Πατερικές αναφορές στο ΑΡΙΘΜΟΙ 24:7

Και ο Βαλαάμ λέγει: Θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του Ισραήλ, και θα κυριαρχήσει σε πολλά έθνη. Και πάλι: Θα ανατείλει άστρο από τον Ιακώβ και θα εγερθεί άνθρωπος από τον Ισραήλ, και θα συντρίψει τους δυνατούς του Μωάβ. Και ο Δανιήλ λέγει: Έως τον Χριστό τον ηγούμενο, επτά εβδομάδες και εξήντα δύο εβδομάδες.

Και θα υψωθεί η βασιλεία του. 〈ιη〉 Ότι τα βρέφη θα θανατωθούν — Ο Ιερεμίας θρηνεί με αυτόν τον τρόπο λέγοντας: «Έτσι λέει ο Κύριος: Φωνή ακούστηκε στη Ραμά, θρήνος και συμφορά και κλαυθμός και οδυρμός· η Ραχήλ έκλαιγε γοερά και δεν ήθελε να παρηγορηθεί για τους γιους της, διότι δεν υπάρχουν πια. Έτσι λέει ο Κύριος: Ας πάψει η φωνή σου από τον κλαυθμό και τα μάτια σου από τα δάκρυα, διότι υπάρχει ανταμοιβή για τα έργα σου, και θα επιστρέψουν από τη γη των εχθρών, με μονιμότητα για τα τέκνα σου». 〈ιθ〉 Ότι θα ταραχθεί ο Ηρώδης και όλοι όσοι είναι μαζί του — Ο Ιερεμίας λέει: «Κατά την ημέρα εκείνη, λέει ο Κύριος, θα χαθεί το θάρρος της καρδιάς του βασιλιά και της καρδιάς των αρχόντων, και οι ιερείς θα εκσταθούν, και οι προφήτες θα απορήσουν». 〈κ〉 Ότι με υποκρισία θα ζητήσει να προσκυνήσει — Ο Δαβίδ λέει στον 〈ξε〉 ψαλμό: «Εξαιτίας του πλήθους της δυνάμεώς σου θα υποκριθούν απέναντί σου οι εχθροί σου». 〈κα〉 Ότι θα θυμώσει επειδή εξαπατήθηκε — Ο Δαβίδ στον 〈ρια〉 ψαλμό λέει: «Ο αμαρτωλός θα δει και θα οργιστεί, θα τρίξει τα δόντια του και θα λιώσει». 〈κβ〉 Ότι θα ερευνήσει και θα αναζητήσει — Ο Δαβίδ λέει στον 〈ξγ〉 ψαλμό: «Είπαν: "Ποιος θα τους δει;" ή "Ποιος θα διηγηθεί ότι έκρυψαν παγίδες;" Εξαντλήθηκαν κάνοντας επισταμένες έρευνες». 〈κγ〉 Ότι θα θανατώσει τα βρέφη — Ειπώθηκε στο 〈ιη〉 κεφάλαιο. 〈κδ〉 Ότι δεν θα θανατώσει τον Χριστό — Ο Δαβίδ λέει στον 〈λστ〉 ψαλμό: «Παρατηρεί ο αμαρτωλός τον δίκαιο για να τον εξολοθρεύσει, ο Κύριος όμως δεν πρόκειται να τον εγκαταλείψει στα χέρια του».

