Πατερικές αναφορές στο ΑΡΙΘΜΟΙ 24:5

Ενώ ο Αντώνιος έλεγε αυτά τα λόγια, όλοι χαίρονταν· και σε κάποιους μεν ο πόθος για την αρετή αυξανόταν, σε άλλους η αμέλεια αποβαλλόταν και σε άλλους η οίηση σταματούσε· και όλοι πείθονταν να καταφρονούν τη δαιμονική επιβουλή, θαυμάζοντας τη χάρη που είχε δοθεί από τον Κύριο στον Αντώνιο για τη διάκριση των πνευμάτων. Ήταν, λοιπόν, τα μοναστήρια στα όρη σαν σκηνές γεμάτες από θεϊκούς χορούς ανθρώπων που έψαλλαν, μελετούσαν, νήστευαν, προσεύχονταν, αγάλλονταν με την ελπίδα των μελλοντικών αγαθών, και εργάζονταν για να προσφέρουν ελεημοσύνες, έχοντας αγάπη και ομόνοια αναμεταξύ τους. Και πραγματικά μπορούσε κανείς να αντικρίσει σαν μια ξεχωριστή, δική της χώρα θεοσέβειας και δικαιοσύνης. Διότι δεν υπήρχε εκεί ούτε αυτός που αδικεί ούτε αυτός που αδικείται, ούτε παράπονο από φοροεισπράκτορα· παρά μόνο ένα πλήθος ασκητών, που όλων μαζί το φρόνημα ήταν ένα και προσηλωμένο στην αρετή. Ώστε, βλέποντας κανείς τα μοναστήρια και αυτή την ευταξία των μοναχών, να αναφωνήσει και να πει: «Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, οι σκηνές σου, Ισραήλ! Σαν σκιερές κοιλάδες, και σαν παράδεισος δίπλα σε ποτάμι, και σαν σκηνές που έστησε ο Κύριος, και σαν κέδροι δίπλα στα νερά».

Και όλοι πείθονταν να περιφρονούν τη δαιμονική επιβουλή, θαυμάζοντας τη χάρη που είχε δοθεί στον Αντώνιο από τον Κύριο για τη διάκριση των πνευμάτων. Ήταν, λοιπόν, τα μοναστήρια στα βουνά σαν σκηνές γεμάτες από θείους χορούς, από ανθρώπους που έψαλλαν, μελετούσαν τον θείο λόγο, νήστευαν, προσεύχονταν, αγάλλονταν με την ελπίδα των μελλοντικών αγαθών και εργάζονταν προκειμένου να προσφέρουν ελεημοσύνη, έχοντας αγάπη και ομόνοια μεταξύ τους. Και μπορούσε κανείς αληθινά να αντικρίσει κάτι σαν μια ξεχωριστή χώρα θεοσέβειας και δικαιοσύνης. Διότι δεν υπήρχε εκεί κανένας αδικημένος ούτε παράπονο από φοροεισπράκτορα, παρά μόνο πλήθος ασκητών, των οποίων το φρόνημα ήταν ένα και κοινό, προσανατολισμένο στην αρετή. Έτσι ώστε, βλέποντας κανείς τα μοναστήρια και μια τέτοια τάξη των μοναχών, θα αναφωνούσε και θα έλεγε: «Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, οι σκηνές σου, Ισραήλ».

Εύλογα, λοιπόν, και ο ίδιος ο Μωυσής, εξαιτίας ακριβώς αυτών των λόγων, είπε ότι επρόκειτο να αναδειχθεί και άλλος προφήτης εκτός από τον ίδιο, και ευαγγελίζεται ότι αυτός θα είναι ο νομοθέτης όλων των εθνών, υπονοώντας τον Χριστό, και προτρέπει τους ομοεθνείς του να τον υπακούουν, προφητεύοντας αυτό κάπως έτσι: «προφήτη θα αναστήσει για εσάς ο Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς σας, σαν εμένα· αυτόν να ακούτε σε όλα όσα θα σας πει. Και θα συμβεί το εξής, κάθε ψυχή που δεν θα υπακούσει σε εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευτεί από το γένος της». Αλλά και ότι αυτός ο προφήτης, δηλαδή ο Χριστός, αφού προέλθει από τους Ιουδαίους, θα κυριαρχήσει σε όλα τα έθνη, το διακηρύσσει πάλι λέγοντας: «Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, οι σκηνές σου, Ισραήλ, σαν σκιερές κοιλάδες και σαν παράδεισος δίπλα σε ποταμό, σαν σκηνές που έστησε ο Κύριος. Θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του και θα κυριαρχήσει σε πολλά έθνη, και θα υψωθεί η βασιλεία του». Αλλά και από ποια φυλή, από τις δώδεκα συνολικά που υπάρχουν στους Εβραίους, ότι δηλαδή ο προφητευόμενος νομοθέτης των εθνών, ο Χριστός, θα προέλθει από τη φυλή του Ιούδα, καθώς και σε ποιους χρόνους, ότι δηλαδή μετά την έκλειψη εκείνων που άρχουν το ιουδαϊκό έθνος μέσω προγονικής διαδοχής, το φανερώνει λέγοντας: «Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα, και ηγέτης από τους μηρούς του, έως ότου έλθουν όσα προορίζονται γι’ αυτόν, και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών».

