Πατερικές αναφορές στο ΝΑΟΥΜ 1:11

Θα τους σπλαχνιστεί όμως εξαιτίας των πατέρων, και θα σωθούν στους κατάλληλους καιρούς, εισερχόμενοι μετά τα έθνη, μέσω της πίστης στον Χριστό, στον αγιασμό και στην οικειότητα προς τον Θεό δια του Υιού εν Πνεύματι. <Διότι έως τα θεμέλιά τους θα χερσωθούν, και θα καταφαγωθούν σαν σμίλακας που περιπλέκεται, και σαν καλαμιά γεμάτη ξηρασία. Από εσένα θα εξέλθει λογισμός ενάντια στον Κύριο, που θα βουλεύεται πονηρά και αντίθετα πράγματα.> Αφού απέδειξε με πολλά ότι το να κατορθώνει τα πάντα εύκολα ενυπάρχει στον Θεό των όλων, και ότι τίποτα απολύτως δεν είναι ακατόρθωτο για Αυτόν, μεταφέρει πλέον τον λόγο στην ίδια τη Νινευή, και λέει ότι, ακόμη κι αν έχει φτάσει σε τέτοιο βαθμό λαμπρότητας, ώστε να φαίνεται ίση με τα πιο κατάφυτα από τα βουνά, εννοώ τον Λίβανο και τον Κάρμηλο, περήφανη για τους πολλούς και αναρίθμητους λαούς της· κι αν ακόμη δεν υπολείπεται σε τίποτα της Βασανίτιδας, εντούτοις θα έρθει καιρός που θα ερημωθεί εντελώς. Διότι αυτό, νομίζω, σημαίνει το να χερσωθεί έως τα θεμέλια, διατηρώντας ο λόγος τη μεταφορά σε σχέση με βουνά και γη, δέντρα και ύλη. Λέει δε ότι θα καταφαγωθεί, με τους Πέρσες και τους Μήδους να την καταναλώνουν κατά κάποιο τρόπο σαν βοσκή. Διότι αυτοί κυρίευσαν τη Νινευή, υπό την αρχηγία του Κύρου. Παρομοιάζει δε με σμίλακα το πλήθος των Ασσυρίων, διότι αυτοί κατοικούσαν στη Νινευή. Και ποιος να είναι άραγε πάλι ο λόγος για κάτι τέτοιο;

Διότι ο σμίλακας είναι ένα φυτό που μοιάζει με τον κισσό, έρπει πάντοτε προς τα πάνω και βγάζει λεπτούς κλώνους, και αρπάζεται από τα φυτά που βρίσκονται κοντά του, έτσι ώστε πολλές φορές να πνίγονται από αυτόν ακόμη και τα πιο ψηλά δέντρα. Αυτό ακριβώς έκαναν και οι Ασσύριοι, επιτιθέμενοι πάντοτε σε χώρες και πόλεις, και τρόπον τινά συμπνίγοντάς τες και καταπιέζοντάς τες με τις πολεμικές συγκρούσεις και τις αφόρητες τυραννίες. Είπε λοιπόν ότι αυτή θα κατακαεί σαν καλαμιά ολόξερη. Και η καλαμιά είναι το πλέον επιρρεπές υλικό στο να αναλωθεί από τη φωτιά. Καθώς λοιπόν η Νινευή πυρπολείται και υφίσταται τις συνέπειες της οργής και καταστρέφεται, ο Προφήτης της απευθύνει τον λόγο και καθιστά σαφή την αιτία για την οποία παθαίνει αυτά τα δεινά, λέγοντας: «Από εσένα θα εξέλθει λογισμός εναντίον του Κυρίου, που θα βουλεύεται πονηρά και αντίθετα». Θα παραδοθείς, λέει, στην ερήμωση, θα γίνεις σαν χέρσα γη, και μάλιστα θα καταφλεγείς από φωτιά, διότι σκέφτηκες εναντίον του Θεού πράγματα δεινά, αλαζονικά και εχθρικά. Διότι, ενώ ο Θεός των όλων, τιμωρώντας τον Ισραήλ που αμάρτανε, τον καθιστούσε ευάλωτο και τον υπέτασσε στα δικά σου πόδια, εσύ δεν είχες αυτή τη διάθεση, αλλά αντίθετα θα νομίσεις ότι κυρίευσες την Ιουδαία παρά τη δική Του θέληση.

Διότι έτσι θα βρούμε να είναι η φλυαρία του Ραψάκη, όταν χλεύαζε τη δόξα του Θεού, λέγοντας σε αυτούς που κάθονταν στο τείχος: «Ας μην σας εξαπατά ο Εζεκίας με λόγια, τα οποία δεν θα μπορέσουν να σας γλιτώσουν· και ας μην σας λέει ο Εζεκίας ότι \"θα γλιτώσει ο Θεός την Ιερουσαλήμ από τα χέρια μου\"». Απέναντι λοιπόν σε αυτήν την τόσο απερίσκεπτη και πραγματικά ανόσια θρασύτητα απολογούνταν ο Θεός, λέγοντας διά της φωνής του Ησαΐα: «Μήπως θα δοξαστεί το τσεκούρι χωρίς εκείνον που κόβει με αυτό, ή θα υψωθεί το πριόνι χωρίς εκείνον που το τραβάει;». Διότι όπως ακριβώς το τσεκούρι, ακόμα και αν είναι κοφτερό και από καλό χαλκό, δεν θα μπορέσει να ενεργήσει για την κοπή των δέντρων, εάν κάποιος δεν το επιφέρει εναντίον κάποιου με τις δικές του δυνάμεις, έτσι παρομοίως και το πριόνι θα μείνει εντελώς άπραγο ως προς το έργο του, εάν δεν το τραβάει προς τα κάτω ή προς τα πάνω κανείς· έτσι και η ισχύς του βασιλείου, δηλαδή του στρατού των Νινευιτών, δεν θα είχε κυριεύσει τη Σαμάρεια, εάν η θεία οργή δεν την είχε επιφέρει εναντίον πόλεων και χωριών, χρησιμοποιώντας την σαν εργαλείο, το οποίο κινείται μεν από άλλον και είναι χρήσιμο όταν λαμβάνεται για εξυπηρέτηση, αλλά δεν θα μπορούσε να ενεργήσει τίποτα από μόνο του. Τιμωρείται λοιπόν η Νινευή ακριβώς επειδή συλλογιζόταν πονηρά πράγματα κατά του Θεού και τα εντελώς αντίθετα από ό,τι θα ήταν αληθινό σύμφωνα με τη φύση των πραγμάτων.

Και αυτά μεν ιστορικώς· θα μπορούσε δε να αναφωνήσει ο Θεός και Πατέρας προς την Ιερουσαλήμ, η οποία έγινε κυριοκτόνος, δηλαδή προς τη χώρα των Ιουδαίων: «Ότι θα ερημωθεί μέχρι τα θεμέλιά της, και θα καταβροχθιστεί σαν περιπλεγμένη αγριοκληματίδα, και σαν καλαμιά γεμάτη ξηρασία. Από σένα θα προέλθει λογισμός που βουλεύεται πονηρά και εχθρικά εναντίον του Κυρίου.» Διότι έχει κατακαεί και ερημωθεί, και έχει καταναλωθεί σαν ξερή καλαμιά. Επειδή τόλμησαν να σκεφτούν πονηρά κατά του Κυρίου, και μάλιστα να χρησιμοποιήσουν αχαλίνωτη γλώσσα· διότι άλλοτε μεν τον ονόμαζαν Σαμαρείτη και οινοπότη και γεννημένο από πορνεία, άλλοτε πάλι έλεγαν ότι «πλανά τον όχλο», αν και ακριβώς γι' αυτήν την αιτία είχε αποσταλεί από τον Θεό και Πατέρα, για να απαλλάξει από την πλάνη το πλανημένο και να προσκομίσει στον Θεό αυτό που είχε αποσκιρτήσει από Αυτόν, και να προσαγάγει μέσω της πίστης αυτό που με πολλούς τρόπους είχε ολισθήσει στην αποστασία, και να φωτίσει αυτό που βρισκόταν στο σκοτάδι, και να επιδέσει το συντριμμένο. Επειδή όμως δεν εξολόθρευσε ολοκληρωτικά τον Ισραήλ, αλλά, όπως έχω ήδη πει πολλές φορές, του έχει διατηρηθεί το υπόλειμμα· διότι έχουν πιστέψει και από τους Ιουδαίους όχι λίγοι, και αναμεμειγμένοι με τα έθνη δοξολογούν τον Χριστό· ας ακούσουν, λοιπόν, αυτοί που προέρχονται από την κατά σάρκα περιτομή ότι: «Θα συντρίψω τη ράβδο του από πάνω σου και θα διαρρήξω τα δεσμά σου, και ο Κύριος θα δώσει εντολή για σένα». Ποια είναι, λοιπόν, αυτή η ράβδος που αναφέρει, ή ποια εντέλει είναι τα δεσμά, πώς δεν είναι αναγκαίο να το πούμε;