Διότι πρώτα στον Αβραάμ είχε ειπωθεί το εξής: «Θα ευλογηθούν μέσω του σπέρματός σου όλα τα έθνη της γης»· μετά δε από αυτά, ο Ιακώβ, προφητεύοντας περί του Χριστού, έχει καταγραφεί να λέει: «Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα, έως ότου έλθει εκείνο που έχει αποταμιευθεί· και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών». Και στους μετέπειτα χρόνους πάλι έχει ειπωθεί μέσω του Βαλαάμ: «Θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του, και θα κυριεύσει πολλά έθνη». Αλλά και ο Μωυσής έκανε μνεία των εθνών σε μεγάλη ωδή, λέγοντας: «Ευφρανθείτε, έθνη, ο λαός του· και ας τον προσκυνήσουν όλοι οι υιοί του Θεού». Έτσι λοιπόν και εδώ, όσα προφητεύθηκαν στον Αβραάμ μέσω του θείου χρησμού, το λόγιο τα επαναλαμβάνει, διδάσκοντας ότι δεν πρόκειται να εκπληρωθούν με άλλον τρόπο παρά μόνο μέσω του Χριστού, λέγοντας: «Και θα ευλογηθούν σε αυτόν όλα τα έθνη της γης». Έπειτα, στη συνέχεια λέει: «Όλα τα έθνη θα τον μακαρίσουν». Και πώς θα τον μακαρίσουν όλα τα έθνη; Φανερώνοντας, μέσω της μακαριότητας που υπάρχει σε αυτά, τη χάρη που προέρχεται από αυτόν. «Ευλογητός ο Κύριος, ο Θεός του Ισραήλ, ο οποίος μόνος επιτελεί θαυμάσια έργα». Τα έθνη, καθώς ευλογούνται στο πρόσωπο εκείνου που προφητεύεται, σύμφωνα με τον λόγο που ανέφερε: «Και θα ευλογηθούν σε αυτόν όλα τα έθνη», αυξάνονται με την κατά Θεόν αύξηση, πληθύνονται και κατακυριεύουν τη γη.

Ψ. Από το βιβλίο των Αριθμών, από την τρίτη προφητεία του Βαλαάμ. ΙΓ΄. Θα εξέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του, και θα κυριεύσει πολλά έθνη· και θα υψωθεί η βασιλεία του Γωγ, και θα αυξηθεί η βασιλεία του. Ο Θεός τον οδήγησε από την Αίγυπτο, ως δόξα μονοκέρωτος γι' αυτόν· θα καταφάει έθνη εχθρών του, και θα απομυζήσει τον μυελό από τα πάχη τους, και με τα βέλη του κατατοξεύει τον εχθρό. Αφού πλάγιασε, αναπαύθηκε σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος· ποιος θα τον εγείρει; Εκείνοι που σε ευλογούν είναι ευλογημένοι, και εκείνοι που σε καταρώνται είναι καταραμένοι.

Εύλογα, λοιπόν, και ο ίδιος ο Μωυσής, εξαιτίας ακριβώς αυτών των λόγων, είπε ότι επρόκειτο να αναδειχθεί και άλλος προφήτης εκτός από τον ίδιο, και ευαγγελίζεται ότι αυτός θα είναι ο νομοθέτης όλων των εθνών, υπονοώντας τον Χριστό, και προτρέπει τους ομοεθνείς του να τον υπακούουν, προφητεύοντας αυτό κάπως έτσι: «προφήτη θα αναστήσει για εσάς ο Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς σας, σαν εμένα· αυτόν να ακούτε σε όλα όσα θα σας πει. Και θα συμβεί το εξής, κάθε ψυχή που δεν θα υπακούσει σε εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευτεί από το γένος της». Αλλά και ότι αυτός ο προφήτης, δηλαδή ο Χριστός, αφού προέλθει από τους Ιουδαίους, θα κυριαρχήσει σε όλα τα έθνη, το διακηρύσσει πάλι λέγοντας: «Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, οι σκηνές σου, Ισραήλ, σαν σκιερές κοιλάδες και σαν παράδεισος δίπλα σε ποταμό, σαν σκηνές που έστησε ο Κύριος. Θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του και θα κυριαρχήσει σε πολλά έθνη, και θα υψωθεί η βασιλεία του». Αλλά και από ποια φυλή, από τις δώδεκα συνολικά που υπάρχουν στους Εβραίους, ότι δηλαδή ο προφητευόμενος νομοθέτης των εθνών, ο Χριστός, θα προέλθει από τη φυλή του Ιούδα, καθώς και σε ποιους χρόνους, ότι δηλαδή μετά την έκλειψη εκείνων που άρχουν το ιουδαϊκό έθνος μέσω προγονικής διαδοχής, το φανερώνει λέγοντας: «Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα, και ηγέτης από τους μηρούς του, έως ότου έλθουν όσα προορίζονται γι’ αυτόν, και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών».