«Λέει ο Βαλαάμ, ο υιός του Βεώρ, λέει ο άνθρωπος που βλέπει αληθινά, λέει εκείνος που ακούει τα λόγια του Ισχυρού, ο οποίος είδε όραμα Θεού στον ύπνο του, με τα μάτια του ανοιχτά: “Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, οι σκηνές σου, Ισραήλ· σαν σκιερές κοιλάδες, και σαν παράδεισος πλάι σε ποτάμια· και σαν τις σκηνές που έστησε ο Κύριος, σαν κέδροι δίπλα στα νερά. Θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του, και θα κυριεύσει πολλά έθνη, και θα υψωθεί η βασιλεία του πάνω από του Γωγ, και θα αυξηθεί η βασιλεία του. Ο Θεός τον οδήγησε έξω από την Αίγυπτο, ως δόξα μονοκέρωτος γι' αυτόν· θα καταφάει τα έθνη των εχθρών του, και θα απομυζήσει το μεδούλι τους, και με τα βέλη του θα κατατοξεύσει τον εχθρό. Ξάπλωσε και αναπαύθηκε σαν λιοντάρι και σαν λεοντόπουλο· ποιος θα τον εγείρει; Εκείνοι που σε ευλογούν είναι ευλογημένοι και εκείνοι που σε καταρώνται είναι επικατάρατοι”». Πιο πάνω, μέσω της προφητείας που προηγήθηκε, αφού ο χρησμός ανέφερε ότι ο Κύριος θα έλθει στην Αίγυπτο, φανέρωνε τη μετάβαση του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού που επρόκειτο να συμβεί προς την Αίγυπτο μαζί με τους γονείς του· σε αυτά τα λόγια όμως, προφητεύει στη συνέχεια και ακολούθως την επάνοδο από την Αίγυπτο, την οποία πραγματοποίησε μαζί με τους γονείς του στη γη του Ισραήλ, λέγοντας: «Ο Θεός τον οδήγησε έξω από την Αίγυπτο».

Θυμήσου εκείνον τον μάντη Βαλαάμ, ο οποίος, αφού κλήθηκε για να καταραστεί τον ισραηλιτικό λαό, δες τι είδους κατάρες επιφέρει σε εκείνον τον λαό· «αφού ανέλαβε», λέει, «την παραβολή του, είπε»· ενώ ήθελε να καταραστεί, ευχήθηκε ως εξής: «Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, και οι σκηνές σου, Ισραήλ· σαν δασώδεις κοιλάδες που προσφέρουν σκιά και σαν παράδεισοι δίπλα σε ποτάμια και σαν σκηνές που έστησε ο Κύριος, σαν κέδροι δίπλα σε νερά. Θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του» (ποιανού αυτού; δηλαδή του Ιακώβ) «και θα κυριεύσει πολλά έθνη, και θα υψωθεί η βασιλεία του, και θα αυξηθεί και θα ξεπεράσει όλες τις βασιλείες και με τα βέλη του θα κατατοξεύσει τον εχθρό» (ποιον εχθρό; της δικής μας σωτηρίας). «Αφού ξάπλωσε αναπαύθηκε σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος». Το λιοντάρι και ο σκύμνος όταν ξαπλώνουν δεν ξαπλώνουν σαν νεκροί, αλλά εύκολα και με δύναμη σηκώνονται, όποτε το θελήσουν· ο Σωτήρας, αφού ξάπλωσε στον τάφο, αναπαύθηκε, όχι απλώς όπως ένας από τους νεκρούς, αλλά σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος. «Ποιος θα τον αναστήσει;» Ποιος; κανείς· δεν έχει ανάγκη κάποιον άλλον για να τον αναστήσει· ο ίδιος από μόνος του σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος θα εγείρει τον εαυτό του, όποτε το θελήσει. «Εκείνοι που σε ευλογούν είναι ευλογημένοι, και εκείνοι που σε καταρώνται είναι καταραμένοι», δηλαδή εκείνοι που σε δοξάζουν θα δοξαστούν, και εκείνοι που σε βλασφημούν θα κολαστούν. «

