Πατερικές αναφορές στο ΑΡΙΘΜΟΙ 12:13

Έχει γραφτεί επίσης και για το ύδωρ του ελεγμού, το οποίο επιφέρει κατάρα· και ο νόμος περί εκείνων που δίνουν ευχή να απέχουν από οίνο και να μην κουρεύουν την κεφαλή τους· και ότι, όταν παλαιότερα ο λαός γόγγυσε για κρέας, ο Θεός τού έδωσε ορτυγομήτρα, και όταν ο λαός δίψασε και γόγγυσε πάλι, τού έδωσε ύδωρ από την πέτρα, το οποίο ο Μωυσής ονόμασε ύδωρ αντιλογίας. Απέστειλε επίσης κατασκόπους, έναν από κάθε φυλή, μεταξύ των οποίων τον Ιησού του Ναυή και τον Χάλεβ του Ιεφονή. Εδώ επίσης η σύναξη του Κορέ επαναστάτησε κατά του Μωυσή και καταπόθηκαν ζωντανοί στη γη μαζί με τον Δαθάν και τον Αβειρών· τότε που και η Μαρία, η αδελφή του Ααρών, προσβλήθηκε από λέπρα, και η ράβδος του Ααρών εβλάστησε κάρυα. Και μετά από αυτά αποθνήσκει ο Ααρών στο όρος Ωρ, και τον διαδέχεται ο υιός του Ελεάζαρ. Εδώ ιστορείται επίσης ο Βαλαάμ και η όνος του που μίλησε με ανθρώπινη φωνή· και ότι ο μεν Βαλάκ, βασιλιάς του Μωάβ, ντροπιάστηκε· ενώ, όταν ο λαός βεβηλώθηκε καθ' υπόδειξη του Βαλαάμ, ο Φινεές διαπέρασε θανάσιμα τη Μαδιανίτισσα και τον Ισραηλίτη Ζαμβρή από τη φυλή Συμεών εξαιτίας της πορνείας τους, και έτσι έπαυσε η οργή. Επειδή δε ο λαός καταφέρθηκε προς τον Θεό εναντίον του Μωυσή, δαγκώνονταν από όφεις, και αργότερα, κατόπιν ικεσίας τους, ο Θεός προσέταξε να κατασκευαστεί ένας χάλκινος όφις και να αναρτηθεί, ώστε όποιος είχε δαγκωθεί, βλέποντάς τον, να ζήσει.

Σε αποκάλεσαν αμαθή, φτωχό και του μηδενός άξιο; Εσύ όμως πες τον εαυτό σου σκουλήκι, και ότι κατάγεσαι από την κοπριά, λέγοντας τα λόγια του Δαβίδ. Σε αυτά πρόσθεσε και το καλό παράδειγμα του Μωυσή. Εκείνος, αν και λοιδορήθηκε από τον Ααρών και τη Μαρία, δεν στράφηκε εναντίον τους στον Θεό, αλλά προσευχόταν υπέρ αυτών. Ποιων προτιμάς μάλλον να είσαι μαθητής, των θεοφιλών και μακαρίων ανδρών, ή εκείνων που είναι γεμάτοι από το πνεύμα της πονηρίας;

Κατ' οικονομίαν, λοιπόν, λέγει στον λεπρό να προσφέρει το δώρο στους ιερείς σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή. Διότι ήθελε μεν, ομολογουμένως, να παραμερίσει τη σκιά και να μεταπλάσει τους τύπους σε πνευματική λατρεία· αλλά επειδή οι Ιουδαίοι, μη έχοντας ακόμη πιστέψει σε αυτόν, ήταν προσκολλημένοι στις εντολές του Μωυσή, σαν να ίσχυαν ακόμη τα αρχαία έθιμα, επιτρέπει στον λεπρό να το κάνει αυτό ως μαρτυρία γι' αυτούς. Και τι ακριβώς σημαίνει αυτό; Προβάλλοντας πάντοτε ως πρόφαση τον σεβασμό προς τον νόμο και λέγοντας ότι ο ιεροφάντης Μωυσής έγινε διάκονος της άνωθεν εντολής, φρόντιζαν να σκέφτονται ταπεινά για τον Σωτήρα όλων μας, τον Χριστό· γι' αυτό και έλεγαν ξεκάθαρα: «Εμείς γνωρίζουμε ότι στον Μωυσή έχει μιλήσει ο Θεός· αυτόν όμως, δεν ξέρουμε από πού είναι». Έπρεπε, λοιπόν, να πεισθούν από τα ίδια τα πράγματα ότι το μέτρο του Μωυσή έρχεται μετά τη δόξα του Χριστού. Διότι ο μεν Μωυσής ήταν πιστός ως υπηρέτης στον οίκο του· ο δε Χριστός ως Υιός, στον οίκο του Πατέρα· και από το ίδιο το γεγονός της θεραπείας του λεπρού μπορεί κανείς να δει, και μάλιστα πολύ καθαρά, ότι ο Χριστός βρίσκεται σε ασύγκριτη υπεροχή έναντι των νόμων του Μωυσή. Διότι η Μαριάμ, που ήταν αδελφή του Μωυσή, προσβλήθηκε από λέπρα επειδή τον κατέκρινε· και ο Μωυσής λυπήθηκε πάρα πολύ γι' αυτό· επειδή όμως δεν ήταν ικανός να απομακρύνει την αρρώστια από τη γυναίκα, έπεσε ικετευτικά ενώπιον του Θεού λέγοντας: «Θεέ μου, σε παρακαλώ, θεράπευσέ την».

Την είδες να απαλλάσσεται από το πάθος παραδόξως. Δεν είδες τον ιατρό να προσεύχεται, ούτε να λαμβάνει την ίαση της ασθενούς ως αίτημα από κάποιον άλλον, αλλά να την επιτελεί ως έργο εξουσίας. Όντας αρχισυνάγωγος, γνωρίζεις βέβαια τα συγγράμματα του Μωυσή· τον είδες να προσεύχεται σε πάρα πολλά σημεία, και να μην ενεργεί απολύτως τίποτα με τη δική του δύναμη. Έτσι, όταν η Μαριάμ χτυπήθηκε από λέπρα επειδή είπε μόνο κάτι εναντίον του ως κατάκριση, και μάλιστα αληθινό· «Διότι», λέει, «πήρε γυναίκα Αιθιόπισσα»· δεν στάθηκε ανώτερος από το κακό, αλλά αντίθετα προσέπεσε στον Θεό λέγοντας: «Θεέ μου, σε παρακαλώ, θεράπευσέ την». Και όμως, αν και αυτός ικέτευε, δεν της συγχωρήθηκε το επιτίμιο της αμαρτίας. Και καθένας από τους αγίους προφήτες, αν κάπου επιτέλεσε το παραμικρό, φαίνεται ότι το έπραξε με τη δύναμη του Θεού. Εδώ, όμως, δες τον Σωτήρα των πάντων Χριστό να μην αναπέμπει προσευχή, αλλά να στηρίζει την επιτέλεση του έργου στη δική Του δύναμη, θεραπεύοντας με τον λόγο και με το άγγιγμα του χεριού Του. Διότι, επειδή είναι Κύριος και Θεός, ανέδειξε την ίδια Του τη σάρκα ισοδύναμη με τον Εαυτό Του, ως προς την ικανότητα, εννοώ, να απελευθερώνει από τα νοσήματα.

Η λέπρα, λοιπόν, είναι νέκρωση της σάρκας, και η πάθηση είναι σε μέγιστο βαθμό καταβροχθιστική. Γι' αυτόν τον λόγο και ο θεσπέσιος Μωυσής, όταν η Μαριάμ προσβλήθηκε από λέπρα, γεμάτος φόβο και βαθιά αποκαρδιωμένος, ικέτευε λέγοντας: «Θεέ μου, σε παρακαλώ, θεράπευσέ την». Διότι είπε: «Ας μη γίνει σαν το έκτρωμα που βγαίνει από τη μήτρα της μητέρας του και του οποίου έχει καταφαγωθεί η μισή σάρκα». Και για αυτόν που πάσχει από ρεύση σπέρματος, τι να πω για το τι είδους πάθηση είναι; Κανείς δεν το αγνοεί. Το να θεωρούνται όμως κάποιοι ακάθαρτοι εξαιτίας επαφής με νεκρό (επί ψυχή), σημαίνει περίπου το εξής: το να αγγίξει κανείς κάποιον που έχει πεθάνει και να βρεθεί κοντά σε νεκρό σώμα, λογιζόταν από τον νόμο για τους αρχαιότερους ως ένα είδος μολυσμού, υποδεικνύοντας ότι η νεκρότητα είναι απεχθής στον Θεό, ο οποίος έχει τη δύναμη να ζωογονεί τα πάντα. Επιπλέον, το γεγονός αυτό εκλαμβάνεται και με άλλον τρόπο, σαν ένας απτός τύπος της νέκρωσης του νου και της ψυχής. Και νεκρός και παγωμένος νους είναι ο φιλαμαρτήμων, εκείνος που έχει συνηθίσει να στερείται τα ανδραγαθήματα που οδηγούν στη ζωή. Αλλά αν συνέβαινε να πεθάνει κάποιος, ήταν εξάπαντος ανάγκη οι συγγενείς του εξ αίματος και κατά γένος να συγκεντρωθούν και να τελέσουν για αυτόν τα νενομισμένα. Εντούτοις, σύμφωνα με τον νόμο καθίσταντο και αυτοί ακάθαρτοι, όχι όμως ολοκληρωτικά και για πάντα, αλλά υπήρχε για αυτούς κάποιος τρόπος καθαρμού. Έχεις τώρα μια επαρκή εξήγηση της ιστορίας. ΠΑΛΛ. Βεβαιότατα. ΚΥΡ.

Γνωρίζω ότι ελέησε πολλούς που μετανόησαν, αλλά τους περισσότερους επειδή βρίσκονταν σε άγνοια. Γνωρίζω ότι συγχώρησε πολλούς, αλλά κυρίως εκείνους που είχαν μεσίτες ενώπιόν του. Διαβάζω τα σχετικά με τον Κορέ και τον Δαθάν, και καταρρέω· και πώς εξαιτίας του Μωυσή τους τιμώρησε. Μελετώ τα σχετικά με τη Μαριάμ, την αδελφή του, ότι δηλαδή εξαιτίας ενός λόγου που του είπε, γέμισε ολόκληρη με λέπρα. Αν για έναν άγιο άνθρωπο επιβλήθηκε τόση τιμωρία, πόσο αυστηρή κρίση θα γίνει για τον αιώνιο Θεό; Ο Κάιν, που σκότωσε τον αδελφό του, τιμωρείται τόσο πολύ. Τι θα πάθουν, άραγε, όσοι εναντιώθηκαν στον Θεό;

Και αποφεύγοντας την περιορισμένη κατανόηση, δεν στέκομαι μακριά. Καθώς λοιπόν βρίσκομαι σε αυτήν την κατάσταση, μου οφείλεται μεγάλη φροντίδα. Αν, λοιπόν, σπεύσετε, γνωρίζω τη φιλανθρωπία του Θεού. Άλλωστε, κάποτε και ο Μωυσής έσωσε την αδελφή του τη Μαρία από τη λέπρα· και ο Δαβίδ το γένος του Ιωνάθαν από την κρίση του Θεού εξαιτίας της αγάπης του· και ο Ηλίας τον γιο της χήρας από τον θάνατο· και ο Ελισσαίος τη χήρα από τη φτώχεια, και τη Σουμανίτιδα από το πένθος. Αλλά και στο Ευαγγέλιο πολλοί λύτρωσαν πολλούς με τις προσευχές τους. Όσο για τον Σωτήρα, τι χρειάζεται καν να πούμε;

Σου δίνω και άλλο παράδειγμα, άνθρωπε, για να μην τολμήσεις μέσα στην αλαζονεία σου να ανέλθεις αναξίως στον βαθμό της ιερωσύνης, επειδή ο καθαρός Θεός δεν ευαρεστείται σε εκείνους που έχουν χειροτονηθεί αλαζονικά. Μάθε τι έπαθαν εκείνοι οι ταλαίπωροι, οι οποίοι εναντιώθηκαν κάποτε στον Μωυσή και τον Ααρών, και έδρασαν προπετώς προσφέροντας με αναίδεια και αυθάδεια θυμίαμα στον Θεό. Δεν τους κατέφαγε όλους φωτιά από τον ουρανό, επειδή αποτόλμησαν να επιδιώξουν βαθμό ανώτερο από αυτούς; Πάλι δε και η Μαριάμ, η προφήτιδα του Θεού, μόνο και μόνο επειδή είπε έναν σύντομο λόγο ονειδίζοντας τον Μωυσή σχετικά με την ιερωσύνη, τέτοια τιμωρία της όρισε ο Ύψιστος, ώστε να γεμίσει λέπρα και να αποβληθεί για επτά ημέρες έξω από το στρατόπεδο.

Πάλι, ο Μωυσής καθάρισε λεπρό. Έχει γραφτεί λοιπόν: «και ιδού, η Μαρία ήταν λεπρή σαν το χιόνι», και λίγο πιο κάτω: «και βόησε ο Μωυσής προς τον Κύριο, λέγοντας: Θεέ μου, σε παρακαλώ, θεράπευσέ την». Ομοίως δε, και με μεγαλύτερη δύναμη εξουσίας, ο Χριστός του Θεού, όταν τον πλησίασε ένας λεπρός και του είπε: «εάν θέλεις, μπορείς να με καθαρίσεις», του απάντησε: «θέλω, καθαρίσου. Και καθαρίστηκε η λέπρα του».

Ας σταθούμε, λοιπόν, και εμείς και ας εξιλεωθούμε και ας κοπάσει η θραύση, κατά το γεγραμμένο, και ας μας λογαριαστεί αυτό ως δικαιοσύνη. Επαινέθηκε και ο Μωυσής, επειδή θανάτωσε τον Αιγύπτιο συμπονώντας βαθιά τον Ισραηλίτη· αλλά θαυμάστηκε περισσότερο, διότι θεράπευσε μέσω της προσευχής την αδελφή του Μαριάμ, η οποία είχε λεπρωθεί εξαιτίας του γογγυσμού της.

Επειδή δε η λέπρα συμβολίζει την αμαρτία, η επίδειξη του καθαρισμού από αυτήν στους ιερείς δηλώνει οπωσδήποτε το εξής: ότι κανένας από όσους αμαρτάνουν απέναντι στον Θεό, ακόμη κι αν απομακρυνθεί από την αμαρτία, ακόμη κι αν την αντισταθμίσει με τα έργα της μετάνοιας, δεν μπορεί να λάβει τη συγχώρεση από τον εαυτό του και να συγκαταλεχθεί στους αθώους, εάν δεν προσέλθει σε εκείνον που έχει λάβει από τον Θεό την εξουσία να λύνει τις αμαρτίες, και δεν επιδείξει μέσω της εξομολόγησης την ψυχή του, η οποία έχει λεπρωθεί από την αμαρτία, και δεν δεχθεί από εκείνον τη διαβεβαίωση της αφέσεως. Εκείνος, λοιπόν, που εκτελεί και τις συμβολικές διατάξεις του νόμου για χάρη μας, στέλνει για αυτόν τον λόγο τους λεπρούς στους ιερείς για εξέταση, οικονομώντας συγχρόνως και κάτι περισσότερο· διότι το θαύμα ήταν αρκετό για να απαλλάξει και τους ίδιους τους ιερείς από την απιστία απέναντί του. Κάποτε είχε λεπρωθεί και η αδελφή του Μωυσή, η Μαριάμ, για ποια αιτία δεν είναι τώρα η κατάλληλη στιγμή να το αναφέρουμε, όμως λεπρώθηκε· και ο Μωυσής, νιώθοντας βαθύ πόνο για την πάθησή της, ζητούσε με προσευχή από τον Θεό τη θεραπεία της αδελφής του· και την έλαβε μεν, αλλά μετά από επτά ημέρες.

Μέσω του γάμου του Μωυσή υποδεικνυόταν ο νοητός γάμος του Χριστού και μέσω της Αιθιοπίδας νύμφης φανερωνόταν η εξ εθνών Εκκλησία, την οποία όσοι κατακρίνουν, διαβάλλουν και χλευάζουν δεν θα είναι καθαροί· διότι θα προσβληθούν από λέπρα και θα αποκοπούν από το στρατόπεδο των δικαίων.

Και δεν φοβάται, μήπως ανοίξει η γη και τον εξαφανίσει παντελώς, ή μήπως πέσει κεραυνός από ψηλά και κατακάψει την κατήγορη γλώσσα; Δεν άκουσας τι έπαθε η αδελφή του Μωυσή, επειδή κατηγόρησε τον άρχοντα; Πώς έγινε ακάθαρτη και χτυπήθηκε από λέπρα και υπέμεινε την έσχατη ατιμία, και, παρόλο που ο αδελφός της παρακαλούσε και προσέπιπτε ικετευτικά στον Θεό, δεν έτυχε καμίας συγγνώμης; Και ενώ είχε επιμεληθεί εκείνον τον άγιο όταν είχε εκτεθεί βρέφος, και είχε συντελέσει στην ανατροφή του, και εξαρχής είχε συμπράξει ώστε να γίνει τροφός η ίδια η μητέρα του για να μην ανατραφεί το παιδί από βάρβαρα χέρια, και έπειτα από αυτά είχε ηγηθεί του γυναικείου φύλου, όπως ακριβώς ο Μωυσής των ανδρών, και είχε υπομείνει μαζί του όλα τα δεινά, και ενώ ήταν αδελφή του Μωυσή, εντούτοις τίποτα από όλα αυτά δεν την ωφέλησε ώστε να διαφύγει την οργή του Θεού για την κακολογία. Απεναντίας, ο Μωυσής, ο οποίος είχε εξαιτηθεί τη συγχώρηση τόσο μεγάλου λαού μετά από εκείνη την άφατη ασέβεια, αυτός που ικέτευε υπέρ της αδελφής του και ζητούσε συγγνώμη, δεν μπόρεσε να εξευμενίσει τον Θεό, αλλά δέχθηκε σφοδρή επιτίμηση· για να μάθουμε εμείς πόσο μεγάλο κακό είναι να κακολογούμε τους άρχοντες και να κρίνουμε τις ζωές των άλλων.

ΣΤ΄. Γι' αυτά λοιπόν σας παρακαλώ και σας συμβουλεύω και σας ικετεύω, να απομακρυνθείτε από αυτή την πονηρή συνήθεια. Διότι, αν κακολογούμε τους ιερείς, δεν πρόκειται να τους βλάψουμε καθόλου, όχι μόνο αν τα λεγόμενα είναι ψευδή, αλλά ακόμη κι αν είναι αληθινά· επειδή και ο Φαρισαίος δεν έβλαψε καθόλου τον τελώνη, αλλά μάλλον τον ωφέλησε, αν και έλεγε αλήθειες γι' αυτόν· εμείς όμως θα περιβάλουμε τους εαυτούς μας με τα έσχατα κακά· επειδή και ο Φαρισαίος έστρεψε το ξίφος εναντίον του εαυτού του, και έφυγε έχοντας δεχθεί καίριο πλήγμα. Για να μην πάθουμε λοιπόν κι εμείς τα ίδια, ας συγκρατούμε την αχαλίνωτη γλώσσα μας. Διότι, αν εκείνος που κακολόγησε τον τελώνη δεν απέφυγε την τιμωρία, εμείς που κακολογούμε τους πατέρες μας, ποια δικαιολογία θα έχουμε; Αν η Μαριάμ, που κακολόγησε τον αδελφό της μόνο μία φορά, τιμωρήθηκε τόσο βαριά, ποια ελπίδα σωτηρίας έχουμε εμείς, όταν καθημερινά περιλούζουμε τους άρχοντες με αναρίθμητες ύβρεις; Και ας μη μου πει κάποιος το εξής, ότι δηλαδή εκείνος ήταν ο Μωυσής· διότι θα μπορέσω κι εγώ να πω ότι κι εκείνη ήταν η Μαριάμ. Εξάλλου, για να μάθεις ξεκάθαρα κι αυτό, ότι δηλαδή ακόμη κι αν οι ιερείς είναι ένοχοι για αδικήματα, ούτε σ' αυτή την περίπτωση σου επιτρέπεται να κρίνεις τη ζωή τους, άκουσε τι λέει ο Χριστός για τους άρχοντες των Ιουδαίων: Στην καθέδρα του Μωυσή κάθισαν οι γραμματείς και οι Φαρισαίοι· όλα λοιπόν όσα σας πουν να κάνετε, κάντε τα· μη συμπεριφέρεστε όμως σύμφωνα με τα έργα τους.

Εάν όμως θέλεις να γνωρίζεις ότι, ακόμη και αν εμείς παρακαλέσουμε υπέρ των εχθρών μας και όσων μας αδίκησαν, ο Θεός δεν τους συγχωρεί, εάν πρόκειται να γίνουν χειρότεροι εξαιτίας της δικής μας ανεξικακίας, θα σας διηγηθώ μια παλαιά ιστορία. Κάποτε η Μαριάμ κακολογούσε τον Μωυσή· τι έπραξε λοιπόν ο Θεός; Έστειλε πάνω της λέπρα και την κατέστησε ακάθαρτη, μολονότι κατά τα άλλα ήταν επιεικής και σώφρων. Έπειτα, παρότι ο ίδιος ο Μωυσής που είχε υβριστεί παρακαλούσε και ικέτευε τον Θεό να αποσύρει την οργή Του, ο Θεός δεν δέχθηκε, αλλά τι είπε; «Εάν είχε πατέρα και την έδιωχνε από το πρόσωπό του, δεν θα υπέμενε την τιμωρία; Εσένα, λοιπόν, σε επαινώ για την πραότητα και την ανεξικακία σου, εγώ όμως δεν πρέπει ακόμη να την απαλλάξω από την τιμωρία». Αναλογίσου, λοιπόν, τη φοβερή κρίση, κατά την οποία τα πάντα θα είναι γυμνά και εκτεθειμένα· σκέψου ότι όσα αποκρύπτονται τώρα, τότε θα αποκαλυφθούν. Εάν, λοιπόν, συγχωρήσεις στον πλησίον τα αμαρτήματα τα οποία πρόκειται να αποκαλυφθούν τότε, όλα τούτα θα εξαλειφθούν εδώ, και θα αναχωρήσεις χωρίς να παρασύρεις μαζί σου κανένα από τα σφάλματά σου. Επομένως, λαμβάνεις περισσότερα από όσα δίνεις. Διότι πολλές φορές έχουμε διαπράξει τέτοιες αμαρτίες, τις οποίες κανείς άλλος δεν είδε. Έπειτα, αναλογιζόμενοι ότι κατά την ημέρα εκείνη θα τεθούν ενώπιον των οφθαλμών μας όλα τα αμαρτήματά μας, στο κοινό θέατρο ολόκληρης της οικουμένης, δεν θα πονέσουμε πιο σκληρά και από την ίδια την κόλαση, πνιγόμενοι και συνθλιβόμενοι από τη συνείδησή μας;

Σας παρακαλώ λοιπόν, τέκνα, κανείς από εσάς να μην είναι αντιρρησίας, ή υβριστής, ή φλύαρος, ή αργολόγος, ή κατάλαλος, ή γογγυστής. Διότι όλα αυτά και τα παρόμοια με αυτά είναι καρποί του διαβόλου, και από το περίσσευμα της καρδιάς μιλάει το στόμα. Διότι ούτε την αδελφή του Μωυσή και του Ααρών ωφέλησε η παρθενία, αλλά λεπρώθηκε, επειδή αμάρτησε απέναντι στον μεγαλύτερο αδελφό της, όπως διδάσκει η Γραφή του Μωυσή.

Κάποτε η Μαριάμ περιγέλασε τον Μωυσή, όχι με τον τρόπο που εσείς χλευάζετε τώρα την παρθενία, αλλά πολύ λιγότερο και με μεγαλύτερη επιείκεια. Διότι δεν διέσυρε τον άνδρα, ούτε χλεύασε την αρετή εκείνου του μακάριου τότε, αλλά αντίθετα τον θαύμαζε υπερβολικά· το μόνο που είπε ήταν ότι και η ίδια απολάμβανε τα ίδια χαρίσματα με εκείνον. Αλλά όμως τόσο πολύ προκάλεσε την οργή του Θεού, ώστε, αν και ο ίδιος εκείνος που θεωρήθηκε ότι είχε υβριστεί παρακαλούσε θερμά, δεν έγινε τίποτα περισσότερο, αλλά η τιμωρία της επιτάθηκε ακόμη και πέρα από τη δική του θέληση.