Και ποια άλλη προσδοκία υπήρχε παρά εκείνη που είχε δοθεί ως υπόσχεση στον Αβραάμ, ότι δηλαδή «μέσω αυτού θα ευλογηθούν όλα τα έθνη της γης»; Αποδεικνύεται, λοιπόν, ότι και ο ίδιος ο Μωυσής γνώριζε επακριβώς πως η νομοθεσία που θεσπίστηκε από τον ίδιο αδυνατούσε να εφαρμοστεί σε όλα τα έθνη, και ότι για την εκπλήρωση των θείων υποσχέσεων προς τον Αβραάμ υπήρχε ανάγκη ενός άλλου προφήτη. Αυτός, λοιπόν, ήταν εκείνος για τον οποίο ευαγγελιζόταν, μαρτυρώντας εκ των προτέρων ότι θα προέλθει από τη φυλή του Ιούδα και ότι θα κυριαρχήσει σε πολλά έθνη.

Αυτός ακριβώς, λοιπόν, ήταν εκείνος, τον οποίο φανέρωνε ο χρησμός, λέγοντας ότι ο Θεός και Κύριος των πάντων θα στείλει στους Αιγυπτίους «άνθρωπο, ο οποίος θα τους σώσει», τον οποίο φανέρωναν και τα λόγια του Μωυσή, μέσα από τα οποία είπε: «θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του, και θα κυριεύσει πολλά έθνη», στα οποία έθνη βεβαίως θα μπορούσαν να συγκαταλεχθούν και οι Αιγύπτιοι.

Αποδείχθηκε, λοιπόν, ότι το ένθεο Πνεύμα προφήτευσε μέσω του Μωυσή για τον Σωτήρα μας, αφού βέβαια μόνος αυτός και κανείς άλλος δεν έγινε όμοιος με τον Μωυσή και παρουσιάστηκε σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του Μωυσή. Εξέτασε, όμως, και μία άλλη γραπτή προφητεία. Διότι, επειδή τον Σωτήρα και Κύριό μας, που έγινε άνθρωπος κατά σάρκα από το σπέρμα του Ισραήλ, αναρίθμητα πλήθη σε όλα τα έθνη τον αναγνωρίζουν ως Κύριο, ομολογώντας τον ως Κύριο εξαιτίας της ένθεης δύναμής του, και επειδή ο Μωυσής το διέκρινε και αυτό μέσω του θείου Πνεύματος, το διακήρυξε μέσω της γραφής του με τον εξής τρόπο: «Θα εξέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του» (εννοεί δε του Ισραήλ), «και θα κυριεύσει έθνη 〈πολλά〉, και θα υψωθεί η βασιλεία του». Εάν, λοιπόν, κανείς άλλος ποτέ από τους άρχοντες και τους βασιλείς της περιτομής δεν έγινε κύριος πολλών εθνών (καθώς καμία ιστορία δεν φανερώνει κάτι τέτοιο), και αντίθετα η αλήθεια βοά και κραυγάζει μόνο για τον Σωτήρα μας, ότι δηλαδή αναρίθμητα πλήθη από όλα τα έθνη τον ομολογούν ως Κύριο, και μάλιστα όχι μόνο με τα χείλη αλλά με την πιο γνήσια διάθεση, τι άραγε εμποδίζει από το να διακηρύξουμε ότι αυτός είναι ο προφητευόμενος;

