Πατερικές αναφορές στο ΑΡΙΘΜΟΙ 24:18

Πρώτον, λοιπόν, από όλα, επειδή έχουν αποδειχθεί τα σχετικά με τη γέννησή του, το γένος, τη φυλή και το σπέρμα του, ας εξετάσουμε τα σχετικά με τον αστέρα που φάνηκε κατά τη γέννησή του, ο οποίος ήταν νέος και παράδοξος σε σχέση με τους συνηθισμένους, επειδή και αυτό έχει ιστορηθεί από τον Μωυσή με τον ακόλουθο τρόπο, έχοντας διακηρυχθεί από πολύ παλιά, από τους αρχαίους χρόνους: 〈Από τους Αριθμούς〉. [Ο Μωυσής στους Αριθμούς σχετικά με τον αστέρα που φάνηκε κατά τη γέννηση του Σωτήρα μας:] «Λέει ο Βαλαάμ, ο γιος του Βεώρ, λέει ο άνθρωπος που βλέπει αληθινά, που ακούει τα λόγια του Θεού, που γνωρίζει τη γνώση του Υψίστου, και που είδε όραμα Θεού στον ύπνο του, με τα μάτια του ανοιχτά: θα του το δείξω, και όχι τώρα· τον μακαρίζω, και δεν πλησιάζει· θα ανατείλει άστρο από τον Ιακώβ, και θα αναστηθεί άνθρωπος από τον Ισραήλ, και θα συντρίψει τους αρχηγούς του Μωάβ, και θα λεηλατήσει όλους τους γιους του Σηθ. Και ο Εδώμ θα γίνει κληρονομιά, και θα γίνει κληρονομιά ο Ησαύ, ο εχθρός του· και ο Ισραήλ ενήργησε με δύναμη. Και θα εγερθεί από τον Ιακώβ, και θα εξολοθρεύσει αυτόν που σώζεται από την πόλη.»

Αυτά μεν αναφέρει το ιερό ευαγγέλιο. Όσο για τον προφητικό λόγο σχετικά με την ανατολή του αστέρα και τη γέννηση του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού, αξίζει να κατανοήσουμε τι λέει ότι θα συμβεί: συντριβή των αρχηγών του Μωάβ, λεηλασία των υιών του Σηθ, και κληρονομία των υπολοίπων εχθρών του ιουδαϊκού έθνους. Αυτοί δε ήταν ο Εδώμ και ο Ησαύ. Και τι άλλο υπονόησε μέσω αυτών, παρά, μέσω μεν των αρχηγών του Μωάβ, την καθαίρεση των αόρατων αρχόντων, δηλαδή αυτών ακριβώς των δαιμόνων που παλαιότερα λατρεύονταν ως θεοί από τους Μωαβίτες; Δεν μνημόνευσε δε άλλους, εξαιτίας της ειδωλολατρίας του Ισραήλ που έλαβε χώρα στην έρημο, όταν «μυήθηκε ο λαός στον Βεελφεγώρ» (δαίμονας ήταν αυτός, ο οποίος τιμούνταν ως θεός από τον βασιλιά του Μωάβ, τον Βαλάκ).

Επειδή, λοιπόν, ο Ισραήλ είχε ηττηθεί εκείνο τον καιρό από τους αόρατους άρχοντες του Μωάβ, εννοώ δηλαδή τους θεωρούμενους θεούς των Μωαβιτών (εξάλλου ειδωλολάτρησαν και «προσκύνησαν» τα γλυπτά, όπως λέει η Γραφή: «και μυήθηκαν στον Βεελφεγώρ», ο οποίος ήταν δαίμονας των Μωαβιτών), όταν επίσης διέπραξαν πορνεία με τις Μωαβίτισσες, εύλογα ο Βαλαάμ προφητεύει αυτό που επρόκειτο κάποτε να συμβεί και τη ριζική μεταβολή των πραγμάτων προς το αντίθετο εν καιρώ, λέγοντας: «Θα ανατείλει άστρο από τον Ιακώβ, και θα αναδειχθεί άνθρωπος από τον Ισραήλ, και θα συντρίψει τους ηγεμόνες του Μωάβ»· σαν να έλεγε σαφέστερα, ότι οι δαίμονες των Μωαβιτών, που καυχήθηκαν αλαζονικά εναντίον του Ισραήλ, κατά τη γέννηση αυτού που προφητεύεται θα υποστούν κάποτε συντριβή και πτώση, και με τη συντριβή τους, οι «υιοί του Σηθ», ο «Εδώμ», ο «Ησαύ» και τα υπόλοιπα έθνη —τα οποία θεωρώ ότι υποδηλώνονται μέσω αυτών— που ήταν από παλιά υποδουλωμένα στη δαιμονική πλάνη, εγκαταλείποντας τη δεισιδαιμονία θα γίνουν οικεία αυτού που προφητεύεται. «Και θα γίνει», λέει, «ο Εδώμ κληρονομία, και θα γίνει κληρονομία ο Ησαύ, ο εχθρός του». Δηλαδή, οι παλαιοί εχθροί του Θεού και του Ισραήλ, λέει, θα γίνουν κληρονομία αυτού που προφητεύεται. Διότι αυτός ήταν στον οποίο είχε ειπωθεί από τον Θεό και Πατέρα του: «Ζήτησε από εμένα, και θα σου δώσω τα έθνη ως κληρονομία σου». Και καθώς αυτά μεταβαίνουν στον κλήρο των αγίων, προφητεύει ότι η κατάσταση του Ισραήλ θα αντιστραφεί.

