Πατερικές αναφορές στο ΑΡΙΘΜΟΙ 11:34

Αλλά και σαν οπωροφυλάκιο σε αγγουρόκηπο. Εκείνοι που δεν καρποφορούν τα άξια για τη θεία αποθήκη, αλλά αγάλλονται για τους εύφθαρτους καρπούς αυτού του κόσμου, όσοι στηρίζονται στον πλούτο, όσοι επαίρονται για τη δόξα, όσοι υπερηφανεύονται για την καταγωγή από ευγενείς προγόνους ή για τη σωματική τους ευεξία, μοιάζουν με αγγουρόκηπο· διότι καλλιεργούν καρπό άτροφο, ο οποίος γεμίζει την ψυχή με αλαζονικό αέρα, κάνοντάς την να εξογκώνεται από μάταιο όγκο και να υπερφουσκώνει. Τέτοιους καρπούς αναζητώντας ο παραδομένος στις επιθυμίες λαός, τάφηκε στην έρημο. Διότι έκλαιγαν (λέει η Γραφή) ενθυμούμενοι τα αγγούρια και τα πεπόνια, τις αιγυπτιακές τροφές, τις οποίες ουδέποτε θα έτρωγε ένας Ισραηλίτης, αυτός που τρέφεται με τον ουράνιο άρτο, το μάννα, το οποίο περιφρόνησαν οι άνθρωποι εκείνου του καιρού και επιθύμησαν τα κρεμμύδια. —Αυτό ας μην το πάθουμε και εμείς, προτιμώντας τον ηδονικό βίο αντί του λογικού. Διότι, πράγματι, οι ηδονές του σώματος μοιάζουν με τα κρεμμύδια και τα σκόρδα· από τη μία προσφέρουν πολλή δριμύτητα και ερεθισμό, από την άλλη όμως αφήνουν στο βάθος, σε όσους ριζώσουν, μια δυσοσμία βαριά που δύσκολα ξεπλένεται, προξενώντας πλήθος δακρύων σε εκείνους που τις δέχονται.

Επομένως, θα ρωτούσε κάποιος εύλογα: για ποιο λόγο ο τόσο φιλάνθρωπος και φιλάρετος Θεός, ενώ θα έπρεπε να προλάβει το αίτημα, καθυστερεί την εκπλήρωση της υπόσχεσης; Και καθόλου δεν τιμωρεί όσους έχουν τόσο διεστραμμένη διάθεση, παρόλο που τους τιμώρησε στη συνέχεια, όταν, πάσχοντας από την ίδια επιθυμία, φαντάζονταν άρτους μέχρι χορτασμού και λέβητες με κρέατα, και ένιωθαν πόθο για τα πλέον δυσώδη κρεμμύδια. Διότι στο βιβλίο των Αριθμών θα βρούμε ότι κάποιοι τιμωρήθηκαν, και «Μνήματα της Επιθυμίας» ονομάστηκε ο τόπος στον οποίο στρατοπέδευαν τότε. «Διότι εκεί», λέει, «έθαψαν τον λαό που παρασύρθηκε από την επιθυμία». Λοιπόν, ως προς το πρώτο θα πούμε ότι έπρεπε οπωσδήποτε να περιμένει τις επιθυμίες τους, ώστε με αυτόν τον τρόπο να αναδειχθεί την κατάλληλη στιγμή ως χορηγός. Διότι η παροχή είναι με κάποιον τρόπο πολύ ευχάριστη σε αυτούς που ευεργετούνται, όταν προεμφανίζονται και προηγούνται προσδοκίες, οι οποίες πείθουν να διψούν για αυτό που δεν είναι ακόμη παρόν. Η δε ψυχή του ανθρώπου θα στερούνταν αυτής της πιο ευχάριστης αίσθησης, αν δεν προεντεινόταν και δεν κοπίαζε για την απόλαυση της ευεργεσίας. Αλλά ίσως θα πεις ότι δεν υπήρξε καθόλου αίτημα από την πλευρά τους, αλλά μάλλον γογγυσμός, μεταμέλεια και κατακραυγή. Διότι αυτό ακριβώς συνέβη και αυτό είναι το πιο αληθινό που μπορεί να ειπωθεί.