Διότι σαφώς διευκρίνισε ότι τα άλογα ζώα και τα προαναφερθέντα θηρία δεν είναι άλλα από τα έθνη, εξαιτίας του θηριώδους τρόπου της ζωής τους. Αυτά τα έθνη, λέει, θα τα κυβερνήσει αυτός που εγείρεται από το σπέρμα του Ιεσσαί, από τον οποίο ακριβώς γενεαλογείται ο Σωτήρας και Κύριός μας, στον οποίο τα έθνη που πιστεύουν σε αυτόν ελπίζουν μέχρι και σήμερα, σύμφωνα με την προφητεία: «και θα υπάρξει αυτός που θα εγερθεί για να κυβερνήσει τα έθνη, σε αυτόν θα ελπίσουν τα έθνη». Αντιπαράβαλε, λοιπόν, αυτό με τα όσα παραδίδονται από τον Μωυσή κάνοντας τη σχετική διάκριση, και το μεν «θα υπάρξει αυτός που θα εγερθεί για να κυβερνήσει τα έθνη» εφάρμοσέ το στο «θα εξέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του, και θα κυριαρχήσει σε πολλά έθνη», το δε «σε αυτόν θα ελπίσουν τα έθνη» στο «και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών». Διότι σε τι διαφέρει το να λέει κανείς «σε αυτόν θα ελπίσουν τα έθνη» από το «αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών»; Και πάλι ο ίδιος ο Ησαΐας, προχωρώντας, προφητεύει τα εξής για τον Χριστό: «Ιδού ο παις μου (ο δούλος μου), τον οποίο εξέλεξα, ο αγαπητός μου, στον οποίο ευαρεστήθηκε η ψυχή μου· θα φέρει κρίση στα έθνη», και προσθέτει: «έως ότου εγκαθιδρύσει κρίση στη γη, και στο όνομά του θα ελπίσουν τα έθνη». Ήδη, με αυτά τα λόγια, για δεύτερη φορά ο προφήτης διατυπώνει ότι τα έθνη θα ελπίσουν στον Χριστό, έχοντας πει πιο πάνω «σε αυτόν θα ελπίσουν τα έθνη», και εδώ «και στο όνομά του θα ελπίσουν τα έθνη».

Κατά τον ίδιο τρόπο η προφητεία προαναγγέλλει ταυτόχρονα άνθρωπο και αστέρα, λέγοντας τα εξής: «θα ανατείλει άστρο από τον Ιακώβ, και θα αναστηθεί άνθρωπος από τον Ισραήλ», υποδεικνύοντας ότι ο μεν ουράνιος φωστήρας είναι ο Θεός Λόγος, τον οποίο η ίδια ονομάζει άνθρωπο. Με ποικίλους τρόπους δε και σε άλλα σημεία τον αποκαλεί ταυτόχρονα «ανατολή» και «φως» και «ήλιο δικαιοσύνης», όπως αποδείξαμε στα προηγούμενα μέρη. Έπειτα, τη μεν θεϊκότερη φύση του, εφόσον φωτίζει «κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο», την προσωνόμασε με τον όρο της ανατολής, λέγοντας: «θα ανατείλει άστρο από τον Ιακώβ», ενώ για τον άνθρωπο, εξαιτίας του πάθους που υπέστη και επειδή είχε πέσει, προφητεύει ότι «θα αναστηθεί», παρόμοια με όσα λέγει και ο Ησαΐας για αυτόν: «και θα υπάρξει η ρίζα του Ιεσσαί και αυτός που ανασταίνεται για να άρχει των εθνών, σε αυτόν θα ελπίσουν τα έθνη». Και είναι σαφές, βεβαίως, με ποιον τρόπο το φως του Σωτήρα μας, έχοντας ανατείλει από τον Ιακώβ (δηλαδή από τον λαό της περιτομής), έλαμψε σε όλα τα έθνη, αλλά όχι στον Ιακώβ, από τον οποίο και προήλθε. Αυτό δε είναι δυνατόν να συναχθεί και από πάρα πολλές άλλες προφητείες, οι οποίες λέγουν προς τον ίδιο τον Χριστό: «Ιδού, σε έθεσα ως διαθήκη του γένους, ως φως των εθνών», καθώς επίσης και από τα λόγια του Βαλαάμ, μέσω των οποίων λέγει: «θα εξέλθει από το σπέρμα του άνθρωπος, και θα κυριεύσει πολλά έθνη». Και από τίνος το σπέρμα, αν όχι από του Ισραήλ, όπως απέδειξαν τα συμφραζόμενα;

