Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 3:21

Εφόσον ο μακάριος Μάρκος και ευαγγελιστής έγραψε, «εξήλθαν οι δικοί του για να τον κρατήσουν, διότι έλεγαν ότι εξέστη», με ποια έννοια, ερμηνεύοντας τη σύνταξη των λέξεων, δεν θα βρεθούμε μακριά από την ευαγγελική διήγηση; Αντιληφθήκαμε ότι το χωρίο επιδέχεται διάφορες ερμηνείες. Διότι είναι δυνατόν να εκλάβουμε ότι το «έλεγαν ότι εξέστη» το είπε ο ευαγγελιστής αντί του «έλεγαν ότι θέλει να απομακρυνθεί από αυτούς, σκέφτεται να τους εγκαταλείψει, να μεταβεί σε άλλους». Και ως συνήγορο αυτής της έννοιας, οι υποστηρικτές της παραθέτουν τον ιερό Λουκά· διότι λένε ότι, παραδίδοντας την ίδια ιστορία, λέει: «και τα πλήθη τον αναζητούσαν, και ήρθαν έως αυτόν και τον συγκρατούσαν, για να μην αναχωρήσει από αυτούς». Άλλοι πάλι, υποστηρίζοντας ότι η ιστορία που καταγράφει ο θεσπέσιος Λουκάς είναι διαφορετική από αυτήν που αφηγείται ο θείος Μάρκος, προχώρησαν στην αναζήτηση άλλης ερμηνείας· διότι, λένε, εδώ μεν ο Ιησούς βρισκόταν σε οικία, όπως και το πλήθος που διδασκόταν τα θεία και θεραπευόταν, και εξαιτίας της συνεχούς συνάθροισης δεν του άφηναν καιρό ούτε άρτο να φάει, και οι δικοί του εξήλθαν για να τον κρατήσουν· εκεί δε επρόκειτο για έρημο, στην οποία το πλήθος είχε εξέλθει και τον αναζητούσε, και φτάνοντας σε αυτόν τον συγκρατούσαν για να μην αναχωρήσει από αυτούς. Εφόσον λοιπόν, λένε, η ιστορία παρουσιάζει διαφορές, πώς είναι δυνατόν να λέμε ότι καθένας τους πραγματεύεται την ίδια υπόθεση;

Όμως αυτοί εκλαμβάνουν το «να τον κρατήσουν» ως το να τον εμποδίσουν από το να μιλάει και να διδάσκει, το δε «εξέστη» ως την έκσταση των φυσικών δυνάμεων και της φυσιολογικής κατάστασης που συνήθως προκαλούν οι κόποι, και προβάλλουν την εξής ερμηνεία: λένε δηλαδή ότι, λόγω του χρόνου και της συνέχειας της διδασκαλίας, οι δικοί του νόμιζαν ότι, έχοντας φτάσει σε υπέρμετρο κόπο του ζωτικού τόνου και της έμφυτης δύναμης, είχε περιπέσει σε έκσταση και εξάντληση. Διότι αυτό ακριβώς που ίσως πάθαιναν και οι ίδιοι από την επιμονή και την αδιάκοπη ακρόαση, καθώς και από τον συνωστισμό του πλήθους και τον θόρυβο, αυτό υπέθεταν ότι έπαθε και ο διδάσκαλος. Γι' αυτό και οι δικοί του, λένε, δηλαδή αυτοί που βρίσκονταν σε πιο οικεία σχέση μαζί του, βγήκαν για να τον συγκρατήσουν, επειδή είχαν μεγάλη έγνοια γι' αυτόν και φρόντιζαν για την ανάπαυσή του και την ανακούφιση από τους κόπους του, έτσι ώστε, απομακρύνοντας τον διδάσκαλο από το πλήθος, να του προσφέρουν τροφή και κάθε άλλη φροντίδα μέσω της οποίας το σώμα απαλλάσσεται από την κούραση. Βγήκαν δε ίσως από κάποιον κατάλληλο για ανάπαυση και ησυχία τόπο, στον οποίο είχαν πάει για να ανακτήσουν τις δυνάμεις τους. Η δεύτερη λοιπόν άποψη, μη συμφωνώντας με την προηγούμενη, με αυτόν τον τρόπο επιθυμεί να διευκρινίσει το ευαγγελικό λόγιο.

Υπάρχουν δε κάποιοι οι οποίοι, αποβλέποντας στη μοχθηρία των Ιουδαίων και στη βλάσφημη και κακοπροαίρετη στάση τους, ερμηνεύουν επιφανειακά το «εξέστη», ότι δηλαδή έπαθε έκσταση φρενών και βγήκε εκτός του φυσιολογικού του εαυτού. Διότι τέτοιο ήταν το μίσος των Ιουδαίων για τον Χριστό, που δεν έφριτταν να επινοούν κάθε είδους ύβρεις και συκοφαντίες εναντίον του Σωτήρα. Καθώς, διεγερμένοι διαρκώς από τον φθόνο και τη βασκανία, και χωρίς να διαφέρουν σε τίποτα από τους μανιακούς, έχοντας υποστεί στην πραγματικότητα την έσχατη έκσταση της έμφυτης κρίσης τους, έριχναν το δικό τους πάθος σε Εκείνον που είχε απαλλάξει πολλούς από τέτοια νοσήματα. Διότι αυτοί που του απέδιδαν αντιθεϊκό χαρακτήρα, ενώ Εκείνος επιτελούσε θεϊκά έργα που ξεπερνούν τον λόγο και την κατανόηση επειδή αναδείκνυε το Σάββατο σε ημέρα σωτηρίας και εορτή θαυμάτων, και που βλέποντάς τον να απαλλάσσει το πλάσμα του Θεού από τους δαίμονες με τον λόγο του βλασφημούσαν υποστηρίζοντας ότι εκβάλλει τα δαιμόνια με τη δύναμη του άρχοντα των δαιμονίων, δεν θεωρούσαν διόλου τολμηρό, παρά την καρτερία και την υπομονή που επεδείκνυε διδάσκοντας και θεραπεύοντας τα πλήθη, να τον κατηγορούν για έκσταση φρενών και να καθιστούν άλλους μάρτυρες των βλάσφημων λόγων τους, σηκώνοντας εναντίον του υβριστικά και θρασύτατα τα χέρια τους.

Αλλά έτσι και αυτοί υποστηρίζουν ότι τίποτα δεν έρχεται σε αντίθεση με τη γνώμη τους, ούτε καν το χωρίο «οι δικοί του βγήκαν για να τον πιάσουν»· διότι ούτε οι θεωρούμενοι αδελφοί του δεν διάκειντο προς αυτόν με οικειότητα και ευσέβεια, αλλά και εκείνοι σκανδαλίζονταν, καθώς δεν ήταν καθαροί από την ιουδαϊκή αγνωμοσύνη εξαιτίας της συναναστροφής και της συμβίωσης με αυτούς, δίνοντας πολλές φορές στην αρχή αφορμές για την προς αυτόν απιστία και μην επιδεικνύοντας καθόλου καλύτερη διάθεση από τους υπόλοιπους Ιουδαίους, αν και αργότερα επανορθώθηκαν μέσω μαρτυρικών άθλων και διακήρυξαν σε όλους με αίμα και σφαγές τη θεότητα του Ιησού, την οποία προηγουμένως ούτε στα λόγια δεν παραδέχονταν. Εγώ, βέβαια, το ότι οι θεωρούμενοι αδελφοί σκανδαλίζονταν για τον Σωτήρα και ότι δεν είχαν εξ αρχής θεοπρεπή αντίληψη για αυτόν, επειδή, εξαιτίας του προκαλύμματος της σάρκας και της υπέρ νουν συγκατάβασης του Λόγου, δεν μπορούσαν, μπροστά στο παράδοξο και το μεγαλείο, να εξυψώσουν και να ανυψώσουν μαζί τη διάνοιά τους, δεν το αγνοώ, εφόσον με διδάσκουν τα σεπτά λόγια των Γραφών. Ότι όμως έφτασαν σε τέτοιο σημείο μοχθηρίας ώστε να τον κατηγορούν ότι δαιμονίζεται, ότι έχει βγει εκτός εαυτού και ότι πάσχει από φρενοβλάβεια, αυτό δεν είμαι σε θέση ούτε να το αποδεχθώ παρομοίως ούτε να το επιτρέψω.

«Και όταν το άκουσαν οι δικοί του, εξήλθαν για να τον κρατήσουν. Διότι έλεγαν ότι εξέστη. Και οι Γραμματείς, οι οποίοι κατέβηκαν από τα Ιεροσόλυμα, έλεγαν ότι έχει τον Βεελζεβούλ, και ότι με τη δύναμη του άρχοντα των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια.» Όταν άκουσαν, λέγει, οι δικοί του, δηλαδή οι οικείοι του, ίσως οι καταγόμενοι από την ίδια πατρίδα, ή και οι αδελφοί του, εξήλθαν για να τον κρατήσουν. Διότι έλεγαν ότι εξέστη, δηλαδή ότι έχει δαιμόνιο. Διότι, ακούγοντας ότι εκβάλλει δαιμόνια και θεραπεύει νόσους, από φθόνο νόμιζαν ότι έχει δαίμονιο και ότι έχει παραφρονήσει. Γι' αυτό ήθελαν να τον πιάσουν, ώστε να τον δέσουν ως δαιμονιζόμενο.