Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ 9:50

ΕΡΩΤΗΣΗ ΣΞΣΤ΄. Τι είναι το αλάτι που πρόσταξε να έχουμε ο Κύριος, λέγοντας: «Να έχετε μέσα σας αλάτι, και να ειρηνεύετε μεταξύ σας»; Και ο Απόστολος επίσης λέει: «Ο λόγος σας να είναι πάντοτε με χάρη, αρτυμένος με αλάτι». ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Και εδώ το νόημα είναι φανερό μέσα από τα συμφραζόμενα του κάθε χωρίου. Διότι από τα μεν λόγια του Κυρίου διδασκόμαστε να μη δίνουμε καμία αφορμή για αποχωρισμό και διάσπαση μεταξύ μας, αλλά να διατηρούμαστε πάντοτε μέσα στον σύνδεσμο της ειρήνης για την ενότητα του πνεύματος. Από δε τα λόγια του Αποστόλου, εάν θυμηθεί κανείς αυτόν που είπε: «Μήπως τρώγεται ο άρτος χωρίς αλάτι; Ή μήπως υπάρχει γεύση σε κενά λόγια;», θα διδαχθεί να οικονομεί τους λόγους του για την οικοδομή της πίστεως, «ώστε να μεταδώσει χάρη σε εκείνους που ακούν», χρησιμοποιώντας τον κατάλληλο χρόνο και την ευπρεπή τάξη, με σκοπό να γίνουν πιο ευπειθείς οι ακροατές.

Ερμηνεία. Μια διαφωνία, όπως φαίνεται από τον παρόντα Κανόνα, προέκυψε ανάμεσα στους Ρωμαίους και τους Αλεξανδρινούς. Για τον λόγο αυτό, φάνηκε εύλογο σε τούτη τη Σύνοδο να γράψει στον τότε Ιννοκέντιο, προκειμένου να συμφιλιωθούν και να ειρηνεύσουν μεταξύ τους οι Εκκλησίες, όπως παραγγέλλει ο Κύριος λέγοντας: άλλοτε, «ειρήνην αφίημι υμίν», και άλλοτε, «ειρηνεύετε εν αλλήλοις». Παρατήρησε δε εδώ ότι η τοπική Σύνοδος διορθώνει και συμβουλεύει τον Μονάρχη της Ρώμης.

Γι' αυτό και πρόσθεσε: εάν όμως το αλάτι μωρανθεί, με τι θα αλατιστεί; Ονομάζοντας κατ' αντίθεση μωρία, δηλαδή άνοια, την απώλεια της αλμυρότητας, λέγοντας σύμφωνα με τον άλλο ευαγγελιστή: εάν όμως το αλάτι γίνει ανάλατο. Αλλά το ότι κοινωνεί με αυτές τις αιρέσεις όποιος υιοθετεί τη χρήση των αζύμων, υπονοείται βάσει κάποιας αναλογίας.

7. Αλλά, για να μην επιμείνω περισσότερο στις λεπτομέρειες και γίνω κουραστικός στους ακροατές, θα στραφώ σε κάτι άλλο. «Εσείς είστε το αλάτι της γης». Από τα απολύτως αναγκαία έχει ληφθεί και εδώ η μεταφορά· όπως και αλλού: «Να έχετε αλάτι μέσα σας»· και αυτό τι άλλο θα μπορούσε να είναι παρά η αγάπη, η οποία αποτελεί και την εκπλήρωση του νόμου, όπως λέει ο ιερός απόστολος Παύλος; Όπως λοιπόν ούτε το ψωμί μπορεί να καταναλωθεί χωρίς αλάτι, όπως σχεδόν και κανένα από τα φαγώσιμα, έτσι είναι φανερό ότι και χωρίς την αγάπη κανένα από τα θεάρεστα έργα δεν μπορεί να επιτευχθεί. Τέτοιον παρουσιάζει τον εαυτό του σε εμάς ο Απόστολος, έχοντας ψυχή σαν διαμάντι και ακαταμάχητη στους αγώνες υπέρ της αλήθειας· και χωρίς να μεταβάλλεται προς καμία κατεύθυνση, ούτε προς τα δεξιά ούτε προς τα αριστερά, δηλαδή χωρίς να χάνει τη χάρη του. Σκέψου: καταδιωκόταν, και δεν εγκατέλειπε την αγάπη για τους διώκτες του· οδηγούνταν μπροστά σε βασιλιάδες και ηγεμόνες, και δεν υστερούσε στη θαρραλέα ομολογία του· μαστιγωνόταν, και αναδεικνυόταν ιατρός για τους βασανιστές του· χλευαζόταν, προπηλακιζόταν, και εξασφάλιζε δόξα για τους υβριστές του· μιμούμενος τον Διδάσκαλο, ο οποίος, ακόμη και κατά τη στιγμή του Πάθους Του, ζητούσε από τον Πατέρα την άφεση για τους σταυρωτές Του. Εκείνοι προέτασσαν το ξίφος, ενώ αυτός πρόβαλλε τη διδασκαλία· εκείνοι απειλούσαν με φωτιά, ενώ αυτός αύξανε τον ζήλο του· αυτοί απειλούσαν, και αυτός προσευχόταν· εκείνοι επέβαλλαν θλίψη, και αυτός διψούσε για τη σωτηρία τους· αντλώντας χαρά από τα δεινά, και πλατυνόμενος πνευματικά μέσα από τις καταπιέσεις.

Διότι, λέει, ακόμη κι αν δώσεις ένα ποτήρι νερό, το πιο ευτελές, ούτε αυτό δεν θα το χάσεις. Και όπως ακριβώς αν τιμήσεις έναν από τους μικρούς, ευαρεστείς τον Θεό, έτσι και αν σκανδαλίσεις έναν από τους μικρούς, δηλαδή αν τον ατιμάσεις, αν τον υποσκελίσεις, σε συμφέρει να έχει κρεμαστεί μια ογκώδης μυλόπετρα στον λαιμό σου. Διότι, όπως φαίνεται, θα υποστούμε χειρότερη τιμωρία. Και μίλησε για αισθητή τιμωρία, θέλοντας να μας εκφοβίσει μέσω αυτού του αισθητού παραδείγματος. «Και αν το χέρι σου σε σκανδαλίζει, απόκοψέ το. Είναι προτιμότερο για σένα να εισέλθεις στη ζωή μονόχειρας, παρά έχοντας τα δύο σου χέρια να απέλθεις στη γέεννα, στο άσβεστο πυρ, όπου το σκουλήκι τους δεν πεθαίνει και η φωτιά δεν σβήνει. Και αν το πόδι σου σε σκανδαλίζει, απόκοψέ το. Είναι προτιμότερο για σένα να εισέλθεις στη ζωή χωλός, παρά έχοντας τα δύο σου πόδια να ριχτείς στη γέεννα, στο άσβεστο πυρ, όπου το σκουλήκι τους δεν πεθαίνει και η φωτιά δεν σβήνει. Και αν ο οφθαλμός σου σε σκανδαλίζει, βγάλε τον. Είναι προτιμότερο για σένα να εισέλθεις στη βασιλεία του Θεού μονόφθαλμος, παρά έχοντας δύο οφθαλμούς να ριχτείς στη γέεννα του πυρός, όπου το σκουλήκι τους δεν πεθαίνει και η φωτιά δεν σβήνει. Διότι ο καθένας θα αλατιστεί με πυρ. Και κάθε θυσία θα αλατιστεί με αλάτι. Καλό είναι το αλάτι. Εάν όμως το αλάτι χάσει την αλμύρα του, με τι θα του δώσετε νοστιμιά; Έχετε μέσα σας αλάτι, και ειρηνεύετε μεταξύ σας.»