«Λέει ο Βαλαάμ, ο υιός του Βεώρ, λέει ο άνθρωπος που βλέπει αληθινά, λέει εκείνος που ακούει τα λόγια του Ισχυρού, ο οποίος είδε όραμα Θεού στον ύπνο του, με τα μάτια του ανοιχτά: “Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, οι σκηνές σου, Ισραήλ· σαν σκιερές κοιλάδες, και σαν παράδεισος πλάι σε ποτάμια· και σαν τις σκηνές που έστησε ο Κύριος, σαν κέδροι δίπλα στα νερά. Θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του, και θα κυριεύσει πολλά έθνη, και θα υψωθεί η βασιλεία του πάνω από του Γωγ, και θα αυξηθεί η βασιλεία του. Ο Θεός τον οδήγησε έξω από την Αίγυπτο, ως δόξα μονοκέρωτος γι' αυτόν· θα καταφάει τα έθνη των εχθρών του, και θα απομυζήσει το μεδούλι τους, και με τα βέλη του θα κατατοξεύσει τον εχθρό. Ξάπλωσε και αναπαύθηκε σαν λιοντάρι και σαν λεοντόπουλο· ποιος θα τον εγείρει; Εκείνοι που σε ευλογούν είναι ευλογημένοι και εκείνοι που σε καταρώνται είναι επικατάρατοι”». Πιο πάνω, μέσω της προφητείας που προηγήθηκε, αφού ο χρησμός ανέφερε ότι ο Κύριος θα έλθει στην Αίγυπτο, φανέρωνε τη μετάβαση του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού που επρόκειτο να συμβεί προς την Αίγυπτο μαζί με τους γονείς του· σε αυτά τα λόγια όμως, προφητεύει στη συνέχεια και ακολούθως την επάνοδο από την Αίγυπτο, την οποία πραγματοποίησε μαζί με τους γονείς του στη γη του Ισραήλ, λέγοντας: «Ο Θεός τον οδήγησε έξω από την Αίγυπτο».

Μόνος δε ήταν ο Σωτήρας και Κύριός μας Ιησούς, ο Χριστός του Θεού, και κανείς άλλος, ο οποίος προήλθε από το σπέρμα του Ισραήλ και από το ιουδαϊκό έθνος και κυριάρχησε σε πολλά έθνη, ώστε αναμφίλεκτα να ομολογείται ότι στο πρόσωπό του εκπληρώνεται και η παρούσα προφητεία που ρητά αναφωνεί ότι από το ιουδαϊκό έθνος «θα εξέλθει» κάποιος «άνθρωπος» «και θα κυριαρχήσει σε πολλά έθνη». Ή ας πει όποιος θέλει, αν έχει κάποιον άλλον να υποδείξει από τους ενδόξους που υπήρξαν ποτέ στους Εβραίους, ο οποίος να κυβέρνησε πολλά έθνη· αλλά κανείς δεν θα μπορούσε να πει κάτι τέτοιο, διότι ούτε καν υπήρξε. Στην περίπτωση όμως του Σωτήρα μας, ακόμη κι αν εμείς δεν μιλήσουμε, η ίδια η αλήθεια θα φωνάξει και θα κραυγάσει δυνατά, αποδεικνύοντας ξεκάθαρα πώς η θεϊκή του δύναμη, μέσω του κατά σάρκα ανθρώπου που προσέλαβε από το σπέρμα του Ισραήλ, κυριάρχησε και μέχρι σήμερα κυριαρχεί «σε πολλά έθνη». Αυτός, άρα, ήταν εκείνος και κανένας άλλος, τον οποίο προανήγγειλε η προφητεία, κατά τους χρόνους του οποίου υψώθηκε και η βασιλεία «του Γωγ», με τη δύναμη του Χριστού να συντελεί στην αύξησή της. Λένε δε ότι εδώ, σύμφωνα με τον εβραϊκό τρόπο διατύπωσης, με αυτήν (την ονομασία) υπαινίσσεται τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία, παράλληλα με την οποία άκμασε και η διδασκαλία του Χριστού.

