Πατερικές αναφορές στο ΝΑΟΥΜ 2:9

Διότι αντήχησε σχεδόν σε όλη την υπ' ουρανόν το ιερό και σωτήριο κήρυγμα. Είναι γραμμένο δε πάλι: «Ύψωσαν οι ποταμοί τις φωνές τους». Διότι λέμε ότι με τη λέξη ποταμοί εδώ έχουν ονομαστεί οι άγιοι απόστολοι, των οποίων οι φωνές, δηλαδή οι διδασκαλίες, έχουν γίνει γνωστές στους πανταχού ανθρώπους. Έχει ειπωθεί δε κάπου και για την ίδια τη Βαβυλώνα, και για τη Νινευή, ότι τα νερά της είναι σαν κολυμβήθρα ύδατος. Ήταν λοιπόν ο Θεός αυτός που έλεγε στην άβυσσο: «Θα ερημωθείς, και θα ξηράνω τους ποταμούς σου». Και αυτός ήταν ομοίως που έλεγε στον Κύρο να φρονεί σωστά, δηλαδή να πράττει τα πάντα με σύνεση, και να εκπληρώνει όλα όσα είναι αρεστά σε Αυτόν.

Και τάραζαν το νερό, δηλαδή έγιναν πάλι αφορμή σύγχυσης για το πλήθος του λαού. Διότι η Αγία Γραφή συνηθίζει να παρομοιάζει το αμέτρητο πλήθος των ανθρώπων με νερό. Έτσι, επειδή η πόλη των Βαβυλωνίων και η Νινευή είχαν υπερβολικά μεγάλο πληθυσμό, λέει: «Σαν κολυμβήθρα νερού είναι τα νερά της», αντί να πει, όπως μια κολυμβήθρα είναι γεμάτη από νερά, έτσι είναι και το πλήθος της.

Λέει δε ότι αυτές φθέγγονται σαν περιστέρια μέσα στις καρδιές τους, δηλαδή όχι φανερά αλλά κρυφά. Διότι είναι συνήθεια στο πτηνό να θρηνεί μέσα στην καρδιά του με έναν βαρύ και δυσβάσταχτο ήχο. Σε όσους βέβαια έχουν πέσει στα χέρια των εχθρών και σύρονται πλέον στην αιχμαλωσία, το να συμβαίνει κάτι τέτοιο δεν είναι καθόλου απίθανο. Διότι θρηνούν για τη συμφορά τους, σχεδόν καταπνίγοντας μέσα τους τους θρήνους, επειδή μερικές φορές ούτε καν το να κλαίνε δεν τους επιτρέπεται ελεύθερα. <Και η Νινευή, τα νερά της είναι σαν κολυμβήθρα νερού, και αυτοί φεύγοντας δεν στάθηκαν, και δεν υπήρχε κανείς που να κοιτάξει. Διήρπαζαν το ασήμι, διήρπαζαν το χρυσάφι, και δεν υπήρχε τέλος στον πλούτο της· φορτώθηκαν περισσότερο από όλα τα πολύτιμα σκεύη της.> Παρομοιάζει τη Νινευή με κολυμβήθρα που έχει γεμίσει και ξεχειλίζει, εξαιτίας του ότι είχε πάρα πολύ μεγάλο πλήθος κατοίκων και αμέτρητα γένη εθνών που συνέρρεαν προς βοήθειά της. Εκπλήσσεται δε τρόπον τινά, ή μάλλον για την ακρίβεια χλευάζει, αυτούς που φεύγουν, επειδή, αν και ήταν πάρα πολλοί και υπερτερούσαν σε αριθμό, χάθηκαν από τη δειλία τους, παρόλο που παλαιότερα, λόγω του πολυάριθμου στρατού τους, αντιμετώπιζαν με θάρρος κάθε πόλεμο και διακατέχονταν από μεγάλη υπεροψία. Αλλά ήταν ο Θεός των όλων, Εκείνος που καταφόρτωσε τον νου τους με δειλία και τους οδήγησε στην ανανδρία, παραλύοντας τη μαχητικότητά τους.

Διότι είναι αληθές ότι «Δεν σώζεται ο βασιλιάς από τη μεγάλη του δύναμη, και ο γίγαντας δεν θα σωθεί με το πλήθος της ισχύος του». Απεναντίας, ο Κύριος των όλων σώζει μάλλον όσους επιλέξει, και μάλιστα με μεγάλη ευκολία. Έπειτα, τι λέει ο Προφήτης; Λεηλατούσαν το ασήμι και λεηλατούσαν το χρυσάφι. Αυτά αποτελούσαν την περιουσία τους. Και δεν υπήρχε τέλος στα κοσμήματά τους, φαίνεται δε ότι συμπεριλαμβάνει εδώ και τους ινδικούς πολύτιμους λίθους, από τους οποίους λέει ότι αυτή (η πόλη) είχε βαρύνει ιδιαίτερα, αν και βρισκόταν σε δυσχερή θέση και με άλλα σκεύη. Διότι οι Ασσύριοι, δηλαδή οι Νινευίτες, είχαν τη συνήθεια να συλλέγουν πολύτιμους λίθους με μεγάλη φροντίδα, και να στολίζονται σαν κόρες, έτσι ώστε να επιδιώκουν τη λαμπρότητα του στολισμού ακόμη και στις ίδιες τις μάχες, και να εμφανίζονται καταστόλιστοι. Ο Προφήτης αναλύει με λεπτομέρεια αυτά τα γεγονότα για λόγους οικονομίας, και με τον λόγο του τους ζωγραφίζει άλλοτε να πέφτουν, άλλοτε να συμπλέκονται μεταξύ τους και να αδυνατούν να διαφύγουν, να καθίστανται ανώφελες οι προφυλακές τους, και άλλοτε να έχουν κυριευθεί, απαλύνοντας με αυτόν τον τρόπο τις θλίψεις εκείνων που βρίσκονταν στην αιχμαλωσία, και παρηγορώντας τους έντεχνα με την προφητεία τέτοιων γεγονότων, φέρνοντάς τους σε ευθυμία με γλυκύτατες διηγήσεις.

ΨΑΛΜΟΣ ΜΕ΄. «Γι' αυτό δεν θα φοβηθούμε όταν ταράσσεται η γη.» (K f. 91, I f. 246. Κυρίλλου και Βασιλείου.) Ακόμη κι αν, λέει, ολόκληρη η γη ταραχθεί εναντίον μας, δηλαδή αυτοί που κατοικούν σε αυτήν, ακόμη κι αν αποκτήσουν τόση δύναμη εκείνοι που θέλουν να ξεσηκώσουν τη δική τους κακία ενάντια στα κηρύγματά μας, ώστε να μπορούν και βουνά να μετακινήσουν, και να τα ρίξουν στη θάλασσα, σε εμάς όμως θα είναι αρκετή για βοήθεια η παντοδύναμη δεξιά, η οποία θέτει τέρμα σε κάθε ταραχή για όσους έχουν αφιερωθεί στον Θεό· και η οποία εξομαλύνει τα ανηφορικά, και μετατρέπει τα δυσχερή σε εύκολα, και καθιστά βατό το ύψωμα που έχει υψωθεί, και ταπεινώνει την οφρύ των υπερηφάνων. «Ήχησαν και ταράχτηκαν τα νερά τους, ταράχτηκαν τα βουνά από την κραταιότητά του.» (B f. 175, I f. 246 b) Ως νερά δε που ηχούν και ταράσσονται θα νοήσεις το πλήθος των εθνών· διότι έτσι συνηθίζει η θεόπνευστη Γραφή να τα ονομάζει· διότι έτσι κάπου λέει και για τη Νινευή, ότι η Νινευή είναι σαν κολυμβήθρα νερού τα νερά της.» Είπε δε και κάποιος άλλος από τους αγίους προφήτες: «Αυτά λέει ο Κύριος που εξουσιάζει πολλά νερά», αντί για τα έθνη. Διότι ο Χριστός βασίλευσε σε όλα τα έθνη.—(E f. 84 b, i f. 246 b. Κυρίλλου και Βασιλείου) Αλλά «και τα βουνά, λέει, ταράχτηκαν από την κραταιότητά του.» Βουνά ονομάζει εκείνους που είναι ίσως οι πιο επιφανείς στον κόσμο, και οι οποίοι υπερηφανεύονται για κενές δόξες [άλλ. χειρ. για κενή δόξα].