Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 14:72

5 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

καὶ ἀνεμνήσθη ὁ Πέτρος τὸ ῥῆμα ὃ εἶπεν αὐτῷ ὁ ᾿Ιησοῦς ὅτι πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι δίς, ἀπαρνήσῃ με τρίς· καὶ ἐπιβαλὼν ἔκλαιε.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–5 από 5

Εὐσέβιος Καισαρείας Εὐαγγελικὴ ἀπόδειξις
τοσούτων εἰρημένων τῷ Πέτρῳ ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ, ὁ Μάρκος μηδενὸς τούτων μνημονεύσας, ὅτι μηδ᾽ ὁ Πέτρος ταῦθ᾽ ὡς εἰκὸς ἐν ταῖς αὐτοῦ διδασκαλίαις ἐξηγόρευσεν, ὅρα τί φησίν· ἐρωτήσαντος τοῦ Ἰησοῦ, «ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος λέγει, σὺ εἶ ὁ Χριστός. καὶ ἐπετίμησεν αὐτοῖς, ἵνα μηδενὶ λέγωσιν περὶ αὐτοῦ». ταῦτα μὲν οὖν ὁ Πέτρος εἰκότως παρασιωπᾶσθαι ἠξίου· διὸ καὶ Μάρκος αὐτὰ παρέλιπεν. τὰ δὲ κατὰ τὴν ἄρνησιν αὐτοῦ εἰς πάντας ἐκήρυξεν ἀνθρώπους, ἐπεὶ καὶ ἔκλαυσεν ἐπ᾽ αὐτῇ πικρῶς. εὕροις δ᾽ οὖν τὸν Μάρκον ἱστοροῦντα περὶ αὐτοῦ τάδε· «καὶ ὄντος τοῦ Πέτρου ἐν τῇ αὐλῇ ἔρχεται πρὸς αὐτὸν μία τῶν παιδισκῶν τοῦ ἀρχιερέως, καὶ ἰδοῦσα αὐτὸν θερμαινόμενον. ἐμβλέψασα αὐτῷ λέγει, καὶ σὺ μετὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου ἦς. ὁ δὲ ἠρνήσατο λέγων· οὔτε οἶδα οὔτε ἐπίσταμαι τί σὺ λέγεις. καὶ ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἔξω πρόαυλιν, καὶ ἀλέκτωρ ἐφώνησεν. πάλιν δὲ ἰδοῦσα αὐτὸν ἡ παιδίσκη ἤρξατο λέγειν τοῖς παρεστῶσιν· οὗτος ἐξ αὐτῶν ἐστιν. ὁ δὲ πάλιν ἠρνήσατο. καὶ μετὰ μικρὸν πάλιν 〈οἱ〉 παρεστῶτες ἔλεγον τῷ Πέτρῳ· ἀληθῶς ἐξ αὐτῶν εἶ, καὶ γὰρ Γαλιλαῖος εἶ. ὁ δὲ ἤρξατο ἀναθεματίζειν καὶ ὀμνύειν, ὅτι οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον τοῦτον, ὃν λέγετε· καὶ εὐθέως ἐκ δευτέρου ἀλέκτωρ ἐφώνησεν».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Παρόλο που τόσα πολλά ειπώθηκαν στον Πέτρο από τον Ιησού, ο Μάρκος, μην αναφέροντας τίποτα από αυτά, επειδή ούτε και ο Πέτρος, όπως ήταν φυσικό, τα εξέθετε αυτά στις διδασκαλίες του, δες τι λέει: όταν ρώτησε ο Ιησούς, «αποκρίθηκε ο Πέτρος και λέει: Εσύ είσαι ο Χριστός. Και τους επιτίμησε, ώστε να μην πουν σε κανέναν για αυτόν». Αυτά λοιπόν ο Πέτρος εύλογα θεωρούσε σωστό να αποσιωπώνται· γι' αυτό και ο Μάρκος τα παρέλειψε. Τα