Σε αυτό, λοιπόν, απαντούμε ότι σε εκείνους που είναι τέλειοι ως προς την πνευματική κατάσταση αρμόζει το να ζητούν μέσω της προσευχής· αλλά κάπως θα ισομοιραστεί με αυτήν και ο γογγυσμός των πιο αδύναμων, ο οποίος προέρχεται από ακηδία ή όπως αλλιώς μπορεί να προκύψει· και ο Σωτήρας των πάντων, επειδή είναι φιλάνθρωπος, δεν οργίζεται εξ ολοκλήρου. Διότι, όπως ακριβώς για τα εντελώς μικρά νήπια το κλάμα μερικές φορές χρησιμεύει για να ζητήσουν τα αναγκαία για αυτά, και μέσω αυτού η μητέρα συχνά καλείται να αναζητήσει όσα ευχαριστούν το βρέφος, έτσι και για εκείνους που είναι ακόμα νήπια και δεν έχουν προχωρήσει στην πνευματική σύνεση, το κλάμα που προέρχεται από την ακηδία, ας το πω έτσι, έχει τη δύναμη της ικεσίας προς τον Θεό. Δεν τους τιμωρεί, όμως, στην αρχή, παρόλο που τους βλέπει να νικιούνται από τις γήινες επιθυμίες, αλλά μόνο όταν ήδη έχουν περάσει στα μέσα του χρόνου, για την εξής αιτία, όπως τουλάχιστον μου φαίνεται. Επειδή όσοι είχαν πρόσφατα αναχωρήσει από τους Αιγυπτίους δεν είχαν λάβει ακόμα το μάννα, ούτε είχαν τον άρτο από τον ουρανό που στηρίζει την καρδιά του ανθρώπου, πέφτουν εύλογα σε σαρκικές επιθυμίες, και για τον λόγο αυτόν συγχωρούνται· εκείνοι, όμως, που έχουν ήδη εντρυφήσει στον Κύριο, όπως έχει γραφτεί, επειδή προτίμησαν τα σαρκικά από τα πνευματικά αγαθά, υφίστανται πλέον μια απόλυτα δίκαιη τιμωρία, και επιπλέον, με το να πάθουν, θα κληρονομήσουν μια διαρκή υπενθύμιση της συμφοράς. Γι' αυτό δόθηκε το όνομα Μνήματα Επιθυμίας στον τόπο της τιμωρίας. «Και θα εξέλθει ο λαός και θα συλλέξει το μερίδιο της κάθε ημέρας σε καθημερινή βάση».

Εκείνοι λοιπόν, βρισκόμενοι σε σωρούς γύρω από το στρατόπεδο, τα μάζευαν από το έδαφος χαίροντας πάρα πολύ. Και τα κατέβροχθισαν σαν τα θηρία, αδιαφορώντας για τον κορεσμό και την αυτάρκεια. Αφού όμως συγκέντρωσαν και συσσώρευσαν ένα αμέτρητο πλήθος από πουλιά, και καθώς η κρεοφαγία παρατεινόταν για ημέρες ενός ολόκληρου μήνα, τελικά έπεσε πάνω τους αρρώστια, και όπως λέει ο προφήτης: «Ο άδης πλάτυνε την ψυχή του και άνοιξε διάπλατα το στόμα του, χωρίς να σταματά. Διότι τα κρέατα, λέει, βρίσκονταν ακόμα στα δόντια τους, προτού τελειώσουν». Και ο Κύριος οργίστηκε εναντίον του λαού, και τον χτύπησε με μια πάρα πολύ μεγάλη πληγή, και το όνομα εκείνου του τόπου ονομάστηκε «Μνήματα της επιθυμίας», επειδή εκεί έθαψαν τον λαό που είχε κυριευθεί από την επιθυμία. Διότι, ενώ δεν τους έλειπε κανένα αγαθό, αλλά αν και μπορούσαν να απολαμβάνουν αμέμπτως την πλούσια χορηγία του μάννα, επιθυμούσαν κρέατα και πράσα, και αναπολούσαν αγγούρια και πεπόνια, κρεμμύδια και σκόρδα. Γι' αυτό λοιπόν, αφού έφαγαν, δεν άργησαν να εξολοθρευτούν. Διότι ο Θεός τους δίνει βέβαια τα ορτύκια, όχι επειδή επικροτεί την επιθυμία τους, αλλά μάλλον για να τους βεβαιώσει έμπρακτα ότι τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο για Αυτόν. Κατόπιν όμως τιμωρεί, ως φυσικό επακόλουθο, αυτούς που παραδόθηκαν σε αισχρές ηδονές. Κάτι παρόμοιο έπαθαν κατά τον καιρό της παρουσίας του Σωτήρα μας οι ταλαίπωροι Ιουδαίοι. Διότι εκείνα ήταν σκιές αυτών των γεγονότων, και όσα είχαν συμβεί παλαιότερα φανερώνονταν προκαταβολικά ως τύποι των γεγονότων που θα ακολουθούσαν αργότερα.

«Διότι η σάρκα στρατεύεται κατά του πνεύματος, και το πνεύμα κατά της σάρκας· διότι αυτά αντιτίθενται το ένα στο άλλο.» Εάν λοιπόν οι Ισραηλίτες είχαν θελήσει να θεωρήσουν ως επαρκή απόλαυση τη χορηγία του μάννα, το οποίο είναι νοητός άρτος των αγγέλων και τύπος της γλυκύτητας που δίδεται μέσω του Πνεύματος, δεν θα είχαν εκπληρώσει την επιθυμία της σάρκας, ούτε θα είχαν θερίσει από αυτήν τη φθορά.» Πολύ χαρακτηριστικά είναι τα μνήματα του λαού· διότι εκεί, λέει, έθαψαν τον λαό της επιθυμίας, σύμφωνα με το, «Θα είναι θέαμα σε κάθε σάρκα»· και λαός της επιθυμίας ονομάστηκε αυτός που έπαθε εκείνα, σύμφωνα, νομίζω, με εκείνο που ειπώθηκε κάπου για μερικούς: «Των οποίων η δόξα βρίσκεται στην αισχύνη τους»· διότι η ονομασία προήλθε από την αμαρτία. Και επιγραφόταν ατελείωτος ονειδισμός για τις ανανδρίες τους σε εκείνους που πέθαναν οικτρά, και η φήμη τους προερχόταν από εκείνα για τα οποία καταδικάζονταν. ΠΑΛΛ. Αλήθεια. ΚΥΡ. Επομένως, όσοι έχουν επιλέξει αληθινά να αγαπούν τη μάθηση, πρέπει να αποφεύγουν πάση θυσία την έλλειψη υπομονής στους πόνους, τον άπρακτο γογγυσμό, την αχάριστη φλυαρία, και, αυτό που είναι μάλλον πιο ανόσιο από τα άλλα, το να επιθυμούν τους μολυσμούς που προέρχονται από τη φαυλότητα και τη φιλοσαρκία.

Και αφού σηκώθηκε ο λαός, όλη εκείνη την ημέρα και όλη τη νύχτα, συγκέντρωσε ο καθένας ό,τι του αρκούσε· όποιος μάζεψε πολύ δεν είχε περίσσευμα, και όποιος μάζεψε λίγο δεν υστέρησε· όποιος μάζεψε λίγο, συγκέντρωσε δέκα κόρους. Και τα άπλωσαν στα ξηραντήρια γύρω από το στρατόπεδο. Το κρέας υπήρχε ακόμη, προτού καταναλωθεί. Και οργίστηκε ο Κύριος. Και ονομάστηκε ο τόπος εκείνος Μνήματα Επιθυμίας, διότι εκεί έθαψαν τον λαό που κυριεύτηκε από την επιθυμία· —εύλογα λοιπόν και η προκειμένη περικοπή διδάσκει αυτά, λέγοντας: «Τροφή τούς έστειλε μέχρι χορτασμού», και τα εξής. Διδάσκει δε ότι τα πτηνά, ωθούμενα από τους ανέμους, κατέπεσαν στο στρατόπεδο. Και σύμφωνα με τον Σύμμαχο έχει ειπωθεί: «Εκείνος σήκωσε τον Εύρο (ανατολικό άνεμο) από τον ουρανό, και έφερε με τη δύναμή του τον Νότο, φτερωτά πτηνά σαν την άμμο των θαλασσών. Και τα έριξε μέσα στο στρατόπεδό τους, γύρω από τις σκηνές τους. Και αφού έφαγαν, χόρτασαν πάρα πολύ· και εκπλήρωσε την επιθυμία τους, δεν απομακρύνθηκαν από την επιθυμία τους. Ενώ όμως η τροφή βρισκόταν ακόμη στα δόντια τους, η οργή του Θεού ήλθε εναντίον τους, και σκότωσε τους πιο εύτραφους από αυτούς και κατέβαλε τους νέους του Ισραήλ.»

Αριθμών και Δευτερονομίου. Μνήματα επιθυμίας (Αριθμ. 11, 34). Σταθμός των υιών Ισραήλ στην έρημο, όπου εξολοθρεύτηκαν από την κρεοφαγία. Μακηλώθ (Αριθμ. 33, 25). Σταθμός των υιών Ισραήλ στην έρημο. 〈Μαθεκκά (Αριθμ. 33, 28). Σταθμός των υιών Ισραήλ στην έρημο.〉 Μασουρούθ (Αριθμ. 33, 30). Σταθμός των υιών Ισραήλ στην έρημο.

Και τα λεγόμενα μνήματα της επιθυμίας σε εκείνον τον τόπο αποτελούν στηλίτευση της θείας οργής εναντίον τους. Βλέποντας προς αυτήν, ας αποφύγουμε τη γαστριμαργία, ας ασπαστούμε την εγκράτεια και ας αγκαλιάσουμε αυτές τις ημέρες της νηστείας, καθώς καθιστούν το σώμα υπάκουο στην ψυχή και ελαφρώνουν τον νου που ανυψώνεται προς τον Θεό.

Ονομάστηκε δε ο τόπος αυτός «μνήματα επιθυμίας». Τότε η Μαριάμ καταφέρθηκε εναντίον του Μωυσή, λέγοντας: «Μήπως ο Θεός μίλησε μόνο σε αυτόν;». Αφού δε ο Θεός είπε ότι μόνο σε αυτόν από τους προφήτες μίλησε κατ' αυτόν τον τρόπο, επέβαλε στη Μαριάμ λέπρα, και μολονότι ο Μωυσής δεήθηκε υπέρ αυτής, δεν επέτρεψε να καθαριστεί, προτού παραμείνει επί επτά ημέρες έξω από το στρατόπεδο. Στέλνει, λοιπόν, κάποιους από τον λαό για να κατασκοπεύσουν τη γη Χαναάν. Και αφού την κατασκόπευσαν, έφεραν από εκεί ένα τσαμπί σταφύλι και θαύμαζαν τη γη. Φοβούνταν όμως τον λαό, επειδή οι άνδρες εκεί ήταν φιλοπόλεμοι. Ο Χάλεβ όμως, ο γιος του Ιεφονή, και ο Ιησούς του Ναυή, που ήταν και αυτοί μεταξύ των κατασκόπων, ενεθάρρυναν τον λαό. Εκείνοι όμως κινήθηκαν για να τους λιθοβολήσουν· ο δε Θεός οργίστηκε και είπε να μην εισέλθουν στη γη της επαγγελίας αυτοί που γόγγυσαν, παρά μόνο τα τέκνα τους, και ο Χάλεβ, ο γιος του Ιεφονή, και ο Ιησούς. Και λέγει ότι θα παραμείνουν επί σαράντα έτη στην έρημο, μέχρι να μεγαλώσουν τα παιδιά, σύμφωνα με τον αριθμό των ημερών κατά τις οποίες κατασκόπευσαν τη γη. Τότε όλοι οι κατάσκοποι πέθαναν, εκτός από τον Χάλεβ και τον Ιησού του Ναυή, και ο λαός πένθησε. Εκστράτευσαν εναντίον του Αμαλήκ παρά το θέλημα του Θεού, και η κιβωτός παρέμεινε στο στρατόπεδο μαζί με τον Μωυσή. Και βγήκε ο Αμαλήκ και τους κατέκοψε. Δίνει έπειτα εντολές σχετικά με τα ολοκαυτώματα, τις απαρχές, και τις θυσίες υπέρ των αμαρτημάτων. Κάποιος συνελήφθη να συλλέγει ξύλα κατά την ημέρα του Σαββάτου και λιθοβολήθηκε.