Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 9:25

«Και θα γίνω, λέει, πνεύμα ψευδές στο στόμα των προφητών», λέγεται δε ότι υπάρχει «πνεύμα κατανύξεως» και «πνεύμα δειλίας» και «πνεύμα Πύθωνος» και «πνεύμα πορνείας» και «πνεύμα καταιγίδας» και «πνεύμα πολυρρήμον» και «πνεύμα ασθενείας» και «πνεύμα ακάθαρτον» και «πνεύμα κωφόν» και «πνεῦμα άλαλον» και «πνεύμα μογγιλάλον» και «πνεύμα χαλεπόν λίαν», το οποίο ονομάζεται λεγεών, και «τα πνευματικά της πονηρίας». Είναι δε άπειρα τα λόγια περί πνευμάτων που γνωρίζουν οι σοφοί. Αλλά όπως ακριβώς οι πολλοί είναι υιοί κατά θέση (κατά χάριν) ή κατά κλήση, και όχι κατά την αλήθεια (κατά φύση), εξαιτίας του ότι έχουν αρχή και τέλος με αμαρτητικό τρόπο, έτσι και τα περισσότερα πνεύματα είναι κατά θέση ή κατά κλήση, έστω και αν είναι αμαρτητικά· το δε Άγιο Πνεύμα μόνο ονομάζεται Πνεύμα του Πατρός και του Υιού, «Πνεύμα αληθείας» και «Πνεύμα Θεού» και «Πνεύμα Χριστού» και «Πνεύμα χάριτος».

Διότι, όταν μεν ο Κύριος λέγει: «Εγώ σε προστάζω»· και, «Θέλω, καθαρίσου»· και, «Ο Πατέρας είναι μέσα σε εμένα, και εγώ στον Πατέρα»· και, «Εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα»· και, «Εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα»· και, «Κανείς δεν γνωρίζει τον Υιό, παρά μόνο ο Πατέρας»· και, «Όλα τα δικά μου είναι δικά σου, και τα δικά σου είναι δικά μου»· και, «Έχω δοξαστεί μέσα σε αυτούς»· και όσα παρόμοια, αποδεικνύει τη δύναμή Του, η οποία βρίσκεται υπεράνω κάθε φύσεως και εξουσίας. Όταν όμως προσαρμόζει τον λόγο Του προς την αδυναμία της δικής μας φύσεως, εκφωνεί τα εξής: «Περίλυπη είναι η ψυχή μου»· «Εάν είναι δυνατόν, ας παρέλθει το ποτήριον»· «Δεν δύναται ο Υιός αφ' εαυτού να πράξει τίποτα»· «Έλαβα εντολή για το τι να πω και τι να μιλήσω»· «Πορεύομαι προς τον Πατέρα μου και Πατέρα σας, και Θεό μου και Θεό σας». Σε αυτά να συγκαταλέξεις και το δάκρυ για τον Λάζαρο, και την κούραση από την οδοιπορία, και την επιθυμία για τροφή, και τη ζήτηση του νερού, και τη μετάβαση προς τη συκιά, και την άγνοια για την ακαρπία του φυτού, και τον ύπνο πάνω στο πλοίο. Διότι όλα αυτά, και όσα είναι παρόμοια με αυτά, δεν υποδηλώνουν το αξίωμα του Θεού Λόγου που υπήρχε εξ αρχής, αλλά τη συγκατάβαση προς την αδυναμία της φύσεώς μας Εκείνου, ο οποίος ταπείνωσε τον εαυτό Του λαμβάνοντας τη μορφή του δούλου.

Ενώ δε ο όχλος συνέρρεε στο άκουσμα αυτών των λόγων, επιτίμησε, λέει, ο Κύριος το ακάθαρτο πνεύμα, λέγοντάς του: «Το πνεύμα το άλαλο και κωφό, εγώ σε προστάζω, έξελθε από αυτόν και μην εισέλθεις ποτέ πια σε αυτόν».

Του Δαμασκηνού. Επειδή ο όρος «πνεύμα» νοείται με πολλούς τρόπους, πρέπει να αναφερθούν οι σημασίες του. Πνεύμα, λοιπόν, ονομάζεται το Άγιο Πνεύμα· λέγονται όμως πνεύμα και οι δυνάμεις του Αγίου Πνεύματος, όπως στο χωρίο: «Θα αναπαυθούν επάνω του επτά πνεύματα». Διότι θεωρώ πως ο Ησαΐας συνηθίζει να αποκαλεί πνεύματα τις ενέργειες του Πνεύματος. Πνεύμα είναι και ο αγαθός άγγελος, όπως στο: «Αυτός που κάνει τους αγγέλους του πνεύματα». Πνεύμα είναι και ο δαίμονας, όπως: «Το πνεύμα το άλαλο και κουφό». Πνεύμα είναι και η ψυχή, όπως: «Στα χέρια σου θα παραδώσω το πνεύμα μου». Υπάρχουν δε περιπτώσεις όπου και ο νους λέγεται πνεύμα.

«Από την παιδική του ηλικία· και πολλές φορές τον έριξε και σε φωτιά και σε νερά, για να τον εξοντώσει. Αλλά, εάν μπορείς να κάνεις κάτι, βοήθησέ μας, σπλαχνιζόμενος εμάς». Ο δε Ιησούς τού είπε: «Εάν μπορείς να πιστέψεις, όλα είναι δυνατά για εκείνον που πιστεύει». Και αμέσως, φωνάζοντας ο πατέρας του παιδιού με δάκρυα, έλεγε: «Πιστεύω, Κύριε, βοήθησέ με στην απιστία μου». Βλέποντας δε ο Ιησούς ότι συγκεντρώνεται το πλήθος, επιτίμησε το ακάθαρτο πνεύμα, λέγοντάς του: «Το πνεύμα το άλαλο και κωφό, εγώ σε προστάζω, έξελθε από αυτόν και μην εισέλθεις πλέον σε αυτόν». Και αφού έκραξε και τον σπάραξε πολύ, εξήλθε, και εκείνος έγινε σαν νεκρός, ώστε πολλοί να λένε ότι πέθανε. Ο δε Ιησούς, αφού τον έπιασε από το χέρι, τον σήκωσε, και στάθηκε όρθιος.» Εκείνος λοιπόν που είχε προσέλθει, κατηγορούσε τους μαθητές ότι δεν είχαν τη δύναμη να τον θεραπεύσουν. Ο δε Χριστός στρέφει την κατηγορία προς τον ίδιο, λέγοντας σχεδόν το εξής, ότι: Επειδή είσαι άπιστος εσύ, έγινες ο αίτιος να μη θεραπευθεί ο υιός σου. Και δεν το λέει αυτό μόνο προς εκείνον, αλλά καθιστά τον λόγο κοινό, σαν να ελέγχει συνολικά όλους τους Ιουδαίους για την απιστία τους.

Αλλά και κάτι άλλο: επειδή είδε το πλήθος να συγκεντρώνεται, επέπληξε το πνεύμα. Διότι δεν ήθελε να θεραπεύει μπροστά σε πλήθος, σαν να επιζητούσε την προβολή και την επίδειξη. Επιπλήττοντάς το δε και λέγοντας, «Έξελθε και μην εισέλθεις πλέον», αυτό υπονοεί ότι εξαιτίας της απιστίας του ανθρώπου το δαιμόνιο θα εισερχόταν και πάλι, αν δεν εμποδιζόταν από την προσταγή του. Επιτρέπει δε να σπαράξει το παιδί, ώστε να γνωρίσουν όλοι την κακία του δαίμονα, και ότι θα είχε θανατώσει τον άνθρωπο, εάν δεν αναχαιτιζόταν από το θείο χέρι.