σχετικά με την άρνησή του, όμως, τα κήρυξε σε όλους τους ανθρώπους, επειδή άλλωστε έκλαψε για αυτήν πικρά. Θα βρεις λοιπόν τον Μάρκο να εξιστορεί για αυτόν τα εξής: «Και ενώ ο Πέτρος βρισκόταν στην αυλή, έρχεται σε αυτόν μία από τις υπηρέτριες του αρχιερέα, και βλέποντάς τον να θερμαίνεται, τον κοίταξε επίμονα και λέει: Και εσύ ήσουν με τον Ιησού τον Ναζωραίο. Αυτός όμως αρνήθηκε λέγοντας: Ούτε ξέρω ούτε καταλαβαίνω τι λες. Και βγήκε έξω στο προαύλιο, και ο πετεινός λάλησε. Και βλέποντάς τον πάλι η υπηρέτρια, άρχισε να λέει στους παρευρισκόμενους: Αυτός είναι από αυτούς. Αυτός πάλι αρνήθηκε. Και ύστερα από λίγο πάλι οι παρευρισκόμενοι έλεγαν στον Πέτρο: Αληθινά είσαι από αυτούς, διότι είσαι και Γαλιλαίος. Εκείνος τότε άρχισε να αναθεματίζει και να ορκίζεται ότι: Δεν ξέρω τον άνθρωπο αυτόν για τον οποίο μιλάτε. Και αμέσως για δεύτερη φορά ο πετεινός λάλησε».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον
βʹ. Πῶς οὖν ἀληθὲς τὸ εἰρημένον, τοῦ μὲν Ματθαίου λέγοντος, ὅτι εἶπεν, Ἀμὴν λέγω σοι, ὅτι πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι, τρὶς ἀπαρνήσῃ με; τοῦ δὲ Μάρκου μετὰ τὸ τρίτον λέγοντος, ὅτι Ἐκ δευτέρου ἀλέκτωρ ἐφώνησε;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Βʹ. Πώς λοιπόν είναι αληθές αυτό που ειπώθηκε, εφόσον ο μεν Ματθαίος λέει ότι είπε: «Αληθώς σου λέγω, ότι πριν λαλήσει πετεινός, τρεις φορές θα με απαρνηθείς», ενώ ο Μάρκος, μετά την τρίτη φορά, λέει ότι: «Για δεύτερη φορά λάλησε ο πετεινός»;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον (ἐν ταῖς σειραῖς)
λίαν οὖν συμφωνοῦσιν κατὰ τοῦτο ἀλλήλοις οἱ εὐαγγελισταί· ὅτε γὰρ Μᾶρκος καὶ οἱ ἄλλοι εὐαγγελισταὶ τὸ αὐτὸ ὑποδηλοῦσιν, ὅτι οὔπω τῆς πρώτης ἀλεκτοροφωνίας ὅλης ἀπαρτισθείσης καὶ ἐκφωνηθείσης ὁ Πέτρος τρίτον ἠρνήσατο, ἀλλ᾽ οἱ μὲν ἄλλοι ὁλοσχερέστερον καὶ κεφαλαιωδέστερον αὐτό φασιν· οὐ γὰρ ἐπισημαίνονται ἐν ποίᾳ ἐκφωνήσει τῆς πρώτης ἀλεκτοροφωνίας—ἢ ἡ πρώτη ἢ ἡ δευτέρα ἢ ἡ τρίτη—ἄρνησις τοῦ Πέτρου ἐγένετο, μόνον δέ φασιν, ὅτι τρίτον ἀρνησαμένου εὐθέως φώνησις γέγονεν ἀλέκτορος, ἆρα δὲ ἡ πρώτη τῆς πρώτης ἀλεκτοροφωνίας ἦν αὕτη ἡ φώνησις ἢ ἡ δευτέρα, οὐδὲν ἐπιδηλοῦσιν. ὁ μέντοι γε Μᾶρκος πάντα μετὰ ἀκριβείας λέγει· φησὶν γὰρ μετὰ τὴν πρώτην ἄρνησιν· «καὶ ἐξῆλθεν ἔξω εἰς τὸ προαύλιον καὶ ἀλέκτωρ ἐφώνησεν». ἰδοὺ ἔχεις τὴν πρώτην ἄρνησιν, ὅτι ἐγγὺς τῆς πρώτης φωνήσεως τῆς πρώτης ἀλεκτοροφωνίας ἐγένετο· εἶτα ἡ δευτέρα καὶ ἡ τρίτη ἄρνησις· συνεχῶς γὰρ ἀλλήλαις ἐγένοντο· φησὶν γάρ, ὅτι «καὶ μετὰ μικρὸν πάλιν οἱ παρεστῶτες ἔλεγον τῷ Πέτρῳ» καὶ ἑξῆς. αὐταὶ οὖν αἱ δύο ἀρνήσεις μεταξὺ γεγόνασιν τῆς πρώτης καὶ δευτέρας φωνήσεως τῆς πρώτης ἀλεκτοροφωνίας· φησὶν γάρ· «ἤρξατο ὀμνύναι, ὅτι οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον καὶ ἐκ δευτέρου ἀλέκτωρ ἐφώνησεν».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Συμφωνούν λοιπόν πάρα πολύ σε αυτό μεταξύ τους οι ευαγγελιστές. Διότι τόσο ο Μάρκος όσο και οι άλλοι ευαγγελιστές υποδηλώνουν το ίδιο, ότι δηλαδή, προτού καν ολοκληρωθεί και ακουστεί ολόκληρη η πρώτη αλεκτοροφωνία, ο Πέτρος αρνήθηκε τρεις φορές. Αλλά οι μεν άλλοι το αναφέρουν αυτό πιο γενικά και συνοπτικά, διότι δεν επισημαίνουν σε ποια ακριβώς φωνή της πρώτης αλεκτοροφωνίας —η πρώτη ή η δεύτερη ή η τρίτη— έγινε η άρνηση του Πέτρου, παρά μόνο λένε ότι, αφού αρνήθηκε τρίτη φορά, αμέσως ακούστηκε η φωνή του πετεινού, όμως δεν διευκρινίζουν καθόλου αν αυτή ήταν η πρώτη ή η δεύτερη φωνή της πρώτης αλεκτοροφωνίας. Ο Μάρκος, ωστόσο, τα λέει όλα με ακρίβεια. Διότι λέει μετά την πρώτη άρνηση: «και βγήκε έξω στο προαύλιο, και ο πετεινός λάλησε». Ιδού λοιπόν έχεις την πρώτη άρνηση, ότι δηλαδή έγινε κοντά στην πρώτη φωνή της πρώτης αλεκτοροφωνίας. Έπειτα ακολουθούν η δεύτερη και η τρίτη άρνηση, διότι αυτές έγιναν σε άμεση συνέχεια η μία με την άλλη. Διότι λέει ότι «και μετά από λίγο πάλι οι παριστάμενοι έλεγαν στον Πέτρο» και τα εξής. Αυτές λοιπόν οι δύο αρνήσεις έγιναν μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης φωνής της πρώτης αλεκτοροφωνίας, διότι λέει: «άρχισε να ορκίζεται ότι δεν γνωρίζω τον άνθρωπο, και για δεύτερη φορά λάλησε ο πετεινός».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον (ἐν ταῖς σειραῖς)
