Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 2:7

Και ότι οι πολύθεοι ονομάζονται άθεοι, άκουσε τον απόστολο που γράφει προς τους Εφεσίους: «Εσείς άλλοτε τα έθνη, επειδή ήσασταν εκείνον τον καιρό χωρίς Χριστό, αποξενωμένοι από την πολιτεία του Ισραήλ, μη έχοντας ελπίδα και όντας άθεοι στον κόσμο». Και πώς είναι άθεοι οι Εφέσιοι; Από εδώ είδωλα, από εκεί αγάλματα, εκεί η νεωκόρος Άρτεμις, εκεί ο Δημήτριος ο αργυροκόπος που κατασκεύαζε αργυρούς ναούς της Αρτέμιδος· τόσο μεγάλο πλήθος θεών, και πώς οι Εφέσιοι είναι άθεοι; Αλλά γι' αυτό ακριβώς είναι άθεοι, επειδή, αφού ανέδειξαν πολλούς θεούς, εξέπεσαν από τον ένα. «Είπε ο άφρων στην καρδιά του: Δεν υπάρχει Θεός. Διαφθάρηκαν». Από τον πρώτο άφρονα η αφροσύνη πέρασε στους μαθητές του. Πρώτος άφρων είναι ο διάβολος, ο πρώτος σπορέας της αφροσύνης, ο πρώτος κήρυκας της πολυθεΐας: «Θα είστε σαν θεοί». Αυτός όμως που μιλά για πολλούς θεούς αρνήθηκε τον ένα. Άφρων είναι και ο λαός των Ιουδαίων —«Και λαός άφρων παρόξυνε το όνομα του Κυρίου»— λέγοντας για τον Χριστό: «Δεν είναι Θεός. Αυτός, αν ήταν προφήτης, θα γνώριζε ποια και τι λογής είναι η γυναίκα που τον αγγίζει, ότι είναι αμαρτωλή». Και αυτοί που δεν έλεγαν καν ότι είναι προφήτης, πώς θα μπορούσαν να τον πουν Θεό; «Κανείς δεν μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες παρά μόνο ένας, ο Θεός», το οποίο σημαίνει: Εσύ δεν είσαι Θεός. Ο Χριστός όμως είπε: «Τι διαλογίζεστε στις καρδιές σας; Είπε ο άφρων», και τι είπε; «Ότι στην καρδιά του δεν υπάρχει Θεός». Διότι είναι παντού, αλλά στην καρδιά του άφρονος δεν υπάρχει.

Επειδή κατέκριναν τον Σωτήρα μας Χριστό, θεωρώντας ότι ενεργούσε αντίθετα προς τον θείο νόμο. Επιπλέον, λοιδορούσαν και διέβαλλαν τα λόγια Του ως βλάσφημα, λέγοντας μεταξύ τους ότι βλασφημεί. Διότι, ποιος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες; Από πονηρή συνείδηση και κακό λογισμό διανοούνταν αυτά απέναντι στον Κύριο και Θεό των συμπάντων, συλλογιζόμενοι όσα διαλογίζονταν. [Τα λόγια Του είναι πυρωμένα. Και τα λόγια Του περί αυτού είναι σαν το πυρωμένο ασήμι, καθαρά από κάθε μομφή, αυστηρώς ελεγμένα και δοκιμασμένα.]

«Ποιος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνο ο Θεός;» Αυτός λοιπόν που είναι Κύριος και του νόμου και της κρίσης, και διανομέας των στεφάνων, και πρύτανης της δικαιοσύνης, και Εκείνος που συγχωρεί αμαρτίες, μολονότι σε κανένα από όσα συγκαταλέγονται στα κτίσματα δεν ανήκει το να το πράττει αυτό, πώς να μην είναι Θεός κατά φύση; Άραγε σου φαίνεται ότι τα φρονώ αυτά ορθά; Β. Πολύ εύστοχα, και απέχουν πολύ από το να είναι επιδεκτικά χλευασμού. Α. Εφόσον, λοιπόν, ο Θεός υπάρχει στα πάντα και δεν απουσιάζει από τίποτα, αλλά με τη θεοπρεπή του ενέργεια γεμίζει τα πάντα, και γι' αυτό λέει προς τον Ισραήλ: «Ο ουρανός είναι θρόνος μου, και η γη υποπόδιο των ποδιών μου· τι είδους οίκο θα μου οικοδομήσετε, λέει ο Κύριος; Ή ποιος είναι ο τόπος της ανάπαυσής μου;», μεταφέροντας το νόημα αυτό, και μάλιστα πολύ ορθά, στον Λόγο που φανερώθηκε από τον Θεό Πατέρα, ο θεσπέσιος Παύλος μάς γράφει: «Όπου δεν υπάρχει Έλληνας και Ιουδαίος, περιτομή και ακροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δούλος, ελεύθερος, αλλά τα πάντα και σε όλα είναι ο Χριστός.» Και πάλι επιπρόσθετα σε αυτά: «Αυτός που κατέβηκε είναι ο ίδιος που και ανέβηκε υπεράνω όλων των ουρανών, για να γεμίσει τα πάντα.» Άραγε, το να γεμίζει κανείς τα πάντα, να διεισδύει σε όλα και να βρίσκεται μέσα σε όλα, δεν αποτελεί ιδίωμα ανώτερο από την κτιστή φύση; Β. Πώς να μην είναι; Α.

Αν όμως θέλεις να δεις ταυτόχρονα να λύνονται παθήματα και αμαρτήματα, έχεις τον παράλυτο ο οποίος απόλαυσε αυτήν τη διπλή χάρη· διότι άκουσε: «Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες», και: «Σήκωσε το κρεβάτι σου»· έτσι και η αμαρτωλή γυναίκα έτυχε της αφέσεως, όπως και ο ληστής, οι τελώνες, και γενικώς όλοι όσοι πίστεψαν.

Ή μήπως θεωρούν τον καθαρισμό από τις αμαρτίες ως σημείο κατωτερότητας ως προς την αξία; Και όμως, άκουσε τους άπιστους Ιουδαίους που κραυγάζουν ότι η άφεση των αμαρτιών ανήκει μόνο στον Θεό. Αναφερόμενοι στον Πατέρα λένε: «Γιατί αυτός ξεστομίζει βλασφημίες; Ποιος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνο ο Θεός;» Εάν, λοιπόν, ο Θεός συγχωρεί τις αμαρτίες, και ο Υιός αίρει την αμαρτία του κόσμου, και το Άγιο Πνεύμα καθαρίζει από τα μιάσματα της αμαρτίας εκείνους στους οποίους κατοικεί, τι έχουν να πουν αυτοί που πολεμούν την ίδια τους τη ζωή; Αλλά ας έλθει σε εμάς το Άγιο Πνεύμα, και ας μας καθαρίσει, και ας μας καταστήσει δεκτικούς των υψηλών και θεοπρεπών νοημάτων, τα οποία μας υποδεικνύονται μέσω της προσευχής από τη φωνή του Σωτήρα, στον οποίο ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Αλλά οι Γραμματείς, όταν το άκουσαν, «διαλογίζονταν», λέει, «μέσα τους, γιατί αυτός λέει βλασφημίες; Ποιος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, εκτός από έναν, τον Θεό;». Ο δε Κύριος, ως δημιουργός των καρδιών και επειδή γνώριζε τους κρυφούς λογισμούς των καρδιών των Γραμματέων, τους λέει: «Γιατί διαλογίζεστε αυτά στις καρδιές σας; Τι είναι ευκολότερο να πω στον παραλυτικό, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες, ή να πω, σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και περπάτα;».

Επιβεβαίωνε το νοητό από το αισθητό, επιτελώντας αυτό που αφορά την ψυχή μέσω του σωματικού. Γιατί όμως το έπραξε αυτό; Για να εκπληρωθεί το λεχθέν: «Πονηρέ δούλε, από το στόμα σου θα σε κρίνω». Τι έλεγαν όμως εκείνοι; «Ουδείς δύναται να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνον ένας, ο Θεός»· επομένως ούτε άγγελος, ούτε αρχάγγελος, ούτε άλλη κτιστή δύναμη. Εσείς το ομολογήσατε αυτό.

βʹ. Για ποιο λόγο λοιπόν δεν ελεήθηκαν και άλλοι Ιουδαίοι; Επειδή δεν έπρατταν όσα έπρατταν από άγνοια, αλλά ενώ τα γνώριζαν και τα κατανοούσαν με απόλυτη επίγνωση. Και για να το μάθεις αυτό με ακρίβεια, άκουσε τον ευαγγελιστή που λέει ότι πολλοί από τους Φαρισαίους και τους Ιουδαίους πίστευαν μεν, δεν το ομολογούσαν δε. Διότι αγάπησαν τη δόξα των ανθρώπων περισσότερο από τη δόξα του Θεού. Και πάλι ο Χριστός λέει: Πώς μπορείτε να πιστεύετε, όταν λαμβάνετε δόξα ο ένας από τον άλλον; Και πάλι, «Αυτά τα είπαν», λέει, «οι γονείς του τυφλού εξαιτίας των Ιουδαίων, για να μην γίνουν αποσυνάγωγοι». Και οι ίδιοι οι Ιουδαίοι πάλι έλεγαν: Βλέπετε ότι δεν ωφελούμαστε σε τίποτα, διότι όλος ο κόσμος πηγαίνει πίσω του. Επειδή παντού τους ενοχλούσε το πάθος της φιλαρχίας. Και όμως, αυτοί είπαν ότι κανείς δεν μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνο ο Θεός· και αμέσως (ο Χριστός) έπραξε αυτό το οποίο οι ίδιοι είπαν ότι αποτελεί σημάδι του Θεού. Επομένως, αυτά δεν ήταν έργα άγνοιας. Πού βρισκόταν όμως ο Παύλος τότε; Ίσως θα μπορούσε να πει κάποιος: Κοντά στα πόδια του Γαμαλιήλ, χωρίς να έχει τίποτα το κοινό με τους όχλους των στασιαστών. Ο Γαμαλιήλ, άλλωστε, ήταν ένας άνδρας που δεν έπραττε τίποτα εξαιτίας της φιλαρχίας. Πώς λοιπόν μετά από αυτά βρίσκεται μαζί με τον όχλο ο Παύλος;

Παρατήρησε όμως: προηγουμένως το απέδειξε μέσω της διδασκαλίας, όταν τους δίδαξε ως έχων εξουσία· μέσω του λεπρού, όταν είπε: «Θέλω, καθαρίσου»· μέσω του εκατοντάρχου, τον οποίο, όταν του είπε: «Πες μόνο έναν λόγο, και θα ιαθεί ο δούλος μου», τον θαύμασε και τον εγκωμίασε περισσότερο από όλους· μέσω της θάλασσας, όταν τη δάμασε μόνο με τον λόγο Του· μέσω των δαιμόνων, όταν ομολογούσαν ότι Αυτός είναι ο Κριτής, και τους έβγαλε με μεγάλη εξουσία. Εδώ πάλι, με άλλον, ανώτερο τρόπο, αναγκάζει τους ίδιους τους εχθρούς να ομολογήσουν την ομοτιμία Του, και διά του στόματός τους το καθιστά φανερό. Διότι Αυτός, δείχνοντας την έλλειψη κενοδοξίας Του (επειδή βέβαια είχε συγκεντρωθεί μεγάλο πλήθος θεατών που απέκλειε την είσοδο, γι' αυτό και τον κατέβασαν από τη στέγη), δεν προχώρησε αμέσως στη θεραπεία του σώματος, η οποία ήταν φανερή, αλλά παίρνει την αφορμή από εκείνους· και θεράπευσε πρώτα το αόρατο, την ψυχή, συγχωρώντας τα αμαρτήματα· πράγμα το οποίο έσωζε μεν εκείνον, στον Ίδιο όμως δεν έφερνε μεγάλη δόξα. Εκείνοι βέβαια, παρακινούμενοι από πονηρία και θέλοντας να Του επιτεθούν, συντέλεσαν ώστε να λάμψει το γεγονός ακόμη και παρά τη θέλησή τους. Διότι, όντας ευμήχανος ο Ίδιος, χρησιμοποίησε τον φθόνο τους για τη φανέρωση του σημείου. Επειδή, λοιπόν, θορυβούνταν και έλεγαν: «Αυτός βλασφημεί· ποιος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες παρά μόνο ο Θεός;», ας δούμε τι λέει ο Ίδιος.

Η Βαβυλώνα ερμηνεύεται ως σύγχυση· διότι η ανθρωπότητα έχει περιέλθει σε σύγχυση εξαιτίας της πνευματικής τυφλότητας. Αυτός όμως είναι ο τρόπος των άριστων ιατρών· η θεραπεία των χρόνιων τραυμάτων υπερβαίνει τις ικανότητες των μαθητών. Έτσι και ο μονογενής Υιός του Θεού, ο Ιησούς Χριστός, βλέποντας ότι η ασέβεια των ανθρώπων δεν θεραπεύθηκε διά του Νόμου και των προφητών, έρχεται από τις ουράνιες αψίδες. Αφού γεννήθηκε από την αγία Παρθένο Μαρία, πρώτα κατατρόπωσε τον διάβολο διά του σταυρού, έπειτα αιχμαλώτισε τον θάνατο και, χαρίζοντας ειρήνη στους εγγύς και στους μακράν διά της τριήμερης ανάστασής Του, οδήγησε τους πάντες στη δική Του θεογνωσία. Πού είναι, θάνατε, το κεντρί σου; Η μακαριότητα προέρχεται από τον Θεό. Και βλέποντας αυτό ο προφήτης Δαβίδ λέγει: Μακάριοι είναι εκείνοι των οποίων συγχωρήθηκαν οι ανομίες και των οποίων σκεπάστηκαν οι αμαρτίες. Αλλά ποιος έχει τη δύναμη να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνον ένας, ο Θεός; Διότι οι άνθρωποι που μακαρίζουν ανθρώπους δεν ωφελούν σε τίποτα, αλλά πολλές φορές μάλιστα και βλάπτουν, καθώς λέγει ο προφήτης Ησαΐας: Λαέ μου, εκείνοι που σας μακαρίζουν σας πλανούν, και αναστατώνουν το μονοπάτι των ποδιών σας. Ενώ Εκείνος που μακαρίζει, μαζί με τον λόγο παρέχει και τη χάρη.

Διότι, επειδή εκείνοι έλεγαν: «Κανείς δεν μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνον ο Θεός», ελέγχοντάς τους από το ίδιο τους το στόμα, λέει: «Εσείς είπατε ότι μόνο στον Θεό ανήκει το να συγχωρεί αμαρτίες· ιδού λοιπόν, συγχωρώ αμαρτίες, άρα ομολογήστε τη θεότητά μου. Εάν όμως δεν πιστεύετε, από τη θεραπεία του σώματος δείτε και μάθετε και την υγεία της ψυχής». Τότε λέγει σε αυτόν: «Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου, και πήγαινε στο σπίτι σου»· και πάλι σε άλλον: «Έκτεινε το χέρι σου»· και στη θάλασσα: «Σιώπα, ησύχασε»· «Κορίτσι, σήκω»· «Λάζαρε, έλα έξω»· «Το θέλω, καθαρίσου»· και όλα τα υπόλοιπα, διά των οποίων φανερώνει την ισοτιμία του προς τον Πατέρα· τα οποία όλα κατανοώντας πλήρως, να πιστεύεις ότι είναι ομοούσιος με τον Πατέρα, και πως ομοούσιο είναι και το Πνεύμα. Διότι, εάν εκπορεύεται από τον Πατέρα και λαμβάνει από τον Υιό, το Πνεύμα δεν είναι ξένο προς την ουσία του Θεού. Πνεύμα Θεού, Πνεύμα Χριστού, Πνεύμα αληθείας, Πνεύμα παράκλητο, ισότιμα αντιπαρατιθέμενο.

Ήλθες για να μας εξολοθρεύσεις. Και τον επιτίμησε ο Ιησούς λέγοντας: Σώπασε, και έβγα από αυτόν. Και βγήκε από αυτόν.» «Έρχονται προς αυτόν φέρνοντας έναν παραλυτικό, και αφαίρεσαν τη στέγη, και κατεβάζουν το κρεβάτι πάνω στο οποίο ήταν ξαπλωμένος ο παραλυτικός. Βλέποντας δε ο Ιησούς την πίστη τους, λέγει στον παραλυτικό: Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου. Σήκω, πάρε το κρεβάτι σου και περπάτα.» Ήλθε ο Ιησούς στη χώρα των Γαδαρηνών, και τον συνάντησε ένας άνθρωπος που έβγαινε από τα μνήματα κατεχόμενος από ακάθαρτο πνεύμα. Βλέποντας δε τον Ιησού από μακριά, έτρεξε και τον προσκύνησε, και κράζοντας με δυνατή φωνή λέγει: Τι σχέση υπάρχει μεταξύ εμού και σου, Υιέ του Θεού του Υψίστου; Σε ορκίζω στον Θεό, μη με βασανίσεις. Και τον ρώτησε: Ποιο είναι το όνομά σου; Και του λέγει: Λεγεών είναι το όνομά μου. Και τον παρακαλούσαν να μην τους διώξει έξω από τη χώρα. Έβοσκε δε εκεί μια αγέλη χοίρων, και τον παρακαλούσαν οι δαίμονες λέγοντας: Στείλε μας στους χοίρους, για να εισέλθουμε σε αυτούς.

Όταν ο Κύριος και Θεός και Σωτήρας μας είπε σε εκείνον που είχε το χέρι ξηραμένο, «Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου», οι Εβραίοι ακούγοντάς το έλεγαν: Αυτός λέει βλασφημίες, «ποιος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες παρά μόνο ένας, ο Θεός;». Διότι μέχρι τότε δεν είχε δοθεί άφεση αμαρτιών, ούτε από προφήτες, ούτε από ιερείς, ούτε από κάποιον από τους πατριάρχες εκείνης της εποχής· γι' αυτό και, επειδή αυτό κηρυσσόταν ως κάποιο καινούργιο δόγμα και παράδοξο πράγμα, οι γραμματείς δυσανασχετούσαν. Ο Κύριος όμως δεν τους κατέκρινε γι' αυτόν τον λόγο, αλλά μάλλον τους δίδαξε αυτό που αγνοούσαν, φανερώνοντας τον εαυτό Του ως Θεό και όχι ως άνθρωπο που δωρίζει τη συγχώρεση των αμαρτημάτων. Διότι τους λέει: «Για να μάθετε όμως ότι ο Υιός του Ανθρώπου έχει εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες», λέει σε εκείνον που είχε το χέρι ξηραμένο: «Άπλωσε το χέρι σου· και το άπλωσε και αποκαταστάθηκε υγιές όπως το άλλο», επιβεβαιώνοντας μέσω του ορατού θαύματος το μεγαλύτερο και αόρατο έργο.

Διότι εκείνος μεν στον Ιωάννη, δεν είχε άνθρωπο· αυτός δε τώρα, έχει τέσσερις· και εκείνος μεν βρισκόταν στην Προβατική, αυτός δε τώρα σε οικία· και ο ένας στην Καπερναούμ, ενώ ο άλλος στα Ιεροσόλυμα, και θα μπορούσες να βρεις και άλλες διαφορές. Πλην όμως να γνωρίζεις ότι εκείνος στον Ματθαίο και αυτός που μνημονεύεται τώρα στον Μάρκο, είναι ο ίδιος. «Κάθονταν δε εκεί μερικοί από τους Γραμματείς, και διαλογίζονταν στις καρδιές τους: Γιατί αυτός λέει τέτοιες βλασφημίες; Ποιος μπορεί να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνον ένας, ο Θεός; Και αμέσως ο Ιησούς, επειδή αντιλήφθηκε με το πνεύμα του ότι έτσι διαλογίζονται μέσα τους, τους είπε: Γιατί τα διαλογίζεστε αυτά στις καρδιές σας; Τι είναι ευκολότερο, να πω στον παραλυτικό, Σου συγχωρούνται οι αμαρτίες, ή να πω:»