Αλλά και «αφού πλάγιασε» αυτός ο ίδιος ο άνθρωπος που προήλθε από τον Ισραήλ, αυτός που κυριάρχησε σε πολλά έθνη, «αναπαύθηκε», λέει, «σαν λιοντάρι», φανερώνοντας με αυτόν τον τρόπο την οικονομία που ανέλαβε, σύμφωνα με την οποία αναπαύθηκε όπως κάποιο βασιλικό και θαρραλέο θηρίο, χωρίς να μπορεί κανείς να καταλύσει την εξουσία και τη βασιλεία του. Και όλοι όσοι «ευλογούν» τον Χριστό, δοξάζοντας με τον λόγο και τον βίο τους την αρετή του διδασκάλου, μετέχουν στην από Θεού ευλογία, αυξάνοντας καθημερινά και πληθύνοντας, σύμφωνα με το «αυξάνεσθε και πληθύνεσθε, και γεμίστε τη γη», καθώς σε αυτούς εκπληρώνεται πιο αληθινά και πιο θεοπρεπώς η θεία φωνή. Αντιθέτως, εκείνοι που, από την πρώτη επιβουλή εναντίον του μέχρι και τώρα, τον καταρώνται στα συνέδριά τους, έχουν επισύρει εναντίον τους από τότε και μέχρι σήμερα την κατάρα του Θεού. Γι' αυτό και δεν παύουν να βλέπουν μπροστά στα μάτια τους την έσχατη ερήμωση και φθορά, όχι μόνο της βασιλείας τους, αλλά και του άλλοτε σεβασμιότατου αγιάσματός τους.

Είναι σκόπιμο να παραθέσουμε δίπλα στα προκείμενα την προφητεία του Ιακώβ προς τον Ιούδα, την οποία, όπως έχουμε αποδείξει εκ των προτέρων, εφαρμόζεται ολοκάθαρα στον δικό μας Σωτήρα, προκειμένου να διαπιστώσουμε τη συμφωνία μεταξύ των δύο. Διότι, όπως εδώ έχει ειπωθεί: «θα εξέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του» (είναι φανερό ότι εννοεί του Ιακώβ), έτσι και εκεί είχε ειπωθεί από τον ίδιο τον Ιακώβ προς εκείνον για τον οποίο γινόταν η προφητεία: «από βλαστό, υιέ μου, ανέβηκες». Και όπως στην προκειμένη περίπτωση λέγεται το: «και θα κυριεύσει πολλά έθνη», παρομοίως και σε εκείνα αναφέρεται: «και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών». Και πάλι, ενώ εδώ λέει: «θα καταφάει τα έθνη των εχθρών του, και με τα βέλη του θα κατατοξεύσει τον εχθρό», ωσαύτως και σε εκείνα λεγόταν: «τα χέρια σου θα βρίσκονται στα νώτα των εχθρών σου». Και το «σκύμνος λέοντος, Ιούδα» και το «αφού ξάπλωσες, κοιμήθηκες ως λέων και ως σκύμνος· ποιος θα τον εγείρει;» που έχει ειπωθεί σε εκείνα, μου φαίνεται ότι δεν διαφέρει σε τίποτα από την προκείμενη φράση που αναφέρει: «αφού κατακλίθηκε αναπαύθηκε ως λέων και ως σκύμνος, ποιος θα τον αναστήσει;». Αυτά δε ευλόγως τα συγκεντρώσαμε μαζί, ώστε, σαν «από το στόμα δύο μαρτύρων» της συμφωνίας των προφητειών, η απόδειξη περί του Σωτήρος μας να λάβει ασφαλέστερη την επικύρωση. Συνεπώς, όλα όσα έχουν αναλυθεί στην προφητεία του Ιακώβ θα μπορούσαν να αρμόζουν και σε αυτήν του Βαλαάμ, εξαιτίας της ομοιότητας των λεγομένων.