ταύτης οὖν τῆς φωνήσεως καὶ οἱ ἄλλοι εὐαγγελισταὶ μνημονεύσαντες οὐκ ἐπεσημήναντο ὥσπερ οὗτος, ὅτι ἡ «ἐκ δευτέρου» ἦν, τοῦτ᾽ ἔστιν ἡ δευτέρα φώνησις τῆς πρώτης ἀλεκτοροφωνίας ἦν. διὸ καὶ διαφωνίας ἐδόκει φαντασία τοῖς ῥητοῖς ὑπάρχειν. διὰ τί δὲ μὴ κατὰ τὴν πρώτην φώνησιν τῆς πρώτης ἀλεκτοροφωνίας ἤδη τὸ πρῶτον ἀρνησάμενος ὁ Πέτρος ἀνεμνήσθη τὸ ῥῆμα; ὅτι οὔπω ἦν τὸ τρίτον ἀρνησάμενος καὶ οὔπω τελείως κατανυγεὶς ἦν τὴν διάνοιαν καὶ τὴν πολλὴν χαλάσας τῆς αὐθαδείας προπέτειαν, ἀλλ᾽ ἔτι ὑπόθερμος ἦν καὶ φιλόνεικος ὡς οὐ τελείως ἀρνήσεται. διὸ καὶ ἀφίησιν αὐτὸν ὁ δεσπότης οὐ μόνον ἀρνήσασθαι, ἀλλὰ καὶ 〈τρὶς〉 ἀρνήσασθαι καὶ οὐ μόνον 〈τρίς〉, ἀλλὰ καὶ μετὰ ὅρκου ἀρνήσασθαι. ὅταν οὖν μέγα τὸ πτῶμα γένηται, καὶ τὸ σημεῖον τοῦ πτώματος ἠκολούθησεν ἡ τοῦ ἀλέκτορος φωνὴ «καὶ» ὁ δεσπότης ἐξερχόμενος «ἐνέβλεψεν» αὐτῷ· τότε «ἀνεμνήσθη τὸ ῥῆμα», τότε ἀπέστη τοῦ θαρρεῖν, τότε ἐπέγνω τὸ πτῶμα, τότε ἰάτρευσεν τὸ τραῦμα. καὶ ὅρα, πόσα συνέδραμον, ἵνα εἰς συναίσθησιν αὐτὸν ἀγάγωσιν τοῦ πτώματος· αὐτὸ τὸ μέγεθος τοῦ ἁμαρτήματος, τὸ σημεῖον τοῦ ἁμαρτήματος, αὐτὸς ἐμβλέψας ὁ δεσπότης. καὶ τίνα τότε; τὸν Πέτρον, τὴν πέτραν, τὸν θερμόν, τὸν κλειδοῦχον, τὸν πρὸς θάνατον ἕτοιμον, τὸν κορυφαῖον, τὸν πλέον τῶν ἄλλων φιλοῦντα τὸν κύριον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αν και οι άλλοι ευαγγελιστές μνημόνευσαν αυτήν τη φωνή, δεν επισήμαναν όπως αυτός ότι ήταν «εκ δευτέρου», δηλαδή ότι ήταν η δεύτερη φωνή της πρώτης αλεκτοροφωνίας. Γι' αυτό τον λόγο φαινόταν να υπάρχει μια εντύπωση διαφωνίας στα κείμενα. Γιατί όμως ο Πέτρος, έχοντας ήδη αρνηθεί για πρώτη φορά, δεν θυμήθηκε τον λόγο κατά την πρώτη φωνή της πρώτης αλεκτοροφωνίας; Επειδή δεν είχε ακόμη αρνηθεί για τρίτη φορά και δεν είχε ακόμη κατανυγεί πλήρως στη διάνοιά του, ούτε είχε μετριάσει την πολλή προπέτεια της αυθάδειάς του, αλλά ήταν ακόμη ενθουσιώδης και φιλόνεικος, θεωρώντας ότι δεν πρόκειται να αρνηθεί τελείως. Γι' αυτό και ο Δεσπότης τον αφήνει όχι μόνο να αρνηθεί, αλλά και να αρνηθεί τρεις φορές, και όχι μόνο τρεις, αλλά και να αρνηθεί με όρκο. Όταν, λοιπόν, η πτώση έγινε μεγάλη, και η φωνή του πετεινού ακολούθησε ως σημείο της πτώσης, «και» ο Δεσπότης βγαίνοντας «τον κοίταξε», τότε «θυμήθηκε τον λόγο», τότε εγκατέλειψε την υπερβολική αυτοπεποίθηση, τότε αναγνώρισε την πτώση του, τότε γιάτρεψε το τραύμα του. Και πρόσεξε πόσα συνέδραμαν για να τον οδηγήσουν στη συναίσθηση της πτώσης: το ίδιο το μέγεθος του αμαρτήματος, το σημείο του αμαρτήματος και το βλέμμα του ίδιου του Δεσπότη. Και ποιον μάλιστα; Τον Πέτρο, την πέτρα, τον ένθερμο, τον κλειδούχο, αυτόν που ήταν έτοιμος για θάνατο, τον κορυφαίο, αυτόν που αγαπούσε τον Κύριο περισσότερο από τους άλλους.