Έπειτα, προφητεύει για τους άρχοντες του Εδώμ και του Μωάβ, ότι «θα πέσει πάνω τους φόβος και τρόμος μεγάλος», πράγμα που και έγινε. Γι' αυτό και ο Βαλάκ, ο βασιλιάς του Μωάβ, προσκάλεσε με τιμές τον μάντη Βαλαάμ από τη Μεσοποταμία, για να καταραστεί τον λαό. Και αυτός, όταν ήρθε, αντί να καταραστεί, μεγάλυνε τον λαό με ευλογίες και επαίνους. Διότι, επειδή ήλθε πάνω του Πνεύμα Θεού, προφήτευσε με μεγαλοπρέπεια για τον Χριστό, λέγοντας: «Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, και οι σκηνές σου, Ισραήλ» και τα λοιπά. Και ότι «θα ανατείλει άστρο από τον Ιακώβ και θα προέλθει άνθρωπος από τον Ισραήλ». Για να μη νομιστεί ότι απλώς ονομάζει άστρο έναν άνθρωπο, ερμήνευσε ότι εκείνο το άστρο είναι δηλαδή ο Δεσπότης Χριστός. «Αφού τους εισαγάγεις, φύτεψέ τους στο όρος της κληρονομίας σου, στο αγίασμα το οποίο εσύ, Κύριε, κατεργάστηκες, το οποίο ετοίμασαν τα χέρια σου», δηλαδή αυτό που δόξασες περισσότερο από κάθε όρος και από ολόκληρη τη γη.

Του ιδίου αγιωτάτου Φωτίου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ομιλία δεύτερη εις τον Ευαγγελισμόν της Υπεραγίας Θεοτόκου. Εκφωνήθηκε παρουσία του βασιλέως. Πόσο αγαπητά είναι τα σκηνώματά σου, Κύριε των δυνάμεων, θα αναφωνήσω μαζί με τον προφήτη Δαβίδ τώρα που το καλεί ο καιρός, βλέποντας τις αυλές της εκκλησίας να γεμίζουν ασφυκτικά από το πλήθος των λογικών προβάτων και να ανθίζουν από την τερπνότητα και την ποικιλία όσων έχουν συγκεντρωθεί. Όντως, πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, οι σκηνές σου, Ισραήλ, σαν παράδεισοι δίπλα σε ποτάμια και σαν τις σκηνές που έστησε ο Κύριος. Διότι καλά και εύλογα διατυπώθηκαν αυτά από τον θεόπνευστο προφήτη, παρόλο που στεκόμενος έξω από τη δική μας αυλή προφήτευε υπό θεία έμπνευση τα δικά μας. Και εγώ χαίροντας, και βλέποντας να επιβεβαιώνονται στα έργα τα λόγια που καλώς είχαν προφητευθεί από παλιά, με τα ίδια λόγια τώρα και ο ίδιος, με λαμπρή φωνή και με μεγάλη χαρά κάνω το προοίμιό μου. Διότι είναι στ' αλήθεια ωραίες και όμορφες στην όψη οι σκηνές του νέου Ιακώβ, που αξιώθηκε να δει τον Θεό σαρκωμένο, και ικανές να αναπτερώσουν διαρκώς την ψυχή προς τον θείο έρωτα σε όσους, εκκινώντας από τα ωραία θεάματα που βλέπουν, διεγείρεται και επεκτείνεται η προθυμία τους προς τα νοητά και θεία κάλλη.

Στα κοίλα τμήματα κοντά στην ίδια την οροφή του ημισφαιρίου εικονίζεται ένα πλήθος αγγέλων να δορυφορούν τον κοινό Δεσπότη. Η δε αψίδα που υψώνεται από το θυσιαστήριο αστράφτει ολόγυρα από τη μορφή της Παρθένου, η οποία απλώνει τα άχραντα χέρια της υπέρ ημών και εξασφαλίζει στον βασιλιά τη σωτηρία και τα ανδραγαθήματα κατά των εχθρών. Ένας χορός μαρτύρων και αποστόλων, καθώς και προφητών και πατριαρχών, γεμίζοντας ολόκληρο τον ναό με τις εικόνες τους, τον εξωραΐζουν· από αυτούς, ο μεν ένας, αν και σιωπά, μέσα από όσα παλαιότερα αναφώνησε, βοά: «Πόσο αγαπητά είναι τα σκηνώματά σου, Κύριε των δυνάμεων· επιποθεί και εκλείπει η ψυχή μου για τις αυλές του Κυρίου»· ο δε άλλος: «Πόσο θαυμαστός είναι αυτός ο τόπος· δεν είναι τίποτε άλλο, παρά οίκος Θεού». Ίσως δε να επιφωνεί και κάποιος από αυτούς που δεν ανήκουν στους δικούς μας, ούτε είναι εικονισμένοι, εκθειάζοντας άθελά του τα δικά μας: «Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, οι σκηνές σου, Ισραήλ, και είναι σαν παράδεισοι δίπλα σε ποταμούς, και σαν τις σκηνές που έστησε ο Κύριος και όχι άνθρωπος». Παλαιότερα, λοιπόν, από τον θεόπτη Μωυσή είχε κατασκευαστεί η Σκηνή με θείο πρόσταγμα, για να προσφέρει θυσία στον Θεό και να εξιλεώσει τις αμαρτίες του λαού· και αργότερα από τον βασιλιά Σολομώντα ο ναός στα Ιεροσόλυμα, ένα τερπνό οικοδόμημα που επισκίαζε όλα τα προηγούμενα με το κάλλος, το μέγεθος και την πολυτέλειά του.