Πατερικές αναφορές στο ΑΡΙΘΜΟΙ 11:16

Όπως ακριβώς τον δυνατό και τη δυνατή, όπως τη δύναμη του άρτου και τη δύναμη του ύδατος, όπως τον πολεμιστή, όπως τον δικαστή, έτσι και τον πρεσβύτερο. — Όταν λοιπόν δεις κάποιους, ενώ είναι άξιοι να συγκαταλεχθούν στους πρεσβυτέρους, να παραμένουν στην αφάνεια ή να παραμελούνται, και αντί αυτών να προβάλλονται οι ανάξιοι, να γνωρίζεις ότι από έναν τέτοιο λαό αφαίρεσε ο Κύριος τον πρεσβύτερο. — Το πόσο μεγάλη, εξάλλου, ανάγκη υπάρχει από έναν έμπειρο πνευματικό τραπεζίτη, ώστε να μην του διαφεύγει ο άξιος και δοκιμασμένος σε αυτά, το έδειξε ο Θεός στον μεγάλο Του θεράποντα Μωυσή, αναθέτοντάς του την εκλογή τέτοιων ανδρών: «Συγκέντρωσέ μου» λέει «εβδομήντα άνδρες από τους πρεσβυτέρους του Ισραήλ, τους οποίους εσύ ο ίδιος γνωρίζεις ότι αυτοί είναι πράγματι πρεσβύτεροι του λαού· και θα τους συγκεντρώσεις στη Σκηνή του Μαρτυρίου και θα σταθούν εκεί μαζί σου. Και θα πάρω από το Πνεύμα που είναι επάνω σου, και θα το εναποθέσω επάνω τους, και θα σε βοηθήσουν να βαστάξεις την ορμή αυτού του λαού, και δεν θα τους σηκώνεις εσύ μόνος σου».

Δεν θα αντιταχθεί σε καμία περίπτωση στα όσα ειπώθηκαν, το να νομίζουν κάποιοι ότι το Πνεύμα δόθηκε σε ορισμένους δια των χειρών των αποστόλων· διότι πιστεύουμε ότι αυτοί επικαλούνται το Πνεύμα, παρά ότι είναι όντως χορηγοί του Αγίου Πνεύματος· επειδή και ο μακάριος Μωυσής δεν πήρε την εντολή να αφαιρέσει ο ίδιος από το πνεύμα που υπήρχε επάνω του, αλλά και αυτό ο Θεός το διατήρησε αποκλειστικά στη δική Του εξουσία, λέγοντας μεν σε αυτόν ότι πρέπει να συγκεντρώσει τους εβδομήκοντα, υποσχόμενος όμως να αφαιρέσει ο Ίδιος από το πνεύμα που βρισκόταν επάνω του και να το θέσει σε αυτούς. Διότι γνώριζε ότι μόνο στον Θεό ταιριάζει να επιτελεί τα θεοπρεπή.

Διότι, όπως αναφέρεται κάπου, ο Θεός είπε προς τον Μωυσή: «Επίλεξε για τον εαυτό σου εβδομήντα άνδρες από τους πρεσβυτέρους του Ισραήλ και θα πάρω από το πνεύμα που είναι επάνω σου και θα το δώσω σε αυτούς». Και συγκεντρώθηκαν μεν σε εκείνη την αρχαία σκηνή οι επιλεγμένοι, εκτός από δύο· διότι παρέμειναν στη συνέλευση. Όταν δε κατήλθε σε αυτούς το πνεύμα της προφητείας, δεν προφήτευαν μόνο όσοι είχαν συντρέξει στην αγία σκηνή, αλλά και όσοι είχαν παραμείνει στο στρατόπεδο. Και λέει, αναφέρεται, ο Ιησούς του Ναυή, ο παραστάτης του Μωυσή: «Ο Ελδάδ και ο Μωδάδ προφητεύουν στο στρατόπεδο, κύριέ μου Μωυσή· εμπόδισέ τους». Και είπε, αναφέρει, ο Μωυσής προς τον Ιησού: «Μήπως εσύ ζηλεύεις για χάρη μου; Μακάρι να αξίωνε κάποιος όλο τον λαό του Κυρίου να είναι προφήτες, δίνοντας ο Κύριος το πνεύμα του επάνω τους». Αλλά και τότε ήταν ο Χριστός, ο οποίος εν Αγίω Πνεύματι παρακίνησε τον ιεροφάντη Μωυσή να τα πει αυτά. Εξάλλου και στους αγίους αποστόλους ο ίδιος αυτοπροσώπως λέει: «Μην εμποδίζετε» αυτόν που συντρίβει τον σατανά στο όνομά του· «διότι δεν είναι εναντίον σας», λέει. «Διότι όποιος δεν είναι εναντίον σας, είναι υπέρ σας»· διότι είναι υπέρ εσάς που αγαπάτε τον Χριστό, επειδή θέλουν να εκπληρώνουν όσα αποβλέπουν στη δόξα του, στεφανούμενοι με τη δική του χάρη.

Σχετικά με το Λουκ. 10, 1. Η αιτία της αποστολής των εβδομήκοντα είναι αυτή: το πλήθος αυτών που επρόκειτο να πιστέψουν σε αυτόν θα ήταν πολύ μεγάλο. Διότι δεν σαγηνευόταν μόνο ο Ισραήλ, αλλά και τα πλήθη των εθνών. Για το ότι δηλαδή το σωτήριο κήρυγμα επρόκειτο να κυριεύσει όλη την οικουμένη, μας διαβεβαίωσε ο Θεός των όλων λέγοντας γι' αυτό μέσω των αγίων προφητών: «Θα ανατείλει σαν την αγριάδα το κρίμα πάνω σε χέρσο αγρό». Διότι, όπως ακριβώς στα χέρσα μέρη των αγρών φυτρώνει η αγριάδα, και κυριεύει και εξαπλώνεται σε κάθε τόπο προχωρώντας διαρκώς προς τα εμπρός, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο το κρίμα, δηλαδή η χάρις που δικαιώνει την οικουμένη, ήτοι το ευαγγελικό και σωτήριο κήρυγμα, κατέλαβε κάθε πόλη και χώρα. Αναδείχθηκαν, λοιπόν, από τον Χριστό, εκτός από τους δώδεκα, και άλλοι εβδομήκοντα στον αριθμό. Και αυτού του γεγονότος ο τύπος πάλι είχε καταγραφεί στα λόγια του Μωυσή. Διότι, με προσταγή του Θεού, επέλεξε και αυτός εβδομήκοντα, και ο Θεός έστειλε το Πνεύμα στους επιλεγμένους. Και με άλλον, επίσης, τρόπο θα βρούμε ότι και οι δώδεκα μαθητές και οι ίδιοι οι εβδομήκοντα υποδηλώνονται μέσω της σκιάς του νόμου.

Και ο θεσπέσιος Μωυσής αγανακτεί όχι σε μικρό βαθμό, και είπε καθαρά προς τον Θεό των όλων, ότι δεν θα μπορούσε μόνος του να υποφέρει τον τόσο βαρύ και δυσβάσταχτο κόπο. Ως απόδειξη δε του πράγματος, παρέθετε το πόσο πολύ αδύνατο και δυσκατόρθωτο ήταν λέγοντας: «Από πού μπορώ εγώ να δώσω σε αυτόν τον λαό κρέας να φάει;». Έχοντας δε περιέλθει ήδη σε τέτοιο βαθμό απογοήτευσης, ώστε να θέλει πλέον να πεθάνει, λέει: «Διότι αν έτσι πράττεις σε εμένα, σκότωσέ με εξολοθρεύοντάς με, για να μην βλέπω την κακοπάθειά μου». Ο Θεός τον ανέχεται και του παραγγέλλει να επιλέξει από όλη τη συναγωγή άνδρες, εβδομήντα τον αριθμό, για να τον βοηθήσουν και να συμμετάσχουν στη φροντίδα. «Διότι είπε ο Κύριος προς τον Μωυσή: Συγκέντρωσέ μου εβδομήντα άνδρες από τους πρεσβυτέρους του Ισραήλ, τους οποίους εσύ γνωρίζεις ότι αυτοί είναι πρεσβύτεροι του λαού, και γραμματείς τους, και θα τους οδηγήσεις προς τη σκηνή του μαρτυρίου, και θα σταθούν εκεί μαζί σου, και θα κατέβω, και θα μιλήσω εκεί μαζί σου. Και θα αφαιρέσω από το πνεύμα που είναι επάνω σου, και θα το θέσω επάνω τους, και θα σε βοηθήσουν να αντιμετωπίσεις την ορμή του λαού, και δεν θα τους αντέξεις εσύ μόνος σου». Όταν δε έγινε αυτό (διότι παρουσίασε αμέσως τους πιο διαπρεπείς από τους άλλους), ο Θεός των όλων τους γεμίζει με Άγιο Πνεύμα. Έπειτα μετά από αυτό, ενδίδοντας στις επιθυμίες εκείνων που έκλαιγαν, κατεβάζει σε αυτούς τα ορτύκια.

Ή δεν θεωρείς ότι είναι άξιο της θείας οργής, αλλά και της καταδίκης των αγίων ανδρών, το να φτάσουν σε τέτοιο βαθμό μαλθακότητας και ανανδρίας των λογισμών εκείνοι που ήδη έχουν γυμναστεί πνευματικά, ώστε να νοσήσουν ακράτητα επιθυμώντας να επιστρέψουν σε τέτοιες άτοπες ακαθαρσίες, και να παραλύσουν τόσο πολύ από την ακρασία, ώστε να οδύρονται σαν παιδιά, μη αντέχοντας δήθεν τη σφοδρή προσβολή της επιθυμίας; ΠΑΛΛ. Πολύ σωστά λέγεις. ΚΥΡ. Επειδή όμως ο πάνσοφος Μωυσής βρισκόταν σε απόγνωση, έχοντας δεινή θλίψη για το γεγονός αυτό, και φώναζε φανερά ότι ποτέ δεν θα μπορούσε να αντέξει μόνος του έναν λαό που τόσο εύκολα οδηγείται στην παραφορά και την αποστασία, ο Θεός ανέδειξε ως συνεργούς και βοηθούς στη μέριμνα αυτή εβδομήντα άνδρες στον αριθμό, τους οποίους και κατέστησε λαμπρότερους με τη δωρεά του Πνεύματος· διότι προφήτευσαν μέσα στην παρεμβολή. Και προς τον Μωυσή είπε: «Και στον λαό να πεις: Αγνιστείτε για αύριο, και θα φάτε κρέας, διότι κλάψατε ενώπιον του Κυρίου, λέγοντας: Ποιος θα μας θρέψει με κρέας; Διότι περνούσαμε καλά στην Αίγυπτο. Και θα σας δώσει ο Κύριος να φάτε κρέας, και θα φάτε κρέας».

Επιπλέον όλων αυτών, ο Μωυσής μετονόμασε τον Ναυή σε Ιησού· ομοίως δε και ο Σωτήρας τον Σίμωνα σε Πέτρο. Και πάλι ο Μωυσής κατέστησε στον λαό εβδομήντα ηγέτες. Λέει λοιπόν η Γραφή: «συγκέντρωσέ μου εβδομήντα άνδρες από τους πρεσβυτέρους του Ισραήλ», «και θα πάρω από το πνεύμα που υπάρχει σε εσένα, και θα το επιθέσω σε αυτούς» και «συγκέντρωσε εβδομήντα άνδρες»· ομοίως δε και ο Σωτήρας «ανέδειξε» δικούς του μαθητές «εβδομήντα, και τους απέστειλε ανά δύο μπροστά του».

ΚΒʹ. Περί του Αγίου Πνεύματος. Ο Ησαΐας: «Και τώρα ο Κύριος απέστειλε εμένα, και το Πνεύμα του.» Από την Έξοδο: «Και είπε στον Μωυσή: Ανέβασέ μου εβδομήντα πρεσβυτέρους, και θα λάβω από το Πνεύμα που είναι επάνω σου, και θα το εκχέω σε αυτούς, και θα σε συνδράμω.» Ο Δαβίδ: «Καρδιά καθαρή κτίσε μέσα μου, Θεέ, και Πνεύμα ευθές εγκαίνισε στα έγκατά μου, και το Πνεύμα σου το Άγιο μην το αφαιρέσεις από εμένα, και με Πνεύμα ηγεμονικό στήριξέ με.» Και πάλι: «Πού να πορευθώ μακριά από το Πνεύμα σου;» Ο Ιώβ: «Πνεύμα θείο είναι αυτό που με δημιούργησε.» Και πάλι: «Υπάρχει πνεύμα στους θνητούς, και η πνοή του Παντοκράτορα είναι αυτή που με διδάσκει.» Και πάλι: «Ζει ο Κύριος, ο οποίος έτσι με έκρινε, και ο Παντοκράτορας, ο οποίος πίκρανε την ψυχή μου. Θείο δε Πνεύμα είναι αυτό που παραμένει στα ρουθούνια μου.» Ο Ζαχαρίας: «Εγώ είμαι ανάμεσά σας, και το Πνεύμα μου στέκεται στο μέσο σας.» Ο Σολομών: «Το Πνεύμα του Κυρίου έχει γεμίσει την οικουμένη.» Ο Ησαΐας: «Παρόξυναν το Άγιο Πνεύμα, και στράφηκε εναντίον τους με έχθρα. — Ο οίκος του Ιακώβ παρόξυνε το Πνεύμα του Κυρίου.» Ο Ιωήλ: «Και θα συμβεί κατά τις έσχατες ημέρες, θα εκχέω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα», δηλαδή σε αυτήν που πιστεύει, «και στους γιους σας, και στις θυγατέρες σας», και τα εξής. Ο Ησαΐας: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, για τον λόγο αυτό με έχρισε», και, «Θα αναπαυθούν επάνω του επτά πνεύματα.» Και, «Κατέβηκε το Πνεύμα του Κυρίου και τους οδήγησε.»

Επειδή τα λόγια του έδειχναν έντονη δυσαρέσκεια (διότι και τα επόμενα αυτό το νόημα έχουν), διδάσκεται από τον Κύριο και Θεό ότι δεν κυβερνά τον λαό με ανθρώπινη δύναμη, αλλά με θεία χάρη. Διότι είπε: «Συγκέντρωσέ μου εβδομήντα άνδρες», και έπειτα από λίγο: «και θα πάρω από το πνεύμα που είναι επάνω σου και θα το θέσω επάνω τους, και θα σε βοηθήσουν να σηκώσεις το βάρος αυτού του λαού, και δεν θα τους βαστάξεις εσύ μόνος σου». Μέσα από αυτά τα λόγια ο νομοθέτης έμαθε ότι έλαβε χάρη επαρκή για τη διακονία του· γι' αυτό είπε «θα πάρω από το πνεύμα που είναι επάνω σου»· διότι δεν στερούνταν άλλης δυνάμεως ο Θεός, αλλά το είπε αυτό για να τον διδάξει ότι είχε λάβει δύναμη αρκετή για την ανάγκη του. Το γεγονός ότι, αν και έδωσε και στους εβδομήντα, δεν μείωσε τη δική του χάρη, το μαρτυρούν τα ίδια τα πράγματα· διότι συνέχισε να καθοδηγεί και να θαυματουργεί τα ίδια που έκανε και προηγουμένως. Αυτό βλέπουμε να συμβαίνει και τώρα· διότι πολλοί που βαπτίζονται από έναν ιερέα, και άλλοι που χειροτονούνται από έναν αρχιερέα και δέχονται τη θεία δωρεά, ούτε μειώνουν τη χάρη εκείνου που τους τη μεταδίδει, και οι ίδιοι δέχονται το τέλειο. Ο Κύριος, ωστόσο, επικύρωσε και την επιλογή του υπηρέτη του· διότι του είπε: «διάλεξε αυτούς που γνωρίζεις».