Λέει, λοιπόν: «και ο Ισραήλ έπραξε με ισχύ». Τι όμως έπραξε με ισχύ, παρά τη μεγαλύτερη από όλες τις ασέβειες; Γι' αυτό «θα εξεγερθεί» από αυτούς και θα αναστηθεί. Ποιος είναι αυτός, παρά ο προφητευόμενος Λόγος του Θεού, ο οποίος και εξολόθρευσε τον «διασωζόμενο από την πόλη»; Νομίζω δε ότι υπονοεί την Ιερουσαλήμ, από την οποία αφανίστηκε κάθε διασωζόμενος, ή και ολόκληρο το πολίτευμα του έθνους τους. Για το ποιο τέλος είχαν αυτά, ταυτόχρονα με την έκλαμψη του Σωτήρος μας στους ανθρώπους, όταν δηλαδή τα άλλοτε ειδωλολατρικά έθνη μετέστησαν στον δικό τους κλήρο, ενώ το έθνος των Ιουδαίων και η μητρόπολή τους υπέστησαν δεινά όσα ουδέποτε άλλοτε, νομίζω πως δεν χρειάζονται μακροσκελείς λόγοι.

Και βέβαια, αφού ο Λόγος του Σωτήρος μας κυρίευσε τα έθνη, σύμφωνα με την προφητεία κατέρριψε τις αόρατες και μοχθηρές δυνάμεις που παλαιότερα τα εξουσίαζαν, καθώς και «τα πνευματικά της πονηρίας», δηλαδή το δαιμονικό στίφος, τα οποία στο προκείμενο κείμενο ονομάζονται μεταφορικότερα «αρχηγοί του Μωάβ» και του «Σηθ» και του «Εδώμ» και του «Ησαύ». Ενώ όμως το χωρίο καταγράφεται ασαφώς στους Εβδομήκοντα ως «θα του δείξω, και όχι τώρα, τον μακαρίζω, και δεν πλησιάζει», ο μεν Ακύλας το απέδωσε σαφέστερα: «θα τον δω, αλλά όχι τώρα, τον ατενίζω, αλλά δεν είναι κοντά», ο δε Σύμμαχος ακόμη πιο ξεκάθαρα, λέγοντας: «τον βλέπω, αλλά δεν είναι κοντά». Αυτά ειπώθηκαν από τον Βαλαάμ επειδή τα όσα δηλώνονταν επρόκειτο να εκπληρωθούν πολλά χρόνια μετά από αυτόν· άλλωστε, μετά το δισχιλιοστό έτος από την προφητεία, αυτά εκπληρώθηκαν κατά την έλευση του Σωτήρος μας ανάμεσα στους ανθρώπους. <Από τον Ησαΐα>. «Ιδού ο Κύριος κάθεται πάνω σε ελαφριά νεφέλη και θα έρθει στην Αίγυπτο, και τα χειροποίητα είδωλα της Αιγύπτου θα σειστούν από την παρουσία του, και η καρδιά τους θα ηττηθεί μέσα τους.» Η δε αιτία για την οποία προφητεύεται ότι ο Κύριος θα έρθει στην Αίγυπτο νομίζω ότι είναι η εξής. Πρώτοι από όλους οι Αιγύπτιοι λέγεται ότι ξεκίνησαν την πολυθεϊστική και δαιμονική πλάνη, και ότι έγιναν η αιτία της δεισιδαιμονίας για όλους τους υπόλοιπους ανθρώπους, αλλά και ότι ασχολήθηκαν περισσότερο από όλους με τις δαιμονικές ενέργειες και τις περιεργασίες της μαγείας.

Αυτοί, εξάλλου, μαρτυρείται και από τη θεόπνευστη Γραφή ότι έχουν γίνει εχθροί του λαού του Θεού άνωθεν και εξαρχής, και ο παλαιός βασιλιάς τους έχει καταγραφεί να ομολογεί ότι δεν γνωρίζει τον Κύριο, όταν βεβαίως έλεγε: «Δεν γνωρίζω τον Κύριο, και δεν θα εξαποστείλω τον Ισραήλ». Θέλοντας, λοιπόν, ο λόγος να παραστήσει το μέγα θαύμα της θείας δυνάμεως του Χριστού, προφητεύει την άφιξη του Κυρίου στην Αίγυπτο, εξαιτίας της οποίας προφητεύει ότι θα επέλθει μια όχι τυχαία μεταβολή στους Αιγυπτίους, λέγοντας στη συνέχεια: «και θα γνωρίσουν οι Αιγύπτιοι τον Κύριο», αυτοί που πριν δεν τον γνώριζαν, «και θα αναπέμψουν προσευχές στον Κύριο», και τα παρόμοια με αυτά. Πιο πάνω, λοιπόν, στο προηγούμενο κεφάλαιο ελέγετο ότι «κληρονομία» του προφητευομένου προσώπου είναι ο «Εδώμ» και ο «Ησαύ», υποδηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο εκείνους που είναι ξένοι προς τον Ισραήλ· εδώ, όμως, προφητεύεται ότι η Αίγυπτος και ο λαός της Αιγύπτου δεν ανήκουν πλέον στα είδωλα, αλλά σε αυτόν τον ίδιο τον Κύριο για τον οποίο θεολογούν οι προφήτες των Ιουδαίων.