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Καὶ ἡ παιδίσκη ἰδοῦσα αὐτὸν πάλιν, ἤρξατο λέγειν τοῖς παρεστηκόσιν, ὅτι Οὗτος ἐξ αὐτῶν ἐστιν· ὁ δὲ πάλιν ἠρνεῖτο. Καὶ μετὰ μικρὸν πάλιν, οἱ παρεστῶτες ἔλεγον τῷ Πέτρῳ· Ἀληθῶς ἐξ αὐτῶν εἶ, καὶ γὰρ Γαλιλαῖος εἶ, καὶ ἡ λαλιά σου ὁμοιάζει. Ὁ δὲ ἤρξατο ἀναθεματίζειν καὶ ὀμνύειν, ὅτι Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ὃν λέγετε. Καὶ ἐκ δευτέρου ἀλέκτωρ ἐφώνησε, καὶ ἀνεμνήσθη ὁ Πέτρος τοῦ ῥήματος, οὗ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, ὅτι Πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι δίς, ἀπαρνήσῃ με τρίς· καὶ ἐπιβαλών, ἔκλαιεν.» Ἠσθένησεν ὁ Πέτρος, εἰ καὶ θερμότερος ἦν, καὶ ἀρνεῖται τὸν Κύριον ὑπὸ τῆς δειλίας διαταραχθείς· καὶ ταῦτα παιδίσκης ἐκπτοησάσης αὐτόν· τοῦτο δὲ κατ’ οἰκονομίαν συνεχώρησεν αὐτὸν ὁ Θεὸς παθεῖν, ἵνα μὴ ἐπαίρηται, καὶ ἅμα ἵνα καὶ τοῖς πταίουσι συμπαθὴς εἵη, ἀφ’ ἑαυτοῦ παιδευθεὶς τὸ τῆς ἀνθρωπίνης ἀσθενείας βίαιον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Και η υπηρέτρια, βλέποντάς τον πάλι, άρχισε να λέει στους παρευρισκομένους ότι: Αυτός είναι από αυτούς. Εκείνος όμως πάλι το αρνούνταν. Και ύστερα από λίγο πάλι, οι παρευρισκόμενοι έλεγαν στον Πέτρο: Αληθινά είσαι από αυτούς, γιατί είσαι Γαλιλαίος και η ομιλία σου μοιάζει. Εκείνος δε άρχισε να αναθεματίζει και να ορκίζεται ότι: Δεν γνωρίζω τον άνθρωπο αυτόν για τον οποίο μιλάτε. Και για δεύτερη φορά λάλησε ο πετεινός, και θυμήθηκε ο Πέτρος τον λόγο που του είχε πει ο Ιησούς, ότι: Πριν λαλήσει ο πετεινός δύο φορές, θα με απαρνηθείς τρεις φορές. Και συνειδητοποιώντας το, έκλαιγε.» Έδειξε αδυναμία ο Πέτρος, αν και ήταν ο πιο θερμός, και αρνείται τον Κύριο ταραγμένος από τη δειλία. Και μάλιστα επειδή τον τρόμαξε μια υπηρέτρια. Αυτό όμως κατ' οικονομίαν του επέτρεψε ο Θεός να το πάθει, για να μην υπερηφανεύεται, και συνάμα για να είναι συμπονετικός προς εκείνους που σφάλλουν, έχοντας διδαχθεί από τον ίδιο του τον εαυτό την ορμή της ανθρώπινης αδυναμίας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες