Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 16:6

Διότι για τον λόγο αυτό άφησε και τα σημάδια των καρφιών, χωρίς να τα εξαλείψει, ούτε και το σημάδι της λόγχης, καίτοι εισήλθε με κλειστές τις θύρες. Διότι το σαρκικό του σώμα αναστήθηκε πνευματικό, όχι όμως κάποιο άλλο πέραν αυτού που υπήρχε, αλλά το ίδιο ακριβώς που υπήρχε, το οποίο ενώθηκε με τη θεότητα και στολίστηκε με τη λεπτότητα του πνεύματος. Εάν, πράγματι, δεν υπήρχε η λεπτότητα του πνεύματος, ποια οπή θα μπορούσε να δεχθεί ένα ογκώδες σώμα; Αλλά, για να δείξει ότι αυτό το δικό μας φθαρτό ενδύεται πραγματικά την αφθαρσία (διότι, αν και είναι θνητό, ενδύεται την αθανασία), εισήλθε μεν κεκλεισμένων των θυρών, για να δείξει το παχυμερές ως λεπτομερές και το θνητό ως αθάνατο και το φθαρτό ως άφθαρτο· για να ελέγξει δε όλους εκείνους που απιστούν στη σωτηρία μας, εννοώ δηλαδή στην ανάσταση, Εκείνος που μεταβάλλει το σώμα σε λεπτότητα και που συγκέρασε τη 〈σάρκα〉 με το πνεύμα 〈μετά την〉 ανάσταση, δεν εξάλειψε τις ουλές των καρφιών ούτε το σημάδι της λόγχης, αλλά έδειξε το ίδιο το σώμα που έπαθε πάνω στον σταυρό, για να αποδείξει ότι αυτό που αναστήθηκε δεν ήταν κάποιο άλλο, ούτε φύτρωσε κάποιο έτερο από αυτό, αλλά το ίδιο που έπαθε έγινε απαθές, και ο ίδιος ο κόκκος που έπεσε αναστήθηκε, και αναστήθηκε άφθαρτος. Και για να μη νομίσουμε πάλι ότι εγέρθηκε κάποιο μέρος από αυτό, * ολόκληρο δεν είδε διαφθορά (διότι λέγει: «δεν θα επιτρέψεις στον όσιό σου να δει διαφθορά»), αλλά ολόκληρο αναστήθηκε, διότι λέγει: «ανέστη, δεν είναι εδώ». Αν όμως εγέρθηκε και δεν είναι εδώ, αληθινά αναστήθηκε· και οι Γραφές δεν σφάλλουν, αφού αποτελούν τη ζωή μας.

Αʹ. Πώς κατά μεν τον Ματθαίο ο Σωτήρας φαίνεται να έχει αναστηθεί αργά το Σάββατο, ενώ κατά τον Μάρκο νωρίς το πρωί της πρώτης ημέρας της εβδομάδας. αʹ. Η λύση σε αυτό το ζήτημα θα μπορούσε να είναι διττή. Διότι, αφενός, κάποιος, αθετώντας αυτήν ακριβώς την περικοπή που το αναφέρει, θα μπορούσε να πει ότι δεν διασώζεται σε όλα τα αντίγραφα του κατά Μάρκον Ευαγγελίου· τουλάχιστον τα ακριβή αντίγραφα τοποθετούν το τέλος της αφήγησης του Μάρκου στα λόγια του νεανίσκου που εμφανίστηκε στις γυναίκες και τους είπε: «Μην φοβάστε, τον Ιησού ζητάτε τον Ναζαρηνό» και στα επόμενα, με τα οποία καταλήγει: «και αφού άκουσαν, έφυγαν, και δεν είπαν τίποτε σε κανέναν, επειδή φοβούνταν». Διότι σε αυτό το σημείο σχεδόν σε όλα τα αντίγραφα του κατά Μάρκον Ευαγγελίου ολοκληρώνεται το τέλος. Όσα δε ακολουθούν, καθώς σπάνια περιέχονται σε κάποια αλλά όχι σε όλα, θα μπορούσαν να θεωρηθούν περιττά, και μάλιστα εφόσον έρχονται σε αντίφαση με τη μαρτυρία των υπόλοιπων ευαγγελιστών. Αυτά, λοιπόν, θα μπορούσε να τα πει κάποιος, παραμερίζοντας και αναιρώντας εξολοκλήρου ένα περιττό ερώτημα. Κάποιος άλλος, όμως, που δεν τολμά να αθετήσει απολύτως τίποτε από όσα οπωσδήποτε περιέχονται στη γραφή των Ευαγγελίων, υποστηρίζει ότι υπάρχει διπλή ανάγνωση, όπως και σε πολλά άλλα σημεία, και ότι και οι δύο πρέπει να γίνονται αποδεκτές, λόγω του ότι ούτε η μία προκρίνεται έναντι της άλλης, ούτε εκείνη έναντι αυτής, μεταξύ των πιστών και των ευλαβών.

Πρώτος λοιπόν χρόνος είναι αυτός κατά τον Ματθαίο, αργά το Σάββατο, όπου η Μαρία η Μαγδαληνή μαζί με την άλλη (Μαρία) βρίσκονταν έξω από το μνήμα, όταν και έγινε σεισμός, και είδαν έναν να λέει τα εξής: «Μη φοβάστε εσείς· διότι γνωρίζω ότι ζητάτε τον Ιησού τον εσταυρωμένο· δεν είναι εδώ· διότι αναστήθηκε· ελάτε, δείτε.» Τέταρτος δε και τελευταίος είναι αυτός κατά τον Μάρκο, με την ανατολή του ηλίου, οπότε φάνηκε ο νεανίσκος που εμφανίστηκε στις γυναίκες, στη Μαρία τη Μαγδαληνή, στη Μαρία του Ιακώβου και στη Σαλώμη, οι οποίες, αφού ήλθαν με αρώματα, άκουσαν: «Μην εκπλήσσεστε, ζητάτε τον Ιησού τον Ναζωραίο τον εσταυρωμένο.» Ενδιάμεσοι δε είναι αυτοί κατά τον Ιωάννη και τον Λουκά που εμφανίστηκαν σε ξεχωριστό χρόνο· διότι αφενός αργά το Σάββατο φάνηκε ένας άγγελος έξω από το μνήμα, μετά τον οποίο (εμφανίστηκε) και ο ίδιος ο Σωτήρας· αφετέρου πολύ νωρίς την αυγή, άλλοι, οι δύο που ονομάζονται άνδρες κατά τον Λουκά, εμφανίστηκαν όχι μέσα στο μνήμα· τελευταίος από όλους ο νεανίσκος, και πριν από αυτόν και από αυτούς κατά τον Λουκά, οι δύο μέσα στο μνήμα.

Η΄. Εγώ όμως εξετάζω και εκείνο, πώς δηλαδή στον μεν Μάρκο αναφέρεται ότι ετοίμασαν τα αρώματα αφού είχε περάσει το Σάββατο, στον δε Λουκά ότι έπραξαν αυτό πριν από το Σάββατο, την ίδια την Παρασκευή. Και αυτό, επειδή είναι συνυφασμένο με τα προηγούμενα ζητήματα, θα μπορούσε να τύχει της ίδιας ερμηνείας με εκείνα· καθώς εμείς αποδεικνύουμε ότι δεν είναι οι ίδιες γυναίκες, αλλά άλλες ήταν εκείνες που πριν από το Σάββατο, την ίδια την Παρασκευή κατά την οποία έπαθε ο Σωτήρας, ασχολήθηκαν με την κηδεία, και άλλες εκείνες μετά το Σάββατο. Διότι ο Λουκάς σαφώς έχει μαρτυρήσει ότι αυτές έκαναν αυτά την ίδια την ημέρα του πάθους, χωρίς να αναφέρει καθόλου ονόματα γυναικών, αλλά μιλώντας απλώς για τις γυναίκες που τον είχαν ακολουθήσει από τη Γαλιλαία. Ο Μάρκος όμως κατέγραψε ονομαστικά μόνο τρεις, οι οποίες μόνες τους φρόντισαν για τα αρώματα, όχι την Παρασκευή, αλλά αφού είχε περάσει το Σάββατο. Το ότι αυτές είναι διαφορετικές από εκείνες του Λουκά, το δείχνουν και τα όσα ακολουθούν. Αυτές λοιπόν οι γυναίκες στον Μάρκο βλέπουν τον νεανίσκο να κάθεται στα δεξιά, ο οποίος και τους λέει: «Μη φοβάστε· τον Ιησού ζητάτε τον Ναζαρηνό· αναστήθηκε, δεν είναι εδώ». Στις γυναίκες όμως του Λουκά παρουσιάστηκαν δύο άνδρες με αστραφτερά ενδύματα, οι οποίοι και προφέρουν διαφορετικά λόγια, λέγοντας: «Τι ζητάτε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς;»

ΝΕΑΝΙΣΚΟΣ Μην ταράζεσθε, και ας μη σας κυριεύει ο φόβος. Γνωρίζω, ω κόρες, πως αναζητάτε τον Ιησού τον Ναζωραίο· αυτός όμως δεν παραμένει πλέον μέσα στον τάφο, αλλά αναστήθηκε, και ο τόπος μένει κενός. Πηγαίνετε, λοιπόν, πείτε στους μαθητές και στον Πέτρο ότι θα εμφανιστεί σε αυτούς σύντομα στη Γαλιλαία.

Πάλι ως νεκρό οι στρατιώτες τον φρούρησαν και ως Θεό οι θυρωροί του άδη, αντικρίζοντάς τον, έφριξαν. Αυτόν τον ίδιο θα αποκαλέσεις και το ένα και το άλλο, όχι άλλον και άλλον, ούτε άλλον μέσα σε άλλον, ούτε άλλον μέσω άλλου. Διότι, όντας ένας ο σαρκωθείς Λόγος, συνένωσε αυτά και εκείνα σε ένα, όπως θέλησε, με άρρητο τρόπο. Και από τη μία παρέδωσε τη σάρκα για να υπηρετήσει τα πάθη, ενώ από την άλλη χρησιμοποίησε τη θεότητα για τα σημεία και τα θαύματα. Αλλά, όπως ακριβώς δεν είναι θεμιτό να χωρίζεται ο Λόγος από τη σάρκα, έτσι είναι ανάγκη να συμπλέκονται τα παθήματα με τα θαύματα. Διότι αυτός που ως νεκρός κατέβηκε στον άδη, αυτός ως Θεός ελευθέρωσε τους νεκρούς. Επειδή, πώς αλλιώς άγγελοι υπηρετούν στον τάφο, και πώς εμφανίζονται στις γυναίκες ντυμένοι στα λευκά όπως σε νυμφίο, και πώς τους έλεγαν: «Τον Ιησού ζητάτε τον Ναζωραίο, τον σταυρωμένο; Δεν είναι εδώ. Αναστήθηκε, όπως ακριβώς είπε». Δηλαδή, τόπος του είναι ο ουρανός, εκεί να στείλετε τα μύρα. Αναστήθηκε, δεν τον αναστήσαμε εμείς. Για χάρη σας κυλήσαμε τον λίθο. Διότι, πριν κατεβούμε εμείς, ο τάφος είχε κενωθεί.

Προσκυνούμε δε και τον τύπο του τιμίου σταυρού, ακόμη και αν είναι κατασκευασμένος από άλλη ύλη, όχι τιμώντας την ύλη —μη γένοιτο—, αλλά τον τύπο ως σύμβολο του Χριστού. Διότι, δίνοντας παραγγελία στους μαθητές του, είπε: «Τότε θα φανεί το σημείο του Υιού του Ανθρώπου στον ουρανό», εννοώντας τον σταυρό. Γι' αυτό και ο άγγελος της αναστάσεως έλεγε στις γυναίκες: «Τον Ιησού ζητάτε τον Ναζωραίο, τον εσταυρωμένο»· και ο απόστολος: «Εμείς δε κηρύσσουμε Χριστό εσταυρωμένο». Διότι πολλοί μεν ονομάζονται χριστοί και Ιησοί, αλλά ένας είναι ο εσταυρωμένος. Δεν είπε λογχισμένο, αλλά «εσταυρωμένο».

Ωδές αγγέλων μελωδούνταν πάνω από τη φάτνη, αλλά και στον τάφο υπήρξαν εκπληκτικές παρουσίες αγγέλων. Και εκεί μεν, υποδηλώνοντας τρόπον τινά τη συγκατάβαση του τεχθέντος, έψαλλαν τη δόξα στον ύψιστο Θεό και την ειρήνη επί της γης και την ευδοκία στους ανθρώπους, ενώ εδώ με διαπεραστική και λαμπρή φωνή και χωρίς κανένα παραπέτασμα ή αίνιγμα διασαλπίζουν την εξουσία του αναστάντος, φωνάζοντας δυνατά και λέγοντας: δεν είναι εδώ, «διότι αναστήθηκε όπως το είχε πει». Και «πείτε στους μαθητές του ότι αναστήθηκε από τους νεκρούς». Και, «μην τρομάζετε, τον Ιησού ζητάτε τον Ναζωραίο, τον εσταυρωμένο; αναστήθηκε, δεν είναι εδώ· δείτε τον τόπο όπου τον έθεσαν». Και, «γιατί ζητάτε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς; δεν είναι εδώ, αλλά αναστήθηκε». Έπειτα και ο ίδιος ο Δεσπότης και αυτουργός της αναστάσεως λέει: «γύναι, γιατί κλαις; ποιον ζητάς; πήγαινε στους αδελφούς μου και πες τους, ανεβαίνω προς τον πατέρα μου και πατέρα σας και Θεό μου και Θεό σας». Και, «μου δόθηκε κάθε εξουσία στον ουρανό και επί της γης».

Και πολύ πρωί την πρώτη ημέρα της εβδομάδας έρχονται στο μνημείο, όταν πλέον είχε ανατείλει ο ήλιος, και έλεγαν μεταξύ τους: Ποιος θα μας αποκυλίσει τον λίθο από τη θύρα του μνημείου; Και όταν σήκωσαν το βλέμμα τους, βλέπουν ότι ο λίθος έχει αποκυλιστεί· διότι ήταν πάρα πολύ μεγάλος. Και αφού εισήλθαν στο μνημείο, είδαν έναν νεανίσκο να κάθεται στα δεξιά, περιβεβλημένο με λευκή στολή, και εξεπλάγησαν. Αυτός δε τους λέει: Μην εκπλήσσεστε·

Ζητάτε τον Ιησού τον Ναζωραίο τον εσταυρωμένο; Ανεστήθη, δεν είναι εδώ. Ιδού ο τόπος όπου τον έθεσαν. Αλλά πηγαίνετε, πείτε στους μαθητές του και στον Πέτρο, ότι προπορεύεται από εσάς στην Γαλιλαία· εκεί θα τον δείτε, όπως σας είπε.

Τον ονομάζει δε εσταυρωμένο· διότι δεν ντρέπεται για τον σταυρό· γιατί αυτός είναι η σωτηρία των ανθρώπων και το κεφάλαιο όλων των αγαθών. Αναστήθηκε. Από πού είναι φανερό; Διότι δεν είναι εδώ· και θέλετε να βεβαιωθείτε; Δείτε τον τόπο όπου τον έθεσαν. Για τον λόγο αυτόν άλλωστε σήκωσε και τον λίθο, για να δείξει τον τόπο· αλλά πηγαίνετε, πείτε στους μαθητές του και στον Πέτρο. Τον Πέτρο τον ξεχωρίζει από τους μαθητές, ονομάζοντάς τον κατεξοχήν ως κορυφαίο ξεχωριστά από εκείνους· ή επειδή ο Πέτρος τον είχε αρνηθεί, εάν έρχονταν και έλεγαν οι γυναίκες ότι προσταχθήκαμε να το πούμε στους μαθητές, θα έλεγε ο Πέτρος: Εγώ αρνήθηκα· επομένως δεν είμαι πλέον μαθητής του· άρα με απέρριψε, με αποστράφηκε. Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, προσθέτει το Και στον Πέτρο, για να μην σκανδαλιστεί ο Πέτρος, επειδή δεν θεωρήθηκε άξιος να γίνει λόγος γι' αυτόν, καθώς τον είχε αρνηθεί, και εξαιτίας αυτού δεν είναι άξιος ούτε να συγκαταλέγεται στους μαθητές. Τους στέλνει δε στη Γαλιλαία, απομακρύνοντάς τους από τις ταραχές και τον μεγάλο φόβο των Ιουδαίων. Ωστόσο, φόβος και έκσταση κυρίευσαν τις γυναίκες, δηλαδή κατάπληξη, τόσο από το θέαμα του αγγέλου, όσο και από το φοβερό γεγονός της αναστάσεως, και γι' αυτόν τον λόγο δεν είπαν τίποτα σε κανέναν.