ΤΙΤΛΟΣ Θʹ. — Περί βασιλέως χρηστού και μισοπονήρου. «Θα αυξηθεί η βασιλεία του, θα καταφάει τα έθνη των εχθρών του, και τα πάχη τους θα εκμυζήσει, και με τα βέλη του θα καταβάλει τα έθνη.» «Τα κέρατά του είναι κέρατα μονοκέρωτος· με αυτά θα κερατίσει τα έθνη. Θα σε κολακεύσουν ψευδώς οι εχθροί σου, και εσύ θα πατήσεις πάνω στον τράχηλό τους.» «Ο Θεός έσωσε τον Δαβίδ σε όλα όσα πορεύθηκε, και ο Δαβίδ εφάρμοζε κρίση και δικαιοσύνη.» «Είπε ο Δαβίδ: Άφησέ τον να καταριέται, διότι του το είπε ο Θεός· ίσως επιβλέψει ο Κύριος στην ταπείνωσή μου, και μου ανταποδώσει αγαθά αντί γι' αυτήν την κατάρα.» «Και ο Σεμεΐ έπεσε με το πρόσωπό του ενώπιον του βασιλέως, και είπε προς τον βασιλέα: Ας μην μου καταλογίσει ο κύριος ανομία, και ας μην θυμηθείς όσα αδίκησε ο δούλος σου την ημέρα κατά την οποία αναχωρούσε ο κύριός μου ο βασιλεύς από την Ιερουσαλήμ, διότι αναγνώρισα εγώ ο δούλος σου, ότι αμάρτησα. Και του ορκίστηκε ο βασιλεύς: Δεν θα πεθάνεις.» «Κύριε, με τη δύναμή σου θα ευφρανθεί ο βασιλεύς», και τα λοιπά. «Ημέρα στις ημέρες του βασιλέως θα προσθέσεις», και τα λοιπά. «Θεέ, την κρίση σου δώσε στον βασιλέα, και την», και τα λοιπά. «Η τιμή του βασιλέως αγαπά την κρίση.» «Όπως η ορμή του νερού, έτσι η καρδιά του βασιλέως βρίσκεται στο χέρι του Θεού.» «Βδέλυγμα για τον βασιλέα είναι αυτός που πράττει κακά. Διότι με τη δικαιοσύνη εδραιώνεται ο θρόνος της εξουσίας. Δεκτά στον βασιλέα είναι τα δίκαια χείλη, και αγαπά τους ορθούς λόγους.»

Θυμήσου εκείνον τον μάντη Βαλαάμ, ο οποίος, αφού κλήθηκε για να καταραστεί τον ισραηλιτικό λαό, δες τι είδους κατάρες επιφέρει σε εκείνον τον λαό· «αφού ανέλαβε», λέει, «την παραβολή του, είπε»· ενώ ήθελε να καταραστεί, ευχήθηκε ως εξής: «Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, και οι σκηνές σου, Ισραήλ· σαν δασώδεις κοιλάδες που προσφέρουν σκιά και σαν παράδεισοι δίπλα σε ποτάμια και σαν σκηνές που έστησε ο Κύριος, σαν κέδροι δίπλα σε νερά. Θα προέλθει άνθρωπος από το σπέρμα του» (ποιανού αυτού; δηλαδή του Ιακώβ) «και θα κυριεύσει πολλά έθνη, και θα υψωθεί η βασιλεία του, και θα αυξηθεί και θα ξεπεράσει όλες τις βασιλείες και με τα βέλη του θα κατατοξεύσει τον εχθρό» (ποιον εχθρό; της δικής μας σωτηρίας). «Αφού ξάπλωσε αναπαύθηκε σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος». Το λιοντάρι και ο σκύμνος όταν ξαπλώνουν δεν ξαπλώνουν σαν νεκροί, αλλά εύκολα και με δύναμη σηκώνονται, όποτε το θελήσουν· ο Σωτήρας, αφού ξάπλωσε στον τάφο, αναπαύθηκε, όχι απλώς όπως ένας από τους νεκρούς, αλλά σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος. «Ποιος θα τον αναστήσει;» Ποιος; κανείς· δεν έχει ανάγκη κάποιον άλλον για να τον αναστήσει· ο ίδιος από μόνος του σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος θα εγείρει τον εαυτό του, όποτε το θελήσει. «Εκείνοι που σε ευλογούν είναι ευλογημένοι, και εκείνοι που σε καταρώνται είναι καταραμένοι», δηλαδή εκείνοι που σε δοξάζουν θα δοξαστούν, και εκείνοι που σε βλασφημούν θα κολαστούν. «