τό· «Θεέ μου, Θεέ μου ἵνα τί με ἐγκατέλιπες;» Ἔνιοι δέ φασιν αὐτὸν ἀγνοεῖν φάναι τὴν ἐσχάτην ἡμέραν τὸ ἰδίως προσὸν τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει γνώρισμα δεικνύοντά τε καὶ ἐμφανίζοντα, οὐχ ὡς αὐτοῦ ἀγνοοῦντος (ἄπαγε· οὔτε γὰρ κατὰ τὴν θεότητα οὔτε κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα τὴν ἄγνοιαν λέγειν ἐπ᾽ αὐτοῦ θράσους ἐπισφαλοῦς ἠλευθέρωται), ἀλλ᾽ ἐπειδή, ὡς ὁ μακάριος Κύριλλός φησιν, ἐν ἰσχναῖς διαιροῦντες ἐννοίαις ἤτοι νοῦ φαντασίαις τῷ τρόπῳ τῆς θεωρίας ἑκατέρας φύσεως ὁρῶμεν ἴδια καὶ καθ᾽ ἑαυτὰ γνωρίσματα, ἢ καὶ ὡς ὁ θεολόγος Γρηγορίος, ἡνίκα αἱ φύσεις διΐστανται ταῖς ἐπινοίαις, συνδιαιρεῖται καὶ τὰ ὀνόματα, ἴδιον δὲ γνώρισμα ψιλῆς ἀνθρωπότητος ἡ ἄγνοια, κατὰ τοῦτο ῥηθείη ἂν ἐπὶ τῆς κατὰ Χριστὸν ἀνθρωπότητος, ὡς ἁπλῶς ἀνθρωπότητος, θεωρεῖσθαι τὴν ἄγνοιαν. Καὶ τοῦτο καὶ ὁ θεολόγος ἐτράνωσεν, εἰπών· «Γινώσκει μὲν ὡς Θεός, ἀγνοεῖ δὲ ὡς ἄνθρωπος, ἄν τις τὸ φαινόμενον χωρίσῃ τοῦ νοουμένου».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Όσο για αυτό που έχει λεχθεί περί της έσχατης ημέρας, ότι δηλαδή κανείς δεν τη γνωρίζει, ούτε οι Άγγελοι, ούτε ο Υιός, παρά μόνο ο Πατέρας, ορισμένοι μεν λένε ότι λέχθηκε κατ' οικονομίαν, ώστε οι μαθητές, νομίζοντας ότι η τελευταία ημέρα πρόκειται να επέλθει οποιαδήποτε μέρα, να βρίσκονται συνεχώς σε εγρήγορση· τίποτα όμως δεν εμποδίζει να το εκλάβουμε κι αυτό ως λεχθέν κατά αναφοράν, όπως ακριβώς και το: «Εσύ γνώρισες την αφροσύνη μου» και το: «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;». Άλλοι πάλι υποστηρίζουν ότι ο ίδιος δήλωσε πως αγνοεί την έσχατη ημέρα για να δείξει και να φανερώσει το γνώρισμα που προσιδιάζει καθαυτό στην ανθρώπινη φύση, όχι επειδή ο ίδιος αγνοούσε (προς Θεού· διότι το να αποδίδει κανείς σε αυτόν άγνοια, είτε ως προς τη θεότητα είτε ως προς την ανθρωπότητα, δεν στερείται επικίνδυνου θράσους), αλλά επειδή, όπως λέει ο μακάριος Κύριλλος, όταν διαιρούμε τα πράγματα με λεπτές έννοιες, δηλαδή με νοερές παραστάσεις, μέσω της θεωρίας βλέπουμε τα ιδιαίτερα και καθαυτά γνωρίσματα της κάθε φύσης, ή όπως λέει και ο θεολόγος Γρηγόριος, όταν οι φύσεις διαχωρίζονται στην επίνοια, συνδιαχωρίζονται και τα ονόματα, και επειδή ιδιαίτερο γνώρισμα της ψιλής ανθρωπότητας είναι η άγνοια, κατά τούτο θα μπορούσε να λεχθεί ότι για την κατά Χριστόν ανθρωπότητα, νοούμενη απλώς ως ανθρωπότητα, θεωρείται υπαρκτή η άγνοια. Αυτό ακριβώς διατράνωσε και ο Θεολόγος λέγοντας: «Γνωρίζει μεν ως Θεός, αγνοεί δε ως άνθρωπος, εάν κάποιος διαχωρίσει το φαινόμενο από το νοούμενο».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Βιβλιοθήκη
Τὰ τοίνυν εἰρημένα κεφάλαια διπλαῖς καὶ ἀντικειμέναις χρήσεσιν, ὡς ἐνόμιζε, κατασκευάζων, ἐπὶ τὰ μονομερῆ πάλιν μεταβαίνει. Καὶ πρῶτον μέν φησιν, ὅπερ ἐστὶ τῆς ὅλης συντάξεως ηʹ καὶ λʹ κεφάλαιον, ὅπως ἐδόξασε περὶ τῆς τοῦ Κυρίου ἡμῶν ἐνανθρωπήσεως ὁ ἐν ἁγίοις Εὐστάθιος, ὁ τῆς Ἀντιοχείας ἀρχιερωσύνης προεδρεύσας, ἐφεξῆς δὲ ὅπως ὁ ἁγιώτατος Κύριλλος, ὁ τῆς Ἀλεξανδρείας ἀρχιερεύς· καὶ ὅπως ἐνόησαν οἱ τῆς ἐκκλησίας διδάσκαλοι τό· «Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ τῆς ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι, οὐδὲ ὁ Υἱός, εἰ μὴ ὁ Πατήρ», καὶ ὅπως τοῦτο Σεβῆρος ἐνόησε.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αφού, λοιπόν, τεκμηρίωσε τα προαναφερθέντα κεφάλαια με διπλά και αντικρουόμενα παραθέματα, όπως νόμιζε, μεταβαίνει πάλι στα μονομερή. Και αρχικά αναφέρει, το οποίο αποτελεί το τριακοστό όγδοο κεφάλαιο ολόκληρου του έργου, το πώς δογμάτισε περί της ενανθρωπήσεως του Κυρίου ημών ο εν αγίοις Ευστάθιος, ο οποίος προήδρευσε της αρχιεροσύνης της Αντιοχείας, και στη συνέχεια πώς δογμάτισε ο αγιώτατος Κύριλλος, ο αρχιερέας της Αλεξανδρείας· επίσης, πώς κατανόησαν οι δάσκαλοι της Εκκλησίας το χωρίο: «Όσο για την ημέρα εκείνη και την ώρα κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι, ούτε ο Υιός, παρά μόνο ο Πατέρας», και πώς το κατανόησε αυτό ο Σεβήρος.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Οὐ μὴ παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη, τουτέστιν, ὑμῶν τῶν ἀποστόλων ἡ γενεὰ ὄψεται τὰς τῆς Ἱερουσαλὴμ συμφοράς· βεβαιῶν δὲ τὰ ῥηθέντα, φησίν, ὅτι Εὐκολώτερόν ἐστιν ἀφανισθῆναι οὐρανὸν καὶ γῆν, τὰ πεπηγότα ταῦτα καὶ ἀκίνητα στοιχεῖα, ἢ τῶν ὑπ’ ἐμοῦ ῥηθέντων διαψευσθῆναί τι. «Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ τῆς ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι τῶν οὐρανῶν, εἰ μὴ ὁ Πατήρ μου μόνος.» Διδάσκει τοὺς μαθητὰς ἐνταῦθα, μὴ ζητεῖν μανθάνειν τὰ ὑπερβαίνοντα τὴν ἀνθρωπίνην γνῶσιν. Ἐν τῷ εἰπεῖν γὰρ οὔτε οἱ ἄγγελοι. ἐπέσχεν αὐτοὺς τοῦ νῦν μαθεῖν, ὅπερ καὶ οἱ ἄγγελοι ἀγνοοῦσιν· ἐν δὲ τῷ εἰπεῖν, ὅτι ὁ Πατήρ μου μόνος, ἐκώλυσεν αὐτοὺς καὶ τοῦ ζητῆσαι μαθεῖν τίς τὸ μετέπειτα· εἰ γὰρ εἶπεν, ὅτι Οἶδα μέν, οὐ θέλω δὲ ὑμῖν εἰπεῖν, ἐλυπήθησαν ἄν, ὡς δῆθεν καταφρονούμενοι ὑπ’ αὐτοῦ· νῦν δὲ ἐν τῷ εἰπεῖν, ὅτι Οὐδὲ ὁ Υἱὸς οἶδεν, εἰ μὴ ὁ Πατὴρ μόνος, κωλύει αὐτοὺς ζητεῖν· ὥσπερ καὶ πατέρες πολλάκις κατέχοντές τι ἐν ταῖς χερσίν, εἶτα ζητούμενοι τοῦτο ὑπὸ τῶν παίδων, καὶ μὴ θέλοντες δοῦναι, κρύπτουσιν αὐτό, λέγοντες· Οὐκ ἔχομεν ὃ ζητεῖτε, καὶ οὕτω παύονται τὰ παιδία κλαυθμυριζόμενα· οὕτω καὶ ὁ Κύριος, ἵνα παύσῃ τοὺς ἀποστόλους θέλοντας μαθεῖν περὶ τῆς ἡμέρας καὶ τῆς ὥρας, εἶπεν, ὅτι Οὐδὲ ἐγὼ οἶδα, εἰ μὴ ὁ Πατὴρ μόνος· ὅτι γὰρ γινώσκει καὶ αὐτὸς τὴν ὥραν καὶ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, δῆλον μὲν καὶ ἐξ ἄλλων πολλῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Δεν πρόκειται να παρέλθει η γενεά αυτή», δηλαδή η δική σας γενεά των αποστόλων θα δει τις συμφορές της Ιερουσαλήμ. Επιβεβαιώνοντας δε αυτά που ειπώθηκαν, λέει ότι είναι ευκολότερο να εξαφανιστούν ο ουρανός και η γη, αυτά τα στερεά και ακίνητα στοιχεία, παρά να διαψευστεί κάτι από όσα εγώ έχω πει. «Για την ημέρα εκείνη όμως και την ώρα κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι των ουρανών, παρά μόνον ο Πατέρας μου». Εδώ διδάσκει τους μαθητές να μην ζητούν να μαθαίνουν εκείνα που υπερβαίνουν την ανθρώπινη γνώση. Διότι με το να πει «ούτε οι άγγελοι», τους απέτρεψε από το να μάθουν τώρα αυτό που και οι άγγελοι αγνοούν. Με το να πει δε ότι «μόνο ο Πατέρας μου», τους εμπόδισε και από το να ζητήσουν να το μάθουν στο μέλλον. Διότι, αν έλεγε ότι «Γνωρίζω μεν, αλλά δεν θέλω να σας το πω», θα λυπούνταν, νομίζοντας ότι δήθεν τους περιφρονεί. Τώρα όμως, με το να πει ότι «Ούτε ο Υιός γνωρίζει, παρά μόνον ο Πατέρας», τους εμποδίζει να ρωτούν. Όπως ακριβώς και οι πατέρες πολλές φορές κρατούν κάτι στα χέρια τους, έπειτα τα παιδιά το ζητούν, και εκείνοι μη θέλοντας να το δώσουν, το κρύβουν λέγοντας: «Δεν έχουμε αυτό που ζητάτε», και έτσι παύουν τα παιδιά να κλαψουρίζουν. Έτσι και ο Κύριος, για να σταματήσει τους αποστόλους που ήθελαν να μάθουν για την ημέρα και την ώρα, είπε ότι «Ούτε εγώ γνωρίζω, παρά μόνον ο Πατέρας». Διότι το ότι γνωρίζει και ο ίδιος την ώρα και την ημέρα εκείνη, είναι φανερό βεβαίως και από πολλά άλλα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Πάντα γὰρ ὅσα εἶπον, τελεσθήσονται. «Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ τῆς ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι οἱ ἐν οὐρανῷ, οὐδὲ ὁ Υἱός, εἰ μὴ ὁ Πατήρ. Βλέπετε, ἀγρυπνεῖτε καὶ προσεύχεσθε, οὐκ οἴδατε γὰρ πότε ὁ καιρός ἐστιν. Ὡς ἄνθρωπος ἀπόδημος, ἀφεὶς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, καὶ δοὺς τοῖς δούλοις αὐτοῦ τὴν ἐξουσίαν, καὶ ἑκάστῳ τὸ ἔργον αὐτοῦ, καὶ τῷ θυρωρῷ ἐνετείλατο, ἵνα γρηγορῇ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι όλα όσα είπα, θα εκπληρωθούν. «Περί δε της ημέρας εκείνης και της ώρας κανείς δεν γνωρίζει, ούτε οι άγγελοι στον ουρανό, ούτε ο Υιός, παρά μόνο ο Πατέρας. Προσέχετε, αγρυπνείτε και προσεύχεστε, διότι δεν γνωρίζετε πότε είναι ο καιρός. Όπως ένας άνθρωπος που φεύγει σε ταξίδι, ο οποίος άφησε την οικία του και έδωσε στους δούλους του την εξουσία και στον καθένα το έργο του, και έδωσε εντολή στον θυρωρό να αγρυπνεί.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Γρηγορεῖτε οὖν· οὐκ οἴδατε γὰρ πότε ὁ Κύριος τῆς οἰκίας ἔρχεται, ὀψέ, ἢ μεσονυκτίου, ἢ ἀλεκτοροφωνίας, ἢ πρωΐ· μὴ ἐλθὼν ἐξαίφνης εὕρῃ ὑμᾶς καθεύδοντας. Ἃ δὲ ὑμῖν λέγω, πᾶσι λέγω, Γρηγορεῖτε.» Θέλων ὁ Κύριος κωλύσαι τοὺς μαθητὰς ἀπὸ τοῦ ἐρωτᾷν περὶ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ τῆς ὥρας, φησὶν ὅτι οὐδὲ οἱ ἄγγελοι, οὐδὲ ὁ Υἱὸς οἶδεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αγρυπνείτε λοιπόν, διότι δεν γνωρίζετε πότε έρχεται ο κύριος του σπιτιού, αργά το βράδυ ή τα μεσάνυχτα ή όταν λαλούν οι πετεινοί ή το πρωί, μήπως έρθει ξαφνικά και σας βρει να κοιμάστε. Αυτά δε που λέω σε εσάς, τα λέω σε όλους: Αγρυπνείτε.» Θέλοντας ο Κύριος να αποτρέψει τους μαθητές από το να ρωτούν για την ημέρα εκείνη και την ώρα, λέει ότι ούτε οι άγγελοι ούτε ο Υιός γνωρίζει.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες