Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 9:1

Αφού είπε ο Κύριος στους δικούς του μαθητές ότι υπάρχουν μερικοί από αυτούς που στέκονται εδώ, οι οποίοι δεν θα γευθούν θάνατο έως ότου δουν τη βασιλεία του Θεού να έχει έλθει με δύναμη, μετά από έξι ημέρες πήρε μαζί του τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, ανέβηκε στο όρος Θαβώρ και έλαμψε σαν τον ήλιο, και τα ενδύματά του έγιναν λευκά σαν το φως. Διότι εκείνοι δεν μπορούσαν πλέον να βλέπουν, και μάλιστα, μη έχοντας τη δύναμη να ατενίσουν αυτή τη λάμψη, έπεσαν με το πρόσωπο στη γη. Όμως είδαν, σύμφωνα με την υπόσχεση του Σωτήρα, τη βασιλεία του Θεού, εκείνο το θεϊκό και άρρητο φως, το οποίο οι μεγάλοι Γρηγόριος και Βασίλειος ονομάζουν θεότητα. Λέγουν, δηλαδή, ότι το φως είναι η θεότητα που φανερώθηκε στο όρος στους μαθητές, και ότι το κάλλος του πραγματικά δυνατού είναι η νοητή και θεώμενη θεότητά του. Διότι ο μέγας Βασίλειος λέει ότι εκείνο το φως είναι και κάλλος του Θεού, το οποίο μπορούν να δουν μόνο οι άγιοι μέσω της δύναμης του Θείου Πνεύματος. Γι' αυτό και λέει πάλι: είδαν το κάλλος του ο Πέτρος και οι υιοί της βροντής στο όρος, το οποίο υπερτερούσε σε λάμψη από τη λαμπρότητα του ήλιου, και αξιώθηκαν να δεχθούν με τα μάτια τους τα προοίμια της παρουσίας του.

Τι είναι λοιπόν αυτό που λες και ποια άποψη μας φέρνεις; Μας πείθεις να θεωρήσουμε ως κτίσμα τη θεότητα που φανερώθηκε στο όρος και το άρρητο φως της, τη δόξα του Θεού, την ίδια τη βασιλεία που είχε έρθει τότε εν δυνάμει σύμφωνα με τα λόγια του Κυρίου, η οποία δηλαδή φανερώθηκε παρέχοντας τη δύναμη σε όσους έβλεπαν να δουν τα αθέατα; Μας πείθεις να τη θεωρήσουμε ως κτίσμα, επειδή οράθηκε αρρήτως στον Πέτρο και στους μαζί με αυτόν, καθώς και σε αυτούς μετά από αυτόν, στον Στέφανο και στον Παύλο και καθεξής στους ομοίους τους, ισχυριζόμενος ότι εάν εμείς την ονομάσουμε άκτιστη, ενώ έγινε ορατή, θα πρεσβεύουμε δύο θεότητες, ή μία σύνθετη, συνθέτοντας με τη μία, άκτιστη και αόρατη, αυτήν που με κάποιον τρόπο έγινε ορατή, και έτσι θα αθετήσουμε τη φωνή του Ευαγγελίου που κηρύττει τον Θεό αόρατο σε όλους, και θα αναιρέσουμε το Σύμβολο της Πίστεως, που λέει ότι ο Θεός είναι ποιητής όλων των ορατών; Για το άλλο όμως τι θα πεις; Δεν είναι διδασκαλία του Ευαγγελίου ότι η δόξα και η βασιλεία του Πατρός και του Υιού είναι εκείνο το φως; Πώς λοιπόν η βασιλεία του Πατρός και του Υιού είναι δούλη και κτιστή; Και πώς η ύψιστη δόξα είναι άδοξη;

Διότι Εκείνος προφήτευσε ότι κάποιοι θα δουν «τη βασιλεία του Θεού να έχει έρθει με δύναμη» εξαιτίας εκείνου του φωτός, για να δείξει ότι αυτό ακριβώς το ανέσπερο φως είναι εκείνο που πρόκειται να φανεί ξεκάθαρα, μετά το τέλος τούτου του αιώνα, σε όλους τους υιούς του μέλλοντος αιώνα. Οι δε ευαγγελιστές εξιστόρησαν ότι δεν είδαν μόνο οι απόστολοι εκείνη την άρρητη δόξα, αλλά και ο Μωυσής και ο Ηλίας, οι οποίοι παραδόξως είχαν συγκεντρωθεί τότε εκεί και συνομιλούσαν με τον Χριστό, προλέγοντας την έξοδό του, «την οποία επρόκειτο να εκπληρώσει στην Ιερουσαλήμ».

Παντού βρίσκεται ο βασιλιάς των πάντων και παντού είναι η βασιλεία του, ώστε το ότι έρχεται η βασιλεία του δεν υποδηλώνει τη μετάβαση από έναν τόπο σε άλλον, αλλά τη φανέρωσή της με τη δύναμη του θείου Πνεύματος. Γι' αυτό έλεγε ότι έχει έλθει εν δυνάμει. Η δύναμη αυτή δεν χορηγείται απλώς στον οποιονδήποτε, αλλά σε εκείνους που στέκονται σταθερά μαζί με τον Κύριο, δηλαδή σε εκείνους που είναι στηριγμένοι στην πίστη του, και σε εκείνους που, όπως ο Πέτρος, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης, οδηγούνται προηγουμένως από τον Λόγο σε υψηλό όρος, δηλαδή ανυψώνονται πάνω από τη φυσική μας ταπεινότητα. Επειδή γι' αυτόν τον λόγο ο Θεός φανερώνεται σε όρος, σύμφωνα με τον συγγραφέα, αφενός μεν συγκαταβαίνοντας ο ίδιος από το δικό του ύψος, αφετέρου δε ανυψώνοντας εμάς από την επίγεια ταπεινότητα, ώστε ο Αχώρητος να γίνει χωρητός στην κτιστή φύση σε κάποιον βαθμό και όσο είναι ασφαλές. Η δε φανέρωση αυτή δεν είναι κατώτερη από τον νου, αλλά πολύ ανώτερη και υψηλότερη, αφού πραγματοποιείται με τη δύναμη του θείου Πνεύματος.

Και λίγο πιο κάτω: Το γεγονός ότι, όταν η Θεία Γραφή ομιλεί περί μεταποιήσεως ή μετασχηματισμού, δεν αναφέρεται οπωσδήποτε στο σχήμα της φυσικής συνθέσεως, αλλά στις ιδιότητες, οι οποίες μεταβάλλονται είτε προς το ενδοξότερο είτε προς το ατιμότερο, είναι δυνατόν να το κατανοήσει κανείς από τα πολλά παραδείγματα που αναφέρονται στη Θεία Γραφή, όπως όταν λέει για τον Δεσπότη, ότι «μεταμορφώθηκε μπροστά τους»· μεταμορφώθηκε δηλαδή από το πιο ταπεινό προς το ενδοξότερο. Διότι ο ευαγγελιστής μάς φανέρωσε αμέσως τον τρόπο της μεταμορφώσεως, λέγοντας ότι έλαμψε το πρόσωπό του σαν τον ήλιο, και τα ενδύματά του έγιναν σαν το φως· και η όψη του προσώπου του έγινε διαφορετική. Με αυτό δεν εννοεί ότι άλλαξε η δομή του προσώπου του, αλλά η δόξα. Και αυτήν τη μεταμόρφωσή του ως προς τη δόξα, ο Κύριος είπε ότι αποτελεί ομοίωμα της μελλοντικής του παρουσίας από τον ουρανό. Διότι λέει προς αυτούς σχετικά με αυτή την οπτασία, ότι «Υπάρχουν μερικοί από όσους στέκονται εδώ, οι οποίοι δεν πρόκειται να γευθούν θάνατο, μέχρι να δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται μέσα στη δόξα του»· ή σύμφωνα με τον άλλον ευαγγελιστή, «μέχρι να δουν τη βασιλεία του Θεού να έχει έλθει με δύναμη»· μιλώντας για τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη. Διότι αμέσως (οι ευαγγελιστές) συνδέουν τα γεγονότα.

Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι και μεταξύ αυτών που στέκονται κοντά στον Κύριο υπάρχει διαφορά, αν βέβαια το εξής δεν διαβάζεται επιφανειακά από τους φιλομαθείς: «υπάρχουν μερικοί από αυτούς που στέκονται εδώ, οι οποίοι δεν θα γευθούν θάνατο, έως ότου δουν τη βασιλεία του Θεού να έχει έλθει με δύναμη». Διότι ο Κύριος δεν εμφανίζεται πάντοτε με δόξα σε όλους όσους στέκονται κοντά του, αλλά σε αυτούς μεν που μόλις εισάγονται παρουσιάζεται με μορφή δούλου, ενώ σε εκείνους που μπορούν να τον ακολουθήσουν καθώς ανεβαίνει στο υψηλό όρος της μεταμορφώσεώς του, εμφανίζεται με μορφή Θεού, με την οποία υπήρχε προτού να δημιουργηθεί ο κόσμος. Είναι δυνατόν, λοιπόν, να μην εμφανίζεται ο ίδιος ο Κύριος με τον ίδιο τρόπο σε όλους όσους βρίσκονται κοντά του, αλλά σε άλλους έτσι και σε άλλους αλλιώς, ποικίλλοντας προφανώς τη θεωρία ανάλογα με το μέτρο της πίστης που υπάρχει στον καθένα. ιδ. Όταν ο Λόγος του Θεού γίνει σε εμάς περιφανής και λαμπρός και το πρόσωπό του λάμψει όπως ο ήλιος, τότε και τα ιμάτιά του φαίνονται λευκά, δηλαδή τα λόγια της αγίας Γραφής των Ευαγγελίων γίνονται ξεκάθαρα και σαφή, χωρίς να έχουν τίποτα το συγκαλυμμένο, αλλά και ο Μωυσής και ο Ηλίας παρίστανται μαζί του, δηλαδή οι πιο πνευματικοί λόγοι του νόμου και των προφητών. ιε.

Από το Ευαγγέλιο: Αλήθεια σας λέγω, υπάρχουν μερικοί από αυτούς που στέκονται εδώ, οι οποίοι δεν θα γευθούν θάνατο, έως ότου δουν τη βασιλεία του Θεού να έχει έλθει με δύναμη. Αυτά μεν λέγει ο Μάρκος, ο δε Ματθαίος: έως ότου δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται μέσα στη δόξα του.

Το ότι ο μεν ένας εκ των ευαγγελιστών λέει «να έρχεται ο Υιός του ανθρώπου εν τη δόξη του», και ο άλλος «έως ότου δουν τη βασιλεία του Θεού να έχει έλθει με δύναμη», σημαίνει το εξής: επειδή ως προς μεν τη θεότητα είναι Υιός του Θεού, ως προς δε την ανθρώπινη φύση έγινε για χάρη μας Υιός ανθρώπου, καθόσον λοιπόν είναι Υιός του Θεού, κατέχει πάντοτε τη δόξα, ενώ καθόσον έγινε Υιός ανθρώπου, λέγεται ότι έρχεται εν τη δόξη του. Διότι έτσι δόξασε την προσληφθείσα ανθρώπινη φύση, ώστε όπως ακριβώς, ευρισκόμενος στο παθητό σώμα, εμφανίστηκε μεταμορφωμένος στο όρος, έτσι και εμείς κατά την ανάσταση θα είμαστε, λαμβάνοντας άφθαρτο σώμα· διότι το να πει ότι «έχει έλθει με δύναμη», υποδήλωσε ότι δεν είναι ακόμη ενεργεία παρούσα η ελπιζόμενη άφθαρτη και αιώνια βασιλεία των αγίων.

Όταν δε φανερωθεί ο Χριστός, και το χώμα αυτό θα επιδείξει τη δική του ομορφιά, όταν θα φανεί ότι αποτελεί μέλος εκείνης της αστραπής, και θα εναρμονιστεί με τον ήλιο και θα εκπέμψει την ίδια ακτινοβολία. «Διότι θα λάμψουν», λέει, «οι δίκαιοι σαν τον ήλιο στη βασιλεία του Πατέρα τους»· ονομάζοντας βασιλεία του Πατέρα εκείνη την ακτινοβολία, με την οποία φάνηκε ο ίδιος να λάμπει στους αποστόλους, οι οποίοι είδαν «τη βασιλεία του Θεού», όπως λέει ο ίδιος, «να έχει έλθει με δύναμη».

Και «ποιος είναι ο άνθρωπος που θα ζήσει και δεν θα αντικρίσει τον θάνατο;» —αν, λοιπόν, κάποιος και αυτά, εξαιτίας του ίδιου λεκτικού τύπου, τα εκβίαζε προς το ίδιο νόημα, θα απέκλινε πολύ από την αλήθεια. Διότι αυτά, έχοντας τη δύναμη της άρνησης, δεν επιδέχονται τη θέση της ερώτησης· γιατί κανένας ούτε γνώρισε τον νου του Κυρίου ούτε έγινε σύμβουλός Του, αλλά ούτε υπάρχει άνθρωπος που θα ζήσει και δεν θα δει τον θάνατο. Και πάλι δεν συμφωνεί με κανένα από τα δύο προαναφερθέντα, αν και ως προς την προφορά της λέξης δεν διαφέρει, ούτε το «υπήρχε κάποιος άνθρωπος στη χώρα της Αυσιτίτιδος» και το «κάποιος άνθρωπος κατέβαινε από την Ιερουσαλήμ στην Ιεριχώ»· διότι τώρα η λέξη σημαίνει το αόριστο, έχοντας απομακρυνθεί από τα άλλα νοήματα· όπως ακριβώς και το «υπάρχουν μερικοί από αυτούς που στέκονται εδώ, οι οποίοι δεν θα γευθούν θάνατο, έως ότου δουν τη βασιλεία του Θεού», το οποίο αναπληρώνει την ανάγκη του προσδιορισμού. Διότι αρκεί και μόνο η υπενθύμιση ενός παραδείγματος για να καταδείξει τη χρήση της λέξης, ότι δηλαδή δεν συμβιβάζεται με κανένα από